Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00661 010955 7494890 na godz. na dobę w sumie
Działania patrolowe lekkiej piechoty - ebook/pdf
Działania patrolowe lekkiej piechoty - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 421
Wydawca: Difin Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7930-027-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W publikacji omówiono podstawowe elementy niezbędne w ramach szkolenia taktycznego pododdziału oraz w czasie wykonywania zadań z zakresu działań patrolowych. Skrótowo ujęto zakres wyszkolenia indywidualnego żołnierzy, stanowi ono bowiem obszar szkolenia podstawowego, wskazując tylko obszary niezbędne w omawianym rodzaju działań. Autorzy skoncentrowali się przede wszystkim na taktyce sekcji ogniowej, drużyny i plutonu, których siłami realizuje się zadania stanowiące cel patrolu. W przygotowaniu publikacji oparto się na dostępnej literaturze przedmiotu, szeroko wykorzystując w tym zakresie doświadczenia sił zbrojnych USA, Kanady oraz Wojska Polskiego. Synteza ujmuje również wiele doświadczeń własnych, wynikających z wieloletniej pracy szkoleniowej autorów w organizacjach proobronnych.

Publikacja adresowana jest do członków stowarzyszeń proobronnych, środowisk ASG, a także żołnierzy, którym może służyć za pomoc w procesie szkolenia.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

cena 75 zł Podręcznik Pawła Makowca i Marka Mroszczyka to coś więcej niż „battle drills”: taktyka walki lekkiej piechoty. To odpowiedź na współczesne wyzwania. Jak walczyć z niewidzialnym przeciwnikiem, z terrorystą/partyzantem, który działa na swoim terenie i ma wsparcie lokalnej ludności? Jak wykorzystać teren, technikę na naszą korzyść? Jak wspólnie zaplanować działania, by wtedy, gdy o naszym życiu decydują ułamki sekund, nie dochodziło do żadnych nieporozumień? Planowanie, komunikacja, standardowe procedury operacyjne nie są przez autorów narzucane, ale stanowią tworzywo do twórczego rozwijania w konkretnej sytuacji bojowej. To książka, którą zdecydowanie polecam! gen. dyw. dr Roman POLKO W walce diabeł tkwi w szczegółach. Znajdziesz je w tym podręczniku, jeśli chcesz sprawić przeciwnikowi przysłowiowe piekło. Pod okiem bowiem doświadczonych instruktorów taktyki, w oparciu o wiedzę i wzorce zebrane w tej książce, pluton pie- choty będzie dobrze przygotowany do działań patrolowych i nieregularnych. Istotne znaczenie ma również potencjalnie odstraszające oddziaływanie tak wyszkolonych pododdziałów. Przeciwnik będzie analizował historyczną strategię oraz taktykę walki obronnej Polski. Majorzy: Jan Piwnik „Ponury”, Henryk Dobrzański „Hubal”, Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka” i wielu innych wybitnych dowódców partyzanckich – przez pamięć o ich działaniach – nadal mogą bronić Ojczyzny, jeżeli my będziemy propagować takie podręczniki. mjr rez. Krzysztof WÓJCIK „RANGERS, Lead the Way...” Partner wydania: Difin ul. Kostrzewskiego 1, 00-768 Warszawa tel. 22 851 45 61, 22 851 45 62 fax 22 841 98 91 www.difin.pl ISBN 978-83-7930-029-7 Dzialania patrolowe.indd 1 D Z I A Ł A N I A P A T R O L O W E L E K K I E J P I E C H O T Y D i f i n P A W E Ł M A K O W I E C P A W E Ł M A K O W I E C P A W E Ł M A K O W I E C M A R E K M R O S Z C Z Y K M A R E K M R O S Z C Z Y K M A R E K M R O S Z C Z Y K Działania patrolowe lekkiej piechoty Difin 4-11-13 23:41:16 Działania patrolowe lekkiej piechoty P A W E Ł M A K O W I E C M A R E K M R O S Z C Z Y K Działania patrolowe lekkiej piechoty Copyright © by Difin SA Warszawa 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione. Książka ta jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy cudzą własność i prawo. Wydanie pierwsze Recenzenci: Gen. dyw. dr Roman Polko Mjr Krzysztof Wójcik Redaktor prowadzący: Tomasz Serafin Korekta: Monika Baranowska Projekt okładki: Mikołaj Miodowski Na okładce wykorzystano fotografię Pawła Makowca. W książce wykorzystano fotografie autorstwa Pawła Makowca i Marka Mroszczyka oraz rysunki Pawła Makowca. ISBN 978-83-7930-027-3 Difin SA Warszawa 2013 00-768 Warszawa, ul. F. Kostrzewskiego 1 tel. 22 851 45 61, 22 851 45 62, fax 22 841 98 91 Księgarnie internetowe Difin: www.ksiegarnia.difin.pl www.ksiegarniasgh.pl Skład i łamanie: Edit sp. z o.o., www.edit.net.pl Wydrukowano w Polsce Książkę dedykujemy Panu gen. bryg. Januszowi Brochwicz-Lewińskiemu, ps. „Gryf” żołnierzowi Batalionu AK „Parasol”, legendarnemu dowódcy obrony Pałacyku Michla w Powstaniu Warszawskim 1944. Spis treści WSTĘP Spis ważniejszych skrótów użytych w rysunkach Rozdział I. PODSTAWY DZIAŁAŃ PATROLOWYCH LEKKIEJ PIECHOTY I.1. Zadania lekkiej piechoty w działaniach patrolowych I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych I.2a. Zespół dowodzenia i stałe zespoły specjalistyczne I.2b. Organizacja pododdziałów w patrolu rozpoznawczym I.2c. Organizacja pododdziałów w patrolu bojowym ROZDZIAŁ II. PLANOWANIE I ORGANIZACJA DZIAŁANIA II.1. Proces dowodzenia i jego składowe II.1a. Ustalenie położenia II.1b. Wstępne planowanie działań II.2. Rozkaz bojowy i zarządzenie bojowe II.2a. Rozkaz bojowy (format) II.2b. Zarządzenie bojowe (rozkaz uzupełniający) II.3. Kontrola przygotowania do wykonania zadania II.3a. Wstępna kontrola sprzętu II.3b. Wstępna inspekcja sprzętu i żołnierzy II.3c. Ćwiczenie przygotowawcze II.3d. Kontrola sprzętu przed zadaniem II.4. Odprawa po wykonaniu zadania (odprawa poakcyjna) 11 13 15 15 18 19 20 24 29 29 30 30 39 40 44 45 45 45 48 50 50 7 Spis treści ROZDZIAŁ III. PLUTON I DRUŻYNA LEKKIEJ PIECHOTY W DZIAŁANIACH PATROLOWYCH III.1. Podstawy taktyki indywidualnej w działaniach patrolowych III.1a. Nawigacja lądowa III.1b. Wykorzystanie walorów taktycznych terenu III.1c. Maskowanie III.1d. Skryte przemieszczanie się sił patrolu III.1e. Prowadzenie obserwacji III.1f. Wykrywanie śladów obecności przeciwnika (tropienie) III.1g. Łączność radiowa i sygnały dowodzenia III.2. Standardowe procedury operacyjne pododdziału w działaniu na polu walki III.2a. Szyki i ugrupowania pododdziałów w czasie przemieszczania się w działaniach patrolowych III.2b. Szyki i ugrupowania sekcji, drużyny i plutonu III.2c. Postój ubezpieczony III.2d. Rejon ześrodkowania III.2e. Pokonywanie terenu niebezpiecznego (ang. danger area) III.2f. Reorganizacja sił III.2g. Baza przejściowa pododdziału III.2h. Działanie na punkcie kontaktowym III.3. Zasady walki patrolu w kontakcie z przeciwnikiem III.3a. Reakcja na kontakt bojowy (wzrokowy/ogniowy, ang. react to contact) III.3b. Zerwanie kontaktu (ang. breaking contact) III.3c. Natarcie improwizowane (ang. hasty assault, hasty attack) III.3d. Przejście do obrony improwizowanej (ang. hasty defence) III.3e. Zniszczenie umocnionego stanowiska ogniowego (ang. knock out a bunker) III.3f. Reakcja na zasadzkę (ang. react to ambush) III.3g. Reakcja na ogień snajpera (ang. react to sniper fi re) III.3h. Reakcja na IED III.3i. Wejście i oczyszczenie transzei (ang. enter and clear a trench) III.3j. Wykonanie i zabezpieczenie przejścia przez pas zapór przeciwpiechotnych III.4. Działania taktyczne w patrolu rozpoznawczym III.4a. Rozpoznanie obiektu 53 53 53 54 56 56 59 61 63 75 76 84 109 117 125 162 166 195 201 203 213 226 233 239 245 250 252 252 257 260 262 8 Spis treści III.4b. Posterunek obserwacyjny III.4c. Rozpoznanie rejonu III.4e. Rozpoznawanie szeregu obiektów III.4f. Rozpoznanie trasy (szlaku komunikacyjnego) III.4g. Rozpoznanie przedmiotów terenowych III.4h. Rozpoznanie walką III.4i. Wykorzystanie snajperów do prowadzenia rozpoznania III.5. Działania taktyczne w patrolu bojowym III.5a. Zasadzka III.5b. Rajd (wypad, napad) plutonu piechoty III.5c. Opuszczanie i powrót w ugrupowanie sił własnych (przekraczanie przedniej linii wojsk własnych, FLOT) III.5c. Walka z bronią pancerną (zasadzka przeciwpancerna) ROZDZIAŁ IV. WYBRANE ASPEKTY PRZYGOTOWANIA ŻOŁNIERZA PIECHOTY DO DZIAŁAŃ PATROLOWYCH IV.1. Przygotowanie fi zyczne IV.1a. Marsz IV.1b. Skoki IV.1c. Bieg IV.1d. Wyskok/zeskok (lądowanie) IV.1e. Przenoszenie rannego IV.2. Uzbrojenie, sprzęt i wyposażenie IV.2a. Uzbrojenie i wyposażenie indywidualne IV.2b. Uzbrojenie Aneksy Bibliografi a 271 275 283 283 286 295 296 299 299 353 367 378 385 385 386 387 389 390 390 392 392 397 407 417 9 [...] W nocy fałszywymi z tychże lasów wycieczkami nużyć nieprzyjaciela, trzymać go bez wytchnienia pod bronią i tym sposobem pozbawić go pojęcia różnicy między udanym a rzeczywistym naszym atakiem. Gen. Ludwik Mierosławski – dyktator Powstania Styczniowego Instrukcja powstańcza, Paryż 1862 Wstęp Działania patrolowe są jednym z najważniejszych elementów działań piechoty. Re- alizowane są w ramach regularnych operacji prowadzonych przez oddziały współ- czesnych sił zbrojnych, a także stanowią skuteczne narzędzie walki w działaniach nieregularnych prowadzonych przez partyzantkę na terenach kontrolowanych przez przeciwnika, o czym świadczą liczne doświadczenia z konfl iktów zbrojnych zarówno współczesnych, jak i w przeszłości, czy też wiele przykładów z historii polskiej woj- skowości. Celem publikacji jest próba zestawienia podstawowych elementów niezbędnych w ramach szkolenia taktycznego pododdziału oraz w czasie wykonywania zadań z zakresu działań patrolowych. Skrótowo ujęto zakres wyszkolenia indywidualnego żołnierzy, stanowi ono bowiem obszar szkolenia podstawowego, wskazując tylko ob- szary niezbędne w omawianym rodzaju działań. Autorzy skoncentrowali się przede wszystkim na taktyce sekcji ogniowej, drużyny i plutonu, których siłami realizuje się zadania stanowiące cel patrolu. W przygotowaniu publikacji oparto się na dostęp- nej literaturze przedmiotu, szeroko wykorzystując w tym zakresie doświadczenia sił zbrojnych USA, Kanady oraz Wojska Polskiego. Synteza ujmuje również wiele do- świadczeń własnych, wynikających z wieloletniej pracy szkoleniowej autorów w orga- nizacjach proobronnych. Zawarte w publikacji procedury taktyczne należy traktować jako propozycje, nie zaś jako sztywne i nienaruszalne wzorce. Każda z procedur może być w niektórych jej aspektach rozwijana, modyfi kowana w celu dostosowania do zmieniających się warunków prowadzenia działań. Struktura opracowania wynika z przyjętych przez autorów założeń. W rozdziałach kolejno omawiane są: ogólna charakterystyka i cele działań patrolowych piechoty, proces planowania i przygotowania pododdziału do patrolu, taktykę działania pod- oddziałów oraz wybrane aspekty indywidualnego przygotowania fi zycznego, sprzętu i uzbrojenia żołnierza. 11 Wstęp Publikacja adresowana jest do szerokiego kręgu odbiorców: członków stowarzy- szeń proobronnych, środowisk ASG, a także żołnierzy, którym może służyć za pomoc w procesie szkolenia. Autorzy pragną w tym miejscu podziękować wszystkim osobom, które przyczyniły się do powstania tej publikacji a w szczególności: mjr. rez. Krzysztofowi Wójcikowi, Grzegorzowi Mieszczakowi właścicielowi fi rmy Helikon–Tex (udostępnienie mundu- rów), Pawłowi Janystowi właścicielowi fi rmy Janysport (udostępnienie oporządzenia taktycznego), Grzegorzowi Matyasikowi prezesowi Stowarzyszenia ObronaNarodo- wa.pl, Klaudiuszowi „Schwarzowi” Paszkowskiemu z fi rmy Cytadela ASG (udostęp- nienie replik), a także wszystkim członkom GSR Stowarzyszenia ObronaNarodowa.pl, oraz SJS „Strzelec”. Pragniemy również podziękować naszym Rodzinom, na których pomoc i wyrozumiałość w czasie tworzenia książki zawsze mogliśmy liczyć. 12 Spis ważniejszych skrótów użytych w rysunkach ADPL AM A SEKC B SEKC DD DGU DGW DR DS – zastępca dowódcy patrolu – amunicyjny (sekcja karabinu maszynowego) – sekcja ogniowa ALPHA – sekcja ogniowa BRAVO – dowódca drużyny – dowódca grupy ubezpieczenia – dowódca grupy wsparcia ogniowego – drużyna – dowódca sekcji ogniowej (DSA – sekcja ALPHA, DSB – sekcja BRAVO) – dowódca patrolu/dowódca plutonu – przeciwnik – kontroler naprowadzania lotnictwa CAS – obserwator wysunięty artylerii – celowniczy karabinka maszynowego – grenadier (żołnierz z karabinkiem granatnikiem) – grupa szturmowa – grupa ubezpieczenia – grupa wsparcia ogniowego – zespół dowodzenia – celowniczy karabinu maszynowego DPL ENY FAC FO GN GRN GS GU GWO HQ KM KM/KM SEKC – sekcja karabinu maszynowego LTN MED MPZ OBJ OTN PP PR PZ RTO – liniowy teren niebezpieczny – ratownik medyczny – marszowy punkt zbiórki – obiekt – otwarty teren niebezpieczny – punkt przejścia – punkt rozejścia – punkt zbiórki – radiooperator 13 Spis ważniejszych skrótów użytych w rysunkach RW RZ SPL S/SWW SZTURM UBEZP ZD ZO – rejon wyjściowy – rejon ześrodkowania – sierżant plutonu (zastępca dowódcy plutonu) – strzelec/strzelec wyborowy wsparcia – grupa szturmowa – grupa ubezpieczenia (ubezpieczenie) – zespół dowodzenia – zespół obserwacyjny 14 ROZDZIAŁ I Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty Uwagi ogólne Działaniami patrolowymi (ang. patrolling) nazywamy wszystkie działania prowadzone przez pododdział sił lądowych, powietrznych lub morskich w celu zebrania informacji lub przeprowadzenia działań o różnym charakterze: zaczepnych, oczyszczenia re- jonu walki, zabezpieczających lub destrukcyjnych, w ugrupowaniu przeciwnika lub własnym1. Patrolowanie stanowi integralny element działań pododdziałów piechoty lekkiej realizowany w każdych warunkach terenowych (środowisku walki) i w różnych rodza- jach działań taktycznych (np. w natarciu, obronie, działaniach stabilizacyjnych czy w czasie przemieszczania oddziałów). I.1. Zadania lekkiej piechoty w działaniach patrolowych Działania patrolowe, realizowane przez pododdziały, prowadzone są w celu: a) przejęcia i utrzymania inicjatywy w rejonie działań (skuteczna działalność patrolo- wa pozwala na uzyskanie przewagi taktycznej nad przeciwnikiem), b) uzyskania informacji o przeciwniku (określenie wielkości sił, ich ugrupowanie, identyfi kacja jednostek oraz działanie) oraz o terenie (rodzaj pokrycia, przekra- czalność, przeszkody) w rejonie działania, c) uniemożliwienia przeciwnikowi prowadzenia działań rozpoznawczych (działania przeciw patrolom przeciwnika), d) prowadzenia działań nękających, e) prowadzenia ubezpieczenia sił własnych: zabezpieczenie rejonu rozmieszczenia sił własnych (własnych pozycji), – – utrzymywanie łączności z sąsiadami na skrzydłach, 1 Defi nicja działań patrolowych według polskiej nomenklatury i NATO. Regulamin działań Wojsk Lądowych (dalej: RDWL 2008), Warszawa 2008, s. 434; AAP-6 Słownik terminów i defi nicji NATO (dalej: AAP-6), Warszawa 2011, s. 285. 15 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty – zapobieganie próbom infi ltracji przez przeciwnika (patrolowanie luk w ugru- powaniu), – ubezpieczenie obiektów i rejonów o szczególnym znaczeniu, – wczesne ostrzeganie (patrolowanie przedpola), – ubezpieczenie sił własnych w czasie marszu, f) prowadzenie ubezpieczenia działań innych pododdziałów (np. pododdziały spe- cjalistyczne) w czasie wykonywania zadań przez te pododdziały2. Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje patroli (kryterium celowe): a) patrol rozpoznawczy (ang. reconnasissance patrol) – przeprowadzany w celu po- zyskania lub potwierdzenia informacji o przeciwniku, obiekcie bądź terenie, b) patrol bojowy (ang. combat patrol) – przeprowadzany w celu prowadzenia ak- tywnego ubezpieczenia sił własnych (pośredniego), prowadzenia działań nękają- cych, niszczenia lub przejęcia siły żywej, sprzętu bądź obiektów przeciwnika, c) patrol stały (ang. standing patrol) – przeprowadzany w celu prowadzenia ak- tywnego ubezpieczenia sił własnych (bezpośredniego), ostrzegania o ruchach przeciwnika, uniemożliwiania jego przenikania oraz prowadzenia działań opóź- niających3. Patrol rozpoznawczy (bojowy patrol rozpoznawczy) prowadzi trzy podstawowe rodzaje działań: a) rozpoznanie lub obserwacja celów punktowych (ang. point reconnaissance), np. budynków, elementów infrastruktury lub niewielkich obiektów powierzchniowych (ang. area reconnaissance), b) rozpoznanie lub obserwacja celów powierzchniowych (ang. zone reconnaissan- c) ce), np. kompleksów budynków, dużych obiektów powierzchniowych, rozpoznanie trasy (ang. route reconnasissance) np. rozpoznanie prowadzone wzdłuż określonej drogi (szlaku komunikacyjnego). Patrole rozpoznawcze wykonują swe zadania, prowadząc działania mobilnych elementów rozpoznawczych (patroli mobilnych) lub za pomocą rozwijanych przez pa- trol stacjonarnych posterunków obserwacyjnych (ang. stay behind patrols). 2 B-GL-392-004/FP-001 Patrolling, Ft. Frontenac 2002, s. 2–3. 3 Jest podział powszechnie występujący w literaturze przedmiotu, kanadyjski regulamin działań patrolowych wyróżnia jeszcze patrol naprowadzający (ang. pathfi nder patrol) wykonujący działania polegające na rozpoznaniu i przygotowaniu stref lądowania lub zrzutu. B-GL-392-004/FP-001 Pa- trolling..., s. 13; US Army w starej wersji FM 7-8 wyróżniał obok patrolu rozpoznawczego i bojowego, patrol tropiący (ang. tracking patrol). FM 7-8 Infantry rifl e platoon and squad, Washington 1992, s. 3–1; Patrol stały uznawany jest za formę pośrednią pomiędzy patrolem rozpoznawczym a bojowym, łączy często elementy obydwu z nich, prowadząc działania w ubezpieczeniu czy opóźniające (osłonowe). Cechą wyróżniającą jest to, że po zajęciu wyznaczonej pozycji (rejonu) nie może bez zezwolenia wy- konywać żadnych manewrów przy realizacji zadania. AAP-6, s. 352. 16 I.1. Zadania lekkiej piechoty w działaniach patrolowych Patrol bojowy realizuje swe zadania poprzez stosowanie następujących działań rajdu/wypadu (ang. raid operations), taktycznych: a) b) zasadzki (ang. ambush), c) prowadzenia ubezpieczenia (ang. security), d) działań ochronnych na rzecz pododdziałów specjalistycznych (ang. protection), e) niszczenia stanowisk ogniowych i pojazdów przeciwnika w obronie (ang. destroy- ing defensive positions)4. W przypadku zastosowania kryterium sposobu przemieszczania się pododdziału wyróżniamy: a) patrol pieszy, b) patrol zmotoryzowany (z użyciem pojazdów), c) patrol wodny (z użyciem łodzi motorowych), d) patrol powietrzny (z użyciem śmigłowców). Patrol pieszy jest podstawowym sposobem przemieszczania się piechoty w dzia- łaniach patrolowych i charakteryzuje się: a) możliwością przeprowadzenia w większości występujących warunków tereno- b) wych i pogodowych, jest stosunkowo trudny do wykrycia przez przeciwnika (posiada większe możli- wości maskowania w terenie), c) większą możliwością wykrycia aktywności przeciwnika (większe możliwości fi - zycznego pokrycia obserwacją patrolowanego terenu), d) niewielką szybkością przemieszczania się i zasięgiem, e) ograniczoną siłą ognia (ograniczone możliwości przenoszenia broni wsparcia i broni przeciwpancernej)5. Wysoką efektywność w działaniach patrolowych piechoty, niezależnie od rodzaju wykonywanego patrolu, pododdziały mogą uzyskać poprzez przestrzeganie podsta- wowych zasad: a) szczegółowe planowanie – każdy z etapów działania musi być zaplanowany z uwzględnieniem różnych wariantów taktycznych, b) efektywne i realistyczne ćwiczenie przygotowawcze – każdy z etapów dzia- łania musi być przedmiotem ćwiczenia w pododdziale, c) rozpoznawcze przygotowanie działania – planowanie musi opierać się na efektywnym i szczegółowym rozpoznaniu rejonu lub obiektu będącego celem działań patrolowych, 4 B-GL-392-004/FP-001 Patrolling..., s. 14. 5 MCWP 3-11.3 Scouting and patrolling, Washington 2000, s. 8–2. 17 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty d) kontrola dowódcy – na każdym etapie przygotowania i prowadzenia patrolu, dowódca patrolu musi kontrolować i koordynować działanie żołnierzy w podod- dziale, e) ubezpieczenie – prowadzenie ciągłego ubezpieczenia (w różnych formach) w czasie działania uniemożliwia zaskoczenie patrolu przez siły przeciwnika i jego możliwą likwidację6. I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych Uwagi ogólne Wykonywanie zróżnicowanych zadań, dostosowanych do typu patrolu, wymaga za- stosowania specyfi cznej organizacji sił pododdziału, aby optymalnie wykorzystać czas przeznaczony na przygotowanie i wykonanie zadania, możliwości posiadanego uzbrojenia i wyposażenia oraz umiejętności (poziom wyszkolenia) żołnierzy. Proces organizacji pododdziału podzielony jest na dwa etapy: a) etap ogólnej organizacji pododdziału (ang. general organization), b) etap organizacji grup i zespołów zadaniowych w pododdziale (ang. task organiza- tion). Ogólna organizacja patrolu (organizacja podstawowa) obejmuje wszystkie czynności dowódcy, mające na celu określenie zadań i położenia poszczególnych pododdziałów w różnych etapach działania. Opiera się na wstępnej analizie zadania oraz rozbicia go na poszczególne fazy i zadania cząstkowe, które są niezbędne do wykonania zadania głównego (np. zadanie wsparcia ogniowego, wykonanie przejścia w zaporach, ubezpieczenie itd.). Na tej podstawie dowódca określa, jakie z grup za- daniowych winny zostać utworzone na bazie pododdziału. Określona zostaje również wstępnie ich liczebność oraz uzbrojenie, a także konieczność wzmocnienia o środki ogniowe lub przez personel specjalistyczny. Na tym etapie każdej z grup przydziela się miejsce w ugrupowaniu plutonu. Organizacja grup i zespołów zadaniowych opiera się na opracowanym przez dowódcę podziale sił plutonu, niezbędnym do realizacji zadania. W tym etapie, ba- zując na standardowej organizacji plutonu lub drużyny piechoty, dowódca przydziela poszczególnym pododdziałom określone funkcje grup zadaniowych (np. 1. drużyna działa jako grupa ubezpieczenia, 2. drużyna stanowi grupę wsparcia ogniowego itd.), a także przydziela w obrębie grup zadania dla zespołów specjalistycznych. Podsta- 6 Akronim PPRKU (Planowanie – Przygotowanie – Rozpoznanie – Kontrola – Ubezpieczenie). MCWP 3-11.3 Scouting…, s. 8–3. 18 I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych wową zasadą, której przestrzega się w działaniu, jest integralność pododdziałów (ang. unit integrity), tj. drużyn, sekcji ogniowych i sekcji dwuosobowych, które w większości przypadków należy traktować jako nierozdzielne. Tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. konieczności skupienia określonych środków ogniowych w jednej z grup zadanio- wych, istnieje możliwość rozbicia standardowej struktury organizacyjnej. I.2a. Zespół dowodzenia i stałe zespoły specjalistyczne Elementem zawsze występującym w organizacji patrolu, niezależnie od realizowa- nych zadań, jest zespół dowodzenia (ang. headquarters element, HQ element, com- mand element) oraz stałe zespoły specjalistyczne. Zespół dowodzenia koordynuje działania pododdziału i w jego skład standardo- wo wchodzą (rys. 1): a) dowódca patrolu (ang. patrol leader, PL). W patrolu wielkości drużyny jest to do- wódca drużyny, w przypadku plutonu – dowódca plutonu, b) zastępca dowódcy patrolu (ang. assistant patrol leader, APL). W patrolu wielkości drużyny jest to dowódca sekcji ogniowej ALPHA, w przypadku plutonu – sierżant plutonu, radiooperator (ang. radiotelephone operator, RTO), c) d) ratownik medyczny (ang. paramedic, medical assistant, MED), e) opcjonalnie w zależności od wykonywanego zadania i posiadanego wsparcia: – obserwator wysunięty wsparcia powietrznego CAS (ang. forward air control- ler, FAC), – obserwator wysunięty [artylerii] (ang. [artillery] forward observer, FO), – radiooperator FAC/FO7. Rys. 1. Struktura zespołu dowodzenia (schemat). Dodatkowo w czasie działania z zespołem dowodzenia współpracują stałe ze- społy specjalistyczne: 7 MED i FO/FAC są ofi cerami/podofi cerami przydzielanymi z innych pododdziałów, np. ratownik medyczny przydzielany z plutonu medycznego batalionu. FM 7-8 Infantry platoon..., s. 3–2; B-GL- 392-004/FP-001 Patrolling..., s. 21; USMC proponuje użycie dwóch radiooperatorów, jeden pracuje w sieci kompanii, drugi – w sieci plutonu. MCWP 3-11.3 Scouting..., s. 9-1. 19 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty a) zespół prowadzący/nawigacyjny (prowadzi bieżącą nawigację w czasie marszu patrolu): – nawigator (ang. navigator, compass man), – mierzący odległość (ang. pace man), – kierunkowy (ang. point man), b) zespół sanitarno-ewakuacyjny (ang. aid litter team, odpowiedzialny wraz ratownikiem medycznym za udzielanie pierwszej pomocy i ewakuację ran- nych z pola walki), c) zespół chwytający [jeńców przeciwnika] (ang. EPW team, zespół odpowie- dzialny za obezwładnienie, zabezpieczenie i transport ujętych w czasie patro- lu żołnierzy przeciwnika), d) zespół obserwacyjny (ang. surveillance team, tzw. oko, sekcja dwuosobowa prowadząca obserwację rejonu lub obiektu w czasie nieobecności dowódcy i pododdziału)8. Uwaga: (1) Zespół dowodzenia w pełnym składzie występuje zazwyczaj tylko w działaniach rea- lizowanych siłami plutonu. W patrolach o niewielkiej liczebności będzie występować w formie szczątkowej (dowódca patrolu i radiooperator) (fot. 1) lub nie będzie wy- odrębniany (dowódca działa w składzie sekcji ogniowej). Funkcje zespołów specjali- stycznych będą realizować żołnierze działający w ramach grup zadaniowych. W praktyce działań małych patroli rozpoznawczych (4–6 żołnierzy) nie ma możliwości wyodrębnienia zespołu nawigacyjnego i wykonują te działania określeni członkowie patrolu, dublując się wzajemnie. Na przykład w zadaniu rozpoznawczym, realizowa- nym przez sekcję ogniową, przedstawia się to następująco (rys. 2): – dowódca patrolu – funkcja nawigatora, – radiooperator – funkcja mierzącego odległość, – zastępca dowódcy – funkcja drugiego nawigatora (ang. back-up navigator), – celowniczy karabinka maszynowego – drugiego mierzącego odległość (ang. back-up (2) pace man). I.2b. Organizacja pododdziałów w patrolu rozpoznawczym Liczebność i organizacja pododdziału w patrolu rozpoznawczym wynika z konieczno- ści uwzględnienia podstawowych uwarunkowań taktycznych, które występują w cza- sie działania tego typu patrolu: a) możliwości kontroli dowódcy, b) zdolności do prowadzenia ubezpieczenia w czasie marszu i działania w rejonie lub na obiekcie, c) zdolności do prowadzenia rozpoznania rejonu, w którym działa patrol lub obser- wacji obiektu9. 8 FM 7-8 Infantry platoon..., s. 3–2. 9 MCWP 3-11.3 Scouting..., s. 12–3. 20 I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych Fot. 1. Zespół dowodzenia jest elementem koordynującym działania patrolu: a. w niewielkich patrolach stanowi dowódca patrolu (DPL) oraz radiooperator (RTO) (Kurs Rozpoznawczy, Ełk 2007), b. w dużych patrolach w zespole dowodzenia dowódcę plutonu aktywnie wspiera sierżant plutonu (zastępca dowódcy), którym jest zazwyczaj bardzo doświadczony podoficer. Na fotografii działanie zespołu w czasie modyfikacji planu działania, sierżant korzysta ze Combat Leader s Guide, który zawiera podstawowe procedury, formaty meldunków i rozkazów (ćwiczenie Kompania w Natarciu, Mrozy 2011). Rys. 2. Struktura i przykładowy podział funkcji w patrolu rozpoznawczym (sekcja ogniowa). W różnych wariantach organizacji w skład patrolu rozpoznawczego będą wcho- dzić: a) wariant I (z rozdziałem funkcji w grupach zadaniowych): zespół dowodzenia (ang. HQ element), – – grupa ubezpieczenia (ang. security element) z zespołami ubezpieczenia (ang. security team), – grupa rozpoznania (ang. reconnaissance element) z zespołami rozpoznaw- czymi (ang. reconnaissance team), b) wariant II (bez rozdziału funkcji w zespołach zadaniowych): – zespół dowodzenia (ang. HQ element), 21 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty – zespół(y) rozpoznania i ubezpieczenia (ang. reconnaissance security team), c) wariant III (bez zespołu dowodzenia): – zespół(y) rozpoznania i ubezpieczenia (ang. reconnaissance security team)10. Liczebność patrolu rozpoznawczego jest dostosowana do zadania. Należy jed- nak dążyć do jego wykonania najmniejszymi siłami, które umożliwiają realizację wy- znaczonego celu działania, co zmniejsza prawdopodobieństwo wykrycia pododdziału przez przeciwnika. Wielkość terenu, liczba obiektów, zadania dodatkowe czy koniecz- ność kilkudniowego działania oznaczają automatycznie konieczność zwiększenia li- czebności patrolu. Standardowo zadania rozpoznawcze realizowane są przez pododdziały do wielkości drużyny piechoty (ewentualnie wzmocnionej drużyny piechoty). Przykła- dowe warianty organizacji dostosowanej do celu działania przedstawiamy poniżej (rys. 3 a–c): a) sekcja ogniowa piechoty (4 żołnierzy), prowadzenie rozpoznania lub obserwacji celów punktowych: – – zespół rozpoznania i ubezpieczenia A (dowódca patrolu i radiooperator), zespół rozpoznania i ubezpieczenia B (sekcja dwuosobowa: z-ca dowódcy patrolu i celowniczy karabinka maszynowego), b) wzmocniona sekcja ogniowa piechoty (6 żołnierzy), prowadzenie rozpoznania lub obserwacji celów punktowych: – – zespół dowodzenia (dowódca patrolu i radiooperator), zespół rozpoznania i ubezpieczenia A (sekcja dwuosobowa: z-ca dowódcy patrolu i strzelec/strzelec wyborowy wsparcia), zespół rozpoznania i ubezpieczenia B (sekcja dwuosobowa: grenadier i ce- lowniczy karabinka maszynowego), – c) drużyna piechoty (10 żołnierzy), realizacja rozpoznania lub obserwacji celów punktowych i powierzchniowych, rozpoznanie trasy (szlaku komunikacyjnego): zespół dowodzenia (dowódca i radiooperator)11, – – grupa ubezpieczenia (2 x zespół ubezpieczenia), – grupa rozpoznania (2 x zespół rozpoznania), d) wzmocniona drużyna piechoty (12 żołnierzy)12, rozpoznanie lub obserwacja celów punktowych i powierzchniowych, rozpoznanie trasy (szlaku komunikacyjnego): 10 SH 21-76 Ranger Handbook, Ft. Benning 2011, s. 7–2 – 7–3. 11 Radiooperator jest w tym przypadku przydzielany dodatkowo lub radiostację nosi, obsługuje dowódca drużyny (w tym przypadku liczba żołnierzy to standardowa drużyna licząca 9 osób). 12 Wzmocnienie sekcją karabinu maszynowego stosowane jest w przypadku konieczności wy- stawienia silnego ubezpieczenia w rejonie obiektu lub w rejonie ześrodkowania. 22 I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych zespół dowodzenia (dowódca i radiooperator), – – sekcja karabinu maszynowego (celowniczy i amunicyjny), – grupa ubezpieczenia (2 x zespół ubezpieczenia), – grupa rozpoznania (2 x zespół rozpoznania)13. Uwaga: W przypadku realizacji zadania rozpoznawczego przez sekcję ogniową piechoty (4 żołnierzy) przyjmuje się, że zasadniczo zespoły rozpoznania i ubezpieczenia działają w zakresie obser- wacja – ubezpieczenie wymiennie, zwyczajowo z racji posiadanego uzbrojenia (patrz rozdz. IV) istnieje podział zadań: a) b) zespół rozpoznania i ubezpieczenia A priorytetowo prowadzenie rozpoznania, zespół rozpoznania i ubezpieczenia B priorytetowo prowadzenie ubezpieczenia14. Rys. 3. Warianty struktury patrolu rozpoznawczego: a. sekcja ogniowa piechoty, b. wzmocniona sekcja ogniowa piechoty. 13 MCWP 3-11.3 Scouting..., s. 12–3; B-GL-392-004/FP-001 Patrolling..., s. 167–168; MCI 03.35c Infantry patrolling, Washington 1996, s. 1–5 – 1–6. 14 B-GL-392-004/FP-001 Patrolling..., s. 167. 23 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty Rys. 3. Warianty struktury patrolu rozpoznawczego: c. wzmocniona drużyna piechoty. I.2c. Organizacja pododdziałów w patrolu bojowym Liczebność i organizacja pododdziału w patrolu bojowym wynika z konieczności uwzględnienia podstawowych uwarunkowań taktycznych, które występują w czasie działania tego typu patrolu: 24 I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych a) możliwości kontroli dowódcy, b) zdolności do prowadzenia ubezpieczenia w czasie marszu i działania w rejonie wykonania zadania lub na obiekcie, c) zdolności do prowadzenia wsparcia ogniowego w czasie działania patrolu, d) zdolności patrolu do wykonania uderzenia ogniowego lub szturmu na obiekt15. Niezależnie od zadania realizowanego przez patrol bojowy jego organizacja przedstawia się następująco: a) zespół dowodzenia (ang. HQ element), b) grupy zadaniowe: – grupa ubezpieczenia (ang. security element), – grupa wsparcia ogniowego (ang. support element), – grupa szturmowa (ang. assault element). Grupa ubezpieczenia prowadzi aktywne ubezpieczenie sił patrolu w czasie mar- szu, w rejonie ześrodkowania, bazie patrolowej oraz podczas wykonywania zadania w rejonie celu. Grupa wsparcia ogniowego spełnia funkcję wsparcia działań grupy szturmowej podczas wykonywania zadania (np. w zasadzce lub w czasie rajdu). Działa zazwyczaj jako element samodzielny, w przypadku wystąpienia szczególnych uwarunkowań tak- tycznych może zostać podzielony na dwie części (np. w zasadzce) lub poszczególne jego sekcje, np. sekcje karabinów maszynowych mogą działać w ugrupowaniu pozo- stałych grup zadaniowych (np. sekcja karabinu maszynowego zostaje przydzielona do grupy szturmowej lub ubezpieczenia). Grupa szturmowa w czasie patrolu bojowego w zakresie podstawowym prowadzi działania dwóch typów: a) w czasie działań rajdowych (napadu/wypadu) prowadzi uderzenie ogniowe oraz operuje bezpośrednio na obiekcie ataku, b) w czasie zasadzki prowadzi uderzenie ogniowe i operuje w strefi e śmierci. W ramach grup zadaniowych działają zespoły specjalistyczne: a) grupa ubezpieczenia: – zespół (zespoły) obserwacyjne, b) grupa szturmowa: – – – – zespół (zespoły) szturmowy, zespół chwytający, zespół przeszukujący, zespół niszczący. 15 MCWP 3-11.3 Scouting..., s. 13–1. 25 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty Zadania realizowane przez patrol bojowy i konieczność wydzielenia z pododdzia- łu określonych grup zadaniowych oraz zespołów specjalistycznych wymagają zazwy- czaj działania w sile plutonu piechoty, jednak niektóre z nich mogą być realizowane przez drużynę piechoty. Przykładowe warianty organizacji patrolu bojowego wyglądają następująco (rys. 4 a–b): Rys. 4. Warianty struktury patrolu bojowego: a. wzmocniona drużyna piechoty. 26 I.2. Organizacja pododdziałów lekkiej piechoty (pluton, drużyna, grupa, sekcja) w działaniach patrolowych Rys. 4. Warianty struktury patrolu bojowego: b. pluton piechoty. 27 Rozdział I. Podstawy działań patrolowych lekkiej piechoty a) wzmocniona drużyna piechoty (12 żołnierzy), realizacja zasadzki lub napadu og- zespół dowodzenia (dowódca i radiooperator), niowego: – – grupa wsparcia (sekcja karabinu maszynowego), – grupa ubezpieczenia (sekcja ogniowa ALPHA), – grupa szturmowa (sekcja ogniowa BRAVO), b) pluton piechoty (system czwórkowy, 43 żołnierzy): zespół dowodzenia (6 żołnierzy), – – grupa wsparcia (drużyna wsparcia [karabinów maszynowych], 10 żołnierzy), – grupa ubezpieczenia (drużyna strzelecka, 9 żołnierzy), – grupa szturmowa (2 x drużyna strzelecka, 2 x 9 żołnierzy). 28 ROZDZIAŁ II Planowanie i organizacja działania II.1. Proces dowodzenia i jego składowe Uwagi ogólne Proces dowodzenia pododdziałem w działaniach patrolowych jest analogiczny do innych działań taktycznych, występuje w nim zazwyczaj założenie działania w ugru- powaniu przeciwnika, co stanowi jedno z podstawowych uwarunkowań i czynników wpływających na przebieg działania plutonu lub drużyny piechoty. Składowe procesu dowodzenia będą jednak takie same (standard polski): a) ustalenie położenia (określenie sytuacji taktycznej), b) planowanie działania, c) stawianie zadań, d) kontrola wykonania zadań16. Według standardów US Army na proces dowodzenia składają się następujące elementy: a) otrzymanie zadania bojowego, b) wydanie rozkazu (zarządzenia) przygotowawczego (ang. Warning Order, WARNO), c) planowanie wykonania zadania, d) rozpoczęcie działań (jeśli jest konieczne do wykonania zadania), e) f) dopracowanie planu działania, g) wydanie rozkazu bojowego (ang. Operations Order, OPORD), h) kontrola wykonania zadań17. rozpoznanie, 16 K. Grabowski, C. Dąbrowski, Proces dowodzenia dowódcy pododdziału w aspekcie DD/3.2.5, „Zeszyty Naukowe WSOWL” 2008, nr 2, s. 98. 17 FM 3-21.8 The Infantry Rifl e Platoon and Squad, Washington 2007, s. 5–6 i nast. 29 Rozdział II. Planowanie i organizacja działania II.1a. Ustalenie położenia Ustalenie położenia to wstępne określenie sytuacji taktycznej, w jakiej znajduje się pododdział. Jest to czynność następująca bezpośrednio po otrzymaniu rozkazu (np. rozkazu dowódcy kompanii), niezbędna do postawienia zadań przygotowawczych podwładnym. Obejmuje następujące elementy: a) określenie rodzaju działania będzie prowadził pododdział i jaki jest cel działania, b) określenie środowiska działania (walki), c) określenie niezbędnych czynności, aby osiągnąć gotowość pododdziału do reali- zacji zadania, d) określenie przeciwnika. W tej fazie procesu dowodzenia dowódca patrolu wykorzystuje wszystkie dostęp- ne źródła informacji: a) b) informacje o charakterze dyrektywnym (np. rozkazy, zarządzenia bojowe itp.), informacje sytuacyjne (np. meldunki sąsiadów, informacje z prowadzonej obser- wacji, dostępne dokumenty itp.). Uzyskane informacje o sytuacji taktycznej dowódca pododdziału umieszcza na mapie (planie, schemacie itp.) i ujmuje w notatkach własnych, co jest wystarczającą podstawą do podjęcia kolejnych działań. II.1b. Wstępne planowanie działań Planowanie działania jest najważniejszą fazą procesu dowodzenia, od niego zależy skuteczne użycie sił i środków do wykonania zadania przez pododdział. Planowanie działania obejmuje: a) ocenę sytuacji, b) określenie możliwości działania, podjęcie decyzji dotyczącej przeprowadzenia walki i wydanie zarządzenia przygotowawczego (wstępnego zarządzenia bojo- wego), rozpoznanie rejonu działania (rekonesans), c) d) opracowanie grafi cznego planu działania, e) wypracowanie niezbędnych danych do wydania rozkazu bojowego. II.1b.1. Ocena sytuacji taktycznej Ocena sytuacji taktycznej składa się z następujących etapów działania, które opisuje amerykańska matryca METT-T: a) analizy zadania (ang. Mission), b) oceny sił przeciwnika (ang. Enemy), c) oceny terenu i warunków pogodowych (ang. Terrain weather), 30 II.1. Proces dowodzenia i jego składowe d) oceny sił własnych (ang. Troops), e) określenia czasu niezbędnego do wykonania zadania (ang. Time). Istnieją rozszerzenia matrycy oceny sytuacji taktycznej: a) METT-TC – litera C oznacza uwarunkowania taktyczne wynikające z obecności ludności cywilnej (ang. Civil considerations), b) METT-TSL stosowana przez USMC, gdzie dodatkowe litery oznaczają: – – litera S (ang. Space) odległości występujące w czasie wykonywania misji (od- ległość do celu, odległość od stanowisk wsparcia ogniowego, np. artylerii), litera L (ang. Logistic)18. Analiza zadania Jest podstawową czynnością w ocenie sytuacji taktycznej i obejmuje określenie wielu aspektów związanych z wykonaniem zadania: a) zadania pododdziału (zrozumienie zadania głównego dla pododdziału oraz cel działania zdefi niowane przez przełożonego), b) sposobu wykonania zadania (zrozumienie zamiaru dowódcy i określenie zadań cząstkowych niezbędnych do wykonania zadania), c) czasu, sił i środków (niezbędnego lub określonego przez dowódcę czasu wyko- nania zadania i zabezpieczenia logistycznego), d) zmiany w sytuacji taktycznej (bieżące zmiany w sytuacji taktycznej, które miały miejsce od momentu postawienia zadania przez przełożonego). Ocena sił przeciwnika W ramach oceny sił przeciwnika, dowódca pododdziału na etapie planowania określa: a) położenie, skład i ugrupowanie przeciwnika (znane lub prawdopodobne), b) prawdopodobny charakter (model) działania, c) potencjał bojowy i morale, d) elementy (obiekty) przeciwnika przewidziane do rażenia w czasie wykonywania zadania. Ocena terenu i warunków pogodowych (analiza otoczenia) W działaniach patrolowych prawidłowa analiza wpływu terenu i warunków pogodo- wych na działania taktyczne często ma zasadnicze znaczenie dla wykonania zadania. W analizie terenu posługujemy się matrycą OCOKA: a) O – Observation Field of Fire (O – obserwacja i możliwości prowadzenia ognia): – możliwości prowadzenia obserwacji (ograniczenie, swoboda, zasięg obser- wacji własnej i przeciwnika), 18 MCI 03.35c Infantry patrolling…, s. 2–2. 31 Rozdział II. Planowanie i organizacja działania możliwości i ograniczenia prowadzenia obserwacji nocnej, – – możliwości prowadzenia ognia dalekiego/bliskiego, możliwości rażenia celów różnego rodzaju, b) C – Cover Concealment (O – ochrona i ukrycie) – przedmioty terenowe dające możliwość ukrycia się przed obserwacją i ogniem przeciwnika w każdym z eta- pów działań (element ściśle powiązany z możliwościami prowadzenia obserwacji ognia), c) O – Obstacles (P – przeszkody) – przedmioty terenowe ograniczające możliwości przemieszczania się przeciw- nika i pododdziału na trasie marszu, – przedmioty terenowe w rejonie zadania i ich wpływ na działania przeciwnika i pododdziału, d) K – Key Terrain (K – kluczowe elementy) – przedmioty terenowe pozwalające uzyskać przewagę taktyczną nad przeciwnikiem (zazwyczaj są to przedmioty te- renowe zapewniające swobodę obserwacji i ognia), e) A – Avenues of approach (D – drogi podejścia) – przedmioty terenowe umożliwia- jące dotarcie pododdziału w rejon wykonania zadania (odpowiednie maskowanie i możliwość manewru pododdziału)19. Informacje o terenie działań dowódca w procesie planowania pozyskuje z nastę- pujących źródeł: a) mapy terenu (metoda podstawowa), b) c) meldunki patroli rozpoznawczych (fi zyczne rozpoznanie rejonu wykonania zada- fotografi e lotnicze i satelitarne, nia, jednakże aktywność może zwrócić uwagę przeciwnika). Warunki pogodowe również posiadają znaczenie taktyczne i należy je przeanali- zować pod kątem następujących aspektów w realizacji zadania: a) dostosowania umundurowania i sprzętu do warunków pogodowych (np. w czasie zimy, opadów deszczu itp.), b) wpływu na prowadzenie obserwacji dziennej i nocnej przez pododdział i przeciw- nika (warunki oświetlenia oraz zjawiska pogodowe utrudniające obserwację, np. mgła i deszcz), c) wpływu warunków pogodowych na możliwość użycia uzbrojenia i systemów pola walki, d) wpływu warunków pogodowych i pory doby (warunków oświetlenia) na prze- mieszczanie się pododdziału, 19 MCI Infantry patrolling, s. 2–2 – 2–3; US Army preferuje obecnie akronim OAKOC, w rzeczy- wistości kolejność analizy elementów terenu zależy indywidualnie od decyzji dowódcy pododdziału. FM 3-21.8 The Infantry Rifl e Platoon…, s. 5–10. 32 II.1. Proces dowodzenia i jego składowe e) maskowania przemieszczania się pododdziału, f) prawdopodobnego wpływu warunków pogodowych na stopień gotowości bojo- wej przeciwnika, g) przewidywanych zmian pogody w czasie wykonywania zadania determinujących zmiany uwarunkowań taktycznych20. Ocena sił własnych Ocena sił własnych obejmuje określenie następujących aspektów stanu pododdzia- łów, analogicznie do oceny przeciwnika: a) potencjał bojowy (poziom wyszkolenia i uzbrojenie) i morale pododdziału oraz innych jednostek sił własnych w rejonie działania patrolu, b) dostępność systemów pola walki (np. systemów rozpoznawczych, łączności itp.), c) dostępność wsparcia bojowego (np. ogniowego lub inżynieryjnego) i służb zabez- pieczenia działań bojowych21. Kalkulacja czasu Kalkulacja czasu dokonywana jest na podstawie ram czasowych narzuconych w roz- kazie wyższego przełożonego. Optymalne wykorzystanie przydzielonego czasu na przygotowanie pododdziału jest miarą jakości dowodzenia i organizacji. Wykonanie prawidłowej kalkulacji czasu opiera się na trzech podstawowych za- sadach: a) zasadzie podziału czasu, b) zasadzie podziału zadań, c) zasadzie planowania odwróconego. Zasada podziału czasu (tzw. zasada jednej trzeciej, ang. one-third rule) mówi, że na etapie przygotowania do wykonania zadania przyjmuje 1/3 dostępnego czasu przeznacza się na pracę własną dowódcy (łącznie z wydaniem rozkazu bojowego), pozostałe 2/3 na przygotowania niższej kadry dowódczej oraz żołnierzy22. Zasada podziału zadań polega na przydzieleniu niektórych zadań funkcyjnym lub zespołom zadaniowym, np. RTO przygotowuje tabele łączności, nawigator i kierun- kowy mapę plastyczną terenu itp., co pozwala zaoszczędzić czas i odciążyć dowódcę patrolu. 20 W polskim żargonie wojskowym pogodę utrudniającą działanie przeciwnika (np. deszcz ze śniegiem) nazywa się żartobliwie pogodą taktyczną. 21 Combat Leaders Guide, Ft. Benning 2003, s. 2–5. 22 Alternatywnym rozwiązaniem jest tzw. zasada jednej drugiej (ang. half-rule), według której 1/2 czasu przeznaczona jest na pracę dowódcy, zaś pozostała połowa na pracę dowódców niższego szczebla. MCI 03.35c Infantry patrolling…, s. 2–4. 33 Rozdział II. Planowanie i organizacja działania Zasada planowania odwróconego polega na przyjęciu jako punkt wyjściowy go- dziny, która została zdefi niowana w rozkazie wyższego przełożonego i przykładowo będą to: a) graniczny czas wykonania zadania (ang. non limited time, NLT), b) czas osiągnięcia gotowości do wykonania zadania (gotowości bojowej), c) czas zakończenia wykonywania zadania (np. powrotu w ugrupowanie sił własnych). Kalkulację czasu wykonuje się w postaci tzw. grafi ku zadaniowo-czasowego (ta- beli lub listy) w różnych wariantach: a) kalkulacji czasu działań całości patrolu (wariant podstawowy), b) kalkulacji czasu z rozbiciem na czynności dowódcy i patrolu (stosowany wyłącz- nie dla etapu przygotowania do wykonania zadania), c) kalkulacji czasu według zasady 4 x W (When – What – Where – Who)23. W czasie wstępnej oceny sytuacji grafi k zadaniowo-czasowy dla patrolu opraco- wywany jest w wariancie podstawowym i uproszczonym (wymienia wyłącznie najważ- niejsze elementy działania): • • • • • • • • • • 07:00 Zabezpieczenie obiektu działania. 06:45 Rozpoczęcie działania na obiekcie. 05:30 Zajęcie rejonu wyjściowego przez pododdział. 04:00 Opuszczenie ugrupowania wojsk własnych. 03:30 Zajęcie rejonu zbiórki przed przekroczeniem linii własnych. 02:30 Inspekcja przedakcyjna (PCI). 01:30 Ćwiczenie przygotowawcze. 00:30 Rozkaz bojowy dowódcy patrolu. 22:30 Zarządzenie przygotowawcze. 21:30 Rozkaz dowódcy wyższego szczebla. II.1b.2. Podjęcie decyzji i wstępne zarządzenie bojowe (WZB) Podjęcie decyzji (ang. course of action development) W efekcie dokonania oceny położenia, sytuacji taktycznej oraz wstępnej kalkulacji czasu dowódca przystępuje do wstępnego opracowania modelu działania podod- działu, który umożliwia realizację wyznaczonego zadania. W wariancie lub wariantach działania uwzględnia się następujące uwarunkowania: a) wariant musi być dostosowany do realizacji zamiaru i celu działania wyższego przełożonego, b) patrol musi mieć możliwość wykonania zadania własnymi siłami lub istnieje ko- nieczność wzmocnienia przez elementy pododdziałów specjalistycznych, 23 Combat Leaders Guide…, s. 2–20. 34 II.1. Proces dowodzenia i jego składowe c) założenie zróżnicowania form działania – w przypadku opracowania kilku warian- tów, powinny zasadniczo różnić się od siebie, d) każdy z wariantów musi szczegółowo ujmować wszystkie elementy działania pododdziału w czasie wykonywania zadania zgodnie z matrycą US Army WWW- WH (Who – What – When – Where – How)24. Zamiar dowódcy powinien zawierać następujące informacje: a) myśl przewodnią dowódcy, b) sposób realizacji zadania, c) podział sił pododdziału (jeśli istnieje taka konieczność), d) priorytety wykorzystania sił i środków wsparcia oraz zabezpieczenia działań K.25. Po określeniu uwarunkowań taktycznych, możliwości działania i wyborze warian- tu realizacji zadania dowódca może wydać zarządzenie przygotowawcze. Uwaga: (1) (2) Ocena sytuacji taktycznej i możliwości działania na wstępnym etapie planowania od- bywa się na poziomie podstawowym, pozwalającym dowódcy na sfomułowanie zadań dla podwładnych, które wykonywane są równolegle do procesu przygotowania rozka- zu bojowego. W wypracowaniu modelu działania można wykorzystać metodę diagramu blokowego faz działania (ang. mission phases diagram), która pozwala na wydzielenie podstawo- wych etapów wykonania zadania: – etap wstępny (ang. pre-mission) obejmujący wszystkie czynności do momentu roz- poczęcia działania przez pododdział, – etap wtargnięcia/przenikania pododdziału w ugrupowanie przeciwnika (ang. inser- tion/infi ltration) obejmujący czas od opuszczenia rejonu kontrolowanego przez siły własne aż do osiągnięcia rejonu/ześrodkowania w pobliżu celu działania, – etap działania w rejonie obiektu obejmujący wszystkie działania w rejonie celu (rozpoznanie, obserwacja, uderzenie itd.) aż do jego opuszczenia po wykonaniu zadania, – etap wycofania i powrotu w ugrupowanie wojsk własnych (ang. exfi ltration/ex- traction) obejmujący wszystkie działania od opuszczenia rejonu celu do momentu przekroczenia FEBA i wejścia na teren kontrolowany przez siły własne, – etap końcowy (ang. post-mission) obejmujący wszystkie działania od powrotu do rejonu zbiórki w ugrupowaniu wojsk własnych26. 24 FM 3-21.8 The Infantry Rifl e Platoon…, s. 5–16. 25 Grabowski K., Dąbrowski C., Proces dowodzenia…, op. cit., s. 110. 26 W przypadku użycia środków przerzutu drogą powietrzną Amerykanie rozbijają ten etap na wtargnięcie w ugrupowanie przeciwnika (intsertion, tj. okres od wejścia pododdziału do np. śmigłowca aż do jego opuszczenia), infi ltracja obejmuje zaś przemieszczanie się w ugrupowaniu przeciwnika aż do osiągnięcia rejonu celu. US Navy SEAL Patrol Leader s Handbook, Boulder 1994, s. 6–7; Słownik terminologii NATO nie do końca jasno rozróżnia te dwa terminy, ponieważ w przypadku infi ltracji jako jeden ze sposobów wymienia przeniknięcie nad pozycjami przeciwnika. AAP-6, s. 204. 35 Rozdział II. Planowanie i organizacja działania Wstępne zarządzenie bojowe (ang. Warning Order) Wstępne zarządzenie bojowe (WZB) poprzedza wydanie właściwego rozkazu bojo- wego i umożliwia dowódcy przygotowanie pododdziału do dalszych działań poprzez przekazanie podstawowych informacji oraz zainicjowanie wykonania określonych czynności niezbędnych do wykonania zadania (planowania i zabezpieczenia mate- riałowego). Wydawany jest zazwyczaj przez dowódcę pododdziału, lecz może być to również osoba wyznaczona w przypadku jego nieobecności w związku z wykonywaniem in- nych czynności, np. przeprowadzenia rekonensansu w rejonie wykonywania zadania. Zarządzenie przygotowywane jest zgodnie ze schematem rozkazu bojowego i obej- muje następujące elementy: a) sytuacja taktyczna: – wstępne dane o siłach przeciwnika, – wstępne dane o wojskach własnych, b) zdefi niowanie zadania pododdziału, c) ogólne wytyczne koordynujące: – pododdziały i żołnierze uczestniczący w zadaniu (podział na grupy zadanio- we i funkcyjnych), łańcuch dowodzenia, – – amunicja i środki ogniowe (standardowe i dodatkowe), – sprzęt specjalny (np. odbiorniki GPS, noktowizyjne środki obserwacji itp.), – umundurowanie, – środki rozpoznawcze, d) kalkulacja czasu (wytyczne koordynujące): – czas i miejsce postawienia rozkazu bojowego, – inne wytyczne czasowe (np. czas przygotowania środków bojowych), e) pomocnicze wytyczne wykonawcze (przydział zadań dodatkowych) i określenie czasu ich wykonania, zakres minimalny obejmuje: – czynności zastępcy dowódcy, – czynności dowódców grup zadaniowych, – mapa plastyczna, – system łączności27. Uwaga: (1) Po wydaniu wstępnego zarządzenia bojowego, jeśli istnieje konieczność, pododdział przemieszcza się (w całości lub części) w wyznaczony rejon. 27 B-GL-392-004/FP-001 Patrolling…, s. 34–35; C. Larsen, N. Wade, The Small Unit Tactics. Leader s Reference Guide to Conducting Tactical Operations, Lakeland 2008, s. 1–28; MCI 03.35c Infantry patrolling…, s. 2–6 – 2–7. 36 II.1. Proces dowodzenia i jego składowe (2) W praktyce dowodzenia dowódca wydaje także (w wersji uproszczonej) zarządzenie przygotowawcze (ang. initial warning order) wydawane na podstawie podstawowej analizy zadania i obejmujące niektóre elementy, np. pobranie sprzętu28. II.1b.3. Rekonesans dowódcy Rekonesansem nazywamy działania podejmowane w celu uzyskania lub potwierdze- nia informacji o aktywności i środkach ogniowych przeciwnika w rejonie działania za pomocą obserwacji bezpośredniej lub innych metod wykrywania. Wyróżniamy następujące formy rekonesansu: rekonesans tradycyjny (obserwacja dowódcy lub dowódcy z podwładnymi), a) b) rekonesans powietrzny (rozpoznanie lotnicze w czasie rzeczywistym, np. z wy- korzystaniem śmigłowca lub BSP/BSL, metoda ta uznawana jest za najlepsze źródło informacji), rekonesans ze wsparciem technicznym (praca dowódcy lub zespołu na wirtual- nych modelach terenu)29. c) Niezależnie od przyjętej formy dowódca w czasie działania na tym etapie koncen- truje się na pozyskaniu informacji dotyczących następujących elementów: a) szlaków komunikacyjnych, b) przeszkód terenowych i sztucznych, c) przedmiotów terenowych o charakterze punktów orientacyjnych, d) posterunków obserwacyjnych (własnych i przeciwnika), e) stanowisk ogniowych przeciwnika, f) potencjalnych pól martwych w systemie ognia przeciwnika i skrytych dróg podej- ścia, g) potencjalnych obszarów niebezpiecznych, h) potencjalnych rejonów zasadzek przeciwnika30. II.1b.4. Koordynacja działań pododdziału z innymi elementami sił własnych Koordynacja działań jest procesem mającym na celu określenie możliwości optyma- lizacji wariantów i rzeczywistego współdziałania pododdziału z innymi elementami sił własnych. Występuje w etapach planowania, przygotowania oraz wykonania zadania i obejmuje następujące obszary: a) koordynacja ognia wsparcia (moździerze, artyleria, CAS) pod kątem możliwości użycia w różnych etapach wykonania zadania, b) koordynacja działania z pododdziałami wysuniętymi w ugrupowaniu wojsk własnych, 28 Jest to procedura w pewnym stopniu przypominająca proces wydawania rozkazu bojowego i uzupełniającego rozkazu bojowego. B-GL-392-004/FP-001 Patrolling…, s. 22. 29 Grabowski K., Dąbrowski C., Proces dowodzenia…, s. 111. 30 B-GL-392-004/FP-001 Patrolling…, s. 40. 37 Rozdział II. Planowanie i organizacja działania c) koordynacja z innymi pododdziałami działającymi w ugrupowaniu przeciwnika w tym samym rejonie, d) koordynacja działania z pododdziałami zabezpieczenia bojowego działań, e) koordynacja działania z komórkami rozpoznawczymi (S – 2) wyższego szczebla31. II.1b.5. Opracowanie graficznego planu działania Opracowanie grafi cznego planu działania dzieli się na dwa rodzaje: a) szkic koncepcyjny (ang. concept sketch). Powstaje w efekcie pracy dowódcy na mapie i fotografi ach lotniczych i przedstawia w formie grafi cznej wszystkie klu- czowe dla wykonania zadania elementy: rejon ześrodkowania, linie koordynacyj- ne, rejony zastrzeżone, trasy marszu, punkty zbiórki, cel działania itp. Szkic nie musi być wykonywany w skali (na podstawie szkicu wykonuje się później olea- tę dołączaną do rozkazu), należy zachować jednak realne położenie elementów względem siebie (rys. 5), b) mapa plastyczna (ang. terrain model) stanowiąca trójwymiarowe odwzorowanie obszaru działania pododdziału. Rys. 5. Przykład szkicu koncepcyjnego wykonanego na potrzeby planowania wykonania zadania. Mapa plastyczna powinna przedstawiać następujące elementy: a) odzwierciedlać główne kierunki geografi czne (kierunek północny przedstawiony na modelu musi być zgodny z rzeczywistą północą geografi czną), b) uwzględniać podstawowe formy ukształtowania terenu i przedmioty terenowe, c) uwzględniać siatkę kilometrową UTM, 31 MCI 03.35c Infantry patrolling, s. 2–8. 38 II.2. Rozkaz bojowy i zarządzenie bojowe d) przedstawiać położenie elementów kluczowych dla wykonania zadania: rejon ze- środkowania, trasy marszu, punkty zbiórki, cel działania, pozycje przeciwnika itp. (fot. 2, patrz: Aneks Ia–b). Fot. 2. Wykorzystanie mapy plastycznej w planowaniu działania: a. etap przygotowania mapy plastycznej (w żargonie GSR ON.pl ta czynność nazywana jest żartobliwie tworzeniem świata). Widoczne elementy modelu, które pozwalają uzyskać efekt trójwymiarowości: mech (las), kawałki betonu (zadudowa), kawałki tektury (mosty), włóczki (linie siatki i dróg). b. odpowiednie wymiary i usytuowanie mapy zapewniają możliwość uczestniczenia w tym etapie planowania wszystkim uczestnikom patrolu. Na fotografii dowódca plutonu stawia zadania dowódcom poszczególnych grup zadaniowych w patrolu (ćwiczenie Rajd w działaniach piechoty, Łódź 2013). Uwaga: Za wykonanie mapy plastycznej (modelu terenu) odpowiedzialni są: a) w przypadku patrolu wykonywanego przez pluton jest to sierżant plutonu (pomocnik dowódcy plutonu) oraz zespół prowadzący/nawigacyjny (kierunkowy i nawigator), w przypadku patrolu wykonywanego przez drużynę jest to zespół prowadzący (kierun- kowy i nawigator). b) II.2. Rozkaz bojowy i zarządzenie bojowe Uwagi ogólne Na podstawie otrzymanych informacji z różnych źródeł, uwzględnieniu możliwych zmian sytuacji taktycznej oraz na podstawie osobistego rekonesansu, dowódca pod- oddziału opracowuje szczegółowy plan działania. Ujmowany jest on początkowo w formie notatek i szkiców, następnie zespalanych w zapis kompletnego rozkazu, który wykorzystywany jest w trakcie odprawy z dowódcami. Odprawa i stawianie za- dań odbywa się przy mapie plastycznej terenu (modelu terenu) lub w przypadku braku tej możliwości z wykorzystaniem map, szkiców i fotografi i. 39 Rozdział II. Planowanie i organizacja działania II.2a. Rozkaz bojowy (format) Uwagi ogólne Rozkaz bojowy konstruowany jest według formatu pięciu punktów (ang. SMEAC): a) sytuacja taktyczna (ang. Situation), b) zadanie (ang. Mission), c) d) zabezpieczenie logistyczne (ang. Administration and logistic), e) dowodzenie i łączność (ang. Command and signal). realizacja (ang. Execution), Metody stawiania rozkazu Przy postawieniu rozkazu możemy zastosować różne metody przekazu treści: a) rozkaz ustny (werbalny) – jest to najbardziej uproszczona i najszybsza forma postawienia rozkazu, stosowana w przypadku w stawianiu FRAGO lub ograniczo- nego czasu przeznaczonego na przygotowanie do wykonania zadania (istnieje możliwość pominięcia części informacji lub błędnego zrozumienia przez pod- władnych). b) rozkaz w oparciu o szkic działania – w tej metodzie część tekstowa uzupełniona jest schematem działania wykonanym z użyciem znaków taktycznych (rys. 6), c) rozkaz w oparciu o oleatę (ang. overlay) – w tej metodzie część tekstowa uzu- pełniona jest przez zespół szkiców wykonanych na przezroczystym podkładzie nakładanych na mapę. Szkice odzwierciedlają wiele elementów działania (np. schemat manewru, pozycje przeciwnika, obszary objęte obserwacją, obszary niedostępne itd.) w połączeniu z terenem przedstawionym na mapie (fot. 3)32. Uwaga: (1) Niezależnie od wybranej metody w czasie stawiania rozkazu należy używać mapy pla- stycznej i map topografi cznych. W przypadku stawiania rozkazu na obszarze tyłowym rozkaz omawiany jest przy ma- pie plastycznej w obecności wszystkich uczestników patrolu. W przypadku stawiania rozkazu w czasie działań w ugrupowaniu przeciwnika (np. w bazie patrolowej lub rejonie ześrodkowania) lub w rejonie przedniej rubieży wojsk własnych (FLOT) rozkaz omawiany jest z poszczególnymi drużynami, pozostałe pro- wadzą ubezpieczenie. Stawianie rozkazu przez dowódcę nie powinno być przerywane pytaniami podwład- nych, pytania zadawane są dopiero po zakończeniu omawiania rozkazu. (2) (3) (4) 32 C. Larsen, N. Wade, The Small Unit Tactics, op. cit., s. 1–41. 40 II.2. Rozkaz bojowy i zarządzenie bojowe Rys. 6. Szkic wykonany z użyciem znaków taktycznych oparty o wcześniejszy szkic działania. Fot. 3. Przykład użycia oleaty w planowaniu działań. Użycie kalki technicznej lub folii umożliwia wykonanie precyzyjnego szkicu działania pododdziału bez niszczenia mapy (Kurs Dowódców Drużyn (KDD), Łódź 2013). II.2a.1. Sytuacja W tym punkcie rozkazu omawiana jest bieżąca (a także przewidywana) sytuacja tak- tyczna w rejonie wykonywania zadania oraz czynniki ją kształtujące. Punkt ten ma charakter informacyjny, nie zawiera elementów zadaniowych dla pododdziałów i skła- da się z następujących podpunktów: 41
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Działania patrolowe lekkiej piechoty
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: