Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00285 005249 13072370 na godz. na dobę w sumie
Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca jego zbrodnia i kara - ebook/pdf
Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca jego zbrodnia i kara - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 780
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-9809-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka daje unikalną możliwość poznania istoty, wymierzania i wykonywania kary dożywotniego pozbawienia wolności na przestrzeni prawie 20 lat jej stosowania wobec szczególnej i zróżnicowanej wewnętrznie grupy więźniów i dostarczy wiedzę o nielicznej, ale ważnej grupie sprawców i stosowanej wobec nich najsurowszej karze.

Książka jest zwieńczeniem badań naukowych prowadzonych od 2014 roku pod kierunkiem prof. Andrzeja Rzeplińskiego przy współudziale pracowników naukowych Katedry Kryminologii i Polityki Kryminalnej oraz biegłych sądowych z tytułem naukowym. Badania realizowane są w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki i we współpracy z Centralnym Zarządem Służby Więziennej.

Od przywrócenia kary dożywotniego pozbawienia wolności 19.11.1995 r. do 31.12. 2011 r. w Polsce zostało skazanych prawomocnie 304 zabójców, niemal zawsze sprawców zabójstw kwalifikowanych.Celem badań była analiza kryminologiczna zabójstw kwalifikowanych i ich sprawców oraz analiza wykonywania tej kary w różnych jej fazach czasowych z perspektywy więźnia, kadry więziennej, rodzin sprawcy i ofiary, przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości i społeczeństwa.

Książka przedstawia metodologię i etapy pracy badawczej oraz usystematyzowane wyniki badań dotyczące zidentyfikowanych przez autorów problemów związanych zarówno z zabójstwami kwalifikowanymi jak i działaniem wymiaru sprawiedliwości, a w końcu wykonaniem skrajnej kary dożywotniego pozbawienia wolności. Książka składała się z dwóch tematycznie odrębnych części. Po pierwsze opisuje sylwetki zabójców kwalifikowanych i ich zbrodni oraz uzasadnienia wymiaru kary przez sędziów. Po drugie, została poświęcona skrajnie długim karom więzienia: ich wykonywaniu, ich celom, strategiom adaptacji więźniów.

Jest przewidziana anglojęzyczna wersja książki oraz konferencja międzynarodowa z udziałem badaczy zagranicznych. Ważnym głosem w publikacji będą rozdziały napisane przez biegłych sądowych (psychiatrów i psychologów) zaangażowanych przez sąd w orzekanie o sprawcy, jego poczytalności i wymiarze kary.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE DOŻYWOTNIE POZBAWIENIE WOLNOŚCI. ZABÓJCA, JEGO ZBRODNIA I KARA ANDRZEJ RZEPLIŃSKI MARIA EJCHART-DUBOIS MARIA NIEŁACZNA Wydawnictwo C.H.Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE ANDRZEJ RZEPLIŃSKI, MARIA EJCHART-DUBOIS, MARIA NIEŁACZNA • DOŻYWOTNIE POZBAWIENIE WOLNOŚCI. ZABÓJCA, JEGO ZBRODNIA I KARA Polecamy nasze najnowsze publikacje z tej serii: Robert Kulski OCHRONA INTERESÓW ZBIOROWYCH W POSTĘPOWANIU CYWILNYM Hubert Wysoczański PRAWO DO ZMIANY ORAZ POLECENIE ZMIANY TREŚCI UMOWY O ROBOTY BUDOWLANE W ŚWIETLE WARUNKÓW FIDIC Aleksandra Sikorska-Lewandowska UCHWAŁY WŁAŚCICIELI LOKALI. STUDIUM PRAWNE Przemysław Banasik SĄD ZAANGAŻOWANY SPOŁECZNIE – POŻĄDANY KIERUNEK ZMIAN Małgorzata Sieradzka OPŁATY PÓŁKOWE JAKO CZYN NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI Jarosław Grykiel UPRAWNIENIA WIERZYCIELA Z UMOWY PRZEDWSTĘPNEJ W RAZIE JEJ NIEWYKONANIA LUB NIENALEŻYTEGO WYKONANIA PRZEZ DŁUŻNIKA Kinga Michałowska NIEMAJĄTKOWE WARTOŚCI ŻYCIA RODZINNEGO W POLSKIM PRAWIE CYWILNYM Marcin Lemkowski ŚWIADCZENIA ANTYCYPACYJNE Grzegorz Klich ZMIANA UMOWY W SPRAWIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO www.ksiegarnia.beck.pl DOŻYWOTNIE POZBAWIENIE WOLNOŚCI. ZABÓJCA, JEGO ZBRODNIA I KARA ANDRZEJ RZEPLIŃSKI MARIA EJCHART-DUBOIS MARIA NIEŁACZNA WYDAWNICTWO C.H.BECK WARSZAWA 2017 Wydawca: Joanna Ablewicz Recenzent: prof. Teodor Szymanowski Monografia została sfinansowana ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2013/09/B/HS5/04518 © Wydawnictwo C.H.Beck 2017 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-9808-2 ISBN e-book 978-83-255-9809-9 Spis treści Wykaz najważniejszych skrótów .......................................................................... Wstęp ........................................................................................................................... Kara dożywotniego pozbawienia wolności w świetle europejskich statystyk penitencjarnych (Beata Gruszczyńska) ......................................... Wstęp ........................................................................................................... I. Więzienna mapa Europy – podstawowe dane statystyczne ............... II. Kobiety wśród uwięzionych w państwach europejskich ..................... III. Skazani na karę dożywotniego pozbawienia wolności w więzieniach europejskich ..................................................................... Podsumowanie ........................................................................................... Więźniowie dożywotni przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu (Ewa Dawidziuk, Andrij Kosylo, Maria Niełaczna) .............. Wstęp ........................................................................................................... I. Dokumenty międzynarodowe dotyczące więźniów dożywotnich i długoterminowych .................................................................................. II. Postępowanie z dożywotnimi i wykonanie kdpw z perspektywy Komitetu Zapobiegania Torturom. Ustalenia i wytyczne ................... 1. Krytykowane i nieuzasadnione rozwiązania przyjęte w prawie albo w praktyce ................................................................................ 2. Wytyczne dla władz państwa, w tym dla władz konkretnych zakładów karnych, jak postępować z dożywotnimi i długoterminowymi ........................................................................ 3. Wartości, które powinny być nieodłączną częścią każdego systemu penitencjarnego ................................................................ III. Statystyczny obraz spraw więźniów dożywotnich rozpoznanych przez ETPC ................................................................................................. 1. Metodologia ...................................................................................... 2. Naruszenie art. 3 Konwencji .......................................................... 3. Naruszenie art. 5 Konwencji .......................................................... 4. Naruszenie art. 6 Konwencji .......................................................... 5. Naruszenie art. 7 Konwencji .......................................................... 6. Naruszenie art. 8 Konwencji .......................................................... 7. Naruszenie art. 9 Konwencji .......................................................... 8. Naruszenie art. 13 Konwencji ........................................................ XIII XVII 1 1 3 6 10 14 15 15 20 35 37 38 41 43 44 56 61 64 68 68 71 71 V Spis treści 9. Naruszenie art. 14 Konwencji ........................................................ 10. Naruszenie art. 34 Konwencji ........................................................ 11. Naruszenie art. 3 Protokołu Nr 1 .................................................. IV. Chronologia spraw więźniów dożywotnich przed ETPC ................... 1. Okres 1962–1999 .............................................................................. 2. Okres 2000–2010 .............................................................................. 3. Okres 2011–2016 .............................................................................. 4. Geneza i rozwój „prawa do nadziei” ............................................ V. Kara dożywotniego pozbawienia wolności – problemy tożsame czy specyficzne? ................................................................................................ Podsumowanie ........................................................................................... Uzasadnienie wyroku skazującego na karę dożywotniego pozbawienia wolności (z procesowej problematyki orzekania kary dożywotniego pozbawienia wolności) (Antoni Bojańczyk) .................................................. Wstęp ........................................................................................................... I. Dopuszczalność odpowiedniego stosowania dyrektyw wymiaru kary śmierci do kary dożywotniego pozbawienia wolności ............... II. Szczególne wymogi uzasadnienia wyroku orzekającego karę śmierci w judykaturze Sądu Najwyższego 1932–1939 ......................... III. Adaptacja szczególnych wymogów sądowej motywacji wymiaru kary śmierci do uzasadnień wyroków orzekających karę dożywotniego pozbawienia wolności ..................................................... IV. Charakter procesowy ujemnej prognozy kryminologicznej formułowanej w uzasadnieniu wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności. Finalność prognozy. Zagadnienie „podwójnej” prognozy kryminologicznej ...................... Podsumowanie ........................................................................................... Opiniowanie sądowo-psychologiczne sprawców zabójstw skazanych na karę dożywotnego pozbawienia wolności (Maria Gordon) ................. Wstęp ........................................................................................................... I. Wprowadzenie ........................................................................................... II. Standardy opiniowania psychologicznego sprawców zabójstw ......... 1. Diagnoza psychologiczna ............................................................... 2. Metody diagnostyczne .................................................................... 3. Przedmiot diagnozy psychologicznej w sprawach o zabójstwo 4. Motywacja zabójstw w świetle literatury ..................................... 5. Opiniowanie sądowo-psychologiczne a problem poczytalności sprawcy ..................................................................... 6. Diagnoza psychologiczna sprawcy działającego w grupie ......... VI 74 76 77 78 78 79 81 84 93 94 103 103 106 108 110 114 119 121 121 122 124 124 126 127 130 134 135 Spis treści III. Praktyka opiniowania sądowo-psychologicznego na podstawie analizy 102 opinii wydanych w sprawie skazanych na dożywotnie pozbawienie wolności ............................................................................... 1. Materiał badawczy ........................................................................... 2. Charakterystyka kryminologiczna sprawców zabójstw ............. 3. Charakterystyka psychologiczno-psychiatryczna sprawców .... 4. Diagnoza procesów motywacyjnych 102 sprawców zabójstwa 5. Wyjaśnienie psychologicznych mechanizmów działania w grupie ............................................................................................. 6. Zastosowane metody badawcze .................................................... Podsumowanie i wnioski ......................................................................... Zabójcy kwalifikowani ze znacznym stopniem ograniczenia poczytalności (art. 31 § 2 KK) (Maria Gordon) ........................................... Wstęp ........................................................................................................... I. Wprowadzenie ........................................................................................... II. Cel badań .................................................................................................... III. Charakterystyka społeczno-demograficzna badanych ........................ IV. Dane dotyczące środowiska wychowawczego badanych .................... V. Dane dotyczące zarzucanego czynu ....................................................... VI. Charakterystyka psychologiczno-psychopatologiczna badanych ...... VII. Obraz kliniczny zaburzeń psychicznych wpływających na znaczne ograniczenie poczytalności badanych .................................................... 1. Zespół psychoorganiczny (organiczne zaburzenia psychiczne) ........................................................................................ 2. Upośledzenie umysłowe ................................................................. 3. Dysforia .............................................................................................. 4. Upicie atypowe ................................................................................. Podsumowanie ........................................................................................... Zabójstwo z motywacji zasługującej na szczególne potępienie (Aneta Wilkowska-Płóciennik) ........................................................................... Wstęp ........................................................................................................... I. Pojęcie motywacji ...................................................................................... II. Zabójstwo z motywacji zasługującej na szczególne potępienie w ujęciu historycznym .............................................................................. III. Praktyka sądowa w zakresie orzekania na podstawie art. 148 § 2 pkt 3 KK ...................................................................................................... IV. Wątpliwości odnośnie potrzeby istnienia art. 148 § 2 pkt 3 KK ........ V. Metodologia i wyniki badań .................................................................... Podsumowanie ........................................................................................... 136 136 138 140 149 151 154 157 163 163 164 166 167 171 173 177 179 180 183 186 191 197 203 203 204 206 208 215 216 224 VII Spis treści Zabójcy skazani na karę dożywotniego pozbawienia wolności kierujący zorganizowanymi grupami przestępczymi (Małgorzata Kłapeć, Anna Męzik) ......................................................................................................... Wstęp ........................................................................................................... I. Kierowanie zorganizowaną grupą albo związkiem .............................. II. Formy zjawiskowe popełnienia przestępstwa ....................................... III. Studia przypadków .................................................................................... IV. Rola przywódcy w przestępstwach przypisanych zorganizowanej grupie ........................................................................................................... Podsumowanie ........................................................................................... Najstarsi sprawcy przestępstw skazani na karę dożywotnego pozbawienia wolności – sylwetka, polityka karania i aspekt penitencjarny (Teodor Bulenda, Joanna Klimczak, Dagmara Woźniakowska-Fajst) .......... Wstęp ........................................................................................................... I. Charakterystyka skazanych ...................................................................... 1. Uprzednia karalność ........................................................................ 2. Działanie przestępne ....................................................................... 3. Sprawy równoległe ........................................................................... 4. Reakcja prawnokarna ...................................................................... II. Studia przypadków .................................................................................... 1. Zabójstwo za 20 zł ............................................................................ 2. Zabójstwo z miłości? ....................................................................... 3. Z zimną krwią ................................................................................... 4. Napad z ucieczką .............................................................................. 5. Fatalna pomyłka ............................................................................... 6. Szatański pomysł wyłudzenia ubezpieczenia .............................. Podsumowanie ........................................................................................... Młodzi zabójcy skazani na karę dożywotnego pozbawienia wolności – sylwetka, czyn, polityka karania (Teodor Bulenda, Joanna Klimczak, Dagmara Woźniakowska-Fajst) ......................................................................... Wstęp ........................................................................................................... I. Charakterystyka sprawcy ......................................................................... 1. Wykształcenie i praca sprawców ................................................... 2. Uprzednia karalność sprawców ..................................................... II. Opis czynu .................................................................................................. 1. Modus operandi ................................................................................ 2. Motywy działania sprawców .......................................................... 3. Sylwetka pokrzywdzonego ............................................................. III. Polityka karania ......................................................................................... 1. Karanie w czasie dwóch reżymów prawnych .............................. VIII 225 225 227 232 237 249 253 257 257 261 262 265 265 266 267 277 282 288 292 297 300 304 307 307 309 314 316 317 317 321 331 336 337 Spis treści 2. Status młodocianego ....................................................................... 3. Przestępstwa będące przedmiotem karania ................................. 4. Sprawy równoległe ........................................................................... 5. Wyrokowanie, kwalifikacja prawna zabójstwa, uzasadnienie wyroków ............................................................................................ 6. Warunkowe przedterminowe zwolnienie – surowsze ograniczenia ...................................................................................... 7. Zaskarżanie wyroku – środki odwoławcze .................................. 7.1. Apelacja ....................................................................................... 7.2. Kasacja ......................................................................................... 7.3. Wznowienie postępowania ...................................................... 8. Środki karne i inne środki .............................................................. 9. Karanie współudziałowców – wspólników .................................. 10. Racjonalizacja orzeczonych kar – uzasadnienie wydanych wyroków ............................................................................................ Podsumowanie ........................................................................................... Kobiety – zabójczynie. Kobiety skazane na karę dożywotniego pozbawienia wolności w Polsce (Barbara Błońska, Maria Ejchart- Dubois) .................................................................................................................. Wstęp ........................................................................................................... I. Przedmiot badań, metody badawcze ..................................................... II. Sylwetki kryminologiczne badanych kobiet, opis czynów .................. 1. M.O. .................................................................................................... 2. M.Sz. ................................................................................................... 3. M.R. .................................................................................................... 4. A.C.-M. ............................................................................................... 5. G.K. ..................................................................................................... 6. G.Sz. .................................................................................................... 7. A.P. ..................................................................................................... 8. E.S. ...................................................................................................... 9. A.K. ..................................................................................................... 10. E.M. .................................................................................................... III. Kryminologiczna charakterystyka badanych kobiet ............................ 1. Charakterystyka kobiet skazanych na dożywocie na tle dotychczasowych badań sprawczyń zabójstw ............................. 2. Rodziny, wczesna młodość badanych kobiet .............................. 3. Próba klasyfikacji kryminologicznej ............................................. IV. Dlaczego dożywocie? Zakończenie ........................................................ 1. Przywództwo ..................................................................................... 2. Brak skruchy, nieprzyznanie się do winy .................................... 3. Utrudnianie śledztwa, brak współpracy z sądem ....................... 337 338 339 340 342 345 345 347 347 347 349 349 360 421 421 423 425 425 426 428 429 431 432 433 434 435 436 438 438 444 456 479 481 482 484 IX Spis treści 4. Szczególne właściwości i warunki osobiste sprawczyni ............. 5. Szczególnie brutalne zabójstwo/sposób jego popełnienia ......... 6. Motywacja zasługująca na szczególne potępienie ...................... 7. „Za całe życie” .................................................................................. 8. Ofiara .................................................................................................. 9. Naruszenie tabu ................................................................................ 10. Odwet i zemsta ................................................................................. 11. Eliminacyjny charakter kary .......................................................... Podsumowanie ........................................................................................... „Niebezpieczni” do końca swoich dni. Dożywotni żyjący w odosobnieniu (Maria Niełaczna) ................................................................................................ I. Charakterystyka 98 dożywotnich ze statusem „N” .............................. 1. Okres zakwalifikowania .................................................................. 2. Przesłanka zakwalifikowania .......................................................... 3. Status wielokrotny? .......................................................................... 4. Permanentni? .................................................................................... II. S.P. – studium przypadku ........................................................................ 1. Materiał badawczy ........................................................................... 2. Sylwetka demograficzna .................................................................. 3. Sylwetka kryminologiczna .............................................................. 4. Sylwetka psychologiczna ................................................................. 5. Zbrodnia wielokrotna ..................................................................... 6. Areszt z perspektywy służby więziennej i S.P. ............................ 7. Proces i uzasadnienie kary ............................................................. 8. Wyrok sądu I instancji .................................................................... 9. Wyrok prawomocny ........................................................................ 10. Odbywanie kdpw ............................................................................. Podsumowanie ........................................................................................... Artykuł 77 § 2 KK, czyli skazanie na „karę śmierci” w czasie wykonywania kary pozbawienia wolności (Stefan Lelental) ..................... Koniec kary dożywotniego pozbawienia wolności, a świadomość jej początku. Granice wolności przesunięte w czasie (Joanna Klimczak, Magdalena Natorska) .......................................................................................... Wstęp ........................................................................................................... I. Badanie ........................................................................................................ II. Konsekwencje ............................................................................................. 1. Wskazanie i uczulenie na zagrożenia, które mogą wyniknąć z zaistniałej sytuacji ......................................................................... 484 486 487 487 489 490 491 491 495 497 500 500 501 516 517 518 518 519 521 524 526 529 533 535 538 540 546 549 565 565 572 577 577 X Spis treści 2. Obalenie dwóch mitów dotyczących kary dożywotniego pozbawienia wolności ..................................................................... Podsumowanie ........................................................................................... Wizerunek medialny trzech pierwszych kobiet skazanych w Polsce na karę dożywotniego pozbawienia wolności po 1995 r. na przykładzie warszawskiego wydania „Gazety Wyborczej” (Klaudia Borowa, Małgorzata Kłapeć) ............................................................. Wstęp ........................................................................................................... I. Media a przestępczość .............................................................................. II. Wizerunek medialny ................................................................................. III. Wizerunek medialny kobiet popełniających przestępstwa ................. IV. Materiał empiryczny ................................................................................. V. Opis spraw na podstawie uzasadnień wyroków sądowych ................ VI. Cel badań i hipotezy badawcze ............................................................... VII. Metody badawcze ...................................................................................... VIII. Nagłówki ..................................................................................................... IX. Fotografia prasowa .................................................................................... X. Analiza pól semantycznych ..................................................................... Podsumowanie ........................................................................................... Medialny obraz procesów sądowych z orzeczeniem kary dożywotniego pozbawienia wolności – o znaczeniu sprawozdawczości sądowej (Katarzyna Witkowska-Rozpara, Monika Markowska) .................................. Wstęp ........................................................................................................... I. Funkcje mediów ........................................................................................ II. Kryteria wyboru informacji. Media jako źródło wiedzy o przestępczości .......................................................................................... III. Zniekształcenia w medialnym obrazie przestępczości ........................ IV. Prawne oraz etyczne granice swobody dziennikarskiej ...................... V. Dziennikarz – sprawozdawca sądowy ................................................... VI. Analiza relacji prasowych z procesów osób skazanych na dożywotnie więzienie .......................................................................... Podsumowanie ........................................................................................... „Nie mieć życia...”? Jak więźniowie dożywotni mówią o swojej karze? Analiza treści ankiet 142 skazanych na karę dożywotniego pozbawienia wolności (Magdalena Brodzińska-Patalas, Magdalena Natorska, Maria Niełaczna, Aleksandra Anna Osińska) ............ Wstęp ........................................................................................................... I. Cel i treść kary dożywotniego pozbawienia wolności z perspektywy skazanych .................................................................................................... 1. Definicja celu i jego synonimy (sens, dążenie) ........................... 3. Popularność celów ........................................................................... 578 580 583 583 584 587 588 594 596 602 604 604 609 611 615 633 633 636 639 644 647 652 656 671 677 677 681 681 691 XI Spis treści 4. Cel pozytywny czy negatywny? ..................................................... 5. Sens przygotowania do życia w więzieniu czy poza nim, a cel wykonania kdpw .............................................................................. 6. Cel wykonania kdpw a perspektywa czasowa ............................. 7. Czy cel wpływa na akceptację winy lub odwrotnie? .................. 8. Cele wykonania kdpw a codzienność ........................................... 9. Definicja celu wykonania kdpw, a definicja samego siebie ....... II. Stosunek do winy przypisanej przez sąd ............................................... III. Sojusznicy i wrogowie. Czy jest szansa, by zaufać? ............................. IV. Wolność i nadzieja .................................................................................... Podsumowanie i synteza analizy ankiet ................................................ 698 702 707 709 710 713 722 736 744 748 XII Wykaz najważniejszych skrótów 1. Źródła prawa KC .................................................... ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. KK .................................................... ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) z 2016 r. poz. 1137 ze zm.) KPA .................................................. ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania admi- nistracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) KPC .................................................. ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cy- KPK .................................................. ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania kar- wilnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) KW ................................................... ustawa z 20.5.1971 r. – Kodeks wykroczeń nego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1904 ze zm.) KKW ................................................ ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1094 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 665 ze zm.) 2. Organy orzekające CPT .................................................. Europejski Komitet do Spraw Zapobiegania Tortu- rom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Trakto- waniu albo Karaniu ETPC ............................................... Europejski Trybunał Praw Człowieka RE ..................................................... Rada Europy SA ..................................................... Sąd Apelacyjny SN ..................................................... Sąd Najwyższy SN (7) .............................................. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów SO ..................................................... sąd okręgowy 3. Czasopisma i publikatory AK .................................................... Archiwum Kryminologii Dz.U. ................................................ Dziennik Urzędowy KZS .................................................. Krakowskie Zeszyty Sądowe OSA .................................................. Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych XIII Wykaz najważniejszych skrótów OSN ................................................. Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego. Orzeczenia Izby Cywilnej OSNAPiUS ...................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Admini- OSNC ............................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna OSNKW .......................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Karna OSNCPiUS ...................................... Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, stracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSP .................................................. Orzecznictwo Sądów Polskich PiP .................................................... Państwo i Prawo Prok. i Pr. ........................................ Prokuratura i Prawo PS ...................................................... Przegląd Sądowy SP ...................................................... Studia Prawnicze Wok. ................................................ Wokanda ZO SN IK ....................................... Zbiór Orzecznictwa Sądu Najwyższego Izba Karna 4. Inne skróty i tym podobne art. .................................................... artykuł ds. ..................................................... do spraw itp. .................................................... kdpw ................................................ kara dożywotniego pozbawienia wolności kpw .................................................. kara pozbawienia wolności KRS .................................................. Krajowy Rejestr Sądowy m.in. ................................................. między innymi niepubl. ............................................ niepublikowany NIP ................................................... numer identyfikacji podatkowej np. .................................................... na przykład orz. ................................................... orzeczenie pkt .................................................... punkt por. ................................................... porównaj post. ................................................. postanowienie poz. ................................................... pozycja pw ..................................................... Pozbawienie wolności r. ....................................................... rep. ................................................... repetytorium RP ..................................................... Rzeczpospolita Polska s. ....................................................... S.A. ................................................... spółka akcyjna S.K.A. ............................................... spółka komandytowo-akcyjna sp.j. ................................................... spółka jawna sp.k. .................................................. spółka komandytowa rok strona XIV Wykaz najważniejszych skrótów to znaczy tak zwany sp. p. ................................................ spółka partnerska sp. z o.o. .......................................... spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ta ....................................................... tymczasowe aresztowanie t.j. ...................................................... tekst jednolity tzn. ................................................... tzw. ................................................... uchw. ............................................... uchwała ust. .................................................... ustęp UW ................................................... Uniwersytet Warszawski w. ...................................................... wiek wpz ................................................... warunkowe przedterminowe zwolnienie w zw. ................................................ w związku WPS ................................................. wartość przedmiotu sporu ww. ................................................... wyżej wymieniony wyr. .................................................. wyrok zd. ..................................................... zdanie ze zm. .............................................. ze zmianami zł ....................................................... złoty zob. ................................................... zobacz § ........................................................ paragraf XV Wstęp Od przywrócenia kary dożywotniego pozbawienia wolności1 19.11.1995 r. do 31.12.2011 r. w Polsce zostało skazanych prawomocnie 304 zabójców, niemal zawsze sprawców zabójstw kwalifikowanych. Kara dożywotniego pozbawienia wolności została wprowadzona nowelą do KK z 20.7.1995 r., zaś pierwszy raz została orzeczona 23.2.1993 r., ponad 24 lata temu. Wy- mierzona została wobec człowieka, który odbywał karę 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo i podczas przepustki dopuścił się dwóch zabójstw na tle rabunkowym. Katalog badanych przez nas zabójców, ich zbrodni i przestępstw je poprzedzają- cych, popełnionych w związku z nią czy po niej, katalog współsprawców „zrzeszonych” wokół zadawania śmierci i katalog ofiar zabijanych na różne sposoby, z różnych moty- wacji, pozostawiających po sobie setki bliskich i tysiące nieprzeżytych wspólnie z nimi dni, mniejszych i większych osiągnięć, a w końcu katalog prawie niewidocznych wię- zienników, odpowiedzialnych za wykonanie kary, która nie ma końca – jest bogaty i do- starczył nam wiedzy nie tylko kryminologicznej, lecz także wiedzy o naturze człowieka, jej hardości i jednocześnie słabości, o odbieraniu życia i dawaniu nadziei na życie lepsze niż kiedykolwiek indziej, chociaż „za kratami”, o relacjach, zarówno tych utraconych, jak i tych tworzących nową tożsamość i wartości; wiedzy o pracy służby więziennej nie- ustannej, choć syzyfowej, nie efektu pracy – gdyż ten zależy od woli skazanego i innych wrogich lub przyjaznych mu ludzi, lecz staranności pracy zgodnie z celem ukształto- wanym dla każdej kary pozbawienia wolności niezależnie od tego jak długo ma trwać – izolować i wykluczać. Od 2012 r., pod kierunkiem prof. Andrzeja Rzeplińskiego, nasz zespół badawczy przygląda się sprawcom zabójstw skazanym na tę skrajną karę, od pierwszej do ostatniej orzeczonej do 31.12.2011 r. Gdy zaczynaliśmy te badania, sprawców było 301, a z datą wydania niniejszej publikacji jest ich 299. Jeden został uniewinniony po odbyciu 12 lat kdpw. Wobec innego Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie o kdpw w związku z tym, że obrońca przedstawił dowód, iż ten skazany nie mógł dopuścić się zbrodni zabójstwa, za które został skazany i że sprawcą jest inny człowiek, ów proces toczył się w maju 2016 r. przed SO w Suwałkach. W naszej grupie badawczej znalazło się więc 299 skazanych prawomocnie. W czerwcu 2017 r. było ich 407 i mniej więcej co roku na kdpw jest skazywanych 25 za- bójców. Ich liczba się stabilizuje. Średni okres pobytu skazanego na tę karę będzie trwać około 40 lat – czyli do dnia jego śmierci albo uzyskania wpz. W sumie – o ile usta- 1 Dalej jako: kdpw. XVII Wstęp wodawca nie zmieni art. 148 KK i przepisów KKW, co może mieć wpływ na długość odbywanej kary – ten średni czas odbywanej kary dożywotniej będzie wynosił między 30 a 35 lat, biorąc pod uwagę politykę sądów penitencjarnych. Odpowiednio dłuższy okres izolacji dotknie tych, wobec których sąd orzekający podniósł próg ubiegania się o wcześniejsze zwolnienie na podstawie art. 77 § 2 KK. W naszej próbie badawczej do- tyczy to co trzeciego skazanego. Faktycznie (na 30.6.2017 r.) odbywających tę karę było 297 skazanych, w tym 12 ko- biet2. W sumie tych 299 sprawców zabiło 507 osób. Większość z nich to ludzie o historii kryminalnej. W karcie karnej nie odnotowuje się pobytów w poprawczaku. Takie dane mogliśmy uzyskać z opinii psychologicznych. Niestety, nowe karty karne – po zatarciu karalności – nie zawierają tych informacji. Dość dużo spraw to są sprawy, w których sąd wymierzył kdpw w związku z art. 258 KK, a więc popełnionych w zorganizowanych grupach przestępczych, które – mimo dość intensywnego zabijania i siania terroru – sąd nazywał bandą. 21 skazanych zabiło na zlecenie, za pieniądze. 86 dopuściło się zabójstw w taki sposób jakby byli to zabójcy seryjni, zaś 71 to zabójcy wielokrotni – w jednym miejscu i czasie zabili przynajmniej dwie osoby (najczęściej zabójstwo było związane z porachunkami gangsterskimi albo na tle rodzinnym). 12 skazanych na kdpw to rodzeni bracia. Podobnie jak przy współ- sprawstwie mamy różne układy porozumienia i udziały w zbrodni. Badaliśmy 7 cudzo- ziemców – wszyscy z obszarów byłego ZSRR – skazanych na kdpw oraz 5 polskich za- bójców skazanych na tę karę przez sądy zagraniczne za zabójstwo popełnione na terenie innego kraju (Anglia, Belgia, Niemcy). W naszej próbie badawczej znalazło się przynajmniej 7 sprawców skazanych na kdpw w 2 odrębnych sprawach – i nie ma wyroku o karze łącznej – dlatego system więzienny pokazuje, że koniec ich kary to 31.12.3000 r. Różnorodność danych i niuansów dotyczących badanej grupy i wszystkich „obsłu- gujących” ich może być przedmiotem badań na kolejne ćwierćwiecze. Porządkując dane i odnosząc je do metodologii badań, nasz zespół badawczy podjął próbę odpowiedzi na pytanie, czy i na czym polega specyfika zabójców – więźniów dożywotnich – i co ją kreuje? Czy to kim oni byli przed zabójstwem, z reguły kwalifi- kowanym (popełnionym z premedytacją, szczególnym okrucieństwem lub w połącze- niu z rozbojem, gwałtem, wzięciem zakładnika z użyciem broni lub materiałów wybu- chowych), było od nich zależne czy niekoniecznie, gdyż uwarunkowane przez słabe 2 Jeden badany umarł w sposób naturalny z uwagi na wiek i chorobę, a jeden w wyniku po- stanowienia SO – dla oddania nerki swojej matce – uzyskał przerwę w karze i nie stawił się z datą jej końca w 2014 r. Naszym zdaniem to przykład wspaniałej 11-letniej gry z sądem (w takim okre- sie starał się o przerwę w karze), gdy przekonał prokuratora, aby poparł jego wniosek o przerwę. Analiza dokumentów wskazuje, że matka nie mogła być poddana opisanemu przez skazanego za- biegowi, gdyż była chora na raka, a nie przeszczepia się nerki w takim przypadku. Lekarze zapo- mnieli poinformować SO w Elblągu, że nie wchodzi w grę przeszczep nerek. To sprawca, który odbywał kdpw za zabójstwo 2 osób, w tym kobiety ciężarnej, o której wiedział, że jest w ciąży. Były to porachunki gangsterskie na terenie Warszawy. XVIII Wstęp społecznie warunki, patologię domu rodzinnego, zaburzenia emocji i samokontroli, krzywdy, jakimi świat czy to rodzinny, czy społeczny zadał im, gdy byli dziećmi? Kolejnym aspektem badawczym były język i treści sądowych uzasadnień wyroków skazujących na najsurowszą w Polsce karę. Przyglądaliśmy się problemom prawnym wiążącym się z orzekaniem w sprawach zagrożonych najwyższym wymiarem kary, roli biegłych sądowych oraz funkcji kary dożywotniego pozbawienia wolności z perspek- tywy sędziów, a tym samym, uzasadnieniu wymiaru tej kary. Stawaliśmy sobie następujące pytania badawcze: 1. Co z perspektywy sędziego jest interesujące w sprawach o zabójstwa kwalifiko- wane? Czy jest to sam proces, udział stron, zainteresowanie mediów, zbrodnia, wina, kara? Jaka jest specyfika tych spraw, w szczególności, na ile taki proces jest specyficzny z punktu widzenia przygotowania sędziego? 2. Czego sędziowie szukają w tych sprawach orzekając o zbrodni, winie i karze? Jak patrzą na sprawy, w których proces jest ewidentnie poszlakowy (np. nie sposób było zabezpieczyć dowodów na miejscu zdarzenia)? Jaki jest wpływ stron procesowych na sędziów? (Z naszych ustaleń wynika, że bardzo rzadko prokuratorzy odwołują się i żądają podniesienia progu warunko- wego zwolnienia, zaś adwokaci w ponad połowie spraw domagają się uniewin- nienia.) Jak sędziowie oceniają rolę biegłych – zarówno lekarzy medycyny sądowej, jak i psychiatrów oraz psychologa? Czy i dlaczego biegli są dla sędziów istotni? 5. Kiedy w głowie sędziego pojawia się pomysł „dożywocia” i czy sędziowie widzą 3. 4. gruntowną przepaść pomiędzy karą 25 lat pozbawienia wolności, a kdpw? 6. Czy sędziowie myślą o tym, że skazują kogoś na całe życie w więzieniu? Jakimi słowami sędziowie opatrują kdpw i w czym szukają jej uzasadnienia? 7. Czy uzasadnienie kdpw sędziowie traktują jako sygnał wysłany do administra- cji egzekwującej wyrok, co do konkretnego sposobu traktowania skazanego? Na przykład, czy fakt, że skazani na dożywocie z upływem czasu także nabie- rają „prawa” do awansu w podgrupie, przepustek i warunkowego zwolnienia, wpływa na rozumienie przez nich kdpw, gdy o niej orzekają? W końcu nasza ciekawość badawcza była skierowana na szczególny, interesujący proces odbywania kary. Co skazani na dożywocie wnoszą do więzienia? Co przynosi im, ich najbliższym, więziennikom i społeczeństwu perspektywa długości kary i proces jej wykonania? Wokół tego samego tematu postawiliśmy następujące pytania badaw- cze: czy proces wykonania tej bezterminowej kary charakteryzuje się czymś szczegól- nym? Jak przebiega? Jakie momenty „krytyczne” wpływają na ten przebieg? Od jakich czynników on zależy i kto ma na nie wpływ? Czym się istotnie różni od wykonywania kary wobec pozostałych więźniów, w tym długoterminowych? Podsumowując, ogólnym celem naszych badań była: – analiza kryminologiczna zabójstw kwalifikowanych i ich sprawców, – analiza sędziowskiego wymiaru kdpw oraz XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca jego zbrodnia i kara
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: