Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00057 009073 11061254 na godz. na dobę w sumie
Doktryna jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu - książka
Doktryna jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu - książka
Autor: Liczba stron: 546
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3556-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Serdecznie zapraszamy na spotkanie autorskie z prof. Andrzejem Jackiem Bliklem, które odbędzie się 20.05. w Domu Towarowym Braci Jabłkowskich w Warszawie przy ul. Brackiej 25. Start - g. 18:00. Więcej informacji »

Książka dostępna również w twardej oprawie >>

Nowa filozofia zarządzania

Moja książka jest efektem doświadczeń, jakie nabywałem w latach 1990 – 2010, wdrażając zarządzanie jakością (TQM) w mojej rodzinnej firmie, a także ucząc tej metody w innych firmach i na uczelniach wyższych, co zresztą czynię do dziś. Pierwsze wykłady z TQM prowadziłem dla pracowników firmy A.Blikle, a notatki do tych wykładów stanowiły zaczątki Doktryny jakości.

Początki oczywiście nie były łatwe. Wiedza konieczna do zarządzania zgodnie z TQM nie jest technicznie trudna, ale jej zaakceptowanie bywa trudne emocjonalnie. Bywa trudne, bo zaraz na samym początku trzeba porzucić wiele przekonań, do których jesteśmy przyzwyczajani niemal od dziecka: że nagrody motywują, że współzawodnictwo jest twórcze, że struktura zarządcza firmy musi być hierarchiczna… Nie było więc łatwo, ale było nadzwyczaj ciekawie, bo czasy pionierskie z zasady charakteryzują się wysokim poziomem zaangażowania. Pamiętam, jak nasz pierwszy nauczyciel TQM, Jim Murray, wyraził zdumienie, że moi pracownicy zgodzili się poświęcić na szkolenie dni wolne od pracy. „W Anglii to by nie było możliwe” - powiedział.

Oczywiście na naukach Jima się nie skończyło. Dzięki niemu zacząłem jeździć do Anglii na coroczne konferencje Brytyjskiego Towarzystwa im. Deminga (twórcy TQM), a zdobywaną tam (również za pośrednictwem wielu znakomitych książek) wiedzę niezwłocznie przekazywałem moim pracownikom prowadząc dla nich wykłady. Materiały do książki rosły, a na wykłady zaczęli przychodzić słuchacze spoza firmy. I tak narodziło się moje konwersatorium z TQM, które prowadzę od roku 1997 raz w miesiącu od października do czerwca. Wstęp wolny, a informacje o programie można znaleźć na mojej witrynie www.moznainaczej.com.pl. To taka moja prywatna misja, gdyż uważam, że TQM może być wielką szansą dla polskiej gospodarki.


Andrzej Jacek Blikle - profesor matematyki w zakresie matematycznych podstaw informatyki, pracownik PAN i członek Academia Europaea (Europejskiej Akademii Nauk). Prezes zarządu stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych i Rady Fundacji Centrum im. Adama Smitha oraz ponad dwudziestu innych organizacji. Jest też dyplomowanym mistrzem cukierniczym, a w latach 1990 – 2010 kierował firmą A.Blikle rozwijając ją w tym czasie z jednej cukierni do 15 placówek w Warszawie i 8 w sieci franchisingu poza Warszawą. Dziś jest członkiem jej rady nadzorczej.


Patroni wydania:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Barbara Gancarz-Wójcicka Korekta językowa: Marta Banaś Projekt okładki: Jan Paluch Skład: Aneta Ryzińska Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: onepress@onepress.pl WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://onepress.pl/user/opinie?dojako Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-246-3556-6 Copyright © Andrzej Jacek Blikle 2014 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:322)ci Co sk(cid:299)ada si(cid:259) na ksi(cid:239)(cid:354)k(cid:259) ......................................................................................15 Podzi(cid:259)kowania .....................................................................................................17 Jak powstawa(cid:299)a moja ksi(cid:239)(cid:354)ka ..............................................................................19 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) I. Wprowadzenie ................................................................... 23 Rozdzia(cid:299) 1. Wst(cid:259)p ................................................................................................25 1.1. Dla kogo jest ta ksi(cid:251)(cid:366)ka ...................................................................................................25 1.2. Cele organizacji gospodarczej .......................................................................................26 1.3. Spo(cid:311)ecze(cid:313)stwo wiedzy .....................................................................................................28 1.4. Obywatelska przedsi(cid:271)biorczo(cid:334)(cid:253) ....................................................................................32 Rozdzia(cid:299) 2. Zarys doktryny jako(cid:322)ci ......................................................................37 2.1. Edwards Deming w Japonii ...........................................................................................38 2.2. Wady s(cid:251) jak zarazki ......................................................................................................... 41 2.3. Doktryna jako(cid:334)ci .............................................................................................................43 2.3.1. Zasada sta(cid:311)ego doskonalenia ...............................................................................43 2.3.2. Zasada wspó(cid:311)pracy ...............................................................................................44 2.3.3. Zasada racjonalno(cid:334)ci ............................................................................................45 2.4. Czym jest jako(cid:334)(cid:253) ..............................................................................................................46 2.5. Jako(cid:334)(cid:253) a warto(cid:334)(cid:253) ...............................................................................................................48 2.6. Niska jako(cid:334)(cid:253) kosztuje .....................................................................................................49 2.7. Dobra praca to lekka praca ........................................................................................... 53 2.8. Nie oczekuj perfekcji (cid:127) oczekuj post(cid:271)pu ................................................................... 53 2.9. Zarz(cid:251)dzanie bez kija i marchewki ................................................................................54 2.10. Wspó(cid:311)praca zamiast wspó(cid:311)zawodnictwa ...................................................................54 2.11. My(cid:334)lenie systemowe ......................................................................................................58 2.12. Ksi(cid:271)ga standardów ........................................................................................................ 61 2.13. Czterna(cid:334)cie zasad Edwardsa Deminga .......................................................................62 2.14. Sze(cid:334)(cid:253) (cid:334)miertelnych chorób ..........................................................................................64 2.14.1. Brak wytrwa(cid:311)o(cid:334)ci w konsekwentnym d(cid:251)(cid:366)eniu do celu .................................64 2.14.2. Nacisk na zyski w krótkim okresie .................................................................67 2.14.3. Przegl(cid:251)dy kadrowe, wynagrodzenie zale(cid:366)ne od wydajno(cid:334)ci .......................68 2.14.4. Mobilno(cid:334)(cid:253) cz(cid:311)onków kierownictwa ............................................................... 71 2.14.5. Zarz(cid:251)dzanie firm(cid:251) jedynie na podstawie widocznych liczb .......................72 2.14.6. Twarda kultura zarz(cid:251)dzania ............................................................................74 5 6 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu 2.15. Cztery zasady Henry’ego Forda ..................................................................................76 2.16. Zbigniew Bujak o policji drogowej i s(cid:311)u(cid:366)bach celnych ...........................................77 2.16.1. Policja drogowa .................................................................................................77 2.16.2. Celnicy ................................................................................................................79 2.17. Od czego zacz(cid:251)(cid:253) ............................................................................................................84 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) II. Przywództwo ....................................................................89 Rozdzia(cid:299) 3. Dylemat lidera — przemoc czy partnerstwo? ....................................91 3.1. Nowa wiedza .................................................................................................................... 91 3.2. Koszty przemocy ............................................................................................................92 3.3. Koszty partnerstwa .........................................................................................................94 3.4. Czym s(cid:251) przemoc i partnerstwo ...................................................................................94 3.5. Dlaczego jedne firmy odnosz(cid:251) sukces, a inne nie ......................................................95 Rozdzia(cid:299) 4. Rodzaje i (cid:352)ród(cid:299)a motywacji ...............................................................99 4.1. Korzy(cid:334)ci i warto(cid:334)ci ..........................................................................................................99 4.2. Dysonans godno(cid:334)ciowy ............................................................................................... 105 4.3. Motywacja wewn(cid:271)trzna i zewn(cid:271)trzna ......................................................................... 107 4.4. Zarz(cid:251)dzanie podmiotowe i przedmiotowe ............................................................... 109 4.5. Organizacja zaanga(cid:366)owana ..........................................................................................112 Rozdzia(cid:299) 5. Przemoc ..........................................................................................115 5.1. Archetyp kija i marchewki ............................................................................................115 5.2. Postawa a zachowanie .................................................................................................. 122 5.3. S(cid:311)abi i silni (cid:650) przeciwnicy ........................................................................................... 125 5.4. Premia za jako(cid:334)(cid:253) i wydajno(cid:334)(cid:253) ...................................................................................... 129 5.5. Premia a prawo Pareto .................................................................................................. 129 5.6. D(cid:364)wignia premiowa (cid:650) zach(cid:271)canie do stwarzania pozorów .................................. 130 5.7. Zarz(cid:251)dzanie przez cele (cid:650) pu(cid:311)apka specjalna ............................................................ 137 5.7.1. Stan wyj(cid:334)ciowy .................................................................................................... 137 5.7.2. Motywacja (cid:650) pierwsza próba ........................................................................... 138 5.7.3. Potrzebny konsultant ........................................................................................ 139 5.7.4. MBO w „Jutrzni SA” ......................................................................................... 139 5.7.5. Pierwsze wyzwanie dla dyrektora Kowalskiego ...............................................141 5.7.6. Drugie wyzwanie dla dyrektora Kowalskiego ................................................ 142 5.7.7. Ocena systemu po roku ..................................................................................... 144 5.7.8. Czy mo(cid:366)na by(cid:311)o unikn(cid:251)(cid:253) tych problemów? ................................................... 145 5.7.9. Premia dla rady nadzorczej ............................................................................... 146 5.7.10. Nierówne szanse w grze ................................................................................... 146 5.7.11. Opinia niezale(cid:366)nego eksperta ......................................................................... 148 5.7.12. MBO w oczach Edwardsa Deminga .............................................................. 149 5.8. Zarz(cid:251)dzanie przez cele a cele w zarz(cid:251)dzaniu ............................................................. 150 5.9. Wina czy przyczyna ....................................................................................................... 151 Spis tre(cid:320)ci 7 5.10. Podsumowanie modelu przemocy ........................................................................... 154 5.10.1. Samosprawdzaj(cid:251)ca si(cid:271) przepowiednia ......................................................... 154 5.10.2. Gry wojenne .................................................................................................... 155 5.10.3. Kto z kim prowadzi gr(cid:271) wojenn(cid:251) ................................................................. 159 5.10.4. Trzy prawa dualno(cid:334)ci ..................................................................................... 162 Rozdzia(cid:299) 6. Partnerstwo .....................................................................................165 6.1. Je(cid:366)eli nie marchewkij, to co? ........................................................................................ 165 6.2. Zasada 4W ...................................................................................................................... 166 6.2.1. Wspó(cid:311)praca .......................................................................................................... 167 6.2.2. Warto(cid:334)(cid:253) ................................................................................................................ 168 6.2.3. Wybór .................................................................................................................. 170 6.3. Z czego trzeba zrezygnowa(cid:253) ......................................................................................... 172 6.3.1. W sprawie lenistwa ............................................................................................. 173 6.3.2. M(cid:311)odsi i starsi — partnerzy .............................................................................. 174 6.3.3. Wynagrodzenie niezale(cid:366)ne od jako(cid:334)ci i wydajno(cid:334)ci pracy ........................... 175 6.3.4. Rezygnacja z przegl(cid:251)dów rocznych ................................................................. 180 6.4. Pu(cid:311)apki zarz(cid:251)dzania bez kija i marchewki .................................................................181 6.5. Archetyp s(cid:311)o(cid:313)ca i deszczu ............................................................................................ 182 6.6. Pochwa(cid:311)y a wyrazy uznania ......................................................................................... 184 6.7. Upominek wraz z wyrazami uznania ........................................................................ 187 6.8. Premia roczna — miseczka .......................................................................................... 187 6.9. Reforma systemu wynagrodze(cid:313) sprzedawców ..........................................................191 6.9.1. Sytuacja wyj(cid:334)ciowa ...............................................................................................191 6.9.2. Lepsi nie s(cid:251) lepsi ................................................................................................. 193 6.9.3. Lepsi s(cid:251) lepsi ........................................................................................................ 193 6.9.4. Sposobu lepszych nie da si(cid:271) powieli(cid:253) .............................................................. 193 6.9.5. Sposób lepszych da si(cid:271) powieli(cid:253) ....................................................................... 193 6.10. Nieporozumienia w sprawie partnerstwa i zaufania ............................................. 196 6.10.1. Partnerstwo to nie kumplostwo .................................................................... 196 6.10.2. Partnerstwo nie wyklucza dowodzenia? ...................................................... 197 6.10.3. Partnerstwo nie wyklucza monitoringu ...................................................... 197 6.10.4. Partnerstwo to nie demokracja ate(cid:313)ska ....................................................... 198 6.11. Przemoc a etyka w biznesie ........................................................................................ 199 Rozdzia(cid:299) 7. Zarz(cid:239)dzanie bez bud(cid:354)etu ................................................................201 7.1. Jak to si(cid:271) zacz(cid:271)(cid:311)o ............................................................................................................ 201 7.2. Bud(cid:366)et kontraktowy .....................................................................................................204 7.3. Prognoza nawigacyjna ..................................................................................................206 7.4. Porównanie modeli ......................................................................................................208 7.5. Kilka wniosków ..............................................................................................................211 Rozdzia(cid:299) 8. System wynagrodze(cid:301) ......................................................................213 8.1. Kszta(cid:311)towanie systemu wynagrodze(cid:313) ........................................................................ 213 8.2. Przyk(cid:311)adowy system wynagrodze(cid:313) ............................................................................. 215 8 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu 8.3. Aktualizacja systemu wynagrodze(cid:313) ........................................................................... 217 8.4. Trudny okres transformacji ........................................................................................ 218 8.5. Reakcje pracowników ................................................................................................... 219 8.6. Symetryczna relacja pomi(cid:271)dzy firm(cid:251) a pracownikiem ........................................... 221 Rozdzia(cid:299) 9. Strach przed mówieniem prawdy ....................................................223 9.1. Analiza zjawiska ............................................................................................................224 9.1.1. Rodzaje strachu ...................................................................................................224 9.1.2. Koszty strachu ....................................................................................................225 9.1.3. Przyczyny strachu ...............................................................................................226 9.1.4. Okoliczno(cid:334)ci wywo(cid:311)uj(cid:251)ce strach ......................................................................226 9.1.5. Zwolnienia z pracy ............................................................................................. 231 9.2. Drogi wyj(cid:334)cia .................................................................................................................232 9.2.1. Od czego zacz(cid:251)(cid:253) ..................................................................................................232 9.2.2. Porozmawiajmy o strachu ................................................................................ 233 9.2.3. Norma zachowania ............................................................................................234 9.2.4. Gdy przychodzi z(cid:311)a wiadomo(cid:334)(cid:253) .......................................................................235 9.2.5. Eliminuj wieloznaczne zachowanie ................................................................236 9.2.6. Dyskutuj o niedyskutowalnym ........................................................................238 9.2.7. Podejmowanie decyzji .......................................................................................240 9.2.8. Czarnowidztwo ..................................................................................................243 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) III. Komunikacja interpersonalna .......................................245 Rozdzia(cid:299) 10. Inteligencja emocjonalna ..............................................................247 10.1. Dwie sk(cid:311)adowe inteligencji ........................................................................................247 10.2. Nasze kluczowe talenty emocjonalne ......................................................................249 10.3. Jak radzi(cid:253) sobie z brakiem talentu ............................................................................253 10.4. Indywidualne traktowanie talentów ........................................................................254 10.5. Strategia rozwoju kapita(cid:311)u ludzkiego w firmie .......................................................254 10.6. Gdy jeste(cid:334) prze(cid:311)o(cid:366)onym .............................................................................................255 Rozdzia(cid:299) 11. Budowanie relacji ..........................................................................257 11.1. Szacunek ........................................................................................................................257 11.1.1. Asertywno(cid:334)(cid:253) .....................................................................................................257 11.1.2. Komunikowanie .............................................................................................258 11.1.3. Aktywne s(cid:311)uchanie ..........................................................................................263 11.2. Spór ...............................................................................................................................265 11.2.1. Wygra(cid:311)-wygra(cid:311) ..................................................................................................265 11.2.2. Konsensus .......................................................................................................267 11.2.3. Krytyka .............................................................................................................269 11.2.4. Skarga podw(cid:311)adnego na szefa .......................................................................272 11.2.5. Gdy masz problem z w(cid:311)asnym szefem .........................................................272 Spis tre(cid:320)ci 9 11.3. Pu(cid:311)apki, b(cid:311)(cid:271)dy i problemy ..........................................................................................273 11.3.1. Manipulacja .....................................................................................................273 11.3.2. Raport na zamówienie ...................................................................................275 11.3.3. Arogancja i upokorzenie ...............................................................................275 11.3.4. Gdy nasze uwagi s(cid:251) ignorowane ...................................................................277 Rozdzia(cid:299) 12. Trudne rozmowy ...........................................................................279 12.1. Jacek i Marek (cid:650) warstwa zewn(cid:271)trzna .......................................................................280 12.2. Anatomia trudnej rozmowy ...................................................................................... 281 12.3. Jacek i Marek (cid:650) warstwy wewn(cid:271)trzna i historyczna .............................................. 281 12.4. Wojna czy pokój ......................................................................................................... 283 12.5. Rozmowa O RZECZY ................................................................................................283 12.6. Niew(cid:251)tpliwa prawda (cid:650) ojciec i syn ..........................................................................285 12.7. Nie zak(cid:311)adaj, (cid:366)e on tak chcia(cid:311) (cid:650) Karol i Ewa .........................................................285 12.8. Porzu(cid:253)my oskar(cid:366)enia (cid:650) szefowa i asystent ............................................................287 12.9. Pokojowo o uczuciach (cid:650) matka i syn .....................................................................289 12.10. Jacek i Marek (cid:650) trudna rozmowa ..........................................................................290 12.10.1. Krok pierwszy: rozpoczynamy od perspektywy obserwatora ................290 12.10.2. Krok drugi: wspólna analiza obu perspektyw .......................................... 291 12.10.3. Krok trzeci: rozwi(cid:251)zywanie problemu ......................................................296 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) IV. Zrozumie(cid:241) g(cid:299)os procesu losowego ............................... 299 Rozdzia(cid:299) 13. O procesach losowych ogólnie ......................................................301 13.1. Po co nam procesy losowe .......................................................................................... 301 13.2. Syndrom balonika ......................................................................................................302 13.3. Procesy deterministyczne i losowe ............................................................................303 13.4. Przebiegi i histogramy procesów losowych .............................................................306 Rozdzia(cid:299) 14. G(cid:299)os procesu ..................................................................................309 14.1. Procesy normalne ........................................................................................................ 309 14.2. Karty kontrolne Shewharta ........................................................................................313 14.3. Procesy uregulowane i rozregulowane ..................................................................... 317 14.4. Statystyczne sterowanie procesami ........................................................................... 318 14.5. Majsterkowanie ........................................................................................................... 319 14.6. Pu(cid:311)apki oceny procesów „na oko” ........................................................................... 321 14.6.1. Trzy zespo(cid:311)y sprzedawców ............................................................................ 321 14.6.2. Wypadki w fabryce .........................................................................................323 Rozdzia(cid:299) 15. G(cid:299)os klienta ...................................................................................325 15.1. Re(cid:366)im jako(cid:334)ciowy procesu .........................................................................................325 15.2. Stawianie celów ............................................................................................................328 15.3. Syndrom „traf w mój kamie(cid:313)” ...................................................................................331 10 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu Rozdzia(cid:299) 16. Odkrywanie ukrytych zaburze(cid:301) .....................................................333 16.1. Sygna(cid:311)y zag(cid:311)uszone ...................................................................................................... 333 16.2. Gdy wyj(cid:251)tki staj(cid:251) si(cid:271) regu(cid:311)(cid:251) ........................................................................................ 334 16.3. Gdy precedens tworzy nowy standard ..................................................................... 337 16.4. Ile pomiarów ................................................................................................................ 339 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) V. Zarz(cid:239)dzanie procesowe .................................................341 Rozdzia(cid:299) 17. Dwa modele organizacji przedsi(cid:259)biorstw .....................................343 17.1. Model hierarchiczny ................................................................................................... 343 17.2. Model Deminga ..........................................................................................................344 Rozdzia(cid:299) 18. Procesy w przedsi(cid:259)biorstwie .........................................................347 18.1. Pytania, na które trzeba odpowiedzie(cid:253) .....................................................................347 18.2. Poj(cid:271)cie procesu ............................................................................................................348 18.3. Sieci czynno(cid:334)ci .............................................................................................................350 18.4. Mapa procesów ........................................................................................................... 352 18.5. Produkty i ich normy jako(cid:334)ci ....................................................................................359 18.5.1. Dokumenty .....................................................................................................360 18.5.2. Narz(cid:271)dzia ........................................................................................................360 18.5.3. Dokumentacje produktów ........................................................................... 361 18.5.4. Kompleksy produktowe ................................................................................362 18.5.5. Techniczne kompleksy narz(cid:271)dziowe ........................................................... 363 18.5.6. Informatyczne kompleksy narz(cid:271)dziowe .....................................................364 18.5.7. Bazy danych ....................................................................................................364 18.5.8. Kartoteki ......................................................................................................... 365 18.5.9. Decyzje operacyjne ........................................................................................ 366 18.5.10. Ró(cid:366)ne poziomy podejmowania decyzji ....................................................368 18.5.11. Dru(cid:366)yny .........................................................................................................369 18.5.12. Stany rynku ...................................................................................................370 18.5.13. Produkty umiejscowione .............................................................................372 18.6. Typy czynno(cid:334)ci procesowych ....................................................................................372 18.6.1. Czynno(cid:334)ci wytwórcze .................................................................................... 373 18.6.2. Czynno(cid:334)ci zmiany stanu ...............................................................................374 18.6.3. Czynno(cid:334)ci przemieszczania .........................................................................375 18.6.4. Czynno(cid:334)ci bez dostawcy ...............................................................................375 18.7. Rodzaje czynno(cid:334)ci procesowych ..............................................................................376 18.7.1. Czynno(cid:334)ci sprzeda(cid:366)owe ................................................................................376 18.7.2. Czynno(cid:334)ci logistyczne ...................................................................................376 18.7.3. Czynno(cid:334)ci marketingowe .............................................................................376 18.7.4. Czynno(cid:334)ci biurowe ........................................................................................377 18.7.5. Czynno(cid:334)ci HR-owe ........................................................................................377 18.8. Typowe procesy w organizacji gospodarczej ...........................................................378 Spis tre(cid:320)ci 11 18.9. Przep(cid:311)ywy mi(cid:271)dzy procesami ....................................................................................379 18.10. Poziom szczegó(cid:311)owo(cid:334)ci procesowego modelu firmy ........................................... 381 18.11. Ró(cid:366)ne opisy przedsi(cid:271)biorstwa .................................................................................384 Rozdzia(cid:299) 19. Zarz(cid:239)dzanie procesowe ................................................................385 19.1. Interesariusze procesu ................................................................................................385 19.2. Obowi(cid:251)zki wykonawców procesu ............................................................................386 19.3. Obowi(cid:251)zki w(cid:311)a(cid:334)ciciela procesu ..................................................................................388 19.4. O czyj(cid:251) wiedz(cid:271) powinien dba(cid:253) w(cid:311)a(cid:334)ciciel procesu ..................................................389 19.5. Uprawnienia w(cid:311)a(cid:334)ciciela procesu ..............................................................................390 19.6. Pe(cid:311)nomocnicy w(cid:311)a(cid:334)cicieli procesów ......................................................................... 391 19.7. Procesowy atlas firmy .................................................................................................392 19.8. Kierownicy zespo(cid:311)ów ..................................................................................................394 19.9. Dy(cid:366)urni zespo(cid:311)ów .......................................................................................................395 19.10. Zarz(cid:251)dzanie procesowe a tradycyjne ......................................................................396 19.11. Model kariery pracownika .......................................................................................398 Rozdzia(cid:299) 20. Ksi(cid:259)ga standardów ........................................................................401 20.1. Dokumenty Ksi(cid:271)gi standardów ................................................................................402 20.1.1. Rodzaje dokumentów ....................................................................................402 20.1.2. Stra(cid:366)nik Ksi(cid:271)gi standardów ..........................................................................403 20.1.3. Indeksacja dokumentów ...............................................................................403 20.1.4. Indeksacja za(cid:311)(cid:251)czników .................................................................................405 20.1.5. Numeracja wersji standardów ......................................................................405 20.1.6. Nazwy plików .................................................................................................406 20.1.7. Przechowywanie i dost(cid:271)p do dokumentów KS .........................................406 20.1.8. Dziennik KS ...................................................................................................408 20.1.9. Spis dokumentów KS ....................................................................................408 20.1.10. S(cid:311)ownik KS ....................................................................................................409 20.2. Tworzenie, modyfikowanie lub usuwanie standardu KS ..................................... 410 20.2.1. Procedura koordynatora ............................................................................... 410 20.2.2. Zasady sprawdzania i zatwierdzania dokumentów KS ............................ 413 20.2.3. Procedura stra(cid:366)nika KS ................................................................................. 414 20.2.4. Dokument opisuj(cid:251)cy standard .................................................................... 415 20.3. Zakresy obowi(cid:251)zków .................................................................................................. 416 20.3.1. Stra(cid:366)nik KS ..................................................................................................... 416 20.3.2. Pozosta(cid:311)e osoby .............................................................................................. 417 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) VI. Ko(cid:299)a jako(cid:322)ci ................................................................... 419 Rozdzia(cid:299) 21. Tworzenie i organizacja kó(cid:299) jako(cid:322)ci ..............................................421 21.1. Warunki skutecznego dzia(cid:311)ania ................................................................................ 421 21.2. Podstawowe zasady pracy kó(cid:311) jako(cid:334)ci .......................................................................423 21.3. Przewodnik lidera ko(cid:311)a jako(cid:334)ci ..................................................................................425 12 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu 21.4. Usuwanie barier ..........................................................................................................429 21.4.1. Aby si(cid:271) chcia(cid:311)o chcie(cid:253) ....................................................................................429 21.4.2. Idea warsztatu .................................................................................................430 21.4.3. Ustalenie zakresu analizy ..............................................................................430 21.4.4. Ustalenie listy barier ...................................................................................... 431 21.4.5. Podzia(cid:311) na rodziny pokrewie(cid:313)stwa .............................................................432 21.4.6. Ustalanie nazw dla rodzin pokrewie(cid:313)stwa ................................................. 433 21.4.7. Referendum z hierarchi(cid:251) ..............................................................................434 21.4.8. O czym nale(cid:366)y pami(cid:271)ta(cid:253) przy analizowaniu barier ..................................437 21.4.9. Cztery kroki do usuni(cid:271)cia barier .................................................................437 21.4.10. Inne zastosowania diagramów pokrewie(cid:313)stwa ........................................440 21.5. Pomó(cid:366)my sobie (cid:650) wspólnota wewn(cid:251)trz ko(cid:311)a ........................................................ 441 21.6. Pomó(cid:366)my innym (cid:650) wspólnota kó(cid:311) ......................................................................... 441 Rozdzia(cid:299) 22. Narz(cid:259)dzia pracy kó(cid:299) jako(cid:322)ci ..........................................................445 22.1. Metoda 5S — pierwszy krok ......................................................................................445 22.2. Drzewo wymaga(cid:313) krytycznych dla jako(cid:334)ci .............................................................446 22.3. Burza mózgów .............................................................................................................447 22.4. Karuzela pomys(cid:311)ów ....................................................................................................448 22.5. Rybia o(cid:334)(cid:253) ......................................................................................................................449 22.6. Pi(cid:271)(cid:253) razy „dlaczego” ...................................................................................................450 22.7. Analiza Pareto .............................................................................................................452 22.8. Tabelka „Jak jest? — Jak by(cid:253) powinno?” .................................................................455 22.8.1. Ustalanie problemu .......................................................................................456 22.8.2. Wype(cid:311)nianie tabelki ......................................................................................456 22.9. Tabelka plus-delta .......................................................................................................459 22.10. Cykl jako(cid:334)ci Shewharta ............................................................................................ 461 22.11. Metoda siedmiu kroków ..........................................................................................462 22.11.1. Zasady ogólne ...............................................................................................462 22.11.2. Przyk(cid:311)ad zastosowania .................................................................................464 Cz(cid:259)(cid:322)(cid:241) VII. Nowa epoka w zarz(cid:239)dzaniu .........................................473 Rozdzia(cid:299) 23. Firma XXI wieku ............................................................................475 23.1. Zbiorowa wiedza ......................................................................................................... 476 23.1.1. M(cid:251)dro(cid:334)(cid:253) stada .................................................................................................476 23.1.2. M(cid:251)dro(cid:334)(cid:253) t(cid:311)umu ...............................................................................................478 23.1.3. M(cid:251)dro(cid:334)(cid:253) t(cid:311)umu witryn internetowych ........................................................480 23.2. Firma 2.0 — platformy komunikacyjne .................................................................. 481 23.2.1. Kana(cid:311)y a platformy ........................................................................................ 481 23.2.2. Warstwy spo(cid:311)eczno(cid:334)ciowe w sieci ................................................................483 23.2.3. Obawy i uprzedzenia wobec platform ........................................................484 23.2.4. Kodeks post(cid:271)powania na SSPS ....................................................................486 23.2.5. Jak zaprojektowa(cid:253) SSPS .................................................................................486 Spis tre(cid:320)ci 13 23.2.6. Jak wdro(cid:366)y(cid:253) SSPS ...........................................................................................488 23.2.7. Jak oceni(cid:253) SSPS ..............................................................................................489 23.3. Studia przypadków ..................................................................................................... 491 23.3.1. Morning Star ..................................................................................................492 23.3.2. Egon Zehnder International ........................................................................494 23.3.3. Mary Kay Cosmetics .....................................................................................497 23.3.4. W.L. Gore Associates .................................................................................498 23.3.5. Semco ...............................................................................................................499 23.4. Porównanie paradygmatów XX i XXI wieku ........................................................... 501 Rozdzia(cid:299) 24. Droga do TQM ...............................................................................505 24.1. Trzy podstawowe dzia(cid:311)ania .......................................................................................506 24.1.1. Budowanie zaanga(cid:366)owania ...........................................................................507 24.1.2. Tworzenie zaplecza wiedzy i umiej(cid:271)tno(cid:334)ci .................................................508 24.1.3. Ustawiczne doskonalenie .............................................................................509 24.2. Co zrobi(cid:253), by si(cid:271) uda(cid:311)o ..............................................................................................509 24.2.1. Potencjalne (cid:364)ród(cid:311)a oporu .............................................................................509 24.2.2. Przypadek szczególny — firmy rodzinne .................................................. 512 24.2.3. Interesariusze wdro(cid:366)enia ...............................................................................513 24.2.4. Podsumowanie ................................................................................................513 24.3. Szczególne techniki TQM ......................................................................................... 514 24.3.1. Sze(cid:334)(cid:253) sigma ...................................................................................................... 514 24.3.2. Szczup(cid:311)e zarz(cid:251)dzanie ..................................................................................... 517 24.3.3. Droga Toyoty ................................................................................................. 519 Wskazówki bibliograficzne ................................................................................521 Spisy ...................................................................................................................527 Bibliografia .........................................................................................................533 Skorowidz...........................................................................................................537 14 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu Rozdzia(cid:298) 4. Rodzaje i (cid:352)ród(cid:299)a motywacji Na ogó(cid:298) przecie(cid:353) ludzie, nawet najbardziej niegodziwi, s(cid:238) naiwniejsi i lepsi, ni(cid:353) by(cid:321)my w ogóle mogli przypuszcza(cid:240). Zreszt(cid:238) i my równie(cid:353). — Fiodor Dostojewski, Bracia Karamazow 4.1. KORZY(cid:321)CI I WARTO(cid:321)CI Nigdy nie pracowa(cid:298)em — to, co robi(cid:298)em, zawsze by(cid:298)o przyjemno(cid:321)ci(cid:238). — Thomas Edison Ka(cid:353)de dzia(cid:298)anie cz(cid:298)owieka s(cid:298)u(cid:353)y zaspokajaniu jego potrzeb. Zdanie sobie sprawy z tego, jakie mamy potrzeby i jak je zaspokajamy, jest wi(cid:258)c kluczem do zrozumienia mechanizmów motywa- cyjnych. W niniejszym rozdziale przedstawi(cid:258) pewn(cid:238) klasyfikacj(cid:258) potrzeb przydatn(cid:238) w pó(cid:351)- niejszych rozwa(cid:353)aniach. Nie jest to (cid:353)adna „jedynie s(cid:298)uszna” klasyfikacja, pozwoli jednak na lepsze zrozumienie archetypów przemocy i partnerstwa. Wpierw podziel(cid:258) potrzeby na dwie grupy: potrzeby korzy(cid:321)ci i potrzeby godno(cid:321)ci1. Te pierwsze zaspokajamy za pomoc(cid:238) pozyskiwania korzy(cid:321)ci, te drugie — przez realizacj(cid:258) warto(cid:321)ci b(cid:258)d(cid:238)cych wzorcami godnego post(cid:258)powania. Potrzeby korzy(cid:321)ci dzielimy dalej na cztery rodzaje (rysunek 4.1): 1 Poj(cid:258)cia „korzy(cid:321)(cid:240)” i „warto(cid:321)(cid:240)”, omawiane w tym i nast(cid:258)pnym podrozdziale, pochodz(cid:238) od Marka Kosew- skiego i s(cid:238) szczegó(cid:298)owo opisane w jego znakomitej ksi(cid:238)(cid:353)ce Warto(cid:321)(cid:240), godno(cid:321)(cid:240) i w(cid:298)adza [47]. Lektura tej ksi(cid:238)(cid:353)ki oraz wielogodzinne rozmowy z jej autorem ukszta(cid:298)towa(cid:298)y ca(cid:298)kiem na nowo moje rozumienie mechanizmów motywacyjnych. 99 100 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu Potrzeby partnerstwo Potrzeby korzy(cid:286)ci relacyjnie Potrzeby rzeczowe Ambicje Potrzeby spo(cid:225)eczne Potrzeba rado(cid:286)ci z dzia(cid:225)ania Potrzeba godno(cid:286)ci przemoc pieni(cid:261)dze rzeczy zdrowie stanowiska honory tytu(cid:225)y mi(cid:225)o(cid:286)(cid:252) przyja(cid:296)(cid:276) bezpiecze(cid:276)stwo akceptacja dzia(cid:225)ania warto(cid:286)ci korzy(cid:286)ci Rysunek 4.1. Klasyfikacja potrzeb 1. Potrzeby korzy(cid:322)ci rzeczowych, które zaspokajamy przez korzy(cid:322)ci rzeczowe, takie jak rzeczy i stany rzeczywisto(cid:321)ci spe(cid:298)niaj(cid:238)ce podstawowe wymagania naszej biologii, a tak(cid:353)e przedmioty zbytku, które nie s(cid:238) naszej biologii niezb(cid:258)dne, ale których posiadanie sprawia nam przyjemno(cid:321)(cid:240). Na przyk(cid:298)ad pozyskanie chleba zaspokaja podstawow(cid:238) dla organizmu potrzeb(cid:258) po(cid:353)ywienia, a samochód marki Porsche Cayenne — potrzeb(cid:258) zbytku. Mówi(cid:238)c w pewnym uproszczeniu, potrzeby rzeczowe to pieni(cid:238)dze i wszystko, co mo(cid:353)na za nie kupi(cid:240). Zaliczy(cid:298)em do nich te(cid:353) zdrowie, gdy(cid:353) przy dzisiejszym rozwoju medycyny leczenie staje si(cid:258) z jednej strony coraz skuteczniejsze, ale z drugiej te(cid:353) coraz dro(cid:353)sze. Niestety coraz cz(cid:258)stsze s(cid:238) wi(cid:258)c sytuacje, gdy prze(cid:353)ycie zale(cid:353)y od zasobno(cid:321)ci portfela. 2. Ambicje, zwane niekiedy potrzebami mi(cid:298)o(cid:321)ci w(cid:298)asnej, które zaspokajamy, osi(cid:238)gaj(cid:238)c stanowiska, honory, tytu(cid:298)y, zdobywaj(cid:238)c nagrody itp. Lider przemocy cz(cid:258)sto zaspokaja ambicje cz(cid:298)onków zespo(cid:298)u w sposób relacyjny, a wi(cid:258)c przez porównywanie ludzi mi(cid:258)dzy sob(cid:238) — nie mówi: „Robisz to (cid:321)wietnie”, ale: „Robisz to lepiej ni(cid:353) Wojtu(cid:321)” (wi(cid:258)cej na ten temat w rozdziale 4.4). 3. Potrzeby spo(cid:299)eczne zwi(cid:238)zane z naszym funkcjonowaniem w grupie spo(cid:298)ecznej, a wi(cid:258)c potrzeby mi(cid:298)o(cid:321)ci, przyja(cid:351)ni, bezpiecze(cid:300)stwa, akceptacji…, które zaspokajamy przez pozytywne kontakty z innymi lud(cid:351)mi. 4. Potrzeba rado(cid:322)ci z dzia(cid:299)ania, na przyk(cid:298)ad potrzeba uprawiania ulubionego sportu, oddawania si(cid:258) ulubionej rozrywce, ale te(cid:353) ulubionej pracy, któr(cid:238) zaspokajamy, realizuj(cid:238)c po(cid:353)(cid:238)dane dzia(cid:298)anie. Rodzaje i (cid:350)ród(cid:297)a motywacji 101 Potrzeb(cid:258) ka(cid:353)dego rodzaju korzy(cid:321)ci zaspokajamy przez realne pozyskanie pewnego po(cid:353)(cid:238)da- nego dobra i jego „konsumpcj(cid:258)” lub te(cid:353) przez osi(cid:238)gni(cid:258)cie pewnego materialnego stanu rzeczy, na przyk(cid:298)ad zdrowia lub przyjemno(cid:321)ci z jazdy na nartach. Inaczej jest z potrzeb(cid:238) godno(cid:321)ci. J(cid:238) zaspokajamy przez porównanie naszego zachowania (wyborów) z powszechnie uznanymi wzorcami zachowania, takimi jak: (cid:120) uczciwo(cid:321)(cid:240), (cid:120) rzetelno(cid:321)(cid:240), (cid:120) sprawiedliwo(cid:321)(cid:240), (cid:120) odwaga, (cid:120) lojalno(cid:321)(cid:240), (cid:120) solidarno(cid:321)(cid:240), (cid:120) dobro(cid:240), (cid:120) odpowiedzialno(cid:321)(cid:240), (cid:120) prawdomówno(cid:321)(cid:240), (cid:120) wielkoduszno(cid:321)(cid:240), (cid:120) patriotyzm, (cid:120) tolerancja, (cid:120) bezstronno(cid:321)(cid:240), (cid:120) profesjonalizm, (cid:120) niezale(cid:353)no(cid:321)(cid:240), (cid:120) wolno(cid:321)(cid:240) osobista. Potrzeba godno(cid:321)ci to podstawowa potrzeba struktury JA, zwanej te(cid:353) ego. Jej zaspokojenie jest konieczne dla sprawnego funkcjonowania JA, a tym samym dla utrzymania przez cz(cid:298)owieka w(cid:298)a(cid:321)ciwego kontaktu z otaczaj(cid:238)c(cid:238) go rzeczywisto(cid:321)ci(cid:238). Jest mu te(cid:353) potrzebne do (cid:353)ycia, po- dobnie jak po(cid:353)ywienie i woda. Oto przyk(cid:298)ad na uzasadnienie tej tezy opisany w [57]. Korea(cid:301)skie obozy jenieckie W korea(cid:313)skich obozach dla ameryka(cid:313)skich je(cid:313)ców wojennych wi(cid:271)(cid:364)niowie nie byli bici, nie pracowali zbyt ci(cid:271)(cid:366)ko, nie byli te(cid:366) g(cid:311)odzeni. Mimo to poziom (cid:334)miertelno(cid:334)ci wynosi(cid:311) w(cid:334)ród nich 38 (cid:650) najwi(cid:271)kszy, jaki zna historia wojen prowadzonych przez Amery- kanów. Gdy po wyzwoleniu Czerwony Krzy(cid:366) zaoferowa(cid:311) im mo(cid:366)liwo(cid:334)(cid:253) niezw(cid:311)ocznego skontaktowania si(cid:271) ze swoimi bliskimi, bardzo wielu z nich odmówi(cid:311)o. Jedno i drugie zjawisko by(cid:311)o wynikiem psychologicznego prania mózgu, jakiemu byli poddawani wi(cid:271)(cid:364)- niowie. Sk(cid:311)ada(cid:311) si(cid:271) na nie nast(cid:271)puj(cid:251)cy program: (cid:120) nak(cid:311)anianie do donosicielstwa w celu rozbicia wi(cid:271)zów mi(cid:271)dzyludzkich (cid:650) donosicielom oferowano drobne nagrody, (cid:120) samokrytyka w celu zrujnowania poczucia warto(cid:334)ci w(cid:311)asnej i godno(cid:334)ci (cid:650) ka(cid:366)dy musia(cid:311) powiedzie(cid:253) przed grup(cid:251), co zrobi(cid:311) w (cid:366)yciu z(cid:311)ego i czego nie zrobi(cid:311) dobrego, cho(cid:253) móg(cid:311), (cid:120) niszczenie lojalno(cid:334)ci wobec dowódców i ojczyzny, (cid:120) usuwanie wszelkiego psychologicznego wsparcia (cid:650) wi(cid:271)(cid:364)niom dostarczano jedynie te listy od rodzin, które zawiera(cid:311)y z(cid:311)e wiadomo(cid:334)ci. Cz(cid:271)st(cid:251) przyczyn(cid:251) (cid:334)mierci (cid:366)o(cid:311)nierzy sta(cid:311)a si(cid:271) nowa choroba psychiczna polegaj(cid:251)ca na rezygnacji z (cid:366)ycia. Zapadaj(cid:251)cych na ni(cid:251) (cid:366)o(cid:311)nierzy koledzy nazywali rezygnantami (ang. give-up-ties). Taki cz(cid:311)owiek siada(cid:311) w k(cid:251)cie, nakrywa(cid:311) g(cid:311)ow(cid:271) kocem i umiera(cid:311) w ci(cid:251)gu dwóch dni. 102 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu W tym miejscu warto te(cid:353) zacytowa(cid:240) wyniki bada(cid:300), o których pisze Russel E. Palmer ([54], str. 100). Badanie dotyczy(cid:298)o ustalenia, co ameryka(cid:300)scy mened(cid:353)erowie uwa(cid:353)aj(cid:238) za sukces w (cid:353)y- ciu, i by(cid:298)o przeprowadzone przez firm(cid:258) badawcz(cid:238) Korn/Ferri International wspólnie z UCLA Graduate School of Management. Wyniki bada(cid:300) by(cid:298)y nast(cid:258)puj(cid:238)ce: (cid:120) 35 respondentów uzna(cid:298)o, (cid:353)e sukces wi(cid:238)(cid:353)e si(cid:258) ze zdolno(cid:321)ci(cid:238) do inspirowania i wywo(cid:298)ywania zmian, (cid:120) 28 uzna(cid:298)o za sukces osi(cid:238)gni(cid:258)cie rado(cid:321)ci czerpanej z pracy, (cid:120) 13 uzna(cid:298)o status, (cid:120) 12 uzna(cid:298)o poczucie kontroli nad otoczeniem, (cid:120) 10 uzna(cid:298)o w(cid:298)adz(cid:258), (cid:120) 2 poda(cid:298)o inne przyczyny. Kolejne badania doprowadzaj(cid:238) ich autorów do nast(cid:258)puj(cid:238)cej konkluzji: Pensja mo(cid:353)e wystarczy(cid:240) do tego, (cid:353)eby przyci(cid:238)gn(cid:238)(cid:240) pracowników do firmy, ale nie wystarcza do tego, aby ich zatrzyma(cid:240), a co dopiero do tego, (cid:353)eby zmieni(cid:240) ich w prawdziwych ambasadorów marki (patrz [39], str. 58). W innym badaniu ([39], str. 85) zidentyfikowano trzy czynniki motywacyjne wa(cid:353)niejsze od wynagrodzenia: 1. uznanie, docenianie, 2. niezale(cid:353)no(cid:321)(cid:240), 3. wk(cid:298)ad w rozwój firmy. Z kolei Bruce Nordstrom ([39], str. 104) wymienia cztery powody, dla których ludzie chodz(cid:238) do pracy: 1. mo(cid:353)liwo(cid:321)(cid:240) rozwoju, 2. swoboda, 3. poczucie przynale(cid:353)no(cid:321)ci do czego(cid:321), co ma znaczenie, 4. poczucie bycia docenianym jako cz(cid:298)owiek. Rado(cid:322)(cid:241) z pracy w Google Google — jedna z najszybciej rozwijaj(cid:251)cych si(cid:271) firm (cid:334)wiata, a tak(cid:366)e laureat w konkursie Najlepsza Firma dla Pracowników (Best Company to Work For) magazynu „Fortune” — stawia przede wszystkim na zdolno(cid:334)(cid:253) do inspirowania i rado(cid:334)(cid:253) z pracy (patrz [18]). P(cid:311)ynno(cid:334)(cid:253) kadr w tej firmie wynosi 2 , a przy zatrudnieniu na poziomie 5000 pra- cowników na bardzo nieliczne wakaty zg(cid:311)asza si(cid:271) rocznie ponad 500 000 osób! A oto niektóre ze sposobów motywowania pracowników: (cid:120) Witryna Google Ideas, gdzie pracownicy mog(cid:251) przedstawia(cid:253) swoje nowe pomys(cid:311)y i dyskutowa(cid:253) na ich temat. (cid:120) Finansowanie rozwoju zawodowego pracowników przez indywidualne fundusze w wysoko(cid:334)ci 8000 dol. na pracownika. Rodzaje i (cid:350)ród(cid:297)a motywacji 103 (cid:120) Urlop szkoleniowy, który mo(cid:366)e trwa(cid:253) nawet pi(cid:271)(cid:253) lat, a na zwrot kosztów szkolenia mo(cid:366)na otrzyma(cid:253) do 150 000 dol. (cid:120) Ka(cid:366)dy pracownik 20 swojego czasu pracy (jeden dzie(cid:313) w tygodniu) mo(cid:366)e po(cid:334)wi(cid:271)- ci(cid:253) na projekty wykraczaj(cid:251)ce poza jego bie(cid:366)(cid:251)ce obowi(cid:251)zki. Firma nie stawia (cid:366)adnego ograniczenia co do tematyki tych projektów. (cid:120) Dzia(cid:311)alno(cid:334)(cid:253) spo(cid:311)eczna firmy polegaj(cid:251)ca na promowaniu nauki przedmiotów technicznych dla kobiet i mniejszo(cid:334)ci etnicznych. Warto(cid:334)(cid:253) tej pomocy do wysoko(cid:334)ci 90 mln dol. (cid:120) Wn(cid:271)trza biur, w których króluj(cid:251) psychodeliczne lampy, ró(cid:366)owe kanapy, wisz(cid:251)ce rowery, ogromne zestawy klocków lego, pi(cid:311)ki do (cid:253)wicze(cid:313), wysokiej jako(cid:334)ci ekspresy do kawy. (cid:120) Korporacyjna kultura zwana „googlizmem” (googleyness) polegaj(cid:251)ca na umiej(cid:271)tno(cid:334)ci pracy w ma(cid:311)ych zespo(cid:311)ach i w szybko zmieniaj(cid:251)cym si(cid:271) otoczeniu, nietypowe zain- teresowania i zdolno(cid:334)ci, ci(cid:251)g(cid:311)a ch(cid:271)(cid:253) doskonalenia (cid:334)wiata. Misyjnym has(cid:311)em Google jest „Nie czy(cid:313) z(cid:311)a” (Don’t be evil). Korzy(cid:321)ci, poza tymi najbardziej podstawowymi — jak po(cid:353)ywienie, dach nad g(cid:298)ow(cid:238), ubranie itp. — wybieramy sobie sami, dla ka(cid:353)dego z nas ich zbiór mo(cid:353)e wi(cid:258)c by(cid:240) inny. My i tylko my oceniamy, która korzy(cid:321)(cid:240) jest dla nas wa(cid:353)na, a która nie. Dla jednego wa(cid:353)na b(cid:258)dzie jazda na nartach, dla drugiego wykwintna kolacja spo(cid:353)ywana w eleganckiej restauracji. Jeden wybierze pieni(cid:238)dze, a kto(cid:321) inny tytu(cid:298)y i zaszczyty. Z warto(cid:321)ciami jest inaczej. One s(cid:238) zwykle wspólne dla zbiorowej kultury spo(cid:298)ecznej i cz(cid:258)- sto wykraczaj(cid:238)cej poza jeden kraj, a nawet jeden kontynent. Warto(cid:321)ci te(cid:353) rzadko wybieramy. Najcz(cid:258)(cid:321)ciej s(cid:238) one historycznym i kulturowym dziedzictwem spo(cid:298)eczno(cid:321)ci, w której przysz(cid:298)o nam (cid:353)y(cid:240). Dla tej spo(cid:298)eczno(cid:321)ci stanowi(cid:238) powszechnie akceptowane kryteria s(cid:298)u(cid:353)(cid:238)ce do oceny, czy kto(cid:321) jest osob(cid:238) godn(cid:238), czy te(cid:353) niegodn(cid:238). Dla ka(cid:353)dego cz(cid:298)onka tej spo(cid:298)eczno(cid:321)ci s(cid:238) wi(cid:258)c niezwykle wa(cid:353)ne, ka(cid:353)dy bowiem jest wed(cid:298)ug nich oceniany przez innych, a tak(cid:353)e ocenia sam siebie. A (cid:353)aden cz(cid:298)owiek — poza przypadkami patologii klinicznej — nie chce ani czu(cid:240) si(cid:258) niegodny, ani te(cid:353) by(cid:240) tak postrzegany. Fakt, (cid:353)e wi(cid:258)kszo(cid:321)(cid:240) ludzi ceni te same warto(cid:321)ci, nie oznacza jednak, (cid:353)e dla wszystkich maj(cid:238) jednakowy zasi(cid:258)g spo(cid:298)eczny. Na przyk(cid:298)ad w grupach przest(cid:258)pczych uczciwo(cid:321)(cid:240) i rzetel- no(cid:321)(cid:240) obowi(cid:238)zuj(cid:238) jedynie wobec cz(cid:298)onków tej grupy i ich rodzin, nacjonali(cid:321)ci ograniczaj(cid:238) je do okre(cid:321)lonego narodu, a rasi(cid:321)ci — do okre(cid:321)lonej rasy. Z kolei wi(cid:258)kszo(cid:321)(cid:240) ludzi uwa(cid:353)a, (cid:353)e lo- jalno(cid:321)(cid:240) nie obowi(cid:238)zuje wobec przest(cid:258)pców. D(cid:238)(cid:353)enie do korzy(cid:321)ci wi(cid:238)(cid:353)e si(cid:258) ze stanem braku. Gdy brakuje nam jedzenia, dachu nad g(cid:298)ow(cid:238) czy ubrania, idziemy do pracy, by zarobi(cid:240) pieni(cid:238)dze na kupno tych rzeczy. Gdy brakuje nam s(cid:298)awy i popularno(cid:321)ci, podejmujemy dzia(cid:298)ania, które prowadz(cid:238) do ich zdobycia. Gdy braku- j(cid:238)ca korzy(cid:321)(cid:240) zostanie osi(cid:238)gni(cid:258)ta, na jaki(cid:321) czas przechodzimy w stan nasycenia, który w psy- chologii nazywa si(cid:258) stanem latentnym. Korzy(cid:321)(cid:240) osi(cid:238)gni(cid:258)ta przestaje by(cid:240) po(cid:353)(cid:238)dana, a wi(cid:258)c nie prowokuje nas do dzia(cid:298)ania. 104 Doktryna jako(cid:320)ci. Rzecz o skutecznym zarz(cid:237)dzaniu Si(cid:258)gni(cid:258)cie po korzy(cid:321)(cid:240) oznacza te(cid:353) najcz(cid:258)(cid:321)ciej rezygnacj(cid:258) z innej korzy(cid:321)ci, gdy(cid:353) korzy(cid:321)ci rzadko dostajemy za darmo, raczej pozyskujemy je w drodze wymiany. Kupno korzy(cid:321)ci za pieni(cid:238)dze jest w(cid:298)a(cid:321)nie przyk(cid:298)adem takiej wymiany. Wykonywanie pracy za pieni(cid:238)dze jest in- nym przyk(cid:298)adem. Przy wymianie „korzy(cid:321)(cid:240) za korzy(cid:321)(cid:240)” zawsze dochodzi do kalkulacji op(cid:298)acal- no(cid:321)ci. Jedna wymiana nam si(cid:258) op(cid:298)aca, ale inna ju(cid:353) nie. Bywa te(cid:353) tak, (cid:353)e dla korzy(cid:321)ci naruszamy jak(cid:238)(cid:321) warto(cid:321)(cid:240), na przyk(cid:298)ad przyw(cid:298)aszczaj(cid:238)c so- bie cudz(cid:238) rzecz, wskutek czego obni(cid:353)amy poczucie godno(cid:321)ci w(cid:298)asnej. W tym jednak przy- padku nie mamy do czynienia z wymian(cid:238) — okradziony nie czuje si(cid:258) lepiej przez to, (cid:353)e my czujemy si(cid:258) gorzej. Mamy natomiast do czynienia z tzw. dysonansem godno(cid:321)ciowym, o którym powiem wi(cid:258)cej w rozdziale 4.2. Inaczej ma si(cid:258) sprawa z warto(cid:321)ciami. D(cid:238)(cid:353)enie do nich jest zwi(cid:238)zane z nigdy niewygasaj(cid:238)- c(cid:238) w nas potrzeb(cid:238) budowania poczucia godno(cid:321)ci w(cid:298)asnej, potrzeb(cid:238) zwi(cid:238)zan(cid:238) z naszym ego. Po osi(cid:238)gni(cid:258)ciu warto(cid:321)ci nie pojawia si(cid:258) wi(cid:258)c zjawisko nasycenia. Je(cid:353)eli cenimy prawdomów- no(cid:321)(cid:240), to zrealizowanie tego wzorca nie powoduje, (cid:353)e przez jaki(cid:321) czas jeste(cid:321)my gotowi k(cid:298)a- ma(cid:240). Godne post(cid:258)powanie przynosi samoistn(cid:238) nagrod(cid:258) w postaci „wewn(cid:258)trznej satysfakcji”, a ta, jak stwierdzono, nigdy nie przechodzi w stan nasycenia. Gdy zachowamy si(cid:258) godnie, prze(cid:353)ywamy silne uczucie rado(cid:321)ci, które chcieliby(cid:321)my jak najszybciej prze(cid:353)y(cid:240) znowu. W tym sensie potrzeba godno(cid:321)ci jest niemo(cid:353)liwa do zaspokojenia. Dobrym przyk(cid:298)adem bezinteresowno(cid:321)ci dzia(cid:298)ania z pobudek godno(cid:321)ciowych — cho(cid:240) oczywi(cid:321)cie jest to przyk(cid:298)ad negatywny — jest konflikt etniczny, w którym dwie spo(cid:298)eczno(cid:321)ci niszcz(cid:238) siebie i swój dorobek mimo oczywistej nieracjonalno(cid:321)ci i nieop(cid:298)acalno(cid:321)ci takiego dzia(cid:298)ania. Jako inny przyk(cid:298)ad, tym razem pozytywny, mo(cid:353)e pos(cid:298)u(cid:353)y(cid:240) relacja wspó(cid:298)czesnego agenta niemieckiej policji Martina Leo [52], który werbowa(cid:298) wspó(cid:298)pracowników w strukturach mafij- nych. W swojej pracy nigdy nie pos(cid:298)ugiwa(cid:298) si(cid:258) przekupstwem, gdy(cid:353) uwa(cid:353)a(cid:298), (cid:353)e ta metoda jest wysoce nieskuteczna. Odwo(cid:298)ywa(cid:298) si(cid:258) wy(cid:298)(cid:238)cznie do motywacji godno(cid:321)ciowej. Jest jeszcze jedna wa(cid:353)na ró(cid:353)nica pomi(cid:258)dzy korzy(cid:321)ciami a warto(cid:321)ciami. Korzy(cid:321)ci mo(cid:353)na cz(cid:298)owiekowi da(cid:240) lub zabra(cid:240). Kto(cid:321) dostatecznie silny mo(cid:353)e pozbawi(cid:240) nas pracy, dachu nad g(cid:298)ow(cid:238), poczucia bezpiecze(cid:300)stwa, a tak(cid:353)e w(cid:298)adzy, s(cid:298)awy i dobrego imienia. Warto(cid:321)ci dajemy sobie sami i w zasadzie nikt nie mo(cid:353)e nam ich odebra(cid:240). Mo(cid:353)e jedynie sk(cid:298)oni(cid:240) lub zmusi(cid:240) nas do ich porzucenia, wtedy jednak odczuwamy dysonans godno(cid:321)ciowy. Podsumujmy teraz ró(cid:353)nice pomi(cid:258)dzy motywacj(cid:238) wywodz(cid:238)c(cid:238) si(cid:258) z potrzeb korzy(cid:321)ci a au- tonomiczn(cid:238) motywacj(cid:238) godno(cid:321)ciow(cid:238) odpowiedzialn(cid:238) za realizacj(cid:258) warto(cid:321)ci (tabela 4.1). Tabela 4.1. Ró(cid:353)nice pomi(cid:258)dzy korzy(cid:321)ciami i warto(cid:321)ciami Korzy(cid:322)ci Warto(cid:322)ci Okre(cid:321)laj(cid:238), co mam. Okre(cid:321)laj(cid:238), jaki jestem. Uzyskuj(cid:258), gdy co(cid:321) dostaj(cid:258) i konsumuj(cid:258). Uzyskuj(cid:258), gdy co(cid:321) komu(cid:321) daj(cid:258). Rodzaje i (cid:350)ród(cid:297)a motywacji 105 Tabela 4.1. Ró(cid:353)nice pomi(cid:258)dzy korzy(cid:321)ciami i warto(cid:321)ciami — ci(cid:238)g dalszy Korzy(cid:322)ci Mo(cid:353)na da(cid:240) i odebra(cid:240). Pojawiaj(cid:238) si(cid:258) w wyniku wymiany: kto(cid:321) daje nam jak(cid:238
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Doktryna jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: