Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00373 007488 11260005 na godz. na dobę w sumie
Efekty działalności innowacyjnej przedsiębiorstw regionu łódzkiego - ebook/pdf
Efekty działalności innowacyjnej przedsiębiorstw regionu łódzkiego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 148
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8558-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook (-17%), audiobook).

Celem niniejszego opracowania jest ocena oddziaływania prowadzonej działalności innowacyjnej na wyniki funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Błażej Socha, Uniwersytet Łódzki, Wydział Zarządzania Katedra Finansów i Strategii Przedsiębiorstwa, 90-237 Łódź, ul. Matejki 22/26 RECENZENT Joanna Wiśniewska REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk REDAKCJA Edyta Wygonik-Barzyk SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA T. Mirosław Włodarczyk KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska PROJEKT OKŁADKI Stämpfli Polska Sp. z o.o. Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Shutterstock.com © Copyright by Błażej Socha, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07799.16.0.M Ark. wyd. 8,0; ark. druk. 9,25 ISBN 978-83-8088-557-8 e-ISBN 978-83-8088-558-5 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Innowacje w działalności przedsiębiorstw 1.1. Wstęp 1.2. Pojęcie innowacji 1.3. Wymiary innowacji 1.4. Proces innowacji 1.5. Źródła innowacji 1.6. Bariery innowacji 1.7. Podsumowanie Rozdział 2 Innowacje jako czynnik wzmacniający kondycję finansową i wartość przedsiębiorstwa 2.1. Wstęp 2.2. Wpływ działalności innowacyjnej na pozycję rynkową przedsiębiorstw 2.3. Miejsce nakładów na działalność innowacyjną w sprawozdaniach finansowych przed- siębiorstw 2.4. Wpływ działalności innowacyjnej na kondycję finansową i wartość przedsiębiorstw 2.5. Podsumowanie Rozdział 3 Działalność innowacyjna w województwie łódzkim 3.1. Wstęp 3.2. Działalność innowacyjna w Polsce i województwie łódzkim na tle krajów Unii Europejskiej 3.3. Metodyka badania innowacyjności województwa łódzkiego na tle innych regionów Polski 3.4. Analiza i ocena działalności innowacyjnej w województwie łódzkim na tle innych regionów Polski 3.5. Analiza i ocena efektów działalności innowacyjnej w województwie łódzkim na tle innych regionów Polski 7 11 11 12 15 25 34 36 39 41 41 42 46 50 58 61 61 62 65 68 77 6 Spis treści 3.6. Analiza zależności pomiędzy działalnością innowacyjną przedsiębiorstw i efektami działalności innowacyjnej na poziomie regionalnym 3.7. Podsumowanie Rozdział 4 Ocena wpływu wdrożenia innowacyjnych projektów na kondycję finansową przedsiębiorstw z regionu łódzkiego 4.1. Wstęp 4.2. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007–2013 4.3. Próba badawcza i metodyka badania 4.4. Analiza wpływu dofinansowania przedsiębiorstw w ramach POIG na wyniki finansowe 4.5. Analiza wpływu dofinansowania przedsiębiorstw w ramach Osi Czwartej POIG na wy- niki finansowe 4.6. Analiza wpływu dofinansowania przedsiębiorstw w ramach Osi Czwartej POIG na wyniki finansowe z wykorzystaniem taksonomicznych mierników rozwoju 4.7. Analiza porównawcza wyników finansowych przedsiębiorstw przed i po realizacji projektów w ramach POIG 4.8. Podsumowanie Zakończenie Bibliografia Spis tabel Spis rysunków Załączniki 85 87 89 89 90 93 99 111 119 123 125 129 133 141 144 145 Wprowadzenie Przyglądając się warunkom, w jakich przychodzi funkcjonować przedsiębior- stwom w XXI wieku, zaobserwować można znaczące zmiany w stosunku do do- tychczasowych wymiarów i charakteru konkurencji czy cyklów życia produktów. Na pierwszy plan wysuwają się w tym zakresie takie zjawiska jak globalizacja, wzrastająca turbulentność otoczenia, ryzyko. Pierwszych symptomów tych zmian upatrywać możemy w latach 90. poprzedniego wieku, wraz z dynamicznym roz- wojem branży teleinformatycznej (ICT). To właśnie przez jej dynamiczny rozwój dostrzeżono i zaczęto na szeroką skalę wykorzystywać praktycznie nieograniczo- ny dostęp do zasobów wiedzy z całego świata. Zapoczątkowało to zmianę para- dygmatu z gospodarki industrialnej na gospodarkę opartą na wiedzy, która z kolei wpłynęła na fundamentalne zmiany systemowe. Wśród najważniejszych wymienia się1: tymczasową, a nie trwałą przewagę konkurencyjną, wyższą dynamikę zmian w otoczeniu gospodarczym, krótsze cykle życia produktów i usług, nowe formy konkurencji między przedsiębiorstwami działającymi w skali globalnej. Spowodo- wało to konieczność wprowadzenia zmian w prowadzonej działalności biznesowej, która w odpowiedzi na zmianę paradygmatu okazała się jednym z fundamental- nych czynników mogących wpływać na sukces rynkowy przedsiębiorstw. Podmio- ty, które dostrzegły potrzebę zmian w organizacjach najwcześniej oraz potrafiły szybko i skutecznie wprowadzić je w życie, były w stanie osiągnąć znaczącą prze- wagę nad konkurentami. Organizacje, które z wprowadzeniem zmian zwlekały bądź nie były w stanie ich wdrożyć, często zmuszone były do oddania wypraco- wanego udziału w rynku konkurentom. Obecnie wydaje się, że świadomość zmia- ny paradygmatu jest bardzo duża. Przedsiębiorcy, którzy dotychczas opierali się zmianom, w coraz większym stopniu dostrzegają ich konieczność. Bazowanie na zasadach, które zapewniały sukces rynkowy i finansowy w XX wieku, np. na pry- macie przemysłów tradycyjnych i materialnych zasobów przedsiębiorstwa, może nie być wystarczające do przetrwania. 1 J-A. Johannessen, B. Olsen, The Future of Value Creation and Innovations. Aspects of the Theory of Value Creation and Innovation in a Global Knowledge Economy, „International Journal of In- formation Management”, vol. 30, 2010, s. 502–511. 8 Wprowadzenie W gospodarce opartej na wiedzy i relatywnie mobilnym, w skali globalnej, kapi- tale finansowym to nie aktywa materialne, lecz niematerialne zasoby tworzone i na- bywane przez przedsiębiorstwa odgrywają coraz istotniejszą rolę. Jednym z najważ- niejszych ich źródeł są innowacje. Dowodem na taki stan rzeczy może być przykład krajów wysoko rozwiniętych, osiągających ponadprzeciętne wartości wskaźników makroekonomicznych, które po części zawdzięczają funkcjonowaniu globalnych korporacji opierających swoją przewagę konkurencyjną na know-how. To właśnie w nich poziom innowacyjności jest najwyższy. Według najnowszego wydania rapor- tu Innovation Union Scoreboard z 2014 roku2 Polska pod względem innowacyjności zajmuje wśród wszystkich krajów członkowskich UE 25. miejsce, wyprzedzając jedy- nie Rumunię, Łotwę oraz Bułgarię. Choć pozytywnie ocenić należy tempo wzrostu gospodarczego Polski, które jest w ostatnich latach znacząco wyższe niż średnia dla krajów Unii Europejskiej, to wzrost ten oparty jest przede wszystkim na przemysłach niskich technologii i niskich kosztach pracy. Aby poprawić konkurencyjność i nie wejść w pułapkę średniego dochodu, gospodarka Polski w znacznie wyższym stopniu powinna opierać się na innowacyjności. Działania wspierające ją powinny dotyczyć wszystkich szczebli gospodarczych, poczynając od centralnego przez poziom woje- wódzki na przedsiębiorstwach kończąc. Na dwóch pierwszych szczeblach dostrzec można, przede wszystkim dzięki funduszom europejskim, działania aktywizujące i wspierające przedsiębiorców. Nie mniej ważne jest jednak przekonanie przedsię- biorców o potrzebie prowadzenia działalności innowacyjnej. W opinii autora kluczo- we w tym procesie jest wskazanie wymiernych korzyści płynących z wdrażania inno- wacji. Choć literatura dotycząca tematu innowacyjności jest niezwykle bogata, to cały czas istnieje pewna luka w wiedzy dotycząca efektywności procesów innowacyjnych. Powodem takiego stanu rzeczy jest bardzo złożony i wielowymiarowy charakter opi- sywanych zależności. Warto w tym miejscu nadmienić, że na gruncie polskim, zgod- nie z wiedzą autora, przeprowadzone zostało tylko jedno badanie zależności dzia- łalności innowacyjnej i jej efektywności w przedsiębiorstwach niepublicznych3. Stąd celem niniejszego opracowania jest ocena oddziaływania prowadzonej działalności innowacyjnej na wyniki funkcjonowania przedsiębiorstwa. W monografii przyjęto następujące hipotezy badawcze: H: Prowadzenie działalności innowacyjnej przyczynia się do poprawy efektów funkcjonowania przedsiębiorstw. H1: Istnieje pozytywny wpływ skali prowadzonej działalności innowacyjnej przed- siębiorstw na osiągane za jej pomocą efekty finansowe i pozafinansowe. H2: Prowadzenie działalności innowacyjnej powoduje poprawę wskaźników oce- ny kondycji finansowej przedsiębiorstwa. H3: Wdrożenie innowacji przyczynia się do poprawy wskaźników oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Innovation Union Scoreboard, European Union, 2014. 2 3 M. Pichlak, Uwarunkowania innowacyjności organizacji. Studium teoretyczne i wyniki badań empirycznych, Difin, Warszawa 2012, s. 199. Wprowadzenie 9 Strukturę i układ pracy podporządkowano realizacji celu i weryfikacji posta- wionych hipotez. Przeprowadzone studia literaturowe i badania empiryczne znaj- dują swoje odzwierciedlenie w czterech rozdziałach niniejszej publikacji. Pierwsze dwa mają charakter teoretyczny, natomiast kolejne dwa prezentują wyniki badań. Na potrzeby analizy empirycznej wykorzystano opisowe miary statystyczne, tak- sonomiczne mierniki rozwoju, nieparametryczne testy istotności statystycznej, analizę dyskryminacyjną oraz regresję logistyczną. Rozdział pierwszy przedstawia w syntetyczny, lecz wielowymiarowy sposób po- jęcie i rodzaje innowacji. Zaprezentowano w nim klasyfikacje innowacji na podsta- wie najpopularniejszych kryteriów oraz uwarunkowane teoretycznie i praktycznie modele stosowane w przedsiębiorstwach w procesie innowacyjnym. Uzupełniono go o najważniejsze źródła innowacji, a także bariery, jakie napotykają przedsię- biorcy w działalności innowacyjnej. W rozdziale drugim dokonano przeglądu teorii i rezultatów przeprowadzonych dotychczas badań opisujących relacje między działalnością badawczo-rozwojową i wdrażaniem innowacji a oceną funkcjonowania przedsiębiorstwa w wymiarze po- zycji konkurencyjnej, wyników finansowych i wartości rynkowej. Szczególną uwagę zwrócono na problematyczne kwestie pomiaru pozycji konkurencyjnej i wartości przedsiębiorstw niepublicznych. Poruszono też zagadnienie pojemności informa- cyjnej sprawozdań finansowych polskich przedsiębiorstw w kontekście oceny efek- tywności działalności innowacyjnej. Rozdział trzeci rozpoczyna się od syntetycznej charakterystyki polskiej gospo- darki na tle innych krajów UE. Dalszą część poświęcono na zaprezentowanie wy- ników dwuwymiarowej oceny województwa łódzkiego, tj. działalności innowacyj- nej i jej efektów na tle innych regionów Polski. Zweryfikowano także możliwość występowania współzależności pomiędzy wyodrębnionymi wymiarami. Rozdział czwarty, podobnie jak rozdział trzeci, ma charakter empiryczny. Próbę badawczą stanowiły przedsiębiorstwa z regionu łódzkiego, które w ramach Pro- gramu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w latach 2007–2013 wdrożyły lub były w trakcie wdrażania innowacji oraz przedsiębiorstwa które aplikowały o środki z programu, ale ich wniosek został rozpatrzony negatywnie. Przedmio- tem analizy były wyłącznie firmy niepubliczne, tj. takie, których akcje nie są przed- miotem obrotu na rynku kapitałowym. W ramach badań ocenie poddano ich kon- dycję finansową, w podziale na wyodrębnione wyżej trzy grupy przedsiębiorstw, jak i czasowym – przed i po wdrożeniu innowacji. W zakończeniu monografii skonfrontowano postawione we wprowadzeniu hi- potezy z wynikami przeglądu literatury i badań empirycznych. Przedstawiono tak- że najważniejsze wnioski i rekomendacje. Odniesiono się ponadto do ograniczeń płynących z zastosowanej metody badawczej i sformułowano sugestie dotyczące możliwych dalszych kierunków badań. Rozdział 1 Innowacje w działalności przedsiębiorstw 1. r 1.1. Wstęp Warunki, w jakich funkcjonują przedsiębiorstwa, zmieniły się diametralnie na prze- strzeni ostatnich dziesięcioleci. Do najważniejszych czynników wywołujących te zmia- ny zaliczyć można konkurencję, globalizację, postęp technologiczny, zmiany w oto- czeniu prawnym, redukcję barier międzynarodowej wymiany handlowej1, zmiany preferencji klientów czy wreszcie ogólnoświatowy kryzys finansowy. W tak turbulent- nym otoczeniu przedsiębiorstwa nastawione na przetrwanie, rozwój i osiągnięcie trwa- łej przewagi konkurencyjnej zmuszone są do wprowadzania ciągłych zmian2. Zmianę organizacyjną zdefiniować można jako „każdą istotną modyfikację ja- kiejś części organizacji”3, zwracając jednakże uwagę, że proces zmiany musi być uzu- pełniony jej określonym rezultatem4. Potrzeba zmiany wynikać może z otoczenia zewnętrznego organizacji (np. wspomnianej wyżej globalizacji, zmiany otoczenia 1 J.M. Michalak, O przesłankach zmian w funkcjonowaniu organizacji, czyli „moda na zmiany”, [w:] W. Błaszczyk, I. Bednarska-Wnuk, P. Kuźbik (red.), Nurt metodologiczny w naukach o za- rządzaniu. 50 lat pracy naukowej prof. zw. dr hab. Zofii Mikołajczyk, „Acta Universitatis Lo- dziensis. Folia Oeconomica” 234, 2010, s. 311. 2 J. Kopeć, Kierunki przeobrażeń przedsiębiorstw w dobie globalizacji, [w:] A. Potocki (red.), Instrumenty i obszary przeobrażeń i zmian organizacyjnych w warunkach globalizacji, Difin, Warszawa 2009, s. 159. 3 R.W. Griffin, Podstawy zarządzania organizacjami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s. 393. 4 Z. Mikołajczyk, Techniki organizatorskie w rozwiązywaniu problemów zarządzania, Wydaw- nictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 10. 12 Innowacje w działalności przedsiębiorstw prawnego) bądź być rezultatem sił działających wewnątrz5 (np. ewolucji strategii przedsiębiorstwa). Wprowadzenie zmiany w przedsiębiorstwie może być działaniem wyprzedzającym przyszłe możliwe wydarzenia (zmiana taka jest zazwyczaj staran- nie zaplanowana, a jej źródłem jest inicjatywa własna), jak i konieczną reakcją na pojawiające się okoliczności (zmiana dostosowawcza, wymuszona)6. Jednym z rodzajów zmian mających kluczowy wpływ na funkcjonowanie współczesnych przedsiębiorstw są innowacje. Ich strategiczne znaczenie, zarówno w skali makro, jak i mikro, znalazło swoje odzwierciedlenie w wielu ważnych do- kumentach na poziomie europejskim, krajowym i regionalnym7. Niniejszy rozdział ma na celu wskazanie istoty innowacji, ich klasyfikacji, ewo- lucji zachodzącej w postrzeganiu procesu innowacyjnego i jego źródeł oraz pod- stawowych barier, jakie napotykają przedsiębiorstwa w trakcie prowadzenia dzia- łalności innowacyjnej. 1.2. Pojęcie innowacji Zmiana, aby można było ją nazwać innowacją, musi spełnić określone kryteria. Potocznie przyjęło się, że innowacją jest coś nowego, dotąd nieznanego bądź nie- używanego. Powstaje zatem pytanie, czy samo powstanie wynalazku jest wystar- czające do nazwania go innowacją? Pierwsze prace związane z pojęciem innowacji przypisuje się J. Schumpeterowi. Według niego innowacją nazwać możemy nieciągłe, nowe kombinacje materiałów i sił, które prowadzą do8: ■ wprowadzenia nowego towaru – takiego, którego nie znają konsumenci, bądź nowego gatunku danego towaru, ■ wprowadzenia nowej metody produkcji – metoda ta powinna być nowa w skali danej gałęzi przemysłu, polegać może także np. na nowym handlowym sposo- bie postępowania z towarem, ■ otwarcia nowego rynku – przy czym rynek, bez względu na to czy istniał wcze- śniej czy nie, powinien być nowy dla danej gałęzi, 5 J.S. Levin, Making Sense of Organizational Change. New Directions for Community Colleges, no. 102, Jossey-Bass Publisher, San Francisco 1998, s. 53. 6 R.W. Griffin, op. cit., s. 395–396. 7 Zob. Europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjające- go włączeniu społecznemu, Komisja Europejska, Bruksela 2010; M. Boni (red.), Polska 2030. Wyzwania rozwojowe, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, lipiec 2009; A. Rogut, B. Piasecki, Regionalna strategia innowacji dla województwa łódzkiego. RSI Loris Plus, Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi, Łódź 2008. 8 J. Schumpeter, Teoria rozwoju gospodarczego, PWN, Warszawa 1960, s. 103–104. Pojęcie innowacji 13 ■ zdobycia nowego źródła surowców lub półfabrykatów – nowość ta odnosi się ponownie do danej gałęzi, ■ wprowadzenia nowej organizacji jakiegoś przemysłu – zmiana funkcjonowa- nia polegać może np. na stworzeniu bądź złamaniu monopolu w gałęzi. Tak przedstawione pojęcie innowacji oznacza, że aby wynalazek stał się inno- wacją, niezbędne jest jego pierwsze praktyczne użycie. Niekiedy zdarza się, że wynalazek nigdy nie staje się innowacją, bądź innowacja jest znacznie oddalona w czasie. Wynikać to może z niespełnienia wszystkich warunków niezbędnych do wdrożenia i komercjalizacji wynalazku. J. Schumpeter w swojej definicji traktuje innowacje w sposób dość szeroki, uwypuklając jednocześnie ważność zasobów i czynnika technologicznego. Ponadto argumentuje, że innowacja zaburza do- tychczas ustalony porządek funkcjonowania, ponieważ dotychczasowe sposoby użycia zasobów są przestarzałe i mniej efektywne. Prowadzi to do wzrostu go- spodarki, a przedsiębiorstwa, które podejmują ryzyko wprowadzania innowacji, nagradzane są w postaci dodatkowych zysków. Koncepcję innowacji osadzoną w głównej mierze w kontekście technologicz- nym odnaleźć możemy w opracowaniach Z. Ratajczyka, według którego są to „zmiany w procesie produkcji związane z inną jakością nakładów oraz wyników produkcji. Innymi słowy zmiany polegające na: innym niż dotychczas zastosowa- niu rzeczowych i ludzkich czynników wytwórczych, na produkcyjnym uruchomie- niu dotychczas niewykorzystanych sił przyrody, na tworzeniu dóbr produkcyjnych i konsumpcyjnych o nowych właściwościach”9, czy R.A. Webbera, który innowacją nazywa wszelkie procesy badań i rozwoju, których celem jest zastosowanie i użyt- kowanie ulepszonych rozwiązań do techniki, technologii i organizacji10. Wzrost znaczenia niematerialnych czynników tworzenia wartości spowodował, że innowację zaczęto postrzegać jako proces, w którym niezbędne jest wykorzysta- nie i dyfuzja różnego rodzaju typów wiedzy, możliwości, umiejętności i zasobów11. Zdaniem A. Pomykalskiego, „innowacje są rezultatem procesów technicznych, społecznych, ekonomicznych, prawnych, kulturowych oraz organizacyjnych, które można kształtować”12. D. Castenow oraz W.M. Grudzewski i I.K. Hejduk zwraca- ją uwagę na działalność twórczą, kreowanie nowej wiedzy i komunikację, których efektem jest wdrożenie twórczego pomysłu13. Złożoność procesu, wynikająca z wie- lości zasobów materialnych i niematerialnych wykorzystywanych w jego trakcie, powoduje, że innowacji nie powinno rozpatrywać się jako dobrze zdefiniowanej, 9 Z. Ratajczak, Człowiek w sytuacji innowacyjnej, PWN, Warszawa 1980, s. 25. 10 R.A. Webber, Zasady zarządzania organizacjami, PWE, Warszawa 1996, s. 468. 11 J. Fagerberg, Innovation: A Guide to the Literature, [in:] J. Fagerberg, D.C. Mowery, R.R. Nelson (eds), The Oxford Handbook of Innovation, Oxford University Press, Oxford 2005, s. 5. 12 A. Pomykalski, Zarządzanie innowacjami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Łódź 2001, s. 18. 13 D. Castenow, Nowy marketing w praktyce, PWE, Warszawa 1996, s. 35; W.M. Grudzewski, I.K. Hejduk, Zarządzanie wiedzą w przedsiębiorstwach, Difin, Warszawa 2004, s. 142. 14 Innowacje w działalności przedsiębiorstw homogenicznej rzeczy. Jak sugerują J.S. Kline i N. Rosenberg, ulepszenia innowa- cji już po jej pierwszym wprowadzeniu na rynek mogą mieć większe znaczenie ekonomiczne dla przedsiębiorstwa niż ich forma oryginalna14. Innowacje traktowane są jako jeden z kluczowych czynników przewagi konku- rencyjnej przedsiębiorstwa15. Powinny zatem przyczyniać się do zwiększenia efek- tywności wykorzystania zasobów będących w dyspozycji przedsiębiorstwa16 oraz tworzenia bogactwa17. Postrzeganie innowacji przez pryzmat ich wartości wyniko- wej stwarza konieczność oszacowania jej efektów jeszcze przed okresem asymilacji. W związku z niepewnością towarzyszącą wprowadzaniu innowacji oraz trudno- ściami w oszacowaniu przyszłych, możliwych do osiągnięcia rezultatów terminem innowacja obejmuje się zmiany mające charakter nowości i których skutki, według wcześniejszych przewidywań, będą dla danej organizacji korzystne18. Organizacje zajmujące się pomiarem działalności innowacyjnej definiują inno- wacje w szerokim ujęciu jako „wdrożenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej metody marketingowej lub no- wej metody organizacyjnej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub stosunkach z otoczeniem”19. Wdrożenie innowacji ma miejsce w chwili20: ■ wprowadzenia na rynek nowego lub istotnie ulepszonego produktu, ■ faktycznego wykorzystania w działalności przedsiębiorstwa nowego procesu, metody organizacyjnej lub metody marketingowej. W Podręczniku Oslo założono warunek nowości rozwiązania na poziomie da- nego przedsiębiorstwa, przyjmując jednocześnie, że dany produkt, proces bądź metoda mogą być opracowane przez to przedsiębiorstwo bądź przyswojona od innych podmiotów21. W literaturze dotyczącej innowacji definiuje się je również w wąskim ujęciu. W tym rozumieniu innowacją będzie zmiana zachodząca w produktach i metodach ich wy- twarzania, której źródłem jest nowa lub niewykorzystana dotąd wiedza22. Oznacza to, że w wąskim rozumieniu końcowym efektem innowacji powinien być nowy produkt, a ewentualne zmiany prowadzone w ramach organizacji pracy przedsiębiorstwa, wy- 14 S.J. Kline, N. Rosenberg, An Overview of Innovation, [in:] R. Landau, N. Rosenberg (eds), The Positive Sum Strategy. Harnessing Technology for Economic Growth, The National Acade- my of Sciences, Washington 1986, s. 283. 15 J. Bogdanienko (red.), Zarządzanie innowacjami. Wybrane problemy, Szkoła Główna Handlo- wa, Warszawa 1998, s. 10. 16 J. Penc, Innowacje i zmiany w firmie. Transformacja i sterowanie rozwojem przedsiębiorstwa, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 1999, s. 143. 17 P. Drucker, Innowacja i przedsiębiorczość. Praktyka i zasady, PWE, Warszawa 1992, s. 129. 18 W. Błaszczyk, J. Jasińska, Zarządzanie zmianami, Wydawnictwo Medyczne Borgis, Warszawa 2005, s. 10. 19 Podręcznik Oslo. Zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji, wydanie trzecie, OECD/Komisja Europejska, Warszawa 2008, s. 48. 20 Ibidem, s. 49. 21 Ibidem, s. 49. 22 K. Szatkowski, Istota i rodzaje innowacji, [w:] M. Brzeziński (red.), Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacyjnymi, Difin, Warszawa 2001, s. 19. Wymiary innowacji 15 korzystywanych kanałów dystrybucji czy metod marketingowych nie będą trakto- wane jako innowacje. Takie uściślenie pojęcia innowacji, choć niewątpliwie ułatwia identyfikację i pomiar, wydaje się mieć z punktu widzenia obecnego kształtu i metod działalności przedsiębiorstw pewne ograniczenia. Co bowiem z punktu widzenia szerokiej definicji będzie można uznać za innowacje, z perspektywy wąskiej defini- cji będzie utożsamiane z imitacją. Obecnie, zarówno w badaniach naukowych, jak i praktyce gospodarczej, wydaje się dominować ujęcie szerokie. Zaprezentowany powyżej przegląd wybranych definicji innowacji dowodzi zło- żoności zjawiska i trudności w jednoznacznym sformułowaniu jego komplekso- wego opisu. Jak zauważył W. Świtalski, powodować to może zniekształcenia w pu- blikowanych statystykach i diagnozach innowacyjności gospodarek oraz efektach oddziaływania polityki innowacyjnej na przedsiębiorstwa i ośrodki naukowo- -badawcze23. Na potrzeby niniejszego opracowania innowacją nazywany będzie proces, w ramach którego powstało nowe rozwiązanie z wykorzystaniem zasobów materialnych i niematerialnych będących w posiadaniu jednostki i którego rezul- taty, zgodnie z przewidywaniami, będą korzystne dla tego przedsiębiorstwa. Od- działywanie wprowadzanej innowacji na pozycję konkurencyjną przedsiębiorstwa zależeć może od jej rodzaju, zakresu i poziomu nowości. Podstawowe wymiary innowacji zaprezentowano w następnym podrozdziale. 1.3. Wymiary innowacji Przegląd najważniejszych definicji z zakresu pojęcia innowacji pozwala stwierdzić, że innowacje mogą być wprowadzane w wielu obszarach działalności przedsię- biorstw. Aby lepiej zrozumieć idee innowacji oraz poznać ich atrybuty w zależności od obszaru, w którym są wprowadzane, zasadne jest przedstawienie najważniejszych wymiarów, w ramach których rozpatruje się innowacje oraz ich typologii. Za punkt wyjścia niech posłużą sformułowane przez O. Onodera, dyrektora ds. handlu i roz- woju OECD, cechy szeroko rozumianych innowacji, które powinny brać pod uwagę wszystkie podmioty traktujące innowacyjność jako narzędzie biznesu24: ■ innowacje wiążą się z ryzykiem – wynika ono z nowych kombinacji łączenia wiedzy i innych zasobów przedsiębiorstw przy niepewnych projekcjach co do przyszłych efektów wprowadzanych innowacji; niepodejmowanie się two- rzenia innowacji może z kolei prowadzić do szybkiej utraty wypracowanej pozycji konkurencyjnej; 23 W. Świtalski, Innowacje i konkurencyjność, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, War- szawa 2005, s. 79. 24 O. Onodera, Trade and Innovation. A Synthesis, „OECD Journal: General Papers”, vol. 4, 2008, s. 13.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Efekty działalności innowacyjnej przedsiębiorstw regionu łódzkiego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: