Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00269 006021 14079441 na godz. na dobę w sumie
Dziecko w rozstaniu rodziców. Wydanie 1 - ebook/pdf
Dziecko w rozstaniu rodziców. Wydanie 1 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 301
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0453-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Kryzys rodziny, zwłaszcza ten, w który konieczna staje się ingerencja aparatu państwa, wywołuje często skrajne emocje u osób bezpośrednio nim dotkniętych. Szczególnie trudna jest sytuacja, gdy osią rodzinnego konfliktu staje się kwestia opieki nad wspólnymi dziećmi.

Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie – poza instytucjami prawnymi oraz narzędziami proceduralnymi – praktycznych mechanizmów pomocnych w prewencji konfliktu, skutecznym zahamowaniu jego rozwoju, jak też w zapobieganiu jego najbardziej drastycznym skutkom.

W książce w przystępny sposób przedstawiono kluczowe pojęcia i instytucje prawne regulujące sytuację dziecka w rodzinie. Omówienie to przybliża istotę takich zagadnień, jak:

zakres i sposób wykonywania władzy rodzicielskiej;

kontakty z dzieckiem, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji, gdy konieczne staje się ich uregulowanie;

obowiązek alimentacyjny;

zarząd majątkiem dziecka;

ustanowienie opieki i kurateli.

Aspekty praktyczne tych zagadnień, a zwłaszcza konfliktów, jakie mogą powstać na tym tle, w nowatorski sposób przedstawiono w rozdziale poświęconym mediacji w sprawach rodzinnych.

Na szczególną uwagę zasługuje także omówienie zagadnienia porwań rodzicielskich, gdyż jest to problematyka, której dotąd nie poświęcano w piśmiennictwie należytej uwagi. W przedstawiającym tę tematykę rozdziale wyjaśniono m.in. dominujące poglądy w kwestii przesłanek reakcji organów ścigania na porwania rodzicielskie, podstawy prawne żądania takiej reakcji – zarówno w odniesieniu do terytorium Polski, jak i poza nim – a także zawarto wiele praktycznych informacji dotyczących możliwych do podjęcia działań.

W książce zawarte są również wzory pism, które dodatkowo ułatwiają wszechstronne skorzystanie z zamieszczonych w niej informacji.

Paulina Gluza – absolwentka wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, od 2006 r. związana z ruchem pozarządowym, w ramach którego zajmuje się prawnymi i praktycznymi aspektami zjawiska porwań rodzicielskich w Polsce i na świecie.

Zofia Kołakowska-Halbersztadt – adwokat, specjalista prawa rodzinnego, jest prezesem fundacji Consensius – Europejskie Centrum Mediacji, zajmującej się m.in. prowadzeniem postępowań mediacyjnych z zakresu prawa rodzinnego i gospodarczego, pracy, nieletnich, karnych.

Maciej Tański – mediator i trener umiejętności mediacyjnych od 1996 r. Mediuje w sporach cywilnych, rodzinnych i gospodarczych. Prowadził kilkaset spraw mediacyjnych. Kieruje Centrum Mediacji Partners Polska i Centrum Mediacji Gospodarczej w Warszawie, a od 2005 r. jest członkiem Społecznej Rady ds. Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów i Konfliktów przy Ministrze Sprawiedliwości.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Poszczególne części książki opracowali: Paulina Gluza: wstęp, rozdz. 3 Zofia Kołakowska-Halbersztadt: wstęp, rozdz. 1 Maciej Tański: rozdz. 2 Opracowanie redakcyjne: Katarzyna Bojarska, Joanna Pastuszka Redaktor prowadzący: Joanna Pastuszka Opracowanie techniczne: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Paragrafik Zdjęcie na okładce: © iStock.com/4774344sean Wszystkie zamieszczone we wzorach pism i orzeczeń przykładowe dane osób, organizacji oraz wymienione w nich miejsca są fikcyjne. Żadne skojarzenia z jakimikolwiek rzeczywistymi osobami nie są zamierzone ani nie należy się ich doszukiwać. © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-278-0453-2 Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa LexisNexis Polska Sp. z o.o. tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 ROZDZIAŁ I. Instytucje prawne regulujące sytuację dziecka w rodzinie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1. Władza rodzicielska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1.1. Rodzice . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1.2. Reprezentowanie małoletniego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 1.3. Zakres i granice władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 1.4. Sposób wykonywania władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . 27 1.5. Sposób korzystania ze wspólnego mieszkania . . . . . . . . . . . . . 32 1.6. Zmiana miejsca zamieszkania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 1.7. Modyfikacje zakresu władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . 36 1.8. Postępowania o ograniczenie, pozbawienie oraz zawieszenie władzy rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 1.9. Wzory wniosków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 1.9.1. Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej . . . . . . . . 48 1.9.2. Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej . . . . . . . . 50 1.9.3. Pozew o rozwód z wnioskiem o uregulowanie spraw związanych z małoletnim dzieckiem stron . . . . . . . . . . 52 2. Kontakty z dzieckiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 2.2. Orzeczenie zakazu osobistej styczności rodziców z dzieckiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 2.3. Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem na czas toczącego się postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 2.4. Zobowiązanie przez sąd rodziców do określonego postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 2.4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 5 Spis treści 2.4.3. Dopuszczalność żądania kontaktów z dzieckiem 2.4.2. Nakaz zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za naruszenie obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 przez jego dalszych krewnych oraz osoby niespokrewnione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 2.5. Status małoletniego w sprawach o kontakty z dzieckiem . . . 73 2.6. Kurator sądowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 2.7. Uregulowanie kontaktów z dzieckiem a zamieszkanie jednego z rodziców poza granicami Polski . . . . . . . . . . . . . . 74 2.8. Mediacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 2.9. Rozwód a obowiązek uregulowania kwestii kontaktów małoletnich dzieci stron z rodzicami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 2.10. Opłaty przy złożeniu pozwu o rozwód i pozwu o separację . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 2.11. Wzory wniosków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 2.11.1. Wniosek o umożliwienie utrzymywania kontaktów z wnukiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 2.11.2. Wniosek o ustalenie sposobu kontaktów z dzieckiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 2.11.3. Wniosek o zagrożenie zapłatą sumy pieniężnej . . . . . 84 2.11.4. Wniosek o nakazanie zapłaty sumy pieniężnej . . . . . 86 3. Alimenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 3.2. Zakres świadczeń alimentacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 3.3. Czas trwania obowiązku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . 98 3.4. Zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . 101 3.5. Postępowanie w sprawach o alimenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 3.5.1. Właściwość sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 3.5.2. Pełnomocnictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 3.5.3. Ugoda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 3.5.4. Koszty sądowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 3.5.5. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych . . . . . . . . . . . . . . 104 3.6. Wzór pozwu o zasądzenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 4. Zarząd majątkiem dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 4.1. Zarząd dokonywany przez rodziców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 4.2. Wyłączenie spod zarządu rodziców przedmiotów oddanych dziecku na podstawie umowy darowizny lub testamentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 4.3. Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu . . . . . . . . 109 4.4. Wzór wniosku o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka . . 112 6 Spis treści 5. Ustanowienie opieki i kurateli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 5.1. Kuratela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 5.1.1. Kurator dla dziecka poczętego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 5.1.2. Kurator dla ubezwłasnowolnionego częściowo . . . . . . 117 5.1.3. Kurator dla osoby ułomnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 5.1.4. Kurator dla osoby nieobecnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 5.1.5. Kurator zastępujący przedstawiciela ustawowego . . . . 119 5.1.6. Kurator do zarządu majątkiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 5.1.7. Kurator w sprawach o prawa stanu . . . . . . . . . . . . . . . 120 5.1.8. Kurator procesowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 5.1.9. Kurator osoby prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 5.1.10. Kurator spadku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 5.1.11. Postępowanie przed sądem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 5.2. Opieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 5.3. Wywiad środowiskowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 5.4. Wzory pism . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 5.4.1. Wniosek o ustanowienie kuratora celem 3. Różnice między mediacją a negocjowaniem przez pełnomocników, reprezentowania małoletniego przy czynnościach z udziałem rodziców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 5.4.2. Wniosek o ustanowienie opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 ROZDZIAŁ II. Mediacja w prawie rodzinnym . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 2. Czym jest mediacja? Definicje, różnice w rozumieniu jej celu i konsekwencje tych różnic . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 2.1. Definicja operacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 2.2. Ugoda jako cel mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 2.3. Mediacja jako zawód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 2.4. Mediacja według dyrektywy unijnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 terapią, poradnictwem rodzinnym lub małżeńskim . . . . . . . . . . . . . 139 3.1. Negocjacje pośrednie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 3.2. Mediacja a pomoc psychologiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 3.3. Mediacja a doradztwo prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 4. Regulacje dotyczące mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 4.1. Podstawy prawne mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 4.2. Główne zasady mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 4.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 4.2.2. Dobrowolność udziału w mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 4.2.3. Bezstronność mediatora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 4.2.4. Niejawność postępowania mediacyjnego . . . . . . . . . . . . 152 cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 7 4.2.4.1. Zasada poufności w Kodeksie postępowania Spis treści 4.2.4.2. Wyjątki od zasady poufności . . . . . . . . . . . . . . 154 4.2.4.3. Kontakty mediatora z innymi specjalistami . . . 155 4.2.5. Neutralność mediatora wobec przedmiotu sporu . . . . . . 158 4.2.6. Mediacja w sprawach rodzinnych a ugoda . . . . . . . . . . 159 4.2.7. Protokół z przebiegu mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 4.2.8. Czas trwania mediacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 4.2.9. Wzory pism . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 4.2.9.1. Protokół z przebiegu postępowania mediacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 4.2.9.2. Protokół z mediacji umownej . . . . . . . . . . . . . . 168 5. Porozumienie rodziców (plan wychowawczy) . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 5.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 5.2. Czym jest porozumienie rodziców? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 5.3. Porozumienie w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym . . . . . . . 172 5.4. Porozumienie rodziców żyjących w rozłączeniu . . . . . . . . . . . 174 5.5. Co i jak można uregulować w planie wychowawczym? . . . . . 176 5.5.1. Przegląd głównych tematów planu wychowawczego . . . 176 5.5.2. Władza rodzicielska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 5.5.3. Miejsce zamieszkania dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 5.5.4. Opieka bieżąca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 5.5.5. Sposób spędzania świąt i innych dni szczególnych . . . . 182 5.5.6. Sposób spędzania wakacji i ferii zimowych . . . . . . . . . . 183 5.5.7. Finansowanie potrzeb dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 za granicą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 6.1. Regulacje prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 6.2. Mediacja transgraniczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 ROZDZIAŁ III. Porwanie rodzicielskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 1. Porwanie rodzicielskie – zarys problemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 2. Porwanie rodzicielskie a instrumenty prawa cywilnego . . . . . . . . . 194 lub pozostającej pod opieką . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 2.1.1. Faza rozpoznawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 2.1.2. Faza wykonawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 Praw Człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 3. Porwanie rodzicielskie a instrumenty prawa karnego . . . . . . . . . . . 214 3.1. Bezprawne uprowadzenie lub zatrzymanie. . . . . . . . . . . . . . . . 214 3.2. Postulat penalizacji uprowadzenia dokonanego przez rodzica 6. Mediacja w sporach o uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka niepozbawionego władzy rodzicielskiej. Uregulowania w innych krajach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 2.1. Odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej 2.2. Orzeczenia Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału 8 Spis treści 3.3. Niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu – art. 244 Kodeksu karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 3.4. Europejski nakaz aresztowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 3.5. Orzeczenia Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 4. Porwanie rodzicielskie w prawie międzynarodowym . . . . . . . . . . . 227 4.1. Konwencja haska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 4.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 4.1.2. Bezprawne uprowadzenie i bezprawne zatrzymanie . . 230 4.1.3. Miejsce stałego pobytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 4.1.4. Prawo do opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 4.1.5. Wniosek o wydanie dziecka i wniosek o ochronę wykonywania prawa do odwiedzin . . . . . . . . . . . . . . . 234 4.1.6. Organ centralny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 4.1.7. Wybrane organy centralne i organizacje pozarządowe zajmujące się problematyką porwań rodzicielskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 4.1.7.1. Zjednoczone Królestwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 4.1.7.2. Republika Federalna Niemiec . . . . . . . . . . . . . 242 4.1.7.3. Holandia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 4.1.7.4. Stany Zjednoczone Ameryki . . . . . . . . . . . . . . 245 4.1.8. Odmowa wydania dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 4.1.8.1. Przystosowanie się dziecka do nowego środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 4.1.8.2. Faktyczne wykonywanie prawa do opieki . . . 249 4.1.8.3. Wyrażenie zgody lub późniejsze wyrażenie zgody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 4.1.8.4. Szkoda fizyczna lub psychiczna bądź inna sytuacja nie do zniesienia . . . . . . . . . . . . . . . 250 4.1.8.5. Sprzeciw dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 4.1.9. Miejsce, do którego dziecko ma powrócić w razie wydania nakazu powrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 4.1.10. Prawo do odwiedzin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 4.1.11. Orzeczenia Sądu Najwyższego i orzecznictwo międzynarodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 4.1.12. Wzory dokumentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 4.1.12.1. Wniosek o zwrot dziecka na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę sporządzonej w Hadze dnia 25 października 1980 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 108, poz. 528 ze sprost.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 9 Spis treści 4.1.12.2. Wniosek o wykonanie prawa do osobistych kontaktów na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę sporządzonej w Hadze dnia 25 października 1980 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 108, poz. 528 ze sprost.) . . . . . . . . . . . . . . 269 4.2. Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej (tzw. Bruksela II bis) . . . . . . 274 4.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 4.2.2. Rozporządzenie a bezprawne uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 4.2.3. Tryb postępowania w przypadku bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka . . . . . . . . . . . . . 278 4.2.4. Stanowisko Rzecznika Generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . 280 5. Porwanie rodzicielskie a zgłoszenie zaginięcia dziecka Policji . . . . 283 5.1. Kategorie osób zaginionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 5.2. Przyjęcie zgłoszenia zaginięcia przez Policję . . . . . . . . . . . . . . 287 5.3. Czynności podejmowane przez Policję . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 5.4. Zakończenie poszukiwań przez Policję . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 5.5. Załącznik – zawiadomienie o przyjęciu zgłoszenia zaginięcia osoby kategorii III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 292 6. Zespół oddzielenia od jednego z rodziców (alienacji rodzicielskiej) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 294 7. Polskie instytucje państwowe i pozarządowe w służbie dziecku . . . 299 7.1. Rzecznik Praw Dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 7.2. Rzecznik Praw Obywatelskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299 7.3. Pełnomocnik Rządu do spraw Równego Traktowania . . . . . . . 300 7.4. Komitet Ochrony Praw Dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 7.5. Fundacja Dzieci Niczyje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 7.6. Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych . . 302 Wykaz skrótów Biul. SN d.k.p.c. EKPC – Biuletyn Sadu Najwyższego – Kodeks postępowania cywilnego – powstały z połączenia roz- porządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej z 29 listopada 1930  r. (Dz.U. Nr 83, poz. 651) i z 27 października 1932 r. (Dz.U. Nr 93, poz. 803), ogłoszonych jako tekst jednolity w obwieszcze- niu Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 1950 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 394) – nieobowiązujący – Europejska Konwencja o  ochronie praw człowieka i  podstawo- wych wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr  3, 5 i  8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) – ustawa z  23 kwietnia 1964  r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr  16, k.c. poz. 93 ze zm.) – ustawa z  6 czerwca 1997  r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr  88, k.k. poz. 553 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. k.k.w. Nr 90, poz. 557 ze zm.) – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z  2 kwietnia 1997  r. Konstytucja RP (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) Konwencja haska – Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę sporządzona w Hadze dnia 25 października 1980 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 108, poz. 528 ze sprost.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administra- cyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z  6 czerwca 1997  r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) – ustawa z 27 czerwca 1950 r. – Kodeks rodzinny (Dz.U. Nr 34 poz. 308 ze zm.) – nieobowiązujący – ustawa z  25 lutego 1964  r. – Kodeks rodzinny i  opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) k.p. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.r. k.r.o. 11 Wykaz skrótów LexisNexis nowelizacja z 6 listopada 2008 r. OSAiSN OSN OSNAPiUS OSNC OSNCP OSNKW OSP OTK-A p.a.s.c. p.o.p.c. Prok. i Pr. p.w.k.p.c. SA SN u.k.s.c. Wok. na, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1994 r.) – Lexis.pl – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska – ustawa z 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzin- ny i  opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr  220, poz. 1431) – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych i Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, Administracyj- – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, Administracyj- na, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1964 r. do 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Karna – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – seria A – ustawa z 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego – ustawa z  18 lipca 1950  r. – Przepisy ogólne prawa cywilnego – „Prokuratura i Prawo” – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks – Sąd Apelacyjny – Sąd Najwyższy – ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cy- – „Wokanda” (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm.) (Dz.U. Nr 34, poz. 311 ze zm.) – nieobowiązująca postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 297 ze zm.) wilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) Wstęp Łatwo o zgodność w sprawach, które nas nie przejmują Johann Joachim Spalding – niemiecki filozof (1714–1804) Kryzys rodziny, zwłaszcza ten, w  który konieczna staje się ingerencja aparatu państwa, wywołuje często skrajne emocje u osób bezpośrednio nim dotkniętych. Dlatego uregulowanie stosunków społecznych, jakimi są relacje rodzinne – z natury swej ściśle związane z osobistą sferą funk- cjonowania człowieka – jest jednym z trudniejszych wyzwań stojących przed ustawodawcą, sądem czy podmiotem wykonawczym. Potrzeba ochrony poszczególnych członków rodziny – w  tym przede wszystkim bezbronnego dziecka – przed negatywnymi skutkami jej roz- padu, wymaga finezji w tworzeniu oraz stosowaniu prawa. Nieocenione znaczenie ma również podejmowanie wysiłków na rzecz podnoszenia świadomości społecznej w  zakresie dostępnych metod łagodzenia kon- fliktu, zakresu praw i  obowiązków poszczególnych członków rodziny, a przede wszystkim potrzeb dziecka, takich jak bezpieczeństwo i stabili- zacja, których realizacja może zagwarantować jego prawidłowy rozwój. Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie – poza instytucjami praw- nymi oraz narzędziami proceduralnymi – praktycznych mechanizmów pomocnych w prewencji konfliktu, skutecznym zahamowaniu jego roz- woju, jak też w zapobieganiu jego najbardziej drastycznym skutkom. W związku z tym, że od rodzaju konfliktu, jego skali oraz postaw stron zależeć będzie metoda jego rozwiązywania, osią niniejszej publikacji jest wypadkowa wymienionych czynników poparta spostrzeżeniami współ- autorów – praktyków w dziedzinie stosowania prawa, mediacji w pra- 13 Wstęp wie rodzinnym, współpracowników organizacji pozarządowych zajmu- jących się statutowo sprawami dziecka. Publikacja wskazuje możliwe działania podmiotów zarządzających konfliktem w rodzinie, począwszy od samych stron konfliktu, poprzez mediatorów, organizacje pozarzą- dowe, a skończywszy na stosownych organach państwa w największym stopniu ingerujących w stosunki rodzinne w sytuacjach, w których do- bra wola i  dialog ustępują miejsca agresji, reakcjom odwetowym czy samosądom, co wyrażać się może np. w  uprowadzeniu dziecka przez jednego z rodziców, o czym traktuje ostatni rozdział. Nieprzypadkowo zatem przyjęta w  niniejszej książce kolejność oma- wianych zagadnień opiera się na pewnej ich sekwencji. Otóż najpierw w  rozdziale 1 przedstawiono podstawowe zagadnienia prawne, któ- rych zastosowanie może służyć uniwersalnie uregulowaniu oraz popra- wie sytuacji dziecka, m.in. w  trakcie rozstawania się jego rodziców. W  rozdziale 2 przedstawiono mediację jako jedną z  metod służących uzyskaniu porozumienia stron w  duchu poszanowania ich woli oraz obowiązujących zasad prawa. Z kolei w rozdziale 3 omówiono zagad- nienia dotyczące władczej ingerencji państwa w sytuacjach najbardziej skrajnych. Oczywiście zbytnim uproszczeniem byłoby ścisłe przypisywanie poszcze- gólnych metod zarządzania konfliktem odpowiednim stopniom jego nasi- lenia, ponieważ – podobnie jak natury ludzkiej nie sposób ubrać w ramy prawne – nie sposób za każdym razem przewidzieć, jaki sposób rozwią- zywania sporu będzie najbardziej skuteczny i  najlepszy dla członków rozpadającej się rodziny. Nie ulega jednak wątpliwości, że przedstawio- ne w niniejszej publikacji zagadnienia będą odnosiły się konsekwentnie do położenia dziecka w sytuacji rozstania rodziców, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z dzieckiem pochodzącym z małżeństwa, kon- kubinatu, czy też innej formy wzajemnej relacji rodziców. Ilekroć usta- wodawca przewiduje różnice w regulacjach prawnych odnoszących się do dziecka we wspomnianych sytuacjach, tylekroć znajdą one odzwier- ciedlenie w  stosownych uwagach, zwłaszcza gdy mowa jest o  art.  58 oraz art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wydaje się, że do ochrony dziecka na rożnych etapach rozpadu rodziny najpełniej przyczynić się może nasza postawa jako osób mniej lub bar- dziej zaangażowanych w jego życie – czy to z punktu widzenia osobi- 14 Wstęp stego, czy też pełnionej funkcji zawodowej – oparta przede wszystkim na szacunku względem dziecka oraz rozpoznaniu jego potrzeb, co często wymaga świadomości, wiedzy, doświadczenia oraz odpowiedniej komu- nikacji. Mamy nadzieję, że publikacja ta choć w  małym stopniu przyczyni się do podejmowania dojrzałych i  światłych decyzji wobec najmłodszych spośród nas, abyśmy niebawem w ich dorosłych postawach społecznych z radością mogli zobaczyć nasz dzisiejszy wysiłek i wkład w ochronę ich dobra. Autorzy Rozdział I Instytucje prawne regulujące sytuację dziecka w rodzinie 1. Władza rodzicielska 1.1. Rodzice W najczęściej spotykanych w  życiu przypadkach władza rodzicielska względem małoletniego dziecka przysługuje jego biologicznym rodzi- com. Dla ustawodawcy nie jest zatem obojętna kwestia rozstrzygnięcia tego, kto – zgodnie z prawem – jest matką lub ojcem dziecka. Kwestię, kto jest matką dziecka, rozstrzyga art. 619 k.r.o. Art. 619 k.r.o.: Matką dziecka jest kobieta, która dziecko urodziła. Wskazany przepis został wprowadzony do Kodeksu rodzinnego i  opie- kuńczego na podstawie nowelizacji z 6 listopada 2008 r. Wcześniejszy brak występowania przepisów wskazujących na macierzyństwo ko- biety, która dziecko urodziła, wynikał z  występującej pewności co do osoby matki dziecka – zgodnie z  łacińską paremią mater semper certa est. W  świetle prawa rodzinnego – do czasu nowelizacji z  6 listopada 2008 r. – przyjmowano, że stosunek macierzyństwa powstaje z chwilą urodzenia dziecka przez matkę. Było zatem oczywiste, że sporządzenie aktu urodzenia dziecka jedynie potwierdza istnienie stosunku prawnego macierzyństwa. 17
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dziecko w rozstaniu rodziców. Wydanie 1
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: