Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00422 008105 11002853 na godz. na dobę w sumie
Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym - ebook/pdf
Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 230
Wydawca: UNIVERSITAS Język publikacji: polski
ISBN: 97883-242-1415-0 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Propozycja dla studentów, nauczycieli i lektorów języka polskiego jako obcego zainteresowanych rolą oraz miejscem realiów i kultury w kształceniu językowym. Opracowana w formie podręcznika metodycznego publikacja prezentuje ewolucję polskiej i europejskiej myśli dydaktycznej w zakresie rozwijania kompetencji kulturowych uczących się. Omawia założenia teoretyczne poszczególnych podejść i metod oraz ukazuje ich realizację w praktyce. Zawiera szereg ćwiczeń i zadań do wykorzystania na zajęciach warsztatowych i seminaryjnych. Uwzględnia założenia Europejskiego profilu kształcenia nauczycieli języków.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ISBN 97883-242-1415-0 Spis treści Od redaktora serii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 0. Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 1. Kultura jako integralna część praktycznej nauki języka . . . . . . . . . . . . . .17 . 1 .1 . . Dziesięć .założeń .koncepcyjnych .i .dydaktycznych .pracy . . . . . . . . . . . .17 . 1 .2 . . Rozważania .terminologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .20 1 .2 .1 . .Kultura .– .realia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 . 1 .2 .2 . .Dydaktyka .– .metodyka .– .glottodydaktyka .– . . . dydaktyka .kultury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22 . . . . . 2. Nauczanie kultury i realiów w dydaktykach języków światowych . . . . . .26 . 2 .1 . . Niemiecka .Landeskunde . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27 . 2 .1 .1 . .Tezy .ABCD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .30 2 .1 .2 . .Koncepcja .D-A-CH(-L) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .33 . POWIĄZANIA W .STRONĘ .PODRĘCZNIKÓW .REGIONALNYCH Tübinger Modell einer integrativen Landeskunde . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 2 .1 .3 . .Profile Deutsch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 POWIĄZANIA NIEMIECKIE .PROPOZYCJE .PROGRAMOWE Rahmenrichtlinien für den Mittelstufenunterricht am Goethe-Institut . . . .36 . 2 .2 . . Francuska civilisation . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 . 2 .2 .1 . .Leksykultura .w .ujęciu .Roberta .Galissona . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 . 2 .3 . . Standardy .europejskie .nauczania .kultury .według .ESOKJ . . . . . . . . . .42 . 2 .4 . . Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 . . . 3. Kultura i realia w polskich pracach neofilologicznych . . . . . . . . . . . . . . .47 . 3 .1 . . Rozważania .teoretyczne .i .metodologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .47 . 3 .2 . . Propozycje .programowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .57 3 .2 .1 . .Curriculum für Fremdsprachenlehrerkollegs . . . . . . . . . . . . . . . . . .58 . 3 .2 .2 . .Rahmencurriculum für Fremdsprachenlektorate Deutsch . als Fremdsprache . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .61 . 3 .3 . . Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .63 . . 4. Kultura i realia w glottodydaktyce polonistycznej. Prace teoretyczne i metodologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .64 . 4 .1 . . Racjonalny .empiryzm .pierwszych .prac . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66 . 4 .2 . . Podejście .komunikacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .69 . 4 .2 .1 . .Grundbaustein Polnisch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .70 .  dydaktyka kultur y polskiej . . . . . . . . 4 .3 . . Prace .monograficzne .poświęcone .nauczaniu .kultury . . . . . . . . . . . . . . .72 4 .3 .1 . .Świat języka polskiego oczami cudzoziemców . . . . . . . . . . . . . . . . .72 . 4 .3 .2 . .Przestrzeń kulturowa w nauczaniu języka polskiego . jako obcego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .74 4 .3 .3 . .Jakże rad bym się nauczył polskiej mowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .77 . 4 .3 .4 . .Kompetencja komunikacyjna Niemców w polskich aktach . grzeczności językowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .78 . 4 .4 . . Komunikacja .międzykulturowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .79 . . . 4 .4 .1 . .Dialog międzykulturowy . Teoria oraz opis komunikowania się 4 .4 .2 . .Kurs komunikacji międzykulturowej jako element 4 .4 .3 . .Etnocentryzm, polonocentryzm, wielokulturowość, POWIĄZANIA METODY .UŁATWIAJĄCE .BADANIE .KOMPETENCJI .KOMUNIKACYJNEJ Analiza konwersacji oraz analiza dyskursu jako metody przydatne w określeniu kompetencji komunikacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .82 4 .4 .4 . .Opis pedagogiki zorientowanej na rozwój kompetencji cudzoziemców przyswajających język polski . . . . . . . . . . . . . . . . . .79 studiów polskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .80 wielogłosowość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .82 . . i wrażliwości interkulturowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .83 . 4 .5 . . Kultura .polska .oczyma .socjologów .kultury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .85 . 4 .6 . . Kultura .w .procesie .certyfikacji .języka .polskiego .jako .obcego . . . . . . . . .87 . 4 .6 .1 . .Kanon .wiedzy .o .Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .88 . 4 .6 .2 . .Kompetencja .socjokulturowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .91 . 4 .7 . . Pierwsze .propozycje .programowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .93 4 .7 .1 . .Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego . . Stan obecny – programy nauczania – pomoce dydaktyczne . . . . . . . . . . . .93 . 4 .8 . . Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .94 . . . . 5. Od faktografii do perspektywy zadaniowej. Etapy rozwoju koncepcji nauczania kultury i realiów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .98 . 5 .1 . . .Podejście .faktograficzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .98 . 5 .2 . . Podejście .komunikacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101 . 5 .3 . . Podejście .międzykulturowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .104 POWIĄZANIA KURS .KOMUNIKACJI .MIĘDZYKULTUROWEJ .GRAŻYNY .ZARZYCKIEJ . A .PODEJśCIE .MIĘDZYKULTUROWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 . 5 .4 . . Bilans .podejść . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .112 . 5 .5 . . Ujęcie .eklektyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .113 . 5 .6 . . Perspektywa .zadaniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .113 POWIĄZANIA PORTFOLIO .KULTUROWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .117 Spis treści  6. Kultura i realia w podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .120 . . . . . . . . . . . . . . . . POWIĄZANIA ANALIZY .PODRĘCZNIKÓW .I .MATERIAŁÓW .DYDAKTYCZNYCH . DO .JĘZYKA .POLSKIEGO .JAKO .OBCEGO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .124 . 6 .1 . . Podejście .faktograficzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .128 6 .1 .1 . .Uczymy się polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .128 . . 6 .1 .2 . .Chcę mówić po polsku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .130 . 6 .1 .3 . .Podręczniki .dla .zaawansowanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .133 . 6 .2 . . Podejście .komunikacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .135 6 .2 .1 . .Cześć, jak się masz? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .136 . 6 .2 .2 . .Hurra!!! Po polsku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .139 . . 6 .2 .3 . Spotkania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .142 6 .2 .4 . .Witam! Der Polnischkurs . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .144 . . 6 .2 .5 . .Kurs .wideo Uczmy się polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .147 . 6 .3 . .Podejście .międzykulturowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .149 6 .3 .1 . .Coś wam powiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .150 . 6 .3 .2 . .Tandem językowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .151 . 6 .3 .3 . .Cześć, jak się masz? .(wydanie .dwuczęściowe) . . . . . . . . . . . . . . .153 . POWIĄZANIA REGIONALIZACJA .PODRĘCZNIKÓW .POLSKICH Cześć, jak się masz? Polonês para iniciantes (wersja .brazylijska) . . . . . . . .156 . 6 .3 .4 . .Polski bez tajemnic . Język polski dla studentów niemieckojęzycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .158 . 6 .4 . .Materiały .pomocnicze .prezentujące .kulturę .i .realia .polskie . . . . . . . . .161 . 6 .5 . .Ewaluacja .treści .kulturowych .w .materiałach .glottodydaktycznych . . . .168 . 6 .6 . .Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .172 . . . . . . . . POWIĄZANIA NOWE .MEDIA .W .NAUCZANIU .KULTURY .I .REALIÓW .POLSKICH . . . . . .174 7. Podstawy autorskiego programu nauczania kultury i realiów w ramach praktycznej nauki języka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .178 . 7 .1 . .Założenia .glottodydaktyczne .programu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .179 . 7 .2 . .Podstawy .glottodydaktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .179 . 7 .3 . .Cele .ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .180 . 7 .4 . .Cele .szczegółowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .181 POWIĄZANIA METODA .OPRACOWANIA .PROGRAMU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .181 . 7 .5 . .Warunki .realizacji .programu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .183 7 .5 .1 . .Lektorzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .185 . . 7 .5 .2 . .Profil .uczących .się . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .185 . . . .  dydaktyka kultur y polskiej . . . . . . . . . . . 7 .6 . .Treści .nauczania .i .kryteria .ich .doboru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .186 7 .6 .1 . .Katalog .tematyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .186 . 7 .6 .1 .1 . .Poziom .podstawowy: .A1 .(Breakthrough) . . . i .A2 .(Waystage) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .187 . . . 7 .6 .1 .2 . .Poziom .średni: .B1 .(Threshold) .i .B2 .(Vantage) . . . . . . . .191 . . . 7 .6 .1 .3 . .Poziom .biegłości .językowej .(C1 .i .C2) . . . . . . . . . . . . .195 . . 7 .7 . .Realizacja .programu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .199 7 .7 .1 . .Metody .i .formy .pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .199 . . 7 .7 .2 . .Typologia .zadań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .199 . . 7 .7 .2 .1 . .Przykładowe .formy .zadań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .200 . 7 .7 .3 . .Nauczanie .zorientowane .na .działanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .205 . 7 .8 . .Kontrola .i .ocena .wyników .nauczania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .205 . 7 .9 . .Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .206 . . . . . . . . 8. Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .209 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .213 1 . .Prace .teoretyczne .i .metodologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .213 2 . .Podręczniki .i .materiały .pomocnicze .do .nauki .języka .polskiego . . .jako .obcego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .223 Aneks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .227 Od redaktora serii W .2004 .roku .w .wydawnictwie .Universitas .ukazał .się .tom .Kultura w nau- czaniu języka polskiego jako obcego . Stan obecny – programy nauczania – po- moce dydaktyczne, .który .przynosił .podsumowanie .dyskusji .toczonej .w .Polsce . w .latach .1992–2003 .na .temat .uwzględniania .kultury .w .nauczaniu .języka . polskiego .jako .obcego . .Publikacja .została .przyjęta .z .zainteresowaniem .przez . odbiorców .i .dała .początek .nowej .serii .wydawniczej .Metodyka .Nauczania . Języka .Polskiego .Jako .Obcego, .w .której .opublikowano .dotychczas .osiem . pozycji . .Prawdziwą .nowością .zawartą .w .tej .książce .były .propozycje .progra- mów .nauczania .kompetencji .socjokulturowej .W . .Miodunki, .realiów .pol- skich .P .E . .Gębala .oraz .inwentarz .tematów .kulturowych .A .B . .Burzyńskiej . i .U . .Dobesz . . Dwa .lata .później .w .tej .samej .serii .ukazał .się .tom .Z zagadnień dydaktyki języka polskiego jako obcego pod .redakcją .E . .Lipińskiej .i .A . .Seretny, .w .którym . wśród .zagadnień .dydaktyki .szczegółowej .języka .polskiego .jako .obcego .zna- lazło .się .opracowanie .P .E . .Gębala .Realia i kultura w nauczaniu języka pol- skiego jako obcego . Dużą .część .tego .opracowania .stanowi .modelowy .program . nauczania .realiów .i .kultury .polskiej .zintegrowany .z .nauczaniem .języka .na . poziomach .A1 .i .A2, .B1 .i .B2, .C1 .i .C2 . . Obecnie . w . serii . ukazuje . się . monografia . Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym cudzoziemców . Podejście porównawcze P .E . . Gęba- la . . Można . by . uważać, . że . monografia . stanowi . rozwinięcie . syntetycznego . opracowania .opublikowanego .w .2006 .roku, .moim .zdaniem .jednak .jest .to . nowe . ujęcie . opracowywanego . wcześniej . tematu, . wzbogacone . o . omówie- nie .nauczania .realiów .i .kultury .w .dydaktykach .języków .światowych .oraz . w . polskich . pracach . neofilologicznych, . czy . też . o . prezentację . perspektywy . zadaniowej .wśród .etapów .rozwoju .koncepcji .nauczania .realiów .i .kultury . . W .rezultacie .praca .ta .stanowi .najpełniejsze .obecnie .na .rynku .polskim .opra- cowanie . – . o .charakterze . podręcznikowym . – . nauczania . kultury . i . realiów . w .dydaktyce .języków .obcych, .może .więc .być .użyteczna .nie .tylko .dla .polo- nistów, .ale .także .dla .dydaktyków .innych .języków .obcych . W .pracach .dra .P .E . .Gębala .zawsze .był .obecny .aspekt .porównawczy, .cha- rakterystyczny . dla . szkoły . krakowskiej . glottodydaktyki . polonistycznej, . tu . jednak .zyskał .on .nową .rangę, .podkreśloną .w .podtytule . .Szukając .najlepszych . 10 dydaktyka kultur y polskiej rozwiązań .w .nauczaniu .cudzoziemców .kultury .polskiej, .P .E . .Gębal .odwołu- je .się .do .standardów .europejskich .oraz .do .tego, .co .proponuje .się .w .pracach . angielskich, .niemieckich .i .francuskich, .a .także .w .pracach .polskich .anglistów, . germanistów .i .romanistów . .Odwołuje .się, .by .pokazać, .jak .inni .rozwiązują . te .same .problemy .dydaktyczne, .zanim .zastosuje .je .w .nauczaniu .cudzoziem- ców .kultury .polskiej . .Trzeba .dodać, .że .dr .P .E . .Gębal .zajmuje .się .nauczaniem . cudzoziemców .kultury .polskiej .nie .tylko .teoretycznie, .prowadząc .badania . naukowe .i .przygotowując .publikacje, .ale .również .praktycznie, .prowadząc . zajęcia .z .dydaktyki .kultury .polskiej .dla .studentów .studiów .magisterskich . i . podyplomowych . w . zakresie . nauczania . języka . polskiego . jako . obcego . na . Wydziale .Polonistyki .UJ . Publikacja .monografii .poświęconej .dydaktyce .kultury .polskiej .w .kształ- ceniu .językowym .cudzoziemców .oznacza .nadanie .tej .dydaktyce .specjalnej . rangi .równej .metodyce .nauczania .języka .polskiego .jako .obcego, .jego .dy- daktyce .ogólnej, .czy .też .planowaniu .zajęć .językowych, .którym .poświęcone . zostały .dotychczas .osobne .tomy . .Oznacza .także .i .to, .że .zmieni .się .w .nowym . wydaniu .tom .Z zagadnień dydaktyki języka polskiego jako obcego, .gdyż .usu- nięte .z .niego .zostaną .m .in . .prace .na .temat .nauczania .kultury .oraz .języka . polskiego . w . świecie . .Temu . ostatniemu . zagadnieniu . zostanie . poświęcony . tom .Polszczyzna jako język drugi i obcy, aktualnie .w .przygotowaniu . W . artykule . otwierającym . tom . Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego .zadawałem .pytanie .o .to, .czy .kultura .była .traktowana .po .maco- szemu .w .nauczaniu .języka .polskiego .jako .obcego, .i .odpowiadałem .na .nie . twierdząco . .Dziś .z .prawdziwą .satysfakcją .stwierdzam, .że .nikt .już .nie .może . powiedzieć, .iż .kultura .jest .traktowana .po .macoszemu .w .nauczaniu .języka . polskiego .jako .obcego, .a .dowodem .na .to .jest .wiele .prac .na .ten .temat .opub- likowanych .w .różnych .polskich .ośrodkach .akademickich .oraz .publikowana . właśnie .monografia .P .E . .Gębala . Kraków, .marzec .2010 .r . Prof . .dr .hab . .W .T . .Miodunka Redaktor .serii 0. Wstęp Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym cudzoziemców . Podej- ście porównawcze to .kolejny, .ósmy .tom .wydany .w .serii .Metodyka .Nauczania . Języka .Polskiego .Jako .Obcego . . Jego .publikacja .wpisuje .się .w .nurt .podjętej .przed .paru .laty .burzliwej . dyskusji .poświęconej .miejscu .oraz .roli .kultury .i .realiów .w .polonistycznym . kształceniu .językowym . .Rozpoczął .ją .opublikowany .w .roku .2004 .tom .za- tytułowany .Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego . Stan obecny – programy nauczania – perspektywy1 .– .pod .redakcją .Władysława .T . .Mio- dunki .– .który .był .pokłosiem .prowadzonego .w .roku .2003 .w .Katedrze .Języka . Polskiego .jako .Obcego .UJ .seminarium .i .stanowił .swoiste .podsumowanie . dotychczas .toczonych .rozważań .nad .(nie)obecnością .kultury .polskiej .w .na- uczaniu . języka . polskiego . jako . obcego . . Zapowiadał . również . nadchodzące . zmiany .i .dalsze .dyskusje, .które .zaowocowały .materiałami .będącymi .odpo- wiedzią .i .uzupełnieniem .zamieszczonych .w .Kulturze . . . propozycji .progra- mowych . .Należą .do .nich .w .pierwszej .kolejności .opracowania .teoretyczne, . takie .jak .niepublikowana .rozprawa .doktorska .Przemysława .E . .Gębala .Rea- lioznawstwo w podręcznikach do języków niemieckiego i polskiego jako obcych . Analiza porównawcza programów i pomocy dydaktycznych (2005), praca .Pio- tra .Garncarka .Przestrzeń kulturowa w nauczaniu języka polskiego jako obcego (2006), .rozdział .Realia i kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego zamieszczony .w .książce .Z zagadnień dydaktyki języka polskiego jako obcego (czwartym .tomie .serii) pod .redakcją .Ewy .Lipińskiej .i .Anny .Seretny .(2006), . a . przygotowany . przez . piszącego . te . słowa, . oraz . szereg . artykułów . z . tomu . W poszukiwaniu nowych rozwiązań . Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku .pod .redakcją .Władysława .T . .Miodunki .i .Anny .Seretny . (2008) . . Znacząca . liczba . nowych . opracowań . i . duże . zainteresowanie . nimi . potwierdzają .coraz .poważniejsze .traktowanie .problematyki .kulturo- .i .rea- lioznawczej .przez .specjalistów .od .nauczania .polszczyzny . .Wydaje .się, .iż .naj- ważniejszy .z .postulatów .z .prekursorskiego .tomu .Kultura w nauczaniu języka 1 .Zob .: .Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego, .Stan obecny – programy nau- czania – perspektywy, .red . .W .T . .Miodunka, .Kraków .2004 . . 12 dydaktyka kultur y polskiej polskiego jako obcego, .zakładający .integrację .realiów .i .kultury .z .praktyczną . nauką .polszczyzny, .znajduje .akceptację .i .staje .się .jednym .z .wyznaczników . nowoczesnego .nauczania .cudzoziemców .naszego .języka . . Wzrastające .znaczenie .Polski .i .języka .polskiego .na .arenie .międzynarodo- wej .niesie .z .sobą .potrzebę .wykształcenia .nowej .generacji .specjalistów .od .na- uczania .języka .polskiego .jako .obcego, .dysponujących .solidnym .warsztatem . dydaktyczno-metodycznym, .nieustępujących .nauczycielom .i .lektorom .in- nych .języków . .Ich .kształcenie, .dopasowane .do .zmieniającej .się .rzeczywistości . europejskiej .i .potrzeb .gospodarek .opartych .na .wiedzy, .wymaga .opracowania . nowych .rozwiązań .pedeutologicznych .oraz .publikacji .podręczników .i .porad- ników .metodycznych .ułatwiających .przygotowanie .do .zawodu .nauczyciela . i .lektora . .Z .takich .założeń .musieli .wyjść .twórcy .serii .Metodyka .Nauczania . Języka .Polskiego .Jako .Obcego, .którą .niniejszy .tom .uzupełnia .o .zagadnienia . związane .z .rozwijaniem .kompetencji .kulturowych, .będących .integralnymi . składnikami . kompetencji . zawodowych . przyszłych . nauczycieli . i .lektorów . . Adresatem .publikacji .są .przede .wszystkim .studenci .wszystkich .realizowa- nych .obecnie .ścieżek .kształcenia .nauczycieli .języka .polskiego .jako .obcego: . studenci . uzupełniających . studiów . magisterskich . i . studiów . doktoranckich . w .zakresie .nauczania .języka .polskiego .jako .obcego, .studenci .polonistyk .re- alizujących . dodatkowo . specjalność . glottodydaktyczną . oraz . słuchacze . tzw . . kwalifikacyjnych . studiów . podyplomowych, . stanowiący . największą . grupę . pośród . kształconych . nauczycieli . i . lektorów . . Publikacja . powinna . również . znaleźć . swoich . odbiorców . w . kręgach . czynnych . zawodowo . nauczycieli . i .lektorów .języka .polskiego .jako .obcego .zainteresowanych .szeroko .pojętym . aspektem .kulturowym .w .nauczaniu .języków .obcych . Założenia .teoretyczne .i .przykłady .rozwiązań .dydaktycznych .zamiesz- czone . w . niniejszym . tomie . stanowią . odbicie . polskiej . i . europejskiej . my- śli .glottodydaktycznej .w .nauczaniu .języka .polskiego .jako .obcego . .Autor . tomu, . podobnie . jak . twórcy . pozostałych . materiałów . opublikowanych . w .serii . Metodyka . Nauczania . Języka . Polskiego . Jako . Obcego, . wychodzi . z .założenia, .iż .nauczanie .polszczyzny .powinno .odbywać .się .w .sposób .zbli- żony .do .nauczania .innych .języków .europejskich, .w .tym .przede .wszystkim . tzw . .światowych, .z .których .dydaktyk .i .metodyk .warto .korzystać . .To .jedno . z .podstawowych .założeń .coraz .częściej .lansowanej .glottodydaktyki .porów- nawczej, .w .której .nurt .niniejsza .publikacja .stara .się .wpisać . .Przenoszenie . koncepcji .wypracowanych .przez .dydaktyki .innych .języków .do .praktyki . nauczania . polszczyzny . musi . się, . oczywiście, . odbywać . z . poszanowaniem . specyfiki .i .warunków .nauczania .naszego .języka . .Ten .postulat .staramy .się . tą .publikacją .również .realizować . .Wszystkie .powiązane .z .naszymi .docie- 0. Wstęp 13 kaniami .badania .zostały .przeprowadzone .w .kręgach .uczących .się .języka . polskiego .jako .obcego . Podstawowym .celem .Dydaktyki kultury polskiej . . . jest .udzielenie .odpo- wiedzi .na .trzy .zasadnicze .pytania .o .charakterze .dydaktyczno-metodycznym: . w jaki sposób integrować nauczanie kultury z rozwijaniem kompetencji języ- kowej?; .za pomocą jakich technik i materiałów dydaktycznych nauczać? oraz czego nauczać? .Założony .cel .jest .w .pierwszej .kolejności .realizowany .przez . rozdziały: .czwarty .– .prezentujący .podejścia .integrujące .nauczanie .kultury . i .języka, .piąty .– .będący .szczegółową .analizą .wybranych .materiałów .dydak- tycznych .pod .kątem .ich .zawartości .kulturowej, .i .szósty .– .zawierający .pro- pozycję .programową .z .konkretnymi .treściami .kształcenia .i .sposobami .ich . realizacji . .Zaprezentowana .triada .(jak, .z .czego .oraz .czego .nauczać), .leżąca . u .podłoża .podstawowych .założeń .koncepcji .tomu, .przyświecała .już .zresztą . twórcom .wcześniejszych .publikacji .w .serii .Metodyka .Nauczania .Języka .Pol- skiego .Jako .Obcego2 . Dydaktyka kultury polskiej . . . składa .się .z .siedmiu .rozdziałów .prezentują- cych .zagadnienia .teoretyczne .i .propozycje .rozwiązań .praktycznych . . Pierwszy .rozdział .pracy .obejmuje .krótkie .rozważania .terminologiczne, . skupiające .się .na .programowej .integracji .kultury .i .realiów .z .praktyczną .na- uką .języka .obcego, .w .tym .wypadku .polszczyzny . Kolejne . dwa . rozdziały . pracy, . zgodnie . z . nakreślonymi . wcześniej . zało- żeniami .umożliwiającymi .wykorzystanie .zdobyczy .innych .glottodydaktyk . w .nauczaniu .polszczyzny, .przenoszą .odbiorców .publikacji .w .rzeczywistość . nauczania .kultury .i .realiów .innych .języków . .W .pierwszym .z .nich .zwracamy . uwagę .na .najważniejsze .koncepcje .stworzone .przez .zagranicznych .specjali- stów .od .języków .światowych . .Drugi .z .rozdziałów .przedstawia .rozwiązania . proponowane .przez .polskich .neofilologów . .W .przypadku .pierwszej .grupy . autorów .i .ich .koncepcji .odwołujemy .się .do .publikacji .niemiecko- .i .fran- cuskojęzycznych, . gdyż . większość . rozwiązań . dotychczas . wypracowanych . w .nauczaniu .polszczyzny .do .nich .się .odnosi . .Prace .polskich .glottodydakty- ków-neofilologów .umożliwiają .dokonanie .porównań .z .propozycjami .glot- todydaktyków-polonistów, .działających .w .tej .samej .rzeczywistości .eduka- cyjnej, .niejako .obok .siebie . . 2 .Należą .do .nich .w .szczególności .tomy: .ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego (numer .3 .w .serii), .autorstwa .A . .Seretny .i .E . .Lipińskiej, .Kraków .2005, .Z zagadnień dydaktyki języka polskiego jako obcego . (numer . 4 . w . serii), redagowany . przez . E . . Lipińską . i .A . .Seretny, .Kraków .2006, .oraz .będący .w .opracowaniu .tom .Język polski jako drugi i obcy . (numer .6 .w .serii) .– .W .T . .Miodunki . 14 dydaktyka kultur y polskiej Czwarty .rozdział .pracy .stanowi .swoisty .bilans .dotychczasowej .poloni- stycznej .myśli .glottodydaktycznej .w .zakresie .nauczania .kultury .i .realiów . . Prezentuje .oraz .komentuje .założenia .i .cele .najważniejszych .prac .teoretycz- nych .i .metodologicznych .stanowiących .punkty .odniesienia .dla .później .pub- likowanych .rozważań, .badań .i .koncepcji .dydaktycznych . .Nakreśla .podejście . do .problematyki .kulturo- .i .realioznawczej .z .perspektywy .prac .wpisujących . się .w .nurt .tzw . .racjonalnego .empiryzmu .niepopartego .wcześniej .przeprowa- dzonymi .badaniami . .Komentuje .monografie .glottodydaktyczne .poświęco- ne .zagadnieniom .dydaktyki .kultury .polskiej .jako .obcej . .Prezentuje .wreszcie . spojrzenie .na .interesującą .nas .problematykę .oczyma .socjologów .kultury .zaj- mujących .się .badaniami .społeczno-kulturowej .sytuacji .obcokrajowców .stu- diujących .w .Polsce . .Ten .rozdział .pracy .zamykają .opublikowane .w .ostatnim . czasie .artykuły .kreślące .ścieżki .dalszego .rozwoju .dydaktyki .kultury . W .piątym .rozdziale .pracy .zaprezentowana .jest .europejska .ewolucja .my- śli .glottodydaktycznej .w .zakresie .nauczania .kultury .i .realiów . .Zmieniające . się .założenia .teoretyczne .i .ich .realizację .praktyczną .ukazują .rozwijające .się . na .przestrzeni .czasu .podejścia .do .nauczania .kultury .i .realiów: .faktograficz- ne, . komunikacyjne . i . międzykulturowe . . Dopełnieniem . prezentowanych . koncepcji .jest .wprowadzenie .coraz .częściej .obecnej .na .zajęciach .językowych . tzw . .perspektywy .zadaniowej .nauczania .kultury .i .realiów . . Kolejna .część .tomu, .zbierając .i .łącząc .z .sobą .rozwiązania .wypracowane . przez .glottodydaktykę .polską .oraz .europejską, .przynosi .analizę .podręczni- ków .i .innych .pomocy .dydaktycznych .do .nauczania .polszczyzny .pod .kątem . sposobów .praktycznej .realizacji .omówionych .wcześniej .podejść .do .naucza- nia .kultury .i .realiów . .Swoje .miejsce .znajdują .również .w .tej .części .pracy .coraz . częściej .wykorzystywane .nowe .media . Ostatni . rozdział . pracy . prezentuje . propozycję . programu . nauczania . kultury .i .realiów .polskich .zintegrowanego .z .praktyczną .nauką .języka . .Jej . opracowanie .poprzedziły .przeprowadzone .przez .P .E . .Gębala .badania .empi- ryczne, .dokumentujące .potrzeby .i .oczekiwania .dydaktyczne .cudzoziemców . uczących .się .polszczyzny .na .różnych .poziomach .zaawansowania . .Program . przypisuje .realizację .treści .kształcenia .kulturowego .poszczególnym .pozio- mom .biegłości .językowej .Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego3 . (A1–C2) .oraz .prezentuje .wybrane .metody .i .techniki .ich .dydaktycznej .rea- lizacji . Zamieszczony .na .końcu .tomu .aneks .zawiera .spis .pomocy .i .materiałów . dydaktycznych .użytecznych .w .nauczaniu .kultury .i .realiów .polskich . .Jest .on . 3 .Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, .War- szawa .2003 . 0. Wstęp 15 swoistą .bibliografią .pozycji .opublikowanych .w .ciągu .ostatnich .trzydziestu . lat .(1979–2009) . Dydaktyka kultury polskiej . . . jest . materiałem . o . charakterze . podręczni- kowym . . Poza . prezentacją . podstaw . teoretycznych . poszczególnych . zagad- nień .jego .odbiorcy .napotkają .szereg .konkretnych .rozwiązań .dydaktycznych . i .przykładów .podręcznikowej .realizacji .poszczególnych .zagadnień . .W .celu . łatwiejszej .orientacji .w .publikacji .materiał .w .niej .zamieszczony .został .po- dzielony .na .treści .podstawowe, .przewidywane .do .realizacji .przez .wszystkich . studentów, . oraz . zagadnienia . uzupełniające, . wykraczające . poza . zasadniczy . program .dydaktyki .kultury .polskiej .jako .obcej, .oznaczone .jako .POWIĄ- ZANIA . . Jednym .z .zasadniczych .celów .tomu .jest .zachęcenie .jego .użytkowników . do . samodzielnego . preparowania . programów . nauczania, . planowania . zajęć . dydaktycznych .oraz .tworzenia .ćwiczeń .i .zadań .o .charakterze .kulturo- .i .re- aliopoznawczym . . Tym . celom . służą . zamieszczone . w . poszczególnych . roz- działach .tomu .zadania .ZASTANÓW .SIĘ! .SPRÓBUJ! .Wszystkie .tego .typu . działania .mogą .z .powodzeniem .być .podejmowane .na .zajęciach .o .charakte- rze .konwersatoryjno-seminaryjnym, .które .w .programach .polonistycznych . studiów .glottodydaktycznych .zwykle .uzupełniają .ciąg .wykładów .z .naucza- nia .kultury .polskiej . .Niniejsza .publikacja .stara .się .być .zresztą .ich .szkicem . . Rozwijaniu .autonomii .przyszłych .nauczycieli .i .lektorów .powinny .sprzy- jać, .zamykające .każdy .rozdział .podręcznika, .materiały .umożliwiające .auto- ewaluację, .przygotowane .w .formacie .przejętym .z .Europejskiego portfolio dla studentów – przyszłych nauczycieli języków .(Potrafię:) . . Mając .nadzieję, .że .Dydaktyka kultury polskiej . . . będzie .przydatnym .ma- teriałem . dla . wszystkich, . dla . których . nauczanie . polszczyzny . jest . tożsame . z .oswajaniem .z .polskimi .realiami .i .kulturą .oraz .z .rozwijaniem .kompeten- cji .kulturowej, .życzę .sukcesów .w .odkrywaniu .kolejnych .sposobów .intere- sującego . programowania . i . realizacji . zajęć . z . języka . polskiego . jako . obcego . w .wymiarze .międzykulturowym . .Niech .zamieszczone .w .niniejszym .tomie . propozycje .rozwiązań .dydaktycznych .skłonią .do .przygotowywania .kursów, . lekcji, .ćwiczeń .oraz .zadań .bardziej .śmiałych .i .otwartych .na .szeroko .pojętą . obcość .i .inność! Autor 1. Kultura jako integralna część praktycznej nauki języka W .ostatnich .latach .ukazało .się .kilka .poświęconych .nauczaniu .kultury . i .realiów .polskich .monografii, .które .poprzedziły .przeprowadzone .badania . . Odwołują .się .one .jednak .tylko .w .niewielkim .stopniu .do .zdobyczy .glottody- daktyki .światowej . .Ich .koncepcje .stworzone .zostały .na .bazie .założeń .lingwi- styki .kulturowej, .antropologii .lub .kulturoznawstwa, .kreując .ściśle .kulturo- znawcze .podejście .do .nauczania .kultury .i .realiów .polskich . .W .jego .efekcie . podjęto .szeroką .dyskusję .na .temat .miejsca .kultury .i .realiów .w .nauczaniu . języka .polskiego . .Nie .odpowiedziano .jednak .jednoznacznie .na .przywoływa- ne .pytania: .czego?, jak? oraz .z czego nauczać? Celem .niniejszej .publikacji .jest .wypełnienie .istniejącej .wciąż .luki .w .dy- daktyce . języka . polskiego . jako . obcego . i . stworzenie . konkretnej . propozycji . dla .obecnych .oraz .przyszłych .nauczycieli .i .lektorów .języka .polskiego .jako . obcego . .Poszukując .odpowiedzi .na .nurtujące .ich .pytania, .sięga .ona .po .euro- pejskie .standardy .nauczania .języków .obcych .oraz .koncepcje .wypracowane . przez . dydaktyki . tzw . . języków . światowych . o . staranniej . określonej . pozycji . kultury .i .realiów .w .procesie .kształcenia .językowego . .W .ten .sposób .staje .się . pracą .wpisującą .się .w .nurt .tzw . .podejścia .porównawczego, .wykorzystujące- go .rozwiązania .już .funkcjonujące .w .dydaktykach .innych .języków . Nowe .ujęcia .teoretyczne, .uwzględnione .w .niniejszej .pracy, .odnoszą .się . w .dużym .stopniu .do .opublikowanego .w .2004 .roku .pod .redakcją .W .T . .Mio- dunki .tomu .Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego . Zamieszczone . w .nim .rozważania .i .propozycje .stanowią .swoisty .wyznacznik .dociekań .ni- niejszej .pracy . .To .na .ich .podstawie .możemy .sformułować .dziesięć .założeń . koncepcyjnych .i .dydaktycznych .dla .niniejszej .publikacji . 1.1. dzieSięć załOżeń KOncepcyjnych i dydaK t ycznych pracy Wielowątkowa . dyskusja . na . temat . miejsca, . roli . i . sposobów . nauczania . kultury .polskiej .tocząca .się .w .ostatnich .latach .w .kręgach .specjalistów .od . polszczyzny . jako . języka . obcego . powoduje . konieczność . doprecyzowania . 1 dydaktyka kultur y polskiej podstawowych . założeń . przyświecających . koncepcji . niniejszej . publikacji . . Zamieszczonych .tu .dziesięć .założeń .tej .publikacji .jasno .określa .jej .format . merytoryczny .i .dydaktyczny . .Założenia .zostały .ułożone .od .ogólnych, .doty- czących .całych .społeczeństw .i .ich .kultur, .przez .zasady .nauczania .wszelkich . kultur, .do .zasad .nauczania .kultury .polskiej . .Oto .one: 1. Uwzględnianie globalizacji społeczeństw europejskich w nauczaniu języka i kultury polskiej. Procesy .globalizacji .i .europeizacji .sprawiają, .że .treści .o .charakterze .kul- turo- .i .realiopoznawczym .realizowane .na .zajęciach .z .języka .polskiego .jako . obcego .powinny .wykraczać .poza .tzw . .wymiar .polski . .Sytuację .tę .należy .trak- tować .jako .sposobność .do .budowania .i .rozwijania .szeroko .pojętych .kom- petencji . międzykulturowych . będących . jednym . z . podstawowych . założeń . współczesnych . zajęć . językowych . i . dydaktyki . kultury . . Sama . komunikacja . międzykulturowa .stała .się .nowym .paradygmatem .w .naukach .humanistycz- nych . .Patrząc .na .nią .z .perspektywy .polskiej, .trzeba .zauważyć, .że .uczestni- czą .w .niej .polscy .migranci .w .Unii .Europejskiej .oraz .setki .cudzoziemców . w .Polsce . .Komunikacja .międzykulturowa .to .również .jeden .z .paradygmatów . Europejskiego systemu opisu kształcenia językowego, . w . myśl . którego . uczący . się .języków .obcych .powinni .zostać .przygotowani .do .pełnienia .funkcji .tzw . . pośredników .międzykulturowych4 . 2. Uwzględnianie specyfiki nauczania języka polskiego jako obcego i jako drugiego. Poza .realizacją .zajęć .z .kultury .polskiej .jako .obcej .mamy .do .czynienia .co- raz .częściej .w .naszej .rzeczywistości .edukacyjnej .z .potrzebą .organizacji .zajęć . dla .przybyłych .do .naszego .kraju .imigrantów . .Celem .niniejszej .publikacji . nie .jest .zaprezentowanie .szczegółowych .i .konkretnych .rozwiązań .dla .tego . obszaru .nauczania . .Nie .wszystko, .o .czym .w .niej .mowa .na .temat .kultury . polskiej .jako .obcej, .da .się .przenieść .na .grunt .nauczania .języka .polskiego . jako .drugiego . 3. Wykorzystywanie standardów europejskich do nauczania języków i kultur w nauczaniu języka i kultury polskiej jako obcych. Europejskie . standardy . kształcenia . językowego, . pod . wpływem . których . w .znaczący .sposób .funkcjonują .dziś .dydaktyki .i .metodyki .nauczania .róż- nych .języków .obcych, .w .tym .także .języka .polskiego .jako .obcego, .stają .się . 4 .Zob . .tamże . 1. Kultura jako integralna część praktycznej nauki języka 19 także .wyznacznikiem .dla .koncepcji .rozwijanych .w .ramach .dydaktyki .kultu- ry .polskiej .jako .obcej . 4. Używanie terminu dydaktyka kultury dla wszelkich działań dydak- tycznych o charakterze kulturo- i realiopoznawczym. W .celu .uniknięcia .tzw . .pułapek .terminologicznych .określeniem .dydakty- ka kultury .obejmujemy .wszystkie .elementy .składające .się .na .podejmowanie . działań .dydaktycznych .w .ramach .zajęć .językowych .o .charakterze .kulturo- . i .realiopoznawczym . . świadomie . rezygnujemy . z . innych . terminów . używa- nych .przez .dydaktykę .kultury, .takich .jak .realioznawstwo, .krajoznawstwo, . przestrzeń .kulturowa .czy .kulturoznawstwo, .uznając .je .za .nie .w .pełni .okre- ślone .i .mogące .budzić .szereg .wątpliwości .o .charakterze .terminologicznym . 5. Nauczanie kultury polskiej jako obcej z wykorzystaniem metod i technik stosowanych w nauczaniu innych języków i kultur (podejście porównawcze). Dydaktyka .kultury .polskiej .jako .obcej, .uwzględniając .specyfikę .języka . polskiego .i .kultury .polskiej, .sięga .po .sprawdzone .rozwiązania .wypracowane . przez .dydaktyki .innych .języków .i .kultur, .przede .wszystkim .tzw . .języków . światowych . .Nie .odbiega .tutaj .od .rozwijającej .się .w .ostatnim .czasie .w .burz- liwym . tempie . glottodydaktyki . polonistycznej, . uwzględniającej . podejścia, . metody .i .techniki .pracy .wykreowane .pierwotnie .dla .potrzeb .dydaktyk .in- nych .języków . 6. Rozwijanie kompetencji kulturowych w powiązaniu z wiedzą kultu- rową. Wiedza .kulturowa .stanowi .tylko .jeden .z .elementów .wspierających .roz- wój .kompetencji .kulturowej .i .nie .może .być .pojmowana .jako .produkt .doce- lowy .zintegrowanego .procesu .kształcenia .językowego .i .kulturowego . 7. Udzielenie odpowiedzi na pytania: czego, jak oraz z czego nauczać. Jednym . z . podstawowych . celów . dydaktyki . kultury . jest . udzielenie . od- powiedzi .na .pytania: .czego, jak .oraz .z czego nauczać . .Poza .opracowaniem . repertuaru .treści, .sugerowanego .i .możliwego .do .realizacji .w .poszczególnych . grupach .odbiorców, .obszarem .dociekań .dydaktyki .kultury .jest .także .wska- zywanie .konkretnych .rozwiązań .dydaktycznych, .umożliwiających .integrację . treści .językowych .z .szeroko .pojętym .komponentem .kulturowym . .Przygoto- wywanie .odpowiednich .materiałów .realizujących .to .założenie .staje .się .także . jednym .z .podstawowych .zadań .stojących .przed .dydaktyką .kultury . 20 dydaktyka kultur y polskiej 8. Nauczanie zarówno tzw. kultury wysokiej, jak i niskiej. Termin . kultura . zgodnie . ze . współcześnie . lansowanymi . definicjami . ro- zumiany .jest .w .szerokim .zakresie .znaczeniowym .i .obejmuje .zarówno .tzw . . kulturę .niską .(przez .małe .„k”), .jak .i .kulturę .wysoką .(przez .duże .„K”) . .Oby- dwie .jej .odmiany .stają .się .treścią .zajęć .językowych . .Żadnej .z .nich .nie .można . przypisać .roli .nadrzędnej .ani .w .żaden .sposób .ograniczać .się .tylko .do .jednej . z .nich . 9. Integracja kultury z nauczaniem języka polskiego jako obcego. Kultura . stanowi . integralną . część . procesu . kształcenia . językowego . . Wszystkie .zajęcia .językowe .winny .integrować .kulturę .i .realia .z .nauczaniem . samego .języka . .Nie .ma .zajęć .językowych .bez .szeroko .pojętego .kontekstu . kulturowego . .Język, .będąc .środkiem .wyrażającym .kulturę, .sprawia, .że .jest . ona .cały .czas .obecna .w .trakcie .podejmowania .wszelkich .działań .językowych . towarzyszących .nawiązywaniu .i .podtrzymywaniu .komunikacji . . 10. Wykorzystywanie w nauczaniu kultury i polskich realiów metod i technik używanych do nauczania języka. Dydaktyka .kultury .pojmowana .jest .jako .subdyscyplina .glottodydakty- ki . .Sposób .jej .dydaktycznego .uprawiania .jest .zatem .w .pierwszej .kolejności . tożsamy .z .innymi .rozwiązaniami .glottodydaktycznymi, .a .dopiero .w .dalszej . kolejności . podlega . odpowiednim . modyfikacjom . pod . wpływem . specyfiki . przekazywanych .treści . .Dydaktyczna .realizacja .zagadnień .kulturo- .i .realio- poznawczych .powinna .się .zatem .odbywać .z .użyciem .metod .i .technik .wyko- rzystywanych .w .nauczaniu .języków .obcych . 1.2. rOzWażania terminOlOgiczne Pytanie o kulturę i realia na zajęciach języka obcego jest pytaniem o same treści przekazywane na tychże zajęciach – .tak .swoje .rozważania .terminolo- giczne .podsumowuje .niemiecki .glottodydaktyk .Andreas .Deutschmann5 . . Nauczanie . języka . polskiego . jako . obcego . także . powinno . być . osadzo- ne .w .szeroko .pojętym .kontekście .kulturowym . .Kultura .i .realia .w .glotto- dydaktyce .języka .polskiego .nie .były .jednak .obecne .w .takim .stopniu, .jak . w .przypadku .innych .języków . .Zapewne .z .tego .powodu .do .tej .pory .w .języku . 5 .A . .Deutschmann, .Überlegungen zur Landeskundeplanung im Fach Deutsch als Fremd- sprache, w: .Einführung in das Studium des Faches Deutsch als Fremdsprache, .red . .R . .Ehnert, . Frankfurt .1982, .s . .273 . 1. Kultura jako integralna część praktycznej nauki języka 21 polskim .nie .istnieje .termin .opisujący .powiązanie .nauki .języka .obcego .z .ele- mentami .kultury .i .realiów, .typu .niemieckiego .die Landeskunde czy .francu- skiego .la civilisation . .Wobec .tego .braku .w .dalszej .części .pracy .stosowane . będą .konsekwentnie .terminy .kultura .i .realia . . ZASTANÓW SIĘ! SPRÓBUJ! Co .rozumiesz .pod .pojęciem .kultury? .Co .rozumiesz .pod .pojęciem .realiów? . Co .łączy .te .pojęcia, .a .co .dzieli? .Jaką .rolę .odgrywają .kultura .i .realia .w .pro- cesie .kształcenia .językowego? Co .dla .Ciebie .oznacza .termin .dydaktyka kultury? 1.2.1. Kultura – realia Jeszcze . dwadzieścia . osiem . lat . temu, . w . 1981 . roku, . w . Słowniku języka polskiego pod .redakcją .Mieczysława .Szymczaka .słowo .realia było .definio- wane .w .sposób .dość .niejasny .jako .rzeczy realne, realnie istniejące, konkretne; w dziele literackim, artystycznym: elementy tła historycznego, społecznego, oby- czajowego6 . .Słownik współczesnego języka polskiego pod .redakcją .Bogusława . Dunaja .poświadcza .dwa .znaczenia .wyrazu .realia, a .znaczenie .drugie .defi- niuje .następująco: .w twórczości literackiej: charakterystyczne akty obyczajowe służące przedstawieniu przestrzeni, w której działają bohaterowie; też: ele- menty tła historycznego, społecznego7 . .Nie .ulega .wątpliwości, .że .tak .definio- wane .znaczenie .będzie .bliskie .użyciu .glottodydaktycznemu .wyrazu .realia, jeśli .przestrzeń, .w .której .działają .bohaterowie .literaccy, .zastąpiona .zostanie . przestrzenią, .w .której .mają .działać .uczący .się .języków .obcych . .Inny słownik języka polskiego PWN .pod .redakcją .Mirosława .Bańki .także .wyróżnia .dwa . znaczenia .wyrazu .realia, a .pierwsze .z .nich .definiuje .jako .fakty, zjawiska, oko- liczności itp . codziennego życia8 . .Idąc .za .takim .rozumieniem .wyrazu .realia, . w .glottodydaktyce .oznaczać .nim .można .zjawiska .należące .do .kultury .życia . codziennego .(kultura .„niska”) . .W .opozycji .do .niej .kultura zaś .utożsamia- 6 .Słownik języka polskiego, .red . .M . .Szymczak, .t . .3, .Warszawa .1981, .s . .27 . . 7 .Słownik współczesnego języka polskiego, .red . .B . .Dunaj, .t . .2, .Warszawa .1998, .s . .228 . 8 .Inny słownik języka polskiego, .red . .M . .Bańko, t . .2, .Warszawa .2000, .s . .420 . 22 dydaktyka kultur y polskiej na .będzie .z .artystyczną .i .umysłową .częścią .działalności .człowieka .oraz .jej . wytworami, .np . .literaturą, .filozofią, .sztuką .(kultura .„wysoka”) . .Tak .zresz- tą .definiowana .jest .przez .Inny słownik języka polskiego PWN .pod .redakcją . M . .Bańki .z .roku .20009 . .Starsze .słowniki .określają .ją .znacznie .szerzej .i .mniej . wyraziście . .Słownik współczesnego języka polskiego pod .redakcją .B . .Dunaja . z .1998 .roku .definiuje .kulturę .jako .ogół duchowego i materialnego dorobku ludzkości wytworzony na kolejnych etapach rozwoju historycznego, nieustan- nie utrwalany i wzbogacany10 . .W .słowniku .pod .redakcją .Szymczaka .z .roku . 1981 .czytamy .natomiast, .że .kultura .to .całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów z pokolenia na pokolenie11 . .Bliższa .naszemu .użyciu .terminu .kultura .wydaje . się .definicja .kultury .duchowej, .która .przez .ten .słownik .pojmowana .jest .jako . ogół dzieł naukowych, literackich i dzieł sztuki tworzących dorobek ludzkości w danym okresie historycznym12 . Warto .podkreślić, .że .tak .definiowane .realia i .kultura są .bardzo .ważne . dla .współczesnej .glottodydaktyki, .w .myśl .której, .od .początku .lat .70 . .mi- nionego .stulecia, .czyli .wraz .z .pojawieniem .się .podejścia .komunikacyjnego, . oswajanie .z .kulturą .i .realiami .kraju .(krajów) .nauczanego .języka .urosło .do . rangi .jednego .z .podstawowych .celów .dydaktycznych . 1.2.2. Dydaktyka – metodyka – glottodydaktyka – dydaktyka kultury Dydaktyka języków obcych .to, .zgodnie .z .definicją .Aleksandra .Szulca .ze . Słownika dydaktyki języków obcych z .roku .1994, .dyscyplina pedagogiczna zaj- mująca się w ramach dydaktyki ogólnej procesem opanowywania języka obcego w sposób sterowany . Jest ona m .in . wypadkową takich nauk, jak: językoznaw- stwo teoretyczne i stosowane, psycholingwistyka, psychologia, socjolingwistyka, socjologia języka, socjologia, fizjologia mowy, akustyka, logopedia13 . .Obok .tego . terminu .specjaliści .od .nauczania .języków .obcych .często .używają .określenia . metodyka . .To .z .kolei .odnosi .się .zwykle .do .procesów .nauczania .konkretnego . języka .obcego . .We .wspomnianym .słowniku .Szulca .metodyka .to .dydaktyka . .9 .Por . .tamże, .s . .731 . 10 .Słownik współczesnego języka polskiego, .red . .B . .Dunaj, .t . .1, .Warszawa .1998, .s . .443 . . 11 .Tamże, .s . .1083 . 12 .Tamże . 13 .A . .Szulc, .Słownik dydaktyki języków obcych, .Warszawa .1997, .s . .53 .
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: