Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00066 005287 14475252 na godz. na dobę w sumie
Doskonalenie systemu zarządzania finansami w jednostkach administracji publicznej Koncepcje, metody, techniki, narzędzia, instrumenty - ebook/pdf
Doskonalenie systemu zarządzania finansami w jednostkach administracji publicznej Koncepcje, metody, techniki, narzędzia, instrumenty - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 260
Wydawca: edu-Libri Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-63804-31-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> bankowość i finanse
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Dotychczasowe systemy zarządzania w administracji publicznej są nieskuteczne zwłaszcza w kontekście współczesnej roli informacji i jej wykorzystywania (Strategia kierunkowa rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczna prognoza transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020). W sektorze publicznym dominuje tradycyjny model funkcjonowania, kładący nacisk na hierarchiczną strukturę, na formalizację procedur oraz na realizacji wydatków, co skutkuje wydatkowaniem środków publicznych „za wszelką cenę”. Dotychczasowe próby zmian koncentrowały się na usprawnianiu struktur organizacyjnych, natomiast nie wdrażano całościowych mechanizmów poprawy efektywności (zgodnych ze Strategią Sprawne Państwo).

Tradycyjne systemy informacyjne w jednostkach sektora finansów publicznych wykorzystują przede wszystkim rachunkowość kasową, która koncentruje się na stronie wydatkowej, co negatywnie wpływa na generowanie wiarygodnych informacji niezbędnych do podejmowania efektywnych decyzji. Tymczasem przewaga alternatywnego systemu rachunkowości memoriałowej wynika z tego, że rachunkowość kasowa ze swej natury ignoruje wiele zdarzeń ekonomicznych, które są istotne z punktu widzenia efektywnego zarządzania i decyzji podejmowanych przez menedżerów publicznych, natomiast system rachunkowości memoriałowej jest najbardziej kompleksową metodą rejestracji, pomiaru i informowania o zdarzeniach występujących w organizacji.

Książka pokazuje jak opracować własny model zarządzania finansami państwowej jednostki budżetowej, oparty na budżetowaniu zadaniowym i controllingu, z uwzględnieniem:
- czynników otoczenia, które determinują wdrożenie modelu zarządzania finansami opartego na koncepcji controllingu finansowego,
- narzędzi tego controllingu, co przyczynia się do racjonalnego podejmowania decyzji,
- Strategicznej Karty Wyników w procesie mapowania strategii na poziom operacyjny oraz pomiaru efektywności i skuteczności realizowanych działań.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Małgorzata Borowik Doskonalenie systemu zarządzania finansami w jednostkach administracji publicznej Podmioty publiczne, jak biznesowe, powinny zarządzać finansami wg budżetowania zadaniowego i controllingu. Książka pokazuje jak należy to robić. Małgorzata Borowik Doskonalenie systemu zarządzania finansami w jednostkach administracji publicznej Koncepcje, metody, techniki, narzędzia, instrumenty Kraków–Legionowo 2013 © edu-Libri s.c. 2013 Redakcja merytoryczna: Bogumiła Walicka Korekta: edu-Libri Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Recenzenci: dr hab. inż. Tadeusz Waściński, prof. PW dr hab. Andrzej Bień, prof. SGH prof. dr hab. Marian Huczek prof. dr hab. Jan Monkiewicz Wydawnictwo edu-Libri ul. Zalesie 15, 30-384 Kraków e-mail: edu-libri@edu-libri.pl Skład i łamanie: GRAFOS Druk i oprawa: Sowa Sp. z o.o. Warszawa ISBN (druk) 978-83-63804-30-5 ISBN e-book (PDF) 978-83-63804-31-2 ISBN e-book (epub) 978-83-63804-32-9 ISBN e-book (mobi) 978-83-63804-33-6 Spis treści Wstęp .......................................................................................................................... 7 1. Koncepcje zarządzania publicznego ..................................................................... 13 1.1. Tradycyjny model zarządzania publicznego ................................................... 13 1.2. Dobre rządzenie ............................................................................................. 14 1.3. Koncepcja nowego zarządzania publicznego .................................................. 17 1.4. Doskonalenie polskiego zarządzania publicznego .......................................... 22 2. Zarządzanie finansami w jednostkach administracji publicznej ........................ 31 2.1. Istota finansów publicznych ........................................................................... 31 2.2. Zakres przedmiotowy i podmiotowy finansów publicznych ............................ 32 2.3. Cel i przedmiot oraz narzędzia zarządzania finansami publicznymi ............... 33 2.4. Planowanie .................................................................................................... 36 2.5. Kontrola ......................................................................................................... 48 2.6. Sprawozdawczość .............................................................................................. 59 2.7. Instrumenty rachunkowości zarządczej ......................................................... 65 2.8. Proces podejmowania decyzji ......................................................................... 72 2.9. Modele zarządzania finansami publicznymi ................................................... 76 3. Zastosowanie podejścia systemowego i procesowego w zarządzaniu finansami publicznymi .............................................................................................. 79 3.1. Podejście systemowe ...................................................................................... 79 3.2. Podejście procesowe ....................................................................................... 81 3.3. Zarządzanie przez cele ................................................................................... 87 3.4. Metoda hoshin ................................................................................................ 92 4. Zarządzanie finansami publicznymi przez controlling ....................................... 95 4.1. Zakres i zadania controllingu finansowego .................................................... 106 4.2. Controlling finansowy a struktura organizacyjna ........................................... 111 4.3. Zarządzanie finansami a controlling finansowy .............................................. 115 4.4. Etapy wdrażania controllingu finansowego .................................................... 116 5. Instrumenty controllingu finansowego w zarządzaniu finansami publicznymi .. 119 5.1. Strategiczna Karta Wyników ........................................................................... 119 5.2. Pomiar efektywności ....................................................................................... 127 5.3. Benchmarking ................................................................................................ 131 5.4. System wczesnego ostrzegania ....................................................................... 133 6 5.5. Ośrodki odpowiedzialności ............................................................................. 137 5.6. Monitoring finansowy ..................................................................................... 144 6. Identyfikacja systemu zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych ............................................................................................................. 149 6.1. Charakterystyka państwowych jednostek budżetowych ................................. 149 6.2. Gospodarka finansowa w państwowych jednostkach budżetowych ................ 151 6.3. Studium przypadku ........................................................................................ 155 6.3.1. Uwarunkowania organizacyjno-prawne ............................................... 155 6.3.2. System finansowania ........................................................................... 159 6.3.3. System zarządzania finansami ............................................................. 167 6.3.4. Dopasowanie struktury organizacyjnej ................................................ 171 6.3.5. Proces planowania strategicznego oraz sprawozdania z realizacji strategii ................................................................................................ 174 6.3.6. Proces planowania finansowego .......................................................... 183 6.3.7. Zadania komórek organizacyjnych w zakresie gospodarki finansowej .. 186 7. Systemy zarządzania finansami publicznymi w wybranych państwach Unii Europejskiej ........................................................................................................... 189 7.1. Słowacja ......................................................................................................... 189 7.2. Wielka Brytania .............................................................................................. 192 7.3. Francja ........................................................................................................... 195 8. Autorski model zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych ............................................................................................................. 198 8.1. Determinanty zmian modelu zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych .............................................................................. 198 8.2. Model zarządzania finansami ......................................................................... 201 8.2.1. Podejście systemowe i procesowe ......................................................... 201 8.2.2. Strategia ............................................................................................... 206 8.2.3. Strategiczna Karta Wyników ................................................................ 210 8.2.4. Alokacja zasobów publicznych ............................................................. 214 8.2.5. System pomiaru wyników .................................................................... 216 8.2.6. System kontroli realizacji zadań .......................................................... 222 8.2.7. System informacyjny ............................................................................ 222 8.3. Zastosowanie instrumentów controllingu finansowego w procesie integracji i koordynacji między systemami zarządzania ................................................ 224 8.4. Doskonalenie kultury organizacyjnej ............................................................. 225 8.4.1. Struktura organizacyjna ........................................................................ 225 8.4.2. Wyodrębnienie komórki organizacyjnej controllingu finansowego ....... 226 8.4.3. Koncepcja ośrodków odpowiedzialności za zadania w państwowych jednostkach budżetowych .................................................................... 229 8.5. Wdrażanie modelu ......................................................................................... 233 Zakończenie ............................................................................................................... 236 Bibliografia .................................................................................................................. 242 Indeks .......................................................................................................................... 257 Spis treści 8. Autorski model zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych1 8.1. Determinanty zmian modelu zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych Państwowa jednostka budżetowa realizuje zadania publiczne w ciągle zmieniają- cych się warunkach zewnętrznych i wewnętrznych. Kierownik państwowej jed- nostki budżetowej jest zobowiązany do systematycznego podejmowania działań doskonalących funkcjonowanie organizacji, ze szczególnym uwzględnieniem sys- temu zarządzania finansami publicznymi. Głównym determinantem o charakterze zewnętrznym, który powinien zapo- czątkować zmiany systemu zarządzania finansami publicznymi, było wdrożenie z dniem 1 stycznia 1999 r. zasad należytego zarządzania finansami. Mimo zapisów ustawowych cena efektywności wydatkowanych środków w dalszym ciągu jest stanem postulowanym. System zarządzania finansami w jednostkach budżeto- wych koncentruje się na realizacji wydatków w ujęciu kasowym, a nie funkcjonują systemy pomiaru efektywności i skuteczności realizowanych zadań publicznych oraz integracji strategii z planami operacyjnymi i alokacją środków pieniężnych2. Kolejnym czynnikiem zewnętrznym, który determinuje zmiany w systemie zarządzania w państwowych jednostkach budżetowych, jest rozpoczęty w 2006 r. proces wdrażania wieloletniego planowania finansowego oraz metody budżetu zadaniowego. Od 1 stycznia 2012 r. jest to obligatoryjny instrument planowania finansowego w sektorze rządowym oparty na zarządzaniu przez cele. Należy przy 1 Autorski model zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych powstał w wyniku badań przeprowadzonych przez autorkę w ramach pracy doktorskiej obronionej w 2013 roku na Wydziale Zarządzania Politechniki Warszawskiej. Tekst rozprawy z opisem badań jest dostępny w Bibliotece Głównej Politechniki Warszawskiej. Ze względu na uniwersalny charakter model może być wykorzystywany w innych jednostkach sektora rządowego, jak również w sektorze samorządowym. 2 Wnioski uzyskane w wyniku przeprowadzonych badań własnych przy zastosowaniu metod jakościowych i ilościowych. 8.1. Determinanty zmian modelu zarządzania finansami... 199 tym podkreślić, że efektywna aplikacja budżetu zadaniowego wymaga systemu pomiaru wyników oraz wdrożenia w jednostkach budżetowych systemu zarządza- nia opierającego się na analizie zadań i efektów. Do istotnych czynników wpływa- jących na system zarządzania finansami publicznymi można również zaliczyć zmieniające się w administracji publicznej podejście do klienta, mechanizmy ko- ordynacji i kontroli działań, zarządzanie wiedzą oraz systemy informacyjne. Koncepcja nowego zarządzania publicznego zakłada, że jest to proces refor- mowania sektora publicznego przez odejście od tradycyjnego modelu administracji na rzecz zarządzania opierającego się na instrumentach gospodarki rynkowej. Obejmuje ono ciąg działań, tj.: planowanie według metody budżetu zadaniowego, organizowanie, zatrudnienie, kierowanie i kontrolowanie oraz wdrażanie instru- mentów projakościowych. Model zarządzania finansami w powiązaniu z nowym zarządzaniem publicznym powinien umożliwić jednostce administracji publicznej realizację przyjętej strategii oraz osiągnięcie wyznaczonych do realizacji celów przez systematyczny pomiar wyników, analizę odchyleń i podejmowanie działań korygujących w odpowiednim terminie. Skuteczne wdrożenie modelu zarządzania finansami w jednostkach budżeto- wych wymaga równoległego wdrażania zmian w koncepcjach i procesach zarzą- dzania oraz strukturze i kulturze organizacyjnej, ponieważ zmiany zachodzące w otoczeniu organizacji wymuszają jej reakcję – organizacja powinna nie tylko płynnie dostosować swoje funkcjonowanie do zachodzących zmian, ale też je wy- przedzać. Przeciwstawnym podejściem do obecnego modelu zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych jest podejście zintegrowane (syste- mowe), które pozwala na identyfikację nowych obszarów kreowania wartości w organizacji, redukcję błędów, niedoskonałości, marnotrawstwa oraz doskonale- nie procesów. Należy przy tym podkreślić, że sprawne funkcjonowanie systemu jest uzależnione od szybkości przepływu informacji i wykorzystania na wejściu zasobów publicznych, które następnie – w procesie transformacji – opuszczają system na wyjściu. W budowie autorskiego modelu zarządzania finansami zostały wykorzystane następujące założenia: systemowe podejście do zarządzania; systemowa koncepcja organizacji; podejście procesowe opierające się na normach ISO, reprezentujących zbiór dobrych praktyk zarządzania, których celem jest spełnienie wyma- gań klientów; budżetowanie zadaniowe; zarządzania przez cele; metoda hoshin; koncepcja zarządzania przez controlling. Istotnym elementem modelu zarządzania finansami w jednostkach budżeto- wych jest podsystem kontroli, opierający się na sprzężeniu zwrotnym, służący do oceny realizacji planu finansowego jednostki w układzie zadaniowym, a w mo- mencie pojawienia się nieprawidłowości lub odchyleń od przyjętych założeń – umożliwiający podejmowanie działań korygujących. 200 Planowanie wieloletnie na podstawie koncepcji budżetu zadaniowego Przełożenie planowania wieloletniego na podstawie koncepcji budżetu zadaniowego na poziom operacyjny Realizacja zadań, podzadań działań Monitoring i pomiar wyników, raportowanie Controlling finansowy (koordynacja i sterowanie) Kontrola strategiczna (kontrola zarządcza i audyt) Ewaluacja planu wieloletniego na podstawie koncepcji budżetu zadaniowego Rysunek 8.1. Zintegrowany model zarządzania finansami Źródło: opracowanie własne. Autorski model zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżeto- wych jest odpowiedzią na zapotrzebowanie sektora rządowego na nowe rozwią- zania w zakresie doskonalenia systemów zarządzania finansami. Opiera się na podejściu systemowym i procesowym, a do przedstawienia procesu zarządzania finansami w państwowych jednostkach budżetowych zastosowano dynamikę sys- temową. Jest to metoda modelowania pozwalająca na badanie interakcji, a więc wzajemnych powiązań i oddziaływań zachodzących w czasie między zasileniami 8. Autorski model zarządzania finansami w jednostkach budżetowych 8.2. Model zarządzania finansami 201 sfery realnej i regulacyjnej badanego procesu zarządzania finansami oraz związ- ków z otoczeniem. Dynamika ta jest przydatna do modelowego odzwierciedlenia systemu informacyjno-decyzyjnego dotyczącego sfery realnej danego procesu. Na- cisk w procesie modelowania położono na odzwierciedlenie mechanizmów regu- lacji, co pozwala – w trakcie eksperymentów symulacyjnych – badać alternatywne strategie decyzyjne w modelowanym procesie. Integrację poszczególnych podsys- temów funkcjonujących w ramach modelu zarządzania finansami przedstawiono na rysunku 8.1. Prezentowany model systemu zarządzania finansami został zintegrowany z systemem informacyjnym, gdyż bez sprawnego, tj. szybkiego i wiarygodnego, przepływu informacji, które umożliwiają ustalenie wartości mierników stopnia re- alizacji celów i działań, nie może funkcjonować proces planowania wieloletniego przy wykorzystaniu metody budżetu zadaniowego. Budowa sprawnego systemu informacyjnego jest jednym z podstawowych przedsięwzięć, które powinny zostać niezwłocznie przeprowadzone w jednostkach budżetowych, jeśli ma być faktycz- nie wdrożone wieloletnie planowanie finansowe oraz metody i procedury budże- towania zadaniowego. 8.2. Model zarządzania finansami 8.2.1. Podejście systemowe i procesowe Systemowe podejście do zarządzania finansami publicznymi w sektorze rządo- wym umożliwia zdiagnozowanie błędów oraz porażek i w konsekwencji wprowa- dzenie zmian organizacyjnych. Autorski model zarządzania finansami państwowej jednostki budżetowej koncentruje się na integracji planowania strategicznego z wieloletnim planem finansowym państwa oraz na wykorzystaniu nowoczesnej koncepcji wspomagania procesu decyzyjnego – Strategicznej Karty Wyników (BSC) – do mapowania celów strategicznych na poziom operacyjny i pomiaru wyników. Model zarządzania finansami w państwowej jednostce budżetowej opierający się na systemowym i procesowym podejściu powinien uwzględniać następujące etapy: aktualizację strategii (opis relacji między poszczególnymi jednostkami orga- nizacyjnymi państwowej jednostki budżetowej uczestniczącymi w realizacji celów zgodnie z planem finansowym w układzie zadaniowym); mapowanie strategii (identyfikację oraz opis procesów merytorycznych i wspomagających); projektowanie procedur alokacji zasobów publicznych; opracowywanie planów operacyjnych; pomiar wyników; wdrożenie systemu raportowania; podejmowanie działań doskonalących i korygujących. F I N A N S E E S N A N I F Książka pokazuje, jak opracować własny model zarządzania finansami pań stwo - wej jednostki budżetowej, oparty na budżetowaniu zadaniowym i controllingu, z uwzględnieniem: • czynników otoczenia, które determinują wdrożenie modelu zarządzania finan - sami opartego na koncepcji controllingu finansowego, • narzędzi tego controllingu, co przyczynia się do racjonalnego podejmowania decyzji, • Strategicznej Karty Wyników w procesie mapowania strategii na poziom ope - racyjny oraz pomiaru efektywności i skuteczności realizowanych działań. Małgorzata Borowik jest doktorem nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauk o za - rządzaniu. Ukończyła studia podyplomowe z zakresu rachunkowości i kontroli finansowej, audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych, europejskich stosunków finansowo-ekonomiczno-prawnych, zarządzania w jed - nost kach administracji publicznej. www.edu-libri.pl Wydawnictwo edu-Libri jest oficyną wydawniczą e-publikacji naukowych i edukacyjnych. Współpracujemy z doświadczonymi redaktorami merytorycznymi oraz technicznymi specjalizującymi się w przygotowywaniu publikacji naukowych i edukacyjnych. Stawiamy na jakość i profesjonalizm łączone z nowoczesnością, a najważniejsze dla nas są przyjemność współtworzenia i satysfakcja z dobrze wykonanego zadania. Nasze publikacje elektroniczne są dostępne w księgarniach internetowych oraz w czytelni on-line ibuk.pl Sprzedaż wysyłkową książek drukowanych prowadzi wydawnictwo (zamówienia na adres edu-libri@edu.libri.pl) oraz księgarnia drukarni SOWA wyczerpane.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Doskonalenie systemu zarządzania finansami w jednostkach administracji publicznej Koncepcje, metody, techniki, narzędzia, instrumenty
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: