Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00054 005190 14053841 na godz. na dobę w sumie
Dynastie Europy - ebook/pdf
Dynastie Europy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 241
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7845-492-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biografie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Świat, w którym królowie zajmowali najwazniejsze miejsca w swoich państwach i decydowali o najistotniejszych sprawach oraz o zyciu i śmierci milionów ludzi, w Europie przeszedł do historii. Dziś monarchowie stali się częścią lokalnego folkloru. Zmiana dokonała się stosunkowo niedawno. Choć relacje król-społeczeństwo wygladają teraz zupelnie inaczej niż kiedyś, nie zmieniło się jedno: zainteresowanie życiem wyższych sfer oraz fascynacja długą historią sukcesów i porażek, wzlotów i upadków. Zapraszamy w podróż po historii Europy widzianej z perspektywy królewskiego tronu. Jest to opowieść o żądzy władzy oraz o jej pułapkach. O królewskich miłościach i zdradach, o bohaterach i dziwakach. O minionym świecie, który ukształtował naszą dzisiejszą rzeczywistość.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

dynastie europ y Wstęp :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: 5 AndegAweni :::::::::::::::::::::::::::::::: 6 bernAdotte :::::::::::::::::::::::::::::: 22 bonapartoWie :::::::::::::::::::::::: 26 burbonowie :::::::::::::::::::::::::::: 30 grimAldi :::::::::::::::::::::::::::::::::::::: 36 hAbsburgowie :::::::::::::::::::::: 40 hohenzollernowie :::::::: 50 JAgiellonowie ::::::::::::::::::::::: 60 kArolingowie ::::::::::::::::::::::: 86 liechtensteinowie ::::::::: 92 luksemburgowie :::::::::::::: 96 medyceusze :::::::::::::::::::::::::::: 104 merowingowie :::::::::::::::::::: 112 nAssAu i oranje–nassau ::::::::::::::: 120 piastoWie :::::::::::::::::::::::::::::::::: 126 przemyślidzi ::::::::::::::::::::::: 152 romAnowowie ::::::::::::::::::: 158 rurykowicze ::::::::::::::::::::::: 168 sAchsen-coburg- -gothA :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: 178 sAvoiA ::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: 184 schleswig-holstein- -sonderburg- -glÜcksburg ::::::::::::::::::::::::: 188 stAufowie :::::::::::::::::::::::::::::::: 192 stuArtowie ::::::::::::::::::::::::::: 196 tudorowie ::::::::::::::::::::::::::::: 200 wAlezJusze :::::::::::::::::::::::::::::: 210 wAzowie ::::::::::::::::::::::::::::::::::::: 216 wettynowie :::::::::::::::::::::::::: 220 windsorowie :::::::::::::::::::::::: 228 wielkie dynastie europy | andegaweni Śświat, w którym królowie zajmowali naj- ważniejsze miejsca w swoich państwach i  decydowali o najistotniejszych spra- wach oraz o życiu i śmierci milionów lu- dzi, w europie przeszedł do historii. dziś monarchowie stali się częścią lokalnego folkloru. zmiana dokonała się stosunko- wo niedawno, bo w ciągu ostatnich stu lat. Choć relacje król–społeczeństwo wy- glądają teraz zupełnie inaczej niż kiedyś, nie zmieniło się jedno: zainteresowanie życiem wyższych sfer oraz fascynacja dłu- gą historią sukcesów i porażek, wzlotów i upadków. W powszechnej opinii przy- gody, losy i motywacje kogoś, kto ma do zyskania albo do stracenia zamek lub państwo są ciekawsze od opowieści o ży- ciowych perypetiach posiadacza pięć- dziesięciu metrów kwadratowych w blo- ku z wielkiej płyty. potwierdzeniem tego faktu jest to, że narodziny królewskich potomków, barwne ceremonie ślubów i wkoronacji, huczne pogrzeby, ale także małżeńskie zdrady i rozwody, na co dzień goszczą na łamach prasy, i to nie tylko plotkarskiej. nieprzystający do dzisiejszej rzeczywistości archaiczny dworski rytuał jednych śmieszy, innych urzeka. jedno jest pewne: w świecie, w którym większość ludzi nie wie nic o swoich pradziadkach, pieczołowicie kultywowane rodzinne tra- dycje dynastii są imponujące. zapraszamy w podróż po historii europy widzianej z perspektywy królewskiego tro- nu. jest to opowieść o żądzy władzy oraz o jej pułapkach, o królewskich miłościach i zdradach, o bohaterach i dziwakach. o minionym świecie, który ukształtował naszą dzisiejszą rzeczywistość. Wielu są- dzi, że nic ich nie łączy. Czy na pewno? 5 Zamek w Montrichard we Francji, wybudowany ok. 1005 r. przez Fulka Czarnego andegaweni Początki dynastii Andegawenów giną w mrokach średniowiecza, w niespokojnych czasach, gdy rozpadała się monarchia karolińska, a jej miejsce zajmowały nowo powstałe księstwa i władztwa terytorialne. Było wśród nich wicehrabstwo Angers na terenie Neustrii – jednej z krain historycz- nych, jakie wchodziły w skład państwa Fran- ków – zlokalizowanej między Austrazją, Burgundią, Akwi- tanią i Bretonią. Ziemię tę za- mieszkiwał celtycki lud znany jako Andowie, Andigawi lub Panorama Angers, od XII w., stolica hrabstwa Andegawenii  6 dynastie europy | andegaweni Andekawi, któremu Andegawenia zawdzię- cza nazwę. Region, w IX w. nękany przez Bretończyków i Normanów, pod względem rozwoju cywilizacyjnego odstawał od reszty dawnego imperium karolińskiego, a w bez- kresnych puszczach z rzadka rozrzucone były pojedyncze osady. W X w. wicehrab- stwo Angers przeszło do historii, a  jego miejsce zajęło hrabstwo Anjou i nastały lep- sze czasy. dzieje pierWszyCh AndegAwenów Za legendarnego protoplastę dynastii ucho- dzi niejaki Tertul. W IX w. na terenie przy- szłego hrabstwa Anjou dokonał bliżej nie- określonych czynów, którymi zasłużył sobie na przychylność króla Karola II Łysego (823– 877; od 843 r. król zachodniofrankijski, a od 875 r. cesarz rzymski). Jego synem był Enjeuger, zna- ny bardziej jako Ingelger, którego życie i czyny także w dużym stopniu pozostają legendą. Rycerz ów za bo- haterską obronę ujścia Lo- ary przed Normanami (lub za obronę honoru niesłusz- nie oczernionej damy) otrzy- mał w nagrodę od króla Lu- dwika  II Jąkały (następca Karola II Łysego) wicehrabstwo Orleanu. Syn Ingelgera – mężny i wyrachowany Ful- ko I Rudy (ok. 870–ok. 942) – do odziedzi- czonego po ojcu Orleanu dodał Angers, a w 929 r. został pierwszym hrabią Anjou – An- degawenii. Jego syn – Fulko II (ok. 920–ok. 960) – zasłużył sobie na przydomek Dobry. Godność hrabiego i władzę Abraham Ortelius, mapa Anjou w Theatrum Orbis Terrarum, 1570 r.  Herb Andegawenów  7 Zamek w Loches we Francji. Budowa donżonu była zainicjonowana przez Fulka III pomiędzy 987 i 1040 r.  nad Andegawenią przejął po śmierci ojca w 942 r. Uspo- sobienie miał zgoła odmien- ne niż wojowniczy ojciec – lepiej niż mieczem władał piórem. Jego romantyczna natura przejawiała się w tym, że pisał wier- sze i pieśni. Syn Fulka II Dobrego – Got- fryd I Grisegonelle (ok. 935–987) – charakter odziedziczył po dziadku. Dał się zapamiętać jako groźny przeciwnik cesarza Ottona II, a o jego rycerskich dokonaniach układano pieśni. Barwną postacią był syn Gotfryda I – Fulko III Czarny (972–1040). Aby wynagro- dzić Kościołowi zniszczenia, jakim ulegały świątynie i klasztorne włości podczas ata- ków wojsk hrabiego Andegawenii, fundował opactwa. Kilkakrotnie pielgrzymował do Zie- mi Świętej. Przychylność rosnącego w siłę Kościoła była także potrzebna po to, by za- trzeć niemiłe wraże- nie, że powszechnie znana odwaga Ful- ka III Czarnego nie Donżon Montrichard zbudowany przez Fulka III 8 dynastie europy | andegaweni Zamek de Langeais we Francji  ma nic wspólnego z częstymi oskarżeniami o okrucieństwo i niepotrzebny gwałt. Pikan- terii sprawie dodawał fakt, że hrabiego posą- dzano o zamordowanie pierwszej żony w od- wecie za jej rzekome cudzołóstwo. Na synu Fulka III Czarnego – Gotfrydzie II Młocie (1006–1060) – wygasła pierwsza męska li- nia Andegawenów. Zasługą Gotfryda II było przyłączenie do hrabstwa Turenii. W 1060 r. władza przeszła w ręce potomków jego siostry Hermenegardy. Obaj jej sy- nowie, którzy przejęli sche- dę po Gotfrydzie II Młocie, przeszli do historii nie dzięki Kościół św. Albina w Blaison-Gohier we Francji ufundowany przez Fulka III  9 dynastie europy | andegaweni Galeria rzeźb władców z dynastii Andegawenów w Angers we Francji  zasługom, ale raczej z po- wodu długiej listy przewi- nień, jakie mieli na koncie. Starszy brat – Gotfryd III Brodaty (1040–1097) – miał zasłużoną opinię porywczego i bezlitosnego. Ze względu na okrucieństwa, jakich się dopuszczał, a tak- że na konflikty z Kościołem i lekceważenie powszechnie przyjętych norm, w 1067 r. został ekskomunikowany. Jego młodszego brata – Fulka IV Kłótnika (1043–1109)  –  oskarżano m.in. o rozpustę, poligamię, Monety króla Fulka IV  10 Żelazna klatka dla więźniów w donżonie Loches  pozbawienie władzy starszego brata i za- mordowanie syna. Nie miał się czym pochwalić na płaszczyźnie politycznej: stracił zdobytą przez Gotfryda II Turenię, uległ Akwi- tanii i Normandii. Fulko IV Kłótnik miał dwóch synów: Gotfryda IV Młota (1073–1106) i Ful- ka V Młodego (1095–1143). Starszy z nich – Gotfryd – wystąpił zbrojnie przeciw ojcu i zmu- sił go do podzielenia się władzą – w 1098 r. został hrabią Andegawenii. Zginął w 1106 r., najprawdopodobniej zabity przez ojca. W 1109 r. władzę przejął Fulko V. Dzięki za- wartemu w 1100 r. małżeństwu z Eremengar- dą został księciem Maine. Drugie małżeństwo z Melisandą, córką Baldwina II, króla Jerozoli- my, zaowocowało wyjazdem do Ziemi Świętej i przyjęciem tytułu króla Jerozolimy w 1131 r. Fulko V dał początek dwóm liniom Andega- wenów: Plantagenetom i linii jerozolimskiej. Przedstawiciele pierwszej z nich to potomko- wie Gotfryda V Pięknego – syna Fulka V i jego pierwszej żony Eremengardy, drugiej potom- kowie Amalryka I – syna Ful- ka i drugiej żony Melisandy. Oprócz Andegawenii, Planta- geneci zapisali się w historii Koronacja Fulka V na króla Jerozolimy, 1337 r.  dynastie europy | andegaweni Normandii, gdzie panowali od 1144 r., i Anglii, w której zasiadali na tronie od 1154 r. W  Jerozolimie sprawowali władzę do roku 1205. Fulko IV tlumi rebelię swego syna Gotfryda IV, Kroniki Saint-Denis, XIV w.  Zaślubiny Fulka V i Melisansy  11 dynastie europy | andegaweni Fulko III Czarny atakowany przez duchy swych ofiar, Gustave Doré, XIX w.  miłośniCy jerozolimy Fulko III Czarny, syn Gotfryda I Grisegonel- le, władzę objął po śmierci ojca, mając zale- dwie 15 lat. Początek jego panowania upły- nął pod znakiem walk z sąsiadami, którzy chcieli zawładnąć dobrami młodego hrabie- go. Dbał o rozwój swych ziem, zarówno pod względem obronnym, jak i duchowym, budu- jąc ponad sto zamków, donżonów i opactw – do naszych czasów zachował się m.in. zamek w Langeais uznawany za jedną z najstar- szych kamiennych warowni w Europie. Ful- ko III był okrutny, miał porywczy charakter: za niewierność swą pierwszą żonę skazał na spalenie w sukni ślubnej na stosie. Sadyzm koegzystował w nim z dewocją, czego prze- jawem były pielgrzymki do Ziemi Świętej. Najgorsze cechy odziedziczył po nim jego wnuk i imiennik – Fulko IV Kłótnik, który oprócz wielu haniebnych czynów wsławił się tym, że napisał sławiącą dzieje swojego rodu Historię hrabiów Andegawenii. Opisał w niej jedną z jerozolimskich przygód swego dziad- ka (zob. ramka). Fulko V, syn Fulka IV Kłótnika, zamiło- wanie do turystyki religijnej odziedziczył po swoim pradziadku. Tak rozmiłował się Fulko iii w Jerozolimie Fulk przybył do Jerozolimy zaopatrzony w list żelazny. (...) Ponieważ Saraceni wiedzieli o nim, że jest człekiem porywczym, zadrwili z niego i powiedzieli, że nigdy nie dostanie się do Grobu, który pragnął ujrzeć, dopóki nie odda nań moczu i takoż na święty krzyż. Rozsądny człek, choć niechętnie, przystał na to. Znalazł pęcherz barani, wymyto go i wyczyszczono, po czym wypełniono najlepszym winem i umocowano między udami hrabiego. Boso, zbliżył się do Grobu Pańskiego i pozwolił winu spłynąć nań, potem swobodnie wszedł do grobowca wraz z towarzyszami i modlił się wylewając wiele łez. Wkrótce, kiedy twardy piaskowiec nieco zmiękł, poczuł w sobie boską siłę i, całując grobowiec, wyszarpnął kawałek zębami i ukrył go bez wiedzy pogan, po czym zabrał go ze sobą. Historia hrabiów Andegawenii, Fulko IV Kłótnik, ok. 1100 r. 12 dynastie europy | andegaweni Obaj  jego synowie, jakich doczekał się ze związku ze swoją drugą żoną, także zo- stali królami Jerozolimy. Godfryd V Plantagenet, autor nieznany (ok. 1150 r.)  nA Angielskim tronie Pierwszym królem Anglii z dynastii Ande- gawenów został Henryk II Plantagenet (1133– 1189), syn Gotfryda V Plantageneta i cesarzo- wej Matyldy, córki króla Anglii Henryka I, któ- ra była jedynym jego potomkiem z prawego łoża. Po angielską koronę sięgnął w 1154 r., po dwudziestu latach walk z kuzynem matki. Wcześniej, w 1152 r. ożenił się z rozwódką Eleonorą z Akwitanii, byłą żoną króla Fran- cji Ludwika VII. Małżeństwo to – wówczas uznane za skandal obyczajowy – dało mu pa- nowanie nad połową Francji. Następcą Henryka II na angielskim tro- nie był jego najstarszy syn Ryszard Lwie Serce (1157–1199). Buntował się przeciw- ko ojcu dwukrotnie – za drugim razem sku- tecznie, pozbawiając go władzy. Królem zo- stał w 1189 r. Na skutek nieporozumienia, do jakiego doszło w  czasie uczty ko- ronacyjnej (Ryszard odmówił przyjęcia delegacji Żydów), Pomnik Ryszarda Lwie Serce, pałac westminsterski, Londyn  13 w Jerozolimie, że nie przepuścił okazji, by zostać jej królem. Zrzekł się nawet wła- dzy w rodzinnym hrabstwie na rzecz syna. dynastie europy | andegaweni Ryszard Lwie Serce w bitwie pod Akką w 1191 roku, Philippe-Jacques de Loutherbourg, XIX w.  Anglię ogarnęła fala anty- żydowskiej histerii, która przerodziła się w rzeź. I on zaraził się od swoich przod- ków miłością do Ziemi Świę- tej, dawał jej jednak wyraz w zupełnie inny sposób – wyruszając na wy- prawy krzyżowe. Zmarł bezpotomnie, prze- kazując władzę swemu młodszemu bratu, który przeszedł do historii jako Jan bez Ziemi (1167–1216). Przydomek zawdzięcza ojcu, Hen- rykowi II, który nie obdarował go żadną ze swych posiadłości ziemskich. Na tron wstą- pił po śmierci brata w 1199 r. Charakter miał gwałtowny i porywczy jak wielu jego krewniaków. Nie zwykł zwlekać z zaspoka- janiem swoich potrzeb: gdy miał ochotę na czyjś majątek, zabijał go, a mienie przejmo- wał. Uwielbiał jeść do tego stopnia, że gdy poczuł głód w czasie mszy, naka- zywał księdzu natychmiast koń- czyć nabożeństwo. Codziennie się kąpał, co w owym czasie uchodzi- ło za dziwactwo. Zwycięstwo Ludwika Węgierskiego w bitwie z Turkami, autor nieznany, XIV w. 14 dynastie europy | andegaweni AndegAweni a spraWa polska ludWik i Węgierski Rodzicami andegaweńskiego króla Polski – Ludwika I Węgierskiego (1326–1382) – byli Karol Robert Andegaweński i Elżbieta, sio- stra ostatniego Piasta na tronie Polski, Ka- zimierza Wielkiego. Po objęciu władzy w 1342 r. młody, 16-letni Ludwik skoncen- trował się na utrzymaniu i poszerzeniu wła- dzy w Neapolu, na Sycylii i na Bałkanach, czego przejawem było małżeństwo z córką bana Bośni Stefana II – Elżbietą. Królewska para miała trzy córki, a jedna z nich, Jadwi- ga, w przyszłości została żona Władysława Ja- giełły. Po śmierci Kazimierza Wielkiego, który zmarł, nie pozostawiwszy męskiego potomka, na mocy wcześniejszych umów na polskim tronie zasiadł Ludwik I Wę- gierski. Panował w  latach 1370–1382. Krótko po koro- nacji wrócił na Węgry, a ster Jan bez Ziemi, manuskrypt angielski, XIII w.  15 dynastie europy | andegaweni państwa pozostawił w rękach swojej matki, którą ustanowił regentką. Zmarł w 1382 r. na gruźlicę lub na syfilis. jadWiga andegaWeńska Jadwiga, najmłodsza córka Ludwika I Wę- gierskiego i Elżbiety Bośniaczki, urodziła się w 1373 lub 1374 r. Choć jeszcze jako dziec- ko została zaręczona z Wilhelmem Habsbur- giem, to los chciał, że jej mężem w 1386 r. został Władysław Jagiełło, starszy od niej o 23 lata Litwin. Zmarła w 1399 r. na sku- tek komplikacji po urodzeniu córki. W po- wszechnej świadomości Polaków otoczona jest kultem (jak pisze Długosz: „w całym świecie katolickim tak dalece słynęła cno- tą i pięknymi przymioty, że wszyscy ją jak wzór świątobliwości czcili i uwielbiali”), ale historycy od lat toczą spory dotyczą- ce charakteru jej związku Jadwiga Andegaweńska, Antoni Piotrowski, 1909 r.  16 Ludwik Węgierski, Pomnik bohaterów w Budapeszcie, György Zala, 1896–1900  z Wilhelmem Habsburgiem oraz tego, czy doszło do kon- sumpcji planowanego mał- żeństwa. O zamieszaniu, ja- kie powstało przy tej okazji, barwnie pisze Długosz: „Wilhelm, książę Austrii, któremu był Ludwik, król węgierski i polski, córkę swoją młodszą Jadwigę za życia swego po- stanowił dać w małżeństwo, dowiedziaw- szy się z licznych doniesień i krążących wieści o wszystkim, co się działo w Polsce, żywo nimi dotknięty, z licznym pocztem ry- cerstwa i całym zasobem bogactw swoich, ozdób i dworskiego przyboru, ruszył do Pol- ski i niespodzianie przybył do Krakowa. Jadwiga, pamiętna rozporządzenia ojcow- skiego, a układnością i wdzięcznymi przy- miotami młodzieńca ujęta, znanego sobie dobrze i zażyłego, bardziej pragnęła mieć za męża, niźli obcego poganina, którego nigdy nie widziała, a o którym ją fałszy- wie uprzedzono, że nie tylko z postaci, ale i z obyczajów, i całego układu okazywał się dzikim barbarzyńcem. A gdy Sobiesław z Ku- rozwęk, kasztelan krakowski, podówczas za- mek krakowski dzierżący w swojej straży i sprawujący wielkorządy, Wilhelmowi, ksią- żęciu Austrii, nie dozwolił bywać w zamku i bronił do niego przy- stępu, królowa Jadwiga często z drużyną swoich dworzan i pa- nien służebnych, schodząc do klasztoru św. Franciszka leżące- go pod zamkiem, w refektarzu tegoż klasztoru z Wilhelmem, książęciem Austrii, zabawiała się wesołą krotofilą i tańcami, skromnie jednak i z największą przyzwoitością. Głoszono nadto i  liczne są o tym podania, że Jadwiga tak dalece brzydziła się związkami z Jagiełłą, iż postanowiła związki dynastie europy | andegaweni Przysięga Jadwigi, Józef Simmler, 1867 r.  ślubne z Wilhelmem, od daw- na z woli ojca Ludwika zawar- te, wobec swoich dworzan i  przychylnych panów uzu- pełnić sprawą małżeńską. Ale gdy [Wilhelm] wbiegł na zamek, gdzie miał z królową Ja- dwigą wejść do łożnicy, z rozkazu i za spra- wą panów polskich, którym takowe pokła- dziny wielce się nie podobały, nie [został] dopuszczony do komnaty sypialnej i z zam- ku sromotnie wypchnięty, sprawy cielesnej z królową zaniechać musiał. Jadwiga zaś królowa, tknięta do żywego takowym Wil- helma z zamku wypędzeniem, chciała sama dostać się do niego do miasta. A gdy wrota zamkowe z rozkazu panów przed nią zawar- to, porwawszy siekierę, którą jej słudzy poda- li, własną ręką usiłowała je wyrąbać. Na ko- niec zmiękczona prośbami rycerza Dymitra z Goraja przedsięwzięcia swego zaniechała. Książę zaś Wilhelm obawiając się, aby go nie zabito, wymknął się potajemnie z Krakowa Insygnia królowej Jadwigi w katedrze na Wawelu w Krakowie  i wrócił do Austrii”. Współcześni byli zgodni, co do wielkiej urody Jadwi- gi. Ubierała się skromnie, choć jako królowa mogła do 17 dynastie europy | andegaweni Założenie Szkoły Głównej przeniesieniem do Krakowa ugruntowane. R.P. 1361–1399– 1400, Jan Matejko, 1889 r. nie była zwolenniczką gło- dówek. Lubiła mięso, w tym ryby, szczególnie łososie i je- siotry. Chętnie jadała słodycze i owoce, m.in. figi. Smakowało jej wino i polskie miody. Przy- jemność sprawiało jej słuchanie muzyki, któ- rą lubiła tak bardzo, że miała własnych muzy- kantów. Chętnie uczestniczyła w polowaniach w Niepołomicach. Dobrze jeździła konno, miała własnych łowczych i psy. W 8 czerwca 1997 r. podczas mszy na krakowskich Błoniach papież Jan Paweł II kanonizował Jadwigę, zaliczając ją do grona świętych Kościoła katolickiego. neapol woli korzystać z usług nadwornych krawców i przebierać w drogocennych materiałach. Jej poglądy dotyczące higieny wyprzedzały epo- kę, w której żyła, często więc korzystała z łaź- ni. Posiłki polecała przygotowywać sobie nie- zbyt obfite i niewystawne, często pościła, ale Karol I  (1227–1285) z  linii Kapetyngów, syn króla Francji Ludwika VIII i Blanki Ka- stylijskiej, opanował znaczną część Włoch. Choć przyjął tytuł króla Sycylii, faktycznie pod jego kontrolą znajdowała się nie tylko ujęta w tytule wyspa (którą zresztą szybko Szpieg w łaźni Długo i uporczywie królowa [Jadwiga] opierała się temu małżeństwu [z Jagiełłą] z powodu związków dawniej już z Wilhelmem zawartych. Wysłała nareszcie jednego z zaufańszych dworzan do książęcia Jagiełły z poleceniem, aby go poznał, przypatrzył się jego twarzy i postawie, a potem jak najspieszniej wróciwszy, dał jej rzetelny obraz jego postaci i przymio- tów. Jagiełło domyśliwszy się, że wysłaniec królowej przybył dla poznania jego urody i budo- wy ciała, wiedział bowiem, jak fałszywe o jego szpetnej postaci rozgłoszono wieści, przyjął go nader ludzko i uprzejmie; aby zaś dokładniej się przypatrzył nie tylko jego urodzie, ale i budowie pojedynczych ciała części, wziął go ze sobą do łaźni. Ten więc przyjrzawszy się mu do woli i z dokładnością, wrócił do królowej Jadwigi i oznajmił, że książę Jagiełło wzro- stu średniego, szczupłej postawy, budowę ciała miał składną i przystojną, wejrzenie wesołe, twarz ściągłą, bynajmniej nie szpetną, obyczaje poważne i książęcej godności odpowiednie. A tak uspokoił królową Jadwigę, z dawna stroskaną, bo uprzedzoną o jego szpetności i gru- bych obyczajach. Jana Długosza kanonika krakowskiego dziejów polskich ksiąg dwanaście, Kraków 1868 18 dynastie europy | andegaweni Karol I, rzeźba zdobiąca fasadę Pałacu Królewskiego w Neapolu we Włoszech  a część na skarbiec. Do celów reprezentacyjnych wykorzy- stywano Castel Capuano zbu- dowany w latach 1140–1160 przez normańskiego Roge- ra  II i  jego syna. Mieszka- li tu goście Andegawenów, m.in. Francesco Petrarka. Warownia, zniszczona w czasie walk między Andegawenami neapolitański- mi i węgierskimi, została następnie odbu- dowana. W 1517 r. odbyło się tam wesele Zygmunta I Starego i Bony Sforzy. W latach 1279–1282 zbudowano dla Karola I nową rezydencję – Castel Nuovo. Jego potężna bryła w samym sercu miasta symbolizowa- ła andegaweńską dominację. Potomkowie Karola I rozbudowywali go, modernizowali i upiększali zgodnie z najnowszymi trenda- mi sztuki, a jednym z artystów, których za- angażowano, był Giotto di Bondone. Andegaweni fundowali także w Neapo- lu obiekty sakralne. Z inicjatywy Marii Wę- gierskiej, żony Karola II, odbudowano znisz- czony w 1293 r. w czasie trzęsienia ziemi kościół i klasztor klarysek Santa Maria Don- naregina (prace zakończono w 1320 r.). Ro- bert Mądry i jego żona Sancha Aragońska w latach 1310–1340 finansowali budowę gotyckiego kościoła i klasztoru franciszkań- skiego św. Klary. utracono), ale przede wszystkim południo- wa część Półwyspu Apenińskiego z Neapo- lem włącznie. Miasto było główną siedzibą rodu od 1262 do 1442 r. Andegawenowie przebudowywali i rozbudowywali stare bu- dowle i wznosili nowe, na zawsze pozosta- wiając swój ślad na architektonicznej mapie głównego ośrodka Kampanii. Po trzęsieniu ziemi w 1370 r. przebudo- wali pamiętający V w. Castell dell’Ovo, dobu- dowując łączącą go z lądem groblę. Część pomieszczeń przeznaczono na mieszkania, Castel dell Ovo w Neapolu we Włoszech  19 Angers W Angers, przy ujściu rzeki Maine do Loary, hrabiowie Andegawenii osiedlili się w dru- giej połowie IX w. Wznieśli tu fortecę, wokół której powstały inne zabudowania. Po poża- rze, jaki wybuchł w 1132 r., odbudowano ją i powiększono. Kolejną przebudowę prze- prowadzono w pierwszej połowie XIII w. – to właśnie wtedy zamek zyskał obronny cha- rakter i imponujący wygląd, w jakim dotrwał do dziś. Posiadłość otoczono masywnym, wy- sokim murem o długości 800 m, z siedem- nastoma ogromnymi basztami oraz dwo- ma bramami: Porte de Ville, czyli Miejską, w skrzydle północno-wschodnim, i Porte des Champs, czyli Polną, w skrzydle południo- wo-wschodnim. Dostępu do warowni broniły mosty zwodzone, kraty i fosy. Jako budulca użyto układanych popielatych łupków i be- żowych tufów. W drugiej połowie XIV w. we- wnątrz obwarowań rozpoczęto budowę hra- biowskiego pałacu, zwanego królewskim. Zamek w Angers we Francji  Jego przebudowę i rozbudo- wę kontynuowano w wieku XV. W tym samym czasie zasypano część fos, a budowla straciła na obronności, ale na- brała cech rezydencji. Wtedy także założo- no piękne ogrody, z których zamek słynie do dziś. Późniejsze niewielkie przebudowy nie zatarły oryginalnego kształtu twierdzy. sAumur Andegaweni osiedlili się w Saumur w pierw- szej połowie XI w., po tym, jak w 1026 r. Fulko Czarny zdobył miejscowość i zbudo- wany w X w. zamek, odbierając je hrabiom Blois. Drobne przebudowy prowadzono w XII i XIII w., a prace o najszerszym zakresie podję- to w 1367 r., a ich najważniejszą częścią było połączenie obronnych wież skrzydłami mieszkalnymi. Kolejne modernizacje prze- prowadzono w XV w. Zamek w Saumur we Francji  20 dynastie europy | andegaweni 21 Uriksdal w Szwecji, jeden z pałaców rodu Bernadotte bernadotte zapewnić Wazom panowanie w następnych pokoleniach, adoptował księcia Chrystiana Augustenburga, który jednak Gustaw III z braćmi: Fryderikiem Adolfem i Karolem XIII, Alexander Roslin, 1771 r.  W 1523 r. władzę w Szwecji zdobył Gustaw I z dynastii Wazów. Ich panowanie w największym skandynawskim państwie trwało w linii prostej do 1689 r., kiedy zmarła królowa Krystyna, a po kądzieli do roku 1818, w którym umarł król Karol XIII. Na tronie zasiadł założyciel nowej dynastii – Jan Baptysta Bernadotte. z Chłopa król Kiedy Karol XIII wstąpił na tron w 1809 r., w wieku 61 lat. Nie miał potomka (i nikt już nie liczył na to, że się go doczeka), więc by 22 dynastie europy | bernadotte wojny w czasie Dyrektoriatu i gu- bernatorem Hanoweru, marszał- kiem. W 1806 r. został księciem Pontecorvo (w Lacjum). Po rozmowie z Mörnerem Ber- nadotte przystał na jego propo- zycję. Zgodę wyrazili także Na- poleon oraz z początku niechętny kandydaturze Karol XIII. Niechęć króla wynikała z obaw, że osadze- nie na tronie francuskiego kapra- la, jak nazywał księcia Ponteco- rvo, narazi na szwank reputację Szwecji. Ostatecznie rozsądek wziął górę nad uprzedzeniami – 5 listopada 1810 r. Karol XIII adoptował 47-letniego Bernadottego. Herb rodu Wazów i Bernadotte Gdy Napoleon zajął należące do Szwecji Pomorze, Bernadotte w 1812 r. sprzymie- rzył się z Rosją i innymi członkami koalicji antyfrancuskiej. Ruszył na wojnę z Francją, swoją dawną ojczyzną. Walczył w 1813 r. w bitwie pod Lipskiem, w której Napoleon poniósł druzgocącą klęskę. Na tron wstąpił w 1818 r. po śmierci Karola XIII, przyjmując imię Karol XIV Jan. Zmarł w 1844 r. Koronacja Karola XIV w Nidaros w roku 1818, Jacob Munch, XIX w.  23 Jan Baptysta Bernadotte, Joseph Nicolas Jouy, poł. XIX w.  zmarł nagle w 1810 r. Aby zapobiec dynastycznej kata- strofie, szwedzki baron Otton Mörner podjął się negocjacji z francuskim marszałkiem Ja- nem Baptystą Bernadotte, oferując mu szwedz- ką koronę. Ten napoleoński oficer zwrócił na siebie uwagę sztokholmskiego dworu kilka lat wcześniej, gdy w 1806 r. po wygranej przez Francuzów bitwie uwolnił 1600 szwedzkich jeńców. Był dobrym strategiem, co w owym czasie, w obliczu napoleońskiego zagrożenia, przemawiało na jego korzyść. Jan Baptysta Bernadotte, syn prawni- ka i  córki zamożnego chłopa, urodził się 26 stycznia 1763 r. w Pau w Akwitanii. W wie- ku siedemnastu lat wstąpił do wojska. Po wy- buchu rewolucji zaangażował się po jej stro- nie. Biografowie zwracają uwagę na nie do końca jasne powiązania z  Napoleonem  – w 1798 r. ożenił się z jego byłą narzeczoną Désirée Clary. Szybko awansował, pnąc się coraz wyżej po szczeblach drabiny awan- su. Był generałem, ambasadorem, ministrem
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dynastie Europy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: