Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00036 005624 12213220 na godz. na dobę w sumie
Dzieje polskiej placówki dyplomatycznej w Bukareszcie (1919–1940) - ebook/pdf
Dzieje polskiej placówki dyplomatycznej w Bukareszcie (1919–1940) - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 244
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3796-9696-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> historia, militaria, wojskowość >> polska
Porównaj ceny (książka, ebook (-18%), audiobook).
 Po upadku Austro-Węgier Rumunia stała się potencjalnym sprzymierzeńcem Polski w kontekście polityki wschodniej. W tym czasie stosunek obu krajów do Rosji mógł stanowić wspólny mianownik ewentualnego porozumienia. Rumuni obawiali się o przyszłość Besarabii, Polska mogła się z kolei obawiać kontestowania przez Rosję ambicji do objęcia w posiadanie dużej części kresów wschodnich. W związku z tym poszukiwanie wzajemnego porozumienia było zjawiskiem naturalnym. Dodatkowym elementem wzmacniającym współpracę był brak wzajemnych pretensji terytorialnych, co było pewnego rodzaju ewenementem w odniesieniu do innych sąsiadów odradzającej się Rzeczypospolitej. W 1938 r. Poselstwo w Bukareszcie zostało podniesione do rangi ambasady. Zasadnicze ramy czasowe książki zamykają się w latach 1918–1940, czyli od pierwszych prób utworzenia placówki do momentu likwidacji Ambasady pod naciskiem rumuńskim w listopadzie 1940 r. Rozprawa w dużej mierze opiera się na materiale źródłowym: archiwaliach oraz źródłach drukowanych. Przede wszystkim zostały uwzględnione materiały znajdujące się w Archiwum Akt Nowych oraz w jego rumuńskim odpowiedniku, czyli Arhive Istorice Centrale Bucureşti. Zgromadzone tam materiały pozwoliły na odtworzenie działalności polskich dyplomatów w Bukareszcie. Odtworzenie dziejów politycznych było możliwe dzięki wykorzystaniu mikrofilmów znajdujących się w posiadaniu strony rumuńskiej, a będących syntezą materiałów znajdujących się w polskich archiwach.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Andrzej Dubicki – Uniwersytet Łódzki, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych Instytut Studiów Politycznych, Zakład Teorii Polityki i Myśli Politycznej 90-127 Łódź, ul. Składowa 41/43 RECENZENT Marek Olędzki REDAKTOR WYDAWNICTWA UŁ Ewa Siwińska SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR PROJEKT OKŁADKI Barbara Grzejszczak Na okładce wykorzystano zdjęcie budynku ambasady autorstwa Justyny Listwan wykonane w 2014 r. Indeks sporządzony przez Autora © Copyright by Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Bukareszcie 2014 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki – Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2014 All rights reserved. Used under authorisation Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.06636.14.0.M ISBN (wersja papierowa) 978-83-7969-294-1 ISBN (ebook) 978-83-7969-696-3 Publikacja została sfinansowana przez Ambasadę RP w Bukareszcie Spis treści Spis skrótów ................................................................................................................................ 7 Wstęp ........................................................................................................................................... 9 Rozdział I. Dzieje przedstawicielstwa polskiego w Bukareszcie 1919–1940 ......................... 15 1. Kwestia akredytacji polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego w Bukareszcie ... 15 2. Misja Aleksandra Skrzyńskiego (1919–1922) ................................................................ 27 2.1. Początki wojskowo-politycznej współpracy między Polską a Rumunią ............... 34 2.2. Poselstwo RP w Bukareszcie wobec zagadnień polityki wewnętrznej i zagranicz- nej Rumunii. Dokończenie misji posła Aleksandra Skrzyńskiego. Misja posła Pawła Jurjewicza (1923) ......................................................................................... 42 3. Misja Józefa Wielowieyskiego (1923–1927) ................................................................... 45 4. Misja Jana Szembeka (1927–1932) .................................................................................. 52 5. Misja Mirosława Arciszewskiego (1932–1938) ............................................................... 63 5.1. Kryzys w stosunkach polsko-rumuńskich jako konsekwencja polityki Nico- lae Titulescu. Rola posła Arciszewskiego w doprowadzeniu do dymisji mini- stra Titulescu ......................................................................................................... 64 5.2. Odbudowa polsko-rumuńskich relacji politycznych .............................................. 84 6. Misja Rogera Raczyńskiego (1938–1940) ....................................................................... 99 6.1. Stosunki polsko-rumuńskie do września 1939 r. .................................................... 99 6.2. Rola Ambasady RP w Bukareszcie od września 1939 r. ........................................ 112 6.3. Okoliczności towarzyszące likwidacji Ambasady RP w Bukareszcie ................... 129 Rozdział II. Sprawy organizacyjno-lokalowe .......................................................................... 139 Rozdział III. Misja dyplomatyczna Rzeczypospolitej Polskiej w Bukareszcie a sprawy ekonomiczne ......................................................................................................................... 147 Rozdział IV. Ambasada – sprawy personalno-bytowe ............................................................ 167 Rozdział V. Wybrane aspekty działalności attachatu wojskowego przy Poselstwie/Amba- sadzie RP w Rumunii ........................................................................................................... 181 Zakończenie ................................................................................................................................ 205 Bibliografia ................................................................................................................................. 209 Zdjęcia ......................................................................................................................................... 213 Aneks ........................................................................................................................................... 227 Indeks osób .................................................................................................................................. 235 Spis skrótów – Archiwum Akt Nowych AAN – Arhive Istorice Centrale Bucureşti AICB AIPN – Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej AMAE, Polonia – Arhive Ministeriului Afacerilor Externe – Arhive Ministeriului Apărării Naţinale AMAN AIPMS – Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego – Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem BBWR – Banca Nationala României BNR – Centralne Archiwum Wojskowe CAW CFR – Căile Ferrate Române – Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce IJPA – Komitet Narodowy Polski KNP – Ministerstwo Spraw Wojskowych MSWojsk. MSZ – Ministerstwo Spraw Zagranicznych – Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego NDWP – Oficiul de Educaţie Tineretului Român OETR – Preşedinţa Consiliului de Miniştri PCM PNL – Partidul Naţional Liberal – Partidul National Român PNR – Partidun Naţional Ţărănesc PNŢ – Partidul Poporului PP PZInż – Państwowe Zakłady Inżynieryjne – Państwowe Zakłady Lotnicze PZL – Rosyjska Federacyna Socjalistyczna Republika Radziecka RFSRR SEPEWE – Eksport Przemysłu Wojennego – Serviciul Special de Informaţie SSI WRR – Węgierska Republika Rad Wstęp Odrodzona w 1918 r. Polska od samego początku swego niepodległego bytu starała się nawiązać stosunki dyplomatyczne z krajami europejskimi. Również Rumunia znalazła się w centrum uwagi polskiej dyplomacji właściwie jeszcze przed formalnym odzyskaniem niepodległości po upadku Austro-Węgier. Nowo powstałe państwo polskie poszukiwało aktywnie sojuszników mogących poten- cjalnie ułatwić walkę o granice. Rumunia była krajem, na który właściwie od po- czątku zaczęto zwracać uwagę, poszukując sprzymierzeńców w kontekście polity- ki wschodniej. Oba państwa mogły czuć się zagrożone przez wydarzenia w Rosji i stosunek do tego kraju mógł stanowić wspólny mianownik ewentualnego poro- zumienia. Rumuni obawiali się o przyszłość Besarabii, ponieważ decyzja lokal- nego parlamentu – Sfatul Ţării – z kwietnia 1918 r. o połączeniu się z Rumunią nie była uznawana przez bolszewików, jak się miało okazać w przyszłości, przez całe dwudziestolecie międzywojenne. Strona polska mogła się z kolei obawiać kontestowania przez Rosję (zarówno czerwoną, jak i białą) ambicji do objęcia w posiadanie dużej części kresów wschodnich. W związku z tym poszukiwanie wzajemnego porozumienia było zjawiskiem naturalnym. Dodatkowym elemen- tem wzmacniającym współpracę był brak wzajemnych pretensji terytorialnych, co było pewnego rodzaju ewenementem w odniesieniu do innych sąsiadów odra- dzającej się Rzeczypospolitej. Pierwsze próby nawiązania wzajemnych kontaktów zostały podjęte już w paź- dzierniku 1918 r., jednak z uwagi na zawirowania związane z zakończeniem wojny i niejasnym statusem Polski (w którym obozie państw powinna się znaleźć – zwy- cięskim czy pokonanym) Rumuni na polską inicjatywę pozytywnie odpowiedzieli dopiero w czerwcu 1919 r., akredytując pierwszego polskiego posła w Bukareszcie. Jeszcze przed formalnym nawiązaniem stosunków dyplomatycznych trwały rozmowy pomiędzy obydwoma krajami na temat nawiązania współpracy wojsko- wej, czego wyrazem była okupacja Pokucia przez Rumunów wiosną 1919 r. Ure- gulowanie wzajemnych stosunków na niwie dyplomatycznej umożliwiło podjęcie konkretnych rozmów na temat nawiązania sojuszu wojskowego. Rozmowy na ten temat okazały się nadspodziewanie trudne i zostały sfinalizowane dopiero w mar- cu 1921 r., przy osobistym zaangażowaniu rumuńskiego monarchy. Uregulowanie kwestii współpracy wojskowej umożliwiło dalsze owocne współdziałanie o charakterze militarnym pomiędzy obydwoma krajami, przy oka- zji wyznaczyło też główny cel dalszej kooperacji polityczno-militarnej – dbałość 10 o utrzymanie sojuszu i jego ewentualne pogłębianie. Należy pamiętać, że oprócz warstwy polityczno-wojskowej współpraca pomiędzy obydwoma krajami obej- mowała także dążenie do jak największej wymiany handlowej, na co bezpośred- nio miały wpływać dobrosąsiedzkie relacje. Niestety po bardzo obiecującym okresie 1921–1924 dalsze kontakty ekonomiczne pomiędzy Polską i Rumunią były stosunkowo ograniczone głównie z uwagi na kryzys finansowy, który nie pozwolił na pełną współpracę pomiędzy zainteresowanymi stronami. Sytuacji nie zmieniały jednostkowe sukcesy, jak np. pozyskanie kontraktu na eksport do Ru- munii samolotów myśliwskich. Last but not least – należy pamiętać o istotnej roli, jaką polska placówka dy- plomatyczna w stolicy Rumunii odegrała w tragicznych dniach września 1939 r. Tam bowiem rozgrywały się wydarzenia, które doprowadziły do powstania rządu na uchodźstwie pod kierownictwem gen. Władysława Sikorskiego. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie dziejów polskiej placówki dyplo- matycznej w Bukareszcie jako instytucji. Przedmiotem zainteresowania są kwe- stie związane z ustanowieniem i likwidacją polskiej misji dyplomatycznej przy dworze Hohenzollernów-Sigmaringen, prezentacja jej kierownictwa i próba uka- zania roli, jaką odegrała w całokształcie rumuńsko-polskich stosunków politycz- nych. Stosunkowo dużo miejsca zostało poświęcone tzw. otoczce politycznej, czyli przedstawieniu okoliczności wpływających na podjęcie takiej, a nie innej decyzji przez szefów misji. Przedstawione zostaną także stosunki ekonomiczne i wojskowe, w tym jed- nak wypadku należy zaznaczyć, że decydujący był tu ewentualny udział pracowni- ków Poselstwa/Ambasady w przedsięwzięciach. Jest to szczególnie istotne w spra- wach ekonomicznych, większość bowiem stosunków handlowych nawiązywanych w okresie międzywojennym zawierana była raczej bez udziału polskiego radcy handlowego. Paradoksalnie należy nawet zauważyć, że wymiana handlowa osią- gnęła maksymalny rozmiar w okresie, gdy jeszcze go w Bukareszcie nie powołano. Przedstawione zostaną także losy budynków placówki, która w ciągu 22 lat funkcjonowania kilkukrotnie zmieniała lokal, korzystając początkowo z pose- sji wynajmowanych, by w końcu znaleźć się we własnym, zakupionym przez państwo polskie, lokalu przy Aleea Alexandru 23, gdzie Ambasada funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Za podjęciem tej tematyki przemawiało kilka przesłanek, a główną jest brak naukowego opracowania na ten temat. Co prawda, relacje polsko-rumuń- skie w okresie międzywojennym doczekały się licznych i pogłębionych studiów (przede wszystkim prace H. Bułhaka1 i H. Walczaka2), jednak do tej pory sprawy 1 H. Bułhak, Rumunia a Polska w latach 1918–1927, [w:] Przełomy w historii. Pamięt- nik XVI Zjazdu Historyków Polskich, t. II, cz. II, Toruń 2000; idem, Stosunki Polski z Rumunią (1918–1921), [w:] Odrodzona Polska wśród sąsiadów 1918–1921, red. A. Koryn, Warszawa 1999; idem, Początki sojuszu polsko-rumuńskiego, „Dzieje Najnowsze” 1973, nr 3. 2 H. Walczak, Sojusz z Rumunią w polskiej polityce w latach 1918–1931, Szczecin 2008. 11 związane z misją w Bukareszcie pozostawały poza głównym nurtem zaintere- sowań historyków. Nadmienić należy, że brakuje do dziś kompleksowej pracy poświeconej całokształtowi stosunków polsko-rumuńskich w okresie międzywo- jennym. Na przykład praca H. Walczaka poświęcona została jedynie stosunkom wojskowym, ponadto jej cezura czasowa obejmuje jedynie okres 1918–1931. Au- torowi znana jest próba przedstawienia zarysu sojuszu wojskowego pomiędzy Polską a Rumunią, niestety dzieło M.Ch. Popescu zawiera zbyt dużo uogólnień, by można je było uznać za rozprawę wyczerpującą temat3. Jeżeli chodzi o nazewnictwo, jakim posłużono się w pracy, tytułem wyjaśnie- nia należy przypomnieć, że w 1938 r. Poselstwo w Bukareszcie zostało podniesio- ne do rangi ambasady, w związku z tym, co oczywiste, do wydarzeń poprzedzają- cych to wydarzenie jest stosowany termin „poselstwo”, natomiast do późniejszego okresu – „ambasada”. Zasadnicze ramy czasowe książki zamykają się w latach 1918–1940, czyli od pierwszych prób utworzenia placówki przez Mariana de Lindego do momentu likwidacji Ambasady pod naciskiem rumuńskim w listopadzie 1940 r. Rozprawa w dużej mierze opiera się na materiale źródłowym: archiwaliach oraz źródłach drukowanych. Przede wszystkim zostały uwzględnione materiały znajdujące się w Archiwum Akt Nowych (zespół Ambasada RP w Bukareszcie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych) oraz w jego rumuńskim odpowiedniku, czyli Arhive Istorice Centrale Bucureşti (zespoły Casa Regala, Preşedinţa Consiliului de Miniştri oraz Microfilme – Polonia). Zgromadzone tam materiały pozwoliły na odtworzenie działalności polskich dyplomatów w Bukareszcie. Pomocniczą rolę odgrywały materiały znajdujące się w Arhive Ministeriuliui Afacerilor Exter- ne w Bukareszcie oraz w Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Wła- dysława Sikorskiego w Londynie. Istotnym uzupełnieniem poszerzającym bazę źródłową były kolejne tomy serii „Polskie Dokumenty Dyplomatyczne”, oraz „Diariusza i Tek Jana Szembeka”, które pozwoliły na poznanie atmosfery poli- tycznej panującej w omawianym okresie z „pierwszej ręki”4. Podstawowym problemem w opisywaniu dziejów politycznych placówki w Bukareszcie jest fragmentaryczny stan zachowania materiałów dotyczących spraw politycznych w AAN, z tego też powodu materiały te w większej mierze zostały wykorzystane przy omawianiu spraw personalnych placówki czy też za- gadnień ekonomicznych. Odtworzenie dziejów politycznych było możliwe dzię- ki wykorzystaniu mikrofilmów znajdujących się w posiadaniu strony rumuńskiej a będących syntezą materiałów znajdujących się w polskich archiwach. Trudno jest jednoznacznie ocenić dotychczasową literaturę przedmiotu. Z jednej strony zagadnienie nawiązania stosunków dyplomatycznych, w tym 3 M.Ch. Popescu, Relaţiile militarne româno-polone în perioada interbellică, Bucureşti 2001. 4 „Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1931” i kolejne tomy, Warszawa 2005–; „Diariusz i Teki Jana Szembeka”, t. 1–4, Londyn 1964–1972. 12 także i ustanowienia placówek dyplomatycznych przez Polskę i Rumunię, zostało opracowane szczegółowo zarówno przez H. Bułhaka5, jak i W. Stępniaka6, jednak prezentują one omawiany problem jednotorowo, ponadto przedstawiają problem w ograniczonej cezurze czasowej. Również wspomniana już praca H. Walcza- ka poświecona wojskowym aspektom współpracy nie omawia stosunków woj- skowych w latach trzydziestych XX w. Z większą dokładnością przedstawione zostały dzieje polskiej misji w okresie tragicznego września 1939 r. i w okre- sie poprzedzającym zamknięcie placówki w listopadzie 1940 r., czego dokonał np. W. Biegański, który właściwie zapoczątkował prace nad tym zagadnieniem w Polsce7. Tematyka ta została w okresie późniejszym opracowana kompleksowo przez T. Dubickiego w serii monografii dotyczących uchodźstwa polskiego w Ru- munii w latach II wojny światowej8. Niniejsza praca składa się z pięciu rozdziałów. W pierwszym z nich zapre- zentowano polityczną stronę działalności placówki, więc przede wszystkim ak- tywność jej kierowników, względnie zastępców na tle relacji rumuńsko-polskich. Kolejna cześć pracy została poświęcona kwestiom organizacyjno-lokalowym, czyli przede wszystkim opisano lokalizację placówki w kolejnych budynkach na terenie Bukaresztu oraz okoliczności pozyskania obecnej siedziby placówki przy Aleea Alexandru 23. Rozdział trzeci poświęcony został roli placówki w Bukareszcie w kształtowa- niu stosunków gospodarczych pomiędzy obydwoma zainteresowanymi krajami. Autor starał się także podsumować działalność Wydziału Handlowego placówki, zastanawiając się, czy jego działalność wydatnie wspomagała rozwój wymiany handlowej, czy też nie było takiego bezpośredniego związku. Czwarta część pra- cy została poświęcona kwestiom personalnym i bytowym na placówce w stolicy Rumunii. Szczególną uwagę zwrócono na szybko zmieniające się warunki byto- we w latach dwudziestych XX w., które z uwagi na brak stabilności gospodarczej zarówno w Polsce, jak i Rumunii poważnie wpływały na stopę życiową pracow- ników Ambasady, a także na ich motywacje do pracy. W ostatnim rozdziale zwró- cono uwagę na pracę attachatu wojskowego w Bukareszcie i jego rolę w kształ- towaniu obrazu polsko-rumuńskiego sojuszu wojskowego, a także na wzajemne powiązania ekonomiczno-wojskowe. Całość pracy uzupełnia aneks, zawierający zastawienie osób pracujących w Poselstwie/Ambasadzie oraz w konsulatach w latach 1919–1940. 5 H. Bułhak, Początki sojuszu… 6 W. Stępniak, Dyplomacja polska na Bałkanach, 1919–1926, Warszawa 1998. 7 W. Biegański, Władze rumuńskie wobec internowania i uchodźstwa polskiego w Rumunii (wrzesień 1939–luty 1941), „Najnowsze Dzieje Polski 1939–1945”, t. VIII. 8 T. Dubicki, Żołnierze polscy internowani w Rumunii w latach 1939–1941, Łódź 1990; idem, Wojsko polskie w Rumunii 1939–1941, Warszawa 1994; idem, Polscy uchodźcy w Rumunii w latach 1939–1945. Studia i materiały, Warszawa 1995. Za wydatną pomoc i inspirację do napisania pracy pragnę podziękować Mini- sterstwu Spraw Zagranicznych RP oraz pracownikom Ambasady RP w Bukaresz- cie, a w szczególności Panu Ambasadorowi Markowi Szczygłowi. Osobne słowa podziękowania należą się także fundacji Polonia Aid Fundation Trust za wsparcie niniejszego projektu. 13 Dzieje przedstawicielstwa polskiego w Bukareszcie Rozdział I 1919–1940 1. Kwestia akredytacji polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego w Bukareszcie Pierwsze próby nawiązania wzajemnych stosunków dyplomatycznych, po- między Polską a Rumunią, miały miejsce jeszcze pod koniec I wojny światowej. Mianowicie 12 października 1918 r. ówczesny przedstawiciel Królestwa Polskie- go w Wiedniu hr. Stefan Przeździecki wystosował notę dyplomatyczną do mi- nistra spraw zagranicznych Rumunii Constantina Ariona, w której prosił stronę rumuńską o przyjęcie akredytacji Mariusza [Mariana]1 de Lindego w charakterze charge d’affaires. Strona rumuńska z uwagi na nie do końca jasną sytuację praw- no-międzynarodową ówczesnego Królestwa Polskiego, a także rysującą się klę- skę Państw Centralnych pozostawiła tymczasowo list bez odpowiedzi2. Sytuacja uległa zmianie w listopadzie tegoż roku, gdy w wyniku rozpadu Austro-Węgier część dotychczasowych poddanych c.k. monarchii pozostała bez opieki dyplo- matycznej. W związku z zaistniałą sytuacją sugerowano, by rząd gen. Constan- tina Coandy akredytował Lindego przynajmniej jako agenta dyplomatycznego, uprawnionego do reprezentacji interesów Polski przy rządzie rumuńskim3. Wska- zanie dokładnej daty początku misji Lindego w Bukareszcie nie jest możliwe. Z zachowanych dokumentów wynika, że oficjalnie strona polska uznawała jego misję za już trwającą w marcu 1919 r., jednak w świetle wspomnianej uprzednio korespondencji można przyjąć, że faktyczny początek misji Lindego w Bukaresz- cie nastąpił odpowiednio wcześniej4. Już bowiem w grudniu 1918 r. wysyłał on 1 Historia polskiej dyplomacji, t. IV, Warszawa 1995, s. 13. W późniejszej korespondencji imię Lindego podawano jako Marian, nazwisko bez partykuły „de”. Marian Linde był z zawodu lekarzem położnikiem-ginekologiem, praktykował w Bukareszcie, ostatnia odnaleziona informa- cja o nim pochodzi z lat trzydziestych, jest on wtedy lokalizowany w Jassach. 2 România – Polonia. Relaţii diplomatice, vol. I, Bucureşti 2003, dok. 2. 3 Ibidem. 4 Por. przyp. 15 w Historia polskiej dyplomacji, t. IV, s. 639; „Monitor Polski” z 1 III 1919 r. identyfikuje Lindego już jako charge d’affairs, w związku z tym musiał on rozpocząć swą misję 16 do centrali MSZ w Warszawie raporty o sytuacji wewnętrznej w Rumunii, w tym szczególnie te dotyczące łączenia się poszczególnych części kraju5. Co istotne w tym momencie, Linde występował jako „szef Poselstwa Polskiego w Bukaresz- cie”, co świadczyło o jego półoficjalnym statusie. Z jednej strony Rumuni tole- rowali jego działalność, z drugiej zaś nie udzielili mu oficjalnego agreement i nie zgodzili się na jego akredytację nawet przy MSZ w charakterze charge d’affaires. Motywowano to z początku faktem, iż rząd Jędrzeja Moraczewskiego działający w Warszawie nie jest uznany przez Ententę. Zwracali na to uwagę Francuzi, któ- rzy w korespondencji z Erazmem Piltzem, delegatem KNP przy rządzie francu- skim, sugerowali jednoznaczne wyjaśnienie sprawy z rządem rumuńskim, wska- zując, że misja Lindego jest właściwie zawieszona w próżni i nie ma żadnej mocy sprawczej, co szkodzi ogólnie pojmowanym interesom Polski na terenie Rumu- nii, w szczególności zaś uniemożliwia właściwą opiekę nad uchodźcami polskimi znajdującymi się na terenie Rumunii oraz jeńcami narodowości polskiej6. Sytuacja Lindego jako delegata strony polskiej zaczęła być w pewnym stop- niu weryfikowana od 1 grudnia 1918 r., kiedy to do Bukaresztu powrócił z Jass dwór królewski i akredytowany przy nim korpus dyplomatyczny, w tym przede wszystkim kluczowe w danym momencie Poselstwo francuskie, które od począt- ku ignorowało jego misję7. Miało to związek z uznawaniem przez Francuzów mi- sji autoryzowanych przez KNP, co w odniesieniu do Lindego nie nastąpiło, for- malnie z uwagi na traktowania go jako podejrzanego o współpracę z okupantem niemieckim8. W tej sytuacji pojawiła się alternatywna koncepcja wydelegowania do Bukaresztu odpowiadającego KNP dr. Stanisława Koźmińskiego9. Misja Koź- mińskiego została uznana za inicjatywę francuskiego delegata przebywającego we Lwowie por. Henriego Villaime. Sam Koźmiński, wyruszając w połowie grudnia do Bukaresztu, miał nic nie wiedzieć o działającej już tu legacji polskiej, a o jej funkcjonowaniu miał się dowiedzieć już na miejscu. Początkowo współpraca obu przedstawicieli Polski układała się w miarę zgodnie, zwłaszcza że pojawienie się Koźmińskiego wymusiło na Francuzach bardziej przychylne stanowisko wobec spraw polskich w Bukareszcie – wobec ignorowania przez nich Lindego kontak- tami z nimi zajął się właśnie Koźmiński10. wcześniej, niemniej jednak należy pamiętać, że mieliśmy w tym wypadku do czynienia z jedno- stronną akredytacją, której Rumuni oficjalnie nie uznawali. 5 AICB, Microfilme Polonia, 19, f. 38, M. Linde do MSZ w Warszawie. 6 Ibidem, f. 56, List do Erazma Piltza 4 I 1919 r. 7 Ibidem, f. 58, Raport do KNP na temat działalności przedstawicielstw Polski w Bukareszcie przed majem 1919 r. 8 Por. przyp. 19. 9 Dr Stanisław Koźmiński przebywał w Bukareszcie od 17 XII 1918 r. wydelegowany tam przez polityków lwowskich z kręgów narodowych. H. Walczak, Sojusz z Rumunią w polskiej poli- tyce zagranicznej w latach 1918–1931, Szczecin 2008, s. 38. 10 W. Stępniak, Dyplomacja polska na Bałkanach 1918–1926, Warszawa 1998, s. 45.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Dzieje polskiej placówki dyplomatycznej w Bukareszcie (1919–1940)
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: