Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00408 006553 14477778 na godz. na dobę w sumie
Dobre praktyki resocjalizacyjne w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich w Polsce - ebook/pdf
Dobre praktyki resocjalizacyjne w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich w Polsce - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 416
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-226-3462-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook (-16%), audiobook).

„Poprawczak” w potocznym odbiorze kojarzony jest z więzieniem dla nieletnich, z miejscem przetrzymywania groźnych nieletnich bandytów. Lektura książki całkowicie obala ten stereotyp. Poznajemy nieletnich przestępców od strony ich tragicznej historii rodzinnej, przejawianych przez nich deficytów psychicznych oraz społecznych, ale przede wszystkim lektura książki pozwala poznać wszechstronność realizowanych w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich programów resocjalizacyjnych. W książce znajdujemy opis pogrupowanych tematycznie programów realizowanych przez kadrę resocjalizacyjną. Są to programy związane z: czasem wolnym (kajakarstwo, windsurfing, obozy rowerowe, itp.), opieką nad zwierzętami (animaloterapia), wykorzystaniem teatru, muzyki, plastyki, socjoterapii, promowaniem życia rodzinnego (np. opieka nad fantomem dziecka), wykorzystaniem wolontariatu (nieletni opiekują się m. in. niepełnosprawnymi dziećmi) i wiele innych. Publikacja adresowana jest zarówno do praktyków (gotowe scenariusze zajęć, „kopalnia” pomysłów), jak i teoretyków-naukowców (psychologów i pedagogów resocjalizacyjnych oraz studentów tych kierunków).

 

Praca powstała pod patronatem honorowym Ministra Sprawiedliwości.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Dobre praktyki resocjalizacyjne w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich w Polsce nr 3739 Dobre praktyki resocjalizacyjne w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich w Polsce Macieja Bernasiewicza i Moniki Noszczyk-Bernasiewicz pod redakcją Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego • Katowice 2018 Recenzent Zdzisław Bartkowicz Praca powstała pod patronatem honorowym Ministra Sprawiedliwości Spis treści Od Redaktorów tomu (Maciej Bernasiewicz, Monika Noszczyk-Bernasiewicz) | 11 Rozdział 1. Formy aktywnego spędzania czasu wolnego (od rekreacji po praktyczne zdobywanie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych) Bezpieczne kajakarstwo | 19 Jacek Maćkowski, Tomasz Bodnar (ZP w Kcyni) Biwak o charakterze socjoterapeutycznym i rekreacyjno-turystycznym Dariusz Kołnierzak (SdNiZP w Warszawie-Falenicy) | 30 Koło turystyczne | 35 Gracjan Kozakiewicz, Arkadiusz Nawojowski (ZPiSdN w Świdnicy) Program krajoznawczy „Cudze chwalicie… – odkrywamy Mazowsze” Elżbieta Wąsowska (ZPiSdN w Mrozach) | 40 Koła zainteresowań | 45 Mieczysław Luchowski, Andrzej Schmidt, Jacek Duda, Wojciech Kaszuba, Arkadiusz Siuchniński (ZP w Szubinie) Program wychowawczy obozu rekreacyjno-sportowego | 50 Tomasz Kobierski, Piotr Błanek (ZP w Tarnowie) „Poznaj swój kraj, poznaj najbliższą okolicę” | 54 Krzysztof Kubiak (ZP w Trzemesznie) Imprezy sportowe | 59 Adam Janas, Jerzy Cibor, Piotr Kocyła (ZP w Jerzmanicach-Zdroju) Sporty siłowe | 68 Przemysław Budziszewski, Andrzej Jara (ZP w Trzemesznie) Koło sportowe | 72 Grzegorz Paczkowski, Robert Siwa (ZP w Trzemesznie) Sekcja piłki nożnej | 79 Paweł Rogalski (ZP w Witkowie) Sporty ekstremalne i turystyka Andrzej Janka (ZP w Witkowie) | 86 6 Spis treści Rozdział 2. Animaloterapia Program terapii zajęciowej z elementami dogoterapii Grzegorz Dzwonkowski (ZP w Sadowicach) | 93 Terapia i wychowanie z udziałem koników polskich Sławomir Walczuk (ZPiSdN w Laskowcu) | 96 Program edukacyjno-terapeutyczny „Animals” | 101 Paulina Trzaska, Magdalena Szułakiewicz, Tomasz Nieroda, Barbara Kujawska, Renata Franczak-Zielińska (ZP w Tarnowie) Terapia z udziałem małych zwierząt | 105 Bogusława Łukasiewicz, Marek Łukasiewicz (SdN w Gackach) Rozdział 3. Arteterapia i socjoterapia „Terapia przez sztukę” (plastykoterapia) | 113 Bożena Lewszuk (ZPiSdN w Laskowcu) Teatrzyk kukiełkowy „Karton Teatr” i „Wiosenne Spotkania Teatralne” Grażyna Frankowicz, Wojciech Frankowicz (ZPiSdN w Świdnicy) | 118 Film resocjalizujący | 121 Bogusława Łukasiewicz (SdN w Gackach) „Dźwięki nowego życia” – terapia dźwiękiem | 126 Bogusława Łukasiewicz, Marek Łukasiewicz (SdN w Gackach) Ogólnopolski Konkurs Literacki „Ścieżki mojego świata” Jan Spaulenok (ZPiSdN w Laskowcu) | 130 „Rapmania” – konkurs muzyczny | 140 Anna Gołębiewska, Aneta Matyja (ZPiSdN w Laskowcu) Program terapii zajęciowej | 146 Jolanta Sobocińska (ZPiSdN w Mrozach) Biblioterapia w mikrosystemie wychowawczym schroniska dla nieletnich Edyta Masternak (SdN w Dominowie) | 152 Zajęcia wspierające rozwój artystyczny uczniów Kamila Kudelska (SdN w Dominowie) | 159 Zajęcia z fotografii i filmu | 164 Łukasz Staszewski (ZP w Trzemesznie) Program wychowawczy „Rozwijam się” Grażyna Frankowicz (ZPiSdN w Świdnicy) Program „Jestem ważny. To moje życie” | 176 Wanda Piersa, Aneta Matyja (ZPiSdN w Laskowcu) | 172 Oddziaływania socjoterapeutyczne | 186 Magdalena Bloch-Kaczka, Katarzyna Lewandowska, Tomasz Wach , Agnieszka Włodarczyk-Dziadosz (SdN w Dominowie) Spis treści 7 Rozdział 4. Promowanie udanego życia rodzinnego „Kochać odpowiedzialnie” | 199 Anna Gołębiewska, Aneta Matyja (ZPiSdN w Laskowcu) Program edukacyjno-terapeutyczny „I ja zostanę Tatą” Grzegorz Dzwonkowski (ZP w Sadowicach) | 210 „Rodzina w życiu człowieka” | 215 Renata Wiśniewska (SdNiZP w Warszawie-Falenicy) ,,Będę kochanym i kochającym tatą” Maria Ciosek (ZPiSdN w Głogowie) „Rodzinne spotkanie z rodzicami” | 222 | 227 Ewelina Lubartowicz, Irena Mysakowska (ZP w Barczewie) Rozdział 5. Resocjalizacja poprzez wolontariat Program „Pomocna dłoń” | 233 Aneta Matyja, Wanda Piersa (ZPiSdN w Laskowcu) Program „Jesteśmy sobie potrzebni” | 240 Grzegorz Dzwonkowski (ZP w Sadowicach) Działalność w środowisku otwartym – od survivalu przez działalność na rzecz dzieci po prace konserwatorskie na zamku Andrzej Tomczyk, Szymon Bolik (ZPiSdN w Raciborzu) | 244 „Budujemy falenicką studnię w Sudanie Południowym” Emilia Lenarczyk (SdNiZP w Warszawie-Falenicy) | 251 Program „Twórczy wolontariat” Alina Kowalska (ZPiSdN w Głogowie) Wczoraj współpraca, dziś wolontariat | 254 | 258 Jacek Parański, Mateusz Wójcicki (ZP w Jerzmanicach-Zdroju) Program prac na rzecz środowiska „Poprawni” Katarzyna Kula (ZP w Ostrowcu Świętokrzyskim) Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza OSP „Zryw” Katarzyna Kula (ZP w Ostrowcu Świętokrzyskim) | 263 | 268 Program „Wolontariat” | 271 Grzegorz Dzwonkowski (ZP w Sadowicach) Zlot Drużyn Harcerskich „Nieprzetartego Szlaku” w Funce Roman Kociałkowski, Mariusz Rzadkiewicz (ZP w Szubinie) | 275 Program profilaktyczno-resocjalizacyjny „Jestem potrzebny” Wojciech Frankowicz, Grażyna Frankowicz (ZPiSdN w Świdnicy) | 278 8 Spis treści Rozdział 6. Profilaktyka uzależnień Program profilaktyczno-terapeutyczny „Szansa” Katarzyna Kula (ZP w Ostrowcu Świętokrzyskim) | 285 „Zintegrowany Program Profilaktyczny” | 289 Aneta Grzegorczyk, Marzena Słaboń (ZPiSdN w Zawierciu) Rozdział 7. Bezpieczeństwo wychowanków oraz kadry resocjalizacyjnej Program grupy wstępnej (adaptacyjnej) | 295 Maciej Rutkowski (ZP w Białymstoku) Program zajęć socjokorekcyjnych realizowany z nieletnimi umieszczonymi w izbie przejściowej | 303 Magdalena Bloch-Kaczka, Katarzyna Lewandowska, Tomasz Wach , Agnieszka Włodarczyk-Dziadosz (SdN w Dominowie) „Program przeciwdziałania ucieczkom” | 312 Maria Polakiewicz, Henryk Florczak (ZP w Jerzmanicach-Zdroju) „Program wychowawca stażysta” | 321 Jacek Tyc, Henryk Florczak, Jacek Parański (ZP w Jerzmanicach-Zdroju) Rozdział 8. Usamodzielnianie wychowanków opuszczających placówkę i opieka następcza Program „Od wykluczenia do usamodzielnienia” | 331 Grzegorz Dzwonkowski (ZP w Sadowicach) | 337 Program „Nie boję się wolności” Aneta Matyja, Anna Gołębiewska, Cezary Łomiak (ZPiSdN w Laskowcu) Program „Od pozorów ku realności” Maciej Rutkowski (ZP w Białymstoku) | 350 Przygotowanie wychowanków do kontaktów z instytucjami rynku pracy i pomocy społecznej | 357 Arkadiusz Świątek Brzeziński, Piotr Jachimowski (SdN w Chojnicach) Mikrosystem wychowania resocjalizującego grupy o charakterze półotwartym | 360 Jacek Tyc (ZP w Jerzmanicach-Zdroju) Grupa hostelowa | 372 Arkadiusz Nawojowski, Gracjan Kozakiewicz, Arkadiusz Twaróg (ZPiSdN w Świdnicy) Program „Chcę być samodzielny” | 378 Tomasz Kobierski, Łukasz Bielko, Piotr Błanek, Mateusz Suruło, Piotr Dębowski, Mariusz Kulig, Barbara Kujawska, Natalia Katra (ZP w Tarnowie) „Być żołnierzem” | 386 Łukasz Staszewski (ZP w Trzemesznie) Spis treści 9 Rozdział 9. Kontrowersje wokół resocjalizacji w środowisku zamkniętym Czy zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich są w Polsce potrzebne? | 395 Monika Noszczyk-Bernasiewicz, Maciej Bernasiewicz (Uniwersytet Śląski w Katowicach) Bibliografia | 409 Summary | 413 Zusammenfassung | 414 Od Redaktorów tomu W rezolucji podjętej w Malmö (Malmö Declaration) w 1986 roku zapisano, iż instytucjonalna interwencja wobec dzieci i młodzieży (residential care) nie musi mieć wcale negatywnych konsekwencji, to jest nie powinna być traktowana jako środek ostateczny (as a last resort). Interwencja taka może okazać się czymś nie- zbędnym i korzystnym dla rozwoju młodego człowieka, jeśli tylko wymaga tego jego sytuacja1. Zupełnie odwrotny wniosek sformułowano 17 lat później w  de- klaracji w Sztokholmie, formułując tezę, iż opieka instytucjonalna ma negatywne konsekwencje zarówno dla objętych nią dzieci, jak i całego społeczeństwa2. Jednak wciąż rośnie liczba badań, które pokazują, iż opieka w środowisku zamkniętym, która, co warto podkreślić, rzadko oznacza dziś pełną izolację od środowiska ot- wartego, może być efektywna i w wielu przypadkach jest niezbędna. Także niniej- sza publikacja wpisuje się w nurt afirmacji resocjalizacji instytucjonalnej, która przy zachowaniu dobrej organizacji, fachowej kadry oraz szerokich kontaktów ze środowiskiem otwartym może mieć bardzo dobre rezultaty. Mówi o nich jeden z wychowanków, którego wypowiedź odnaleźć możemy w opisie programu au- torstwa Anety Matyji oraz Wandy Piersy z Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w Laskowcu: „Zakład mnie w pewnym stopniu uratował, gdyż ćpałem tak dużo, że pewnie skończyłbym pod płotem”. Mając świadomość, że środowiskowe programy terapeutyczne cechują się za- sadniczo wyższą efektywnością, warto pamiętać, iż istnieje grupa silnie zdemo- ralizowanych nieletnich wywodzących się z  mocno dysfunkcyjnych środowisk, dla których opieka całkowita staje się ostatnią reakcją, jaka pozostała w systemie społecznym, który poniósł porażkę, stosując wolnościowe formuły egzekucji pra- 1 E.J. Knorth, A.T. Harder, T. Zandberg, A.J. Kendrick: Under One Roof. A Review and Selective Meta-Analysis on the Outcomes of Residential Child and Youth Care. “Children and Youth Services Review” 2008, no. 30, s. 123–140. 2 J.P.  Anglin, E.J.  Knorth: Competing Declarations on Residential Care for Children and Youth — Stockholm Versus Malmö. “Child and Youth Care Forum” 2004, no. 33 (3), s. 141–149. 12 Od Redaktorów tomu wa i pomocy jednostce (rodzinie). Na marginesie warto zauważyć, iż w anglosa- skiej literaturze przedmiotu za opiekę instytucjonalną (residential care) uważa się również opiekę w  świetlicach socjoterapeutycznych (day care treatment centre), w których prowadzona jest praca z grupą (group care), organizowane są codzienne czynności życiowe dzieci i młodzieży, edukacja, spędzanie czasu wolnego, terapia indywidualna, a także praca z rodziną (the treatment program exists living arrange- ments, education, recreational activities, individual and family therapy)3. Resocjali- zacja instytucjonalna obejmuje zatem zarówno pracę wychowawczą w jednostkach opieki całodobowej (zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich, młodzieżowe ośrodki wychowawcze), jak i opieki częściowej (świetlice środowiskowe, ośrodki kuratorskie). W tym sensie za nieinstytucjonalne formy resocjalizacji uznać moż- na jedynie pracę w rodzinie (np. konferencje rodzinne), w szkole (np. mediacja szkolna) oraz pracę uliczną (street work). Dlatego uwzględniając siłę reakcji spo- łecznej oraz ocenę jej efektywności, należałoby raczej mówić o: 1) resocjalizacji w środowisku zamkniętym – o czym traktuje prezentowana publikacja, 2) reso- cjalizacji w środowisku półotwartym (ośrodek kuratorski, świetlica terapeutycz- na), oraz 3) resocjalizacji w środowisku otwartym (nadzór kuratora, streetworking, odziaływania w rodzinie i szkole). Erik J. Knorth i inni przytaczają badania holenderskie, w których resocjaliza- cja instytucjonalna – autorzy zaliczyli do niej zarówno placówki zamknięte, jak i półotwarte według przedstawionej wcześniej klasyfikacji – prowadzona wobec młodzieży z zaburzeniami zachowania (w tym z zachowaniami internalizacyjny- mi) oraz jednoczesna praca z rodziną tej młodzieży prowadziły do redukcji za- chowań antyspołecznych. Do efektywnych sposobów interwencji autorzy zaliczyli między innymi: terapeutyczne programy kognitywno-behawioralne, wsparcie indywidualne, trening empatii dla młodzieży przestępczej, terapię rodzinną dla rodziców, edukację specjalną, asystę przy poszukiwaniu pracy, opiekę następczą4. Także dokonana przez tych autorów metaanaliza 110 badań dotyczących efektyw- ności programów realizowanych w  warunkach instytucjonalnych doprowadziła do konkluzji, że po okresie pobytu w placówce dochodzi – na ogół – do poprawy funkcjonowania psychospołecznego badanych dzieci i młodzieży5. Autorzy prze- prowadzili studia katamnestyczne (preeksperymentalne i quasi-eksperymentalne, w których drugi pomiar następował w okresie 3–4 miesięcy od wyjścia z placówki) w kilku rejonach świata (Stany Zjednoczone, Kanada, Europa i Australia), obej- mujące dzieci i młodzież (w grupie wiekowej 12–18 lat) przejawiających zacho- 3 I.L.W.  Bastiaanssen, G.  Kroes, K.S.  Nijhof, M.J.M.H.  Delsing, R.C.M.E.  Engels, J.W. Veerman: Measuring Group Care Worker Interventions in Residential Youth Care. “Child Youth Care Forum” 2012, no. 41, s. 5. DOI 10.1007/s10566-012-9176-8 (data dostępu: 7.07.2017). 4 E.J. Knorth, A.T. Harder, T. Zandberg, A.J. Kendrick: Under One Roof…, s. 125. 5 „The main conclusion that can be made from our meta-analysis is that children and youth, after a period of residential care – on average – improve in their psychosocial functioning”. Zob. tamże, s. 133. Od Redaktorów tomu 13 wania problemowe (internalizacyjne i eksternalizacyjne zaburzenia zachowania). Z omawianej metaanalizy wyprowadzili bardzo ciekawe wnioski szczegółowe od- noszące się do resocjalizacji instytucjonalnej: • młodzież z  eksternalizacyjnymi problemami zachowania poczyniła większe postępy niż młodzież z problemami internalizacyjnymi; • personel realizujący programy rezydencjonalne wykazuje wyższy poziom kry- tyki efektów resocjalizacji niż zaangażowana w te programy młodzież oraz jej rodzice6; • w przypadku grupy silnie zdemoralizowanej lepsze efekty daje resocjalizacja instytucjonalna niż programy realizowane w miejscu zamieszkania7. Wyciągnięte wnioski, o ile nie obalają tezy o negatywnych skutkach izolacji instytucjonalnej, jakie odczuwa jednostka oraz całe społeczeństwo, o tyle na pew- no nie potwierdzają powszechnie formułowanej tezy o szkodliwym charakterze resocjalizacji instytucjonalnej (w tym opartej na izolacji). Lektura prezentowanej publikacji dowodzi wszechstronności zajęć realizowa- nych w polskich zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich (ZPiSdN). Przedstawiona oferta resocjalizacyjna polskich zakładów dla nieletnich wskazuje na wysokie kwalifikacje kadry pedagogicznej zatrudnionej w tych placówkach. Kwalifikacje te nie ograniczają się jedynie do formalnego wykształcenia uniwer- syteckiego w dziedzinie nauk społecznych. Wykształcenie wyższe – co nie stano- wi wcale normy w państwach Zachodu, lecz raczej wyjątek – jest w Polsce wa- runkiem koniecznym pracy na stanowisku wychowawcy (w internacie placówki resocjalizacyjnej). Tymczasem, jak szybko można się zorientować, czytając ko- lejne programy, ich realizatorzy oprócz formalnego wykształcenia kierunkowe- go posiadają nierzadko dodatkowe wysokospecjalistyczne kompetencje do pro- wadzenia np. turystyki kwalifikowanej, zajęć z żeglarstwa, wspinaczki skałkowej, treningu sportowego, hodowli i pielęgnacji zwierząt czy zajęć muzycznych, po- parte doświadczeniem i udokumentowanymi osiągnięciami odniesionymi w tych dziedzinach. Największym, jak się zdaje, mankamentem opisywanych programów jest ich część ewaluacyjna. Jeśli chodzi o wskaźniki osiągnięcia efektów (celów) progra- mu (tym celem jest nie zawsze wyrażona explicite efektywna resocjalizacja, czyli, najogólniej rzecz ujmując, zmiana zachowania podopiecznych), to są one na ogół poprawnie określone. Autorzy prezentowanych programów, pisząc o efektywności resocjalizacyjnej swoich programów, powołują się na następujące jej wskaźniki: nabycie przez wychowanków określonej wiedzy, nowych i przydatnych umiejętno- ści oraz określonych kompetencji społecznych. Odnotowanie tych wskaźników jest 6 Temat różnic w postrzeganiu efektów resocjalizacji instytucjonalnej w Polsce przez kadrę pla- cówek resocjalizacyjnych oraz studentów resocjalizacji podejmuje także M. Noszczyk-Bernasie- wicz: Nieletni przestępcy w percepcji personelu i nadzoru resocjalizacyjnego oraz studentów resocjali- zacji. Katowice 2010. 7 E.J. Knorth, A.T. Harder, T. Zandberg, A.J. Kendrick: Under One Roof…, s. 136. 14 Od Redaktorów tomu dla autorów jednoznaczne z uzyskaniem satysfakcjonującego rezultatu w procesie resocjalizacji. W metodologii badań wskaźniki takie nazywamy inferencyjnymi8. W znakomitej większości autorzy programów nie przedstawiają jednak wiarygod- nych danych świadczących o wystąpieniu owych wskaźników. Najczęstszą formą rejestracji wskaźników jest obserwacja lub przeprowadzenie ankiety dotyczącej satysfakcji oraz oceny zajęć przez wychowanków, co z oczywistych względów nie stanowi obiektywnej formy pomiaru efektywności tych zajęć, których celem nie jest przecież tylko zadowolenie uczestników, ale przede wszystkim korekta osobo- wości. Trzeba oddać sprawiedliwość twórcom programów, że ankiety, które prze- prowadzają po ukończonych zajęciach, wykazują czasem przyrost stanu wiedzy oraz pojawienie się nowych, korzystnych ze społecznego punktu widzenia poglą- dów u wychowanków, co stanowi już pewien wskaźnik efektywności programu. Niestety w formach ewaluacji brakuje naukowych narzędzi pomiaru efektywno- ści resocjalizacyjnej w postaci testów czy też innych standaryzowanych narzędzi badania stopnia niedostosowania społecznego (np. Skala Nieprzystosowania Spo- łecznego Lesława Pytki). Należy nadmienić, że w prezentowanych programach nie przeprowadza się przed rozpoczęciem zajęć pomiaru początkowego (tzw. pretest), bez którego w ogóle trudno mówić o zajściu zmiany. Widać wyraźnie po tych kilku uwagach dotyczących ewaluacji, iż polska praktyka resocjalizacyjna nie odwołuje się do naukowych podstaw mierzenia efektywności resocjalizacyjnej, poprzestając na sądach zdroworozsądkowych. Dla usprawiedliwienia kolegów praktyków nale- żałoby zauważyć, iż najbardziej wiarygodne badania nad efektywnością resocjali- zacyjną, czyli analizy katamnestyczne (badania losów przestępców po opuszczeniu placówki, najczęściej w okresie do dwóch lat od ukończenia procesu resocjaliza- cji), należą w ogóle do rzadkości i podejmowane są przez nielicznych reprezentan- tów polskiej pedagogiki resocjalizacyjnej9. Niniejsza publikacja pokazuje ogrom przedsięwzięć, jakie podejmowane są na co dzień w resocjalizacji nieletnich prowadzonej w środowisku zamkniętym. Lek- tura opisanych programów dowodzi, iż polskie zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich nie do końca mają charakter zamknięty, ponieważ realizuje się w nich wiele zajęć poza terenem placówki, stwarzając niezliczone okazje do kontaktów ze społeczeństwem. Wychodzenie wychowanków poza mury zakładu, by realizo- wać tam część celów resocjalizacyjnych, opisano w zasadzie w każdym rozdziale 8 „Przyjmujemy za wskaźniki takie cechy, które uważamy za swoiste symptomy zdarzeń, zja- wisk, itp. stanów, niedostrzegalnych bezpośrednio, ponieważ owe cechy wydają nam się czy też są zewnętrznym przejawem danych zdarzeń”. J. Sztumski: Wstęp do metod i technik badań społecznych. Katowice 1999, s. 59. 9 W ostatnich latach badania takie realizowało w skali całego kraju zaledwie kilka osób; warto wspomnieć między innymi o badaniach opublikowanych w: Z. Bartkowicz: Agresywność, kom- petencje społeczne i samoocena resocjalizowanych nieletnich a ich przestępczość w okresie dorosłości. Lublin 2013; A. Fidelus: Determinanty readaptacji społecznej skazanych. Warszawa 2012; A. Kiesz- kowska: Inkluzyjno-katalaktyczny model reintegracji społecznej skazanych. Konteksty resocjalizacyj- ne. Kraków 2012. Od Redaktorów tomu 15 książki, pomimo zróżnicowania problematyki prezentowanej w  poszczególnych jej częściach. Monografię postanowiliśmy podzielić na dziewięć rozdziałów, co zo- stało zdeterminowane przez tematykę nadesłanych programów. Mamy więc roz- działy zawierające programy zorientowane na obszary o charakterze sensu stricto pedagogicznym, takie jak: czas wolny (rozdział pierwszy), współpraca z rodziną (rozdział czwarty), wolontariat (rozdział piąty), profilaktyka uzależnień (rozdział szósty), bezpieczeństwo (rozdział siódmy) oraz usamodzielnienie (rozdział ósmy), ale nie brakuje także problematyki terapeutycznej, która wymaga od prowadzą- cych zajęcia dodatkowych kwalifikacji. W obszarze terapii lokują się zatem pro- gramy poświęcone animaloterapii (rozdział drugi), arteterapii oraz socjoterapii (rozdział trzeci). Całość wieńczy rozdział dziewiąty autorstwa redaktorów tomu pod prowokacyjnym tytułem: Kontrowersje wokół resocjalizacji w środowisku za- mkniętym. Zawiera on tekst stanowiący swoiste zakończenie pracy, w którym sta- rano się w sposób jednoznaczny odpowiedzieć na pytanie: Czy zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich są w Polsce potrzebne? Zamieszczone w  książce programy resocjalizacyjne pozyskano z  ZPiSdN z terenu całego kraju. Spośród istniejących 32 polskich ZPiSdN10 na zaproszenie odpowiedziały 24 placówki11, z których wybrano tylko najlepsze programy (osta- tecznie pochodzą one z 21 placówek). Dyrekcji oraz pracownikom tych placówek, które – co warto podkreślić – podjęły współpracę z dużym entuzjazmem, bardzo dziękujemy i wyrażamy ogromną wdzięczność. Inicjatywa zgromadzenia i selekcji najlepszych programów poprzedzona została uzyskaniem dla niej poparcia Depar- tamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich Ministerstwa Sprawiedliwości (Wydział Nadzoru nad Zakładami dla Nieletnich i Opiniodawczymi Zespołami Sądowych Specjalistów) oraz patronatu honorowego Ministra Sprawiedliwości, za co w tym miejscu również bardzo dziękujemy. Maciej Bernasiewicz Monika Noszczyk-Bernasiewicz 10 Na  temat organizacji, struktury oraz rodzajów zakładów poprawczych i  schronisk dla nieletnich w  Polsce pogłębioną wiedzę znaleźć można w  opracowaniach: M.  Bernasiewicz, M. Noszczyk-Bernasiewicz: Family Life and Crime. Contemporary Research and Essays. Katowice 2017, s. 180–185 oraz M. Noszczyk-Bernasiewicz: Nieletni przestępcy…, s. 80–89. 11 Nie odpowiedziało albo odpowiedziało odmownie 8 placówek i były to: ZPiSdN w Korono- wie, ZP w Nowem, SdN w Warszawie-Okęciu, ZP w Świeciu, ZP w Poznaniu, ZP w Grodzisku Wiel- kopolskim, ZP w Studzieńcu oraz ZP w Gdańsku. Best practices in social rehabilitation pedagogy in juvenile detention centres and juvenile shelters in Poland Edited by Maciej Bernasiewicz and Monika Noszczyk-Bernasiewicz Summary: A juvenile detention centre is commonly associated with a prison for under-age offend- ers, a place of detention for dangerous juvenile delinquents. This volume abolishes this stereotype. It shows juvenile delinquents through the prism of their tragic family histories and psychological and social deficits they manifest; most importantly, however, it demonstrates the wide range and compre- hensiveness of social rehabilitation programmes offered by juvenile detention centres and shelters. It provides a description of thematically arranged programmes applied by social rehabilitation staff, including those connected with leisure time (e.g., canoeing, windsurfing, and biking camps), animal care (animal-assisted therapy), theatre, music, arts, sociotherapy, promotion of family life (e.g., baby manikin care training), voluntary social work (e.g., with juvenile offenders taking care of disabled children), and many others. The volume is addressed both to practitioners (as a resource book with detailed activities plans) and to scholars/theoreticians (psychologists, social rehabilitation academic teachers, and students who take psychology and/or social rehabilitation pedagogy as their majors). Keywords: social rehabilitation for juvenile offenders, juvenile detention centre, juvenile shelter Gute Resozialisierungspraktiken in Erziehungsanstalten u. Jugendheimen in Polen unter der Redaktion von Maciej Bernasiewicz u. Monika Noszczyk-Bernasiewicz Zusammenfassung: Eine „Erziehungsanstalt“ gilt im allgemeinen Verständnis als ein Gefäng- nis für Minderjährige, als ein Ort, wo gefährliche Banditen festgehalten werden. Das Stereotyp wird im vorliegenden Buch leicht widerlegt. Wir lernen zwar junge Verbrecher seitens deren tragischer Familienverhältnisse, deren psychischer und sozialer Defizite kennen, doch das Buch lässt vor allem die ganze Vielseitigkeit der in  Erziehungsanstalten und Jugendheimen realisierten Resozialisie- rungsprogramme erkennen. Hier finden wir die Charakteristik der thematisch zusammengestellten Programme, welche vom geschulten Personal verwirklicht werden. Diese Programme beziehen sich auf: Freizeitgestaltung (Kanusport, Windsurfing, Fahrradlager, u.dgl.), Tierbetreuung (tiergestützte Therapie), Theater, Musik, bildende Kunst, Soziotherapie, Familienlebensförderung (z.B.: Betreuung eines Phantoms des Kindes), Freiwilligendienst (junge Menschen betreuen u.a. behinderte Kinder) und noch viele andere. Die Publikation ist sowohl an Praktiker auf dem Gebiet der Resozialisierung (fertige Unterrichtskonspekte, Fundgrube von Ideen ) als auch Theoretiker-Wissenschaftler (Psycho- logen und Resozialisierungspädagogen und diese Fachrichtungen Studierenden) gerichtet. Schlüsselwörter: Resozialisierung von Minderjährigen, Erziehungsanstalt, Jugendheime Redaktor: Magdalena Kopeć Projektant okładki i stron działowych: Magdalena Starzyk Redaktor techniczny: Małgorzata Pleśniar Korektor: Wiesława Piskor Łamanie: Grzegorz Bociek Copyright © 2018 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-226-3461-5 (wersja drukowana) ISBN 978-83-226-3462-2 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 26. Ark. wyd. 25. Papier offset. kl. III, 90 g/m2. Cena 54 zł (+VAT) Druk i oprawa: Volumina.pl Daniel Krzanowski ul. Księcia Witolda 7–9, 71-063 Szczecin
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dobre praktyki resocjalizacyjne w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich w Polsce
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: