Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00397 005900 13648923 na godz. na dobę w sumie
Egipt. Travelbook. Wydanie 1 - ebook/pdf
Egipt. Travelbook. Wydanie 1 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-1702-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).
Egipt to kolebka cywilizacji i jedna z największych starożytnych potęg. Tajemniczy pustynny kraj nad życiodajnym Nilem od wieków przyciągał ciekawych świata i żądnych przygód ludzi. I tak jest do dziś – monumentalne budowle i prastare świątynie wciąż pobudzają wyobraźnię naukowców, a piaszczyste plaże i bajkowe rafy koralowe kuszą tłumy turystów. Egzotykę Afryki odkryjemy, spacerując po uliczkach Kairu i targując się na najsłynniejszych bazarach świata. 
Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą graficzną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Autor przewodnika: Szymon Zdziebłowski Współpraca: Krzysztof Bzowski (informacje praktyczne) Autor przewodnika: Szymon Zdziebłowski Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Współpraca: Krzysztof Bzowski (informacje praktyczne) Autor przewodnika: Szymon Zdziebłowski Redakcja: Aleksander Król Współpraca: Krzysztof Bzowski (informacje praktyczne) Opieka techniczna: Katarzyna Leja Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Projekt okładki: hotmedia Jan Paluch Redakcja: Aleksander Król Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Opieka techniczna: Katarzyna Leja Redakcja: Aleksander Król Projekt okładki: hotmedia Jan Paluch Opieka techniczna: Katarzyna Leja Projekt okładki: hotmedia Jan Paluch Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej pu- blikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotogra- ficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje narusze- Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej pu- nie praw autorskich niniejszej publikacji. blikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotogra- ficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje narusze- Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej pu- Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. nie praw autorskich niniejszej publikacji. blikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotogra- ficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje narusze- Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były nie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za zwią- zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania infor- kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za zwią- macji zawartych w książce. zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania infor- kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za zwią- macji zawartych w książce. zane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania infor- macji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 Wydawnictwo Helion e-mail: redakcja@bezdroza.pl ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice Wydawnictwo Helion księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl tel.: 32 2309863 ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice e-mail: redakcja@bezdroza.pl tel.: 32 2309863 Drogi Czytelniku! księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl e-mail: redakcja@bezdroza.pl Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl http://bezdroza.pl/user/opinie/?begit1 Drogi Czytelniku! Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Drogi Czytelniku! http://bezdroza.pl/user/opinie/?begit1 Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. http://bezdroza.pl/user/opinie/?begit1 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: 978-83-283-0344-7 Copyright © Helion, 2015 Wydanie I ISBN: 978-83-283-0344-7 Wydanie I Copyright © Helion, 2015 ISBN: 978-83-283-0344-7 Copyright © Helion, 2015 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność Egipt Kup książkę Poleć książkę Perły Architektury Cytadela w Kairze Monumentalne założenie obronne z szeregiem wspaniałych zabytków, otoczone wysokimi murami. Roztacza się stąd roz- legła panorama metropolii. Piramidy w Gizie Piramidy to jeden z siedmiu cudów świata starożytnego, jedyny, który przetrwał do czasów współczesnych – będąc w Egipcie, trzeba je zobaczyć. Sfinks Lew z ludzką głową, okrytą królewską trójkątną chustą nemes. Najbardziej rozpoznawalne zwierzę mityczne na świecie. Piramida schodkowa Dżesera w Sakkarze Najstarsza piramida świata wzniesiona przez architekta fara- ona Dżesera – Imhotepa. Zwiedzając Sakkarę, warto również wstąpić do Muzeum Imhotepa i do wnętrza piramidy Tetiego. Świątynia Luksorska Imponująca budowla ufundowana przez Amenhotepa III, którą sukcesywnie rozbudowywano przez 3 tys. lat. Karnak Jeden z największych kompleksów świątynnych wzniesionych przez człowieka, zajmujący obszar ponad 100 ha. Wielkie wraże- nie robi Wielka Sala Hypostylowa, składająca się ze 134 kolumn. Dolina Królów w Luksorze Jedna z największych egipskich atrakcji: legendarne miej- sce, w którym spoczęli faraonowie najpotężniejszych dyna- stii, łącznie ze sławnym Tutanchamonem. Odkryto tu jak do- tąd 62 grobowce. Świątynia Hatszepsut Jedna z najbardziej oryginalnych, najpiękniej położonych gro- bowych świątyń egipskich, zlokalizowana w dolinie Deir el-Ba- hari, ograniczonej z dwóch stron niemal pionowymi ścianami skalnymi, które dodają jej dramatyzmu. Kup książkę Poleć książkę u t p i g E e j c k a r t A Medinet Habu Najlepiej zachowana tebańska świątynia grobowa, należąca do Ramzesa III. Kup książkę Poleć książkę Świątynia Horusa w Edfu Przepiękna, monumentalna świątynia wzniesiona na terenie starożytnego mia- sta Dżeb. Jednym z jej najstarszych ele- mentów jest kaplica wykonana z jed- nego kawałka szarego granitu. Wielka Tama Asuańska Długość – ponad 3,5 km, maksymalna wysokość 111 m, szerokość prawie 1 km. Przy wznoszeniu tamy pracowało 30 tys. egipskich robotników. Spowodowała ona spiętrzenie wody na olbrzymim ob- szarze, tworząc Jezioro Nasera, najwięk- szy sztuczny akwen na świecie. Świątynie w Abu Simbel Dwie niezwykłe skalne świątynie: Ram- zesa II, tzw. Wielka Świątynia, i Nefer- tari – Mała Świątynia. Warto je zoba- czyć wczesnym rankiem, kiedy słońce zaczyna rozświetlać gigantyczne wize- runki w skale ukazujące jednego z naj- większych faraonów Egiptu. u t p i g E e j c k a r t A Klasztor św. Katarzyny Najstarszy funkcjonujący chrześcijań- ski klasztor w Egipcie. Położony jest na wysokości 1570 m n.p.m.; został ufun- dowany w latach 527–47. Warto zoba- czyć piękną trzynawową bazylikę i ka- plicę Krzewu Gorejącego – to tu Bóg miał przemówić do Mojżesza. Biblioteka Aleksandryjska Oficjalnie otwarta w 2002 r., powstała w miejscu, gdzie prawdopodobnie mieściła się największa biblioteka świata starożytnego. Ta supernowo- czesna budowla mieści muzea, kolek- cje i sale biblioteczne – główna sala biblioteki to największa czytelnia pu- bliczna na świecie, potrafiąca pomie- ścić ok. 2 tys. osób. Kup książkę Poleć książkę AtrAkcje Przyrodnicze Park Al-Azhar w Kairze Perła w środku Kairu z doskonale za- projektowanymi terenami zielonymi. Roślinność jest interesująco rozmiesz- czona wśród licznych kanałów wodnych i kilku fontann. Blue Hole w Dahabie Najsłynniejsze miejsce do nurkowania w okolicach Dahabu. Nazwę zawdzięcza okrągłej wyrwie w rafie, która znajduje się tuż przy brzegu. Osiąga głębokość 80 m, na 60. metrze znajdziemy tunel, którym można przepłynąć na drugą stronę rafy. Park Narodowy Ras Muhammad Położony 12 km od południe za Szarm asz-Szajch; chroni przyrodę raf koralo- wych, a w części lądowej – roślinność słonowodną i ekosystemy pustynne. Góra św. Katarzyny Najwyższy szczyt Egiptu (2642 m n.p.m.) warto zdobyć głównie ze względu na oszałamiające widoki. Nie jest tu również tak tłoczno jak podczas wspinaczki na pobliską Górę Mojżesza, dlatego wspinaczkę poleca się osobom, które chciałyby odpocząć od tłumów. Oaza Dachla Oszałamiające widoki, urozmaicona rzeźba terenu, sympatyczni ludzie, fa- scynujące zabytki – to największe atuty oazy Pustyni Zachodniej. Powita nas tu feeria barw – głęboki błękit nieba i rdzawobrązowe klify oraz złote piasz- czyste wydmy. u t p i g E e j c k a r t A Kup książkę Poleć książkę 58 a k u t z s i a r u t l u k | e z c w a n z o j a r k e j c a m r o f n i Kultura i sztuka architektura starożytny egipt Przyjezdnym rzuca się w oczy przede wszyst- kim monumentalizm widoczny w postaci niebosiężnych piramid, wielohektarowych świątyń wzniesionych z pomocą gigan- tycznych kolumn. Wizerunki na grobow- cach przedstawiające ludzi, zwierzęta, życie codzienne, rytuały, polowania, procesy są- dowe oraz bogów zachwycają swym pięk- nem i doskonale zachowanymi barwami. Dzięki odczytaniu hieroglifów przez Je- ana Françisa Champolliona w 1822 r. dawne wieki przemówiły w pełni. Mimo że style zmieniały się na przestrzeni trzech tysiąc- leci istnienia cywilizacji faraońskiej, zawsze łączył je wspólny mianownik – kanon po- wodujący jednoznaczną identyfikację z Egip- tem. Zarówno w rzeźbie, jak i na reliefach postaci przedstawiane były w sposób sfor- malizowany i sztywny, lub jak to określają ▼ Świątynia Ramzesa II w Abu Simbel egiptolodzy – hieratyczny, czyli pełen pa- tosu i dostojeństwa. Pamiętajmy, że to co dla nas jest sztuką, w rzeczywistości było narzędziem propagandy króla, którą wyra- żano za pośrednictwem budowli czy rzeźb. Władza nierozerwalnie łączyła się z religią, stąd bliskie koneksje faraona ze sferą sacrum w sztuce. Dla starożytnych Egipcjan nie nastręczało problemów przemieszczanie gigantycznych, ważących niekiedy ponad 100 ton bloków skalnych służących budo- wie piramid czy świątyń. O tym, w jaki spo- sób radzili sobie z obróbką twardych kamieni i ich logistyką, można przekonać się na relie- fach. Byli z pewnością mistrzami w tej dzie- dzinie, gdyż Arabowie w późniejszych cza- sach, z uwagi na ograniczone środki i gorszą technologię, wykorzystywali ociosane bloki z budowli faraońskich do swych konstrukcji. Świątynie – To dominująca forma ar- chitektoniczna starożytnego Egiptu. Kon- strukcje te zachowały się świetnie do czasów współczesnych tylko dlatego, że wznoszono je od III tysiąclecia niemal wyłącznie z ka- Kup książkę Poleć książkę 59 a k u t z s i a r u t l u k | e z c w a n z o j a r k e j c a m r o f n i Najważniejsze kolekcje egipskich zabytków w Polsce Muzeum Narodowe w Warszawie (Al. Jerozolimskie 3, Warszawa) – Za- bytki z Egiptu prezentowane są w ra- mach Galerii Sztuki Starożytnej, która po- wstała w 1938 r., dzięki badaniom wy- kopaliskowym rozpoczętym w Edfu (1937–39) w Górnym Egipcie przez pol- ską misję archeologiczną we współ- pracy z Francuskim Instytutem Arche- ologii Wschodu w Kairze. Po wojnie do kolekcji trafił też bogaty depozyt z Luwru w postaci monumentalnego posągu lwiogłowej bogini Sachmet oraz boga Amona, pochodzących z okręgu świą- tynnego w Karnaku z czasów Nowego Państwa. Muzeum Archeologiczne w Krako- wie (ul. Senacka 3, Kraków) – Pięknie zaaranżowana kolekcja zabytków w no- woczesnej oprawie. Muzealnicy zastoso- wali oświetlenie światłowodowe, które nie generuje ciepła ani szko- dliwego dla zabytków promieniowania UV i IR. Na wystawę składa się kilka ko- lekcji egipskich dzieł sztuki. Muzeum Książąt Czartoryskich w Kra- kowie – Galeria Sztuki Starożytnej, Od- dział Muzeum Narodowego (ul. Pijar- ska 8, Kraków) – Kolekcja egipska nie jest wielka, ale warta odwiedzenia. Pośród za- bytków znajdują się sarkofagi antropo- idalne i kartonaż uformowany na kształt mumii ze sklejonych warstw płótna. Są też przedmioty codziennego użytku oraz związane z kultem. Muzeum Archeologiczne w Poznaniu (ul. Wodna 27, Poznań) – Rewelacyjna wy- stawa zatytułowana „Śmierć i życie w sta- rożytnym Egipcie” to wieloletni depozyt z Muzeum Egipskiego i Zbiorów Papiru- sów w Berlinie, wzbogacony przez kilka obiektów z Muzeum Egipskiego w Mo- nachium. mienia. Budowle mieszkalne powstawały natomiast z suszonej cegły mułowej, po- datnej na erozję i kruszenie. Nie zawsze ka- mienny budulec był sojusznikiem w walce z czasem. W przypadku świątyni wznie- sionej przez Amenhotepa III w Tebach, za- stosowany w niej wapień okoliczni miesz- kańcy w późniejszych czasach przerobili na wapno, którego użycie rozpowszechnili w Egipcie Rzymianie. Dotychczas panował wśród egiptolo- gów podział klasyczny na dwa typy wzno- szonych świątyń: pierwszy to budowle po- święcone oddawaniu czci bogom, a drugi typ – władcom. Najnowsze analizy i ustale- nia jednak nieco korygują ten prosty sche- mat. Okazuje się, że funkcje tych świątyń przenikały się – przykładowo w Karnaku, Kup książkę w gigantycznym kompleksie świątynnym, poświęconemu w zależności od części kon- kretnemu bogowi, znajdują się też kaplice poświęcone kultowi zmarłych faraonów. I na odwrót, w przypadku świątyń poświęconych kultowi władców (np. w tarasowym przy- bytku Hatszepsut w Deir el-Bahari) również są sanktuaria poświęcone kultowi bogów. W masowej świadomości pokutuje mo- del świątyń z czasów Nowego Państwa, gdyż wcześniejsze nie zachowały się w zbyt oka- załej formie, dlatego kiedy mówimy o egip- skich świątyniach, przed oczami staje Luksor lub Karnak. Typowa świątynia z tego okresu składała się z monumentalnej bramy wej- ściowej – pylonu oflankowanego parą obe- lisków, która prowadziła na dziedziniec oto- czony kolumnadą. Za nim, w linii prostej, Poleć książkę 60 a k u t z s i a r u t l u k | e z c w a n z o j a r k e j c a m r o f n i mieściła się sala hypostylowa przykryta dachem i wsparta na wielu wysokich kolum- nach. Przed najświętszym miejscem świą- tyni – sanktuarium mieszczącym wizeru- nek bóstwa – znajdowały się jedno lub dwa niewielkie pomieszczenia. Należy zaznaczyć, że im bardziej zagłębia się w pomieszczenia świątynne, tym są one ciemniejsze, mniejsze i usytuowane coraz wyżej. Zewnętrzne ściany świątyń często ozdabiane były dekoracją na- wiązującą do sukcesów militarnych faraona (lub jego propagandowej wizji na ich temat), a wewnętrzne teksty i przedstawienia opisy- wały odprawiane niegdyś rytuały religijne. Ułatwieniem dla egiptologów jest precy- zyjne ich rozlokowanie w kolejnych pomiesz- czeniach odnoszących się do konkretnych etapów odprawiania rytuałów, co pozwala im dokładnie zrekonstruować ich przebieg. Świątynie uważano za symboliczne miejsca początków procesu stworzenia wszech- świata. Dlatego procesja kapłanów wędru- jącą od pylonu w głąb kompleksu pomiesz- czeń, coraz wyżej, niejako wspinała się nie tylko do sanktuarium, ale również na szczyt Egipt – obiekty wpisane na Listę UNESCO Trudno uwierzyć, że Egipt – miejsce z tysiącletnią historią – posiada zaled- wie kilka stanowisk wpisanych na tę eli- tarną listę. Kolejne trzydzieści oczekuje w kolejce do zaakceptowania. ◆ Zespół koptyjskich budowli sakral- nych w Abu Mena. ◆ Starożytne Teby wraz z nekropolią. ◆ Historyczny Kair. ◆ Nekropolia w Memfis z piramidami od Dahszur po Gizę. ◆ Zabytki nubijskie od Abu Simbel aż do File. ◆ Klasztor św. Katarzyny na półwyspie Synaj. ◆ Wadi al-Hitan (Dolina Wielorybów); to jedyna pozycja wpisana na listę Dziedzictwa Przyrodniczego na te- renie Egiptu. ▼ Świątynia Hatszepsut w Luksorze Kup książkę Poleć książkę 61 a k u t z s i a r u t l u k | e z c w a n z o j a r k e j c a m r o f n i ▲ Piramidy w Gizie prapagórka, gdzie miał się odbyć akt kreacji świata dokonany przez bogów. O tym, że świątynia to nie tylko miejsce poświęcone kultowi, ale także ważna z ekonomicznego punktu widzenia instytucja, świadczą liczne budynki lokowane wokół niej – doskonały przykład stanowi Ramesseum (świątynia grobowa Ramzesa II w Tebach) wraz z to- warzyszącymi jej magazynami wzniesio- nymi z cegły mułowej. Piramidy – Jeden ze sztandarowych zabytków Egiptu, które koniecznie należy zobaczyć. Służyły one jako grobowce fara- onów już od III dynastii. Początkowo były to piramidy schodkowe, piramidy wła- ściwe w kształcie ostrosłupów o płaskich ścianach pojawiły się za czasów IV dynastii (XXVII w. p.n.e.), czego najlepszym przykła- dem jest słynna piramida Cheopsa. Jak obli- czył dr Mark Lehner, amerykański archeolog, wszystkie piramidy królewskie wzniesione po i przed czasami Snofru, Cheopsa i Che- frena zawierają dziś zaledwie 41 ich cał- kowitej masy, co jednoznacznie świadczy o potędze i wielkości budowli wykonanych w czasach IV dynastii. Wznoszenia takich grobowców niemal zaprzestano w I okresie Kup książkę przejściowym, ale ich renesans miał miejsce w czasach Średniego Państwa. Najpóźniej- sze z nich budowano z cegieł mułowych. Z piramidami egipskimi związane są liczne legendy i historie staroegipskie, arab- skie i koptyjskie. Do koptyjskich wierzeń na- leży historia opisująca czasy przed Potopem. Król Surid miał nakazać wzniesienie piramid w Gizie, a w nich umieścić dotychczasowe osiągnięcia nauki, aby ocalały przed kata- strofą. Herodot w V w. p.n.e. odnotował hi- storię, według której zdesperowany Cheops miał rzekomo nakazać własnej córce sprze- dawać swe wdzięki w lupanarze, aby star- czyło mu środków na wzniesienie swego prześwietnego grobowca. Natomiast we- dług zapisu Juliusza Honoriusza z V w. n.e. piramidy były spichrzami Józefa służącymi do przechowywania ziarna gromadzonego podczas tłustych lat. W relacji XV-wiecznego pisarza arabskiego, Al-Makriziego, wspo- mniany wyżej król Surid miał zostać po- chowany w Wielkiej Piramidzie w towarzy- stwie nieprzebranych kosztowności, w tym, co ciekawe, broni żelaznej, która nie rdze- wieje i szkła, które się nie tłucze, ale zgina. Współcześni fantaści też dodali coś od siebie. Poleć książkę 148 a n r a m a - l e l l e T | i i u l n a n l o D a n c o n ł ó P i f y H i e r o g l e g i p s k i e Kup książkę Poleć książkę Język arabski funkcjonuje w Egipcie zaledwie od około trzynastu stuleci, podczas gdy egip- ski zapisywany w różnej formie trwał aż 3500 lat. Słowo opisujące pismo Egipcjan – hiero- glify – pochodzi z greki i składa się z dwóch wyrazów: hieros – święty i glyphein – rzeź- bić, zatem można ten termin przetłumaczyć jako „święte rzeźbione znaki”. Sam język na- leży do rodziny języków afroazjatyckich (ina- czej semito-chamickich). Możemy wydzielić kilka faz rozwoju starożyt- nego języka egipskiego. Język staroegipski stoso- wano w okresie Starego Państwa, klasyczny – od I okresu przejściowego do końca okresu rzym- skiego, jednakże od czasów XIX dynastii używany był głównie w monumentalnych inskrypcjach w świątyniach i niekiedy w tekstach literackich i religijnych. Język nowoegipski (późnoegipski) stosowany był jako potoczny od końca czasów Nowego Państwa. W okresie późnym wykształ- ciła się gwarowa wersja języka nowoegipskiego – demotyka. Najmłodszą mutacją egipskiego jest język koptyjski. Wraz ze zmianami języka nastę- powała ewolucja pisma. Najwcześniejsze znane znaki pisma hie- roglificznego odkryto w grobie tzw. Króla Skorpiona w Abydos, datowanym na XXXII w. p.n.e., w postaci maleńkich tabliczek wykona- nych z kości słoniowej. Na hieroglify możemy natknąć się wszędzie, gdyż Egipcjanie zdobili nimi w zasadzie każdy materiał: drewno, ka- mień, ceramikę, kości czy biżuterię. Te zapi- sane na świątyniach i wewnątrz grobowców miały przetrwać na wieki. Kardynalne znacze- nie pełniło wykute imię zmarłęgo – w momen- cie jego skucia następowało skazanie osoby na wieczny niebyt i była to bodaj najgorsza kara dla człowieka. Początki pisma w Egipcie należy łączyć z prozaicznymi potrzebami. Pierwsze inskrypcje nie mają nic wspólnego z religią, ale z ewiden- cją towarów – ich pochodzeniem i liczbą. Od wczesnych stadiów istnienia pisma możemy zaobserwować dwa jego typy: klasyczne hiero- Kup książkę 149 a n r a m a - l e l l e T | i i u l n a n l o D a n c o n ł ó P glify, stosowane w monumentalnej architektu- rze, oficjalnych tekstach rytych w drewnie czy kamieniu, i drugi typ – kursywę, inaczej hiera- tykę, która pozwalała na szybkie zapisywanie, już od momentu panowania pierwszych dyna- stii, wszelkich tekstów na bardzo popularnym papirusie za pomocą pędzelka i tuszu. Przy uży- ciu tego drugiego pisma skrybowie notowali rachunki, inwentarze, wyroki sądowe, raporty. Wraz z nadejściem okresu późnego do zasto- sowania weszła demotyka, ale nie używano jej przy zapisie tekstów religijnych. Ostatni zapis hieroglificzny pochodzi z File z 394 r., zaś de- motyczny również z tej wyspy i datowany jest na połowę V w. Od III w. pismo demotyczne i hierogli- ficzne powoli było zastępowane przez pismo i język koptyjski. Jego alfabet składał się z liter greckich (od panowania Ptolemeuszy był to język urzędowy w Egipcie) i sześciu znaków demotycznych, które były niezbędne do wyra- żenia wszystkich dźwięków. Nowe pismo kop- tyjskie powstało w opozycji do „pogańskich” hieroglifów. Dziś już coraz rzadziej można usły- szeć język koptyjski – sami koptowie stosują od wieków arabski, ale w czasie mszy w ko- ściołach nadal jest on obecny. Do 1822 r. badacze tylko domyślali się treści hieroglifów. W tym roku Jean Françis Cham- pollion ogłosił światu sposób ich odczytania – stało się to możliwe dzięki tzw. Kamieniowi z Rosetty, na którym zapisano tę samą treść w trzech rodzajach pisma: hieroglifach, de- motyce i grece. Okazało się, że system zapisu opierał się na zastosowaniu logogramów (zna- ków oznaczających to, co przedstawiają, lub słowa pokrewne metaforycznie), determina- tywów (umiejscowionych na końcu słowa za- pisanego fonetycznie celem odpowiedniego dookreślenia jego znaczenia) i fonogramów (znaków oznaczających jedną, dwie lub trzy spółgłoski – Egipcjanie nie zapisywali samo- głosek). W ten sposób zapomniany język i pi- smo ponownie przemówiły. Poleć książkę 118 a z G i | i e c l o K o i i r a K Giza tować więcej niż 20–25 LE). Po prawej stro- nie miniemy luksusowy hotel Mena House, a po lewej informację turystyczną, do której warto zajrzeć, aby otrzymać aktualny termi- narz spektaklu „światło i dźwięk”. Po minięciu budynków po lewej stronie droga prowadzi dalej, nieco w górę, i zakręca łagodnie w lewo. Szosa doprowadzi nas w końcu na duży parking, gdzie znajdują pła- się kasy biletowe i wejście na teren skowyżu Giza 8.00–16.00 (X–V), 8.00– 17.00 (VI–IX); wstęp 80 LE, ulgowy 40 LE, Kto nie marzył o ujrzeniu Wielkiej Piramidy? Kiedyś dojazd do Gizy z centrum był sam w sobie przygodą, dziś wystarczy wsiąść do autobusu (nr 355 i 357; cena 4 LE niezależnie od celu podróży), kursującego między Helio- polis (przy głównej ulicy Al-Ahram) a Gizą. Można też podjechać metrem linii 2 z cen- trum w kierunku El-Moneib do przystanku Giza, a potem wzdłuż szaria Piramyds mikro- busem (3 LE) lub autobusem 997 (1 LE) do piramid (Giza Haram). Za przejazd taksówką z centrum zapłacimy ok. 50–80 LE. Zwiedzanie piramid należy rozpocząć od głównego wejścia; wyjście jest nieco na uboczu, mieści się obok Sfinksa – nie do- jeżdżają tu autobusy miejskie (powrót do stacji metra taksówką nie powinien kosz- Kup książkę Poleć książkę Uwaga na bezpańskie psy! Prawdziwą plagą w Egipcie są dzikie psy przemieszczające się często w dużych stadach. Należy mieć się na baczności, zwłaszcza wieczorami w rejonach odda- lonych od wsi, na przykład na skraju pu- styni. Watahy wygłodniałych psów można spotkać m.in. między najczęściej odwie- dzanymi piramidami w Gizie, Sakkarze i Dahszur. W razie zagrożenia nie- kiedy wystarczy się pochylić – to sygnał dla zwierząt, że sięgamy po ka- mień i większość z nich wtedy ucieka, chociaż bywa z tym różnie. W bliskim otoczeniu wymienionych zabytków psy nie stanowią zagrożenia, ale jeśli zamie- rzamy odbyć samotny spacer między ne- kropoliami, mogą być groźne, zwłaszcza po zmierzchu. ▼ Piramidy w Gizie 119 a z G i | i e c l o K o i i r a K Kup książkę Poleć książkę 120 a z G i | i e c l o K o i i r a K Giza 0 150 m oprac. M. Czopik piramida Mykerinosa górna świątynia piramida Chefrena górna świątynia środkowa nekropolia a p m ra Muzeum Barki piramida Cheopsa nekropola zachodnia infor m acja, policja kasa bileto w a, grobowiec Chentkaus piramida Henutsen piramidy satelitarne dawny dom dawny dom królewski (XX w.) królewski (XX w.) a p m a r dolna świątynia cmentarz koptyjski cmentarz muzułmański dolna świątynia kasa biletowa kawiarnia Sfinks nekropola wschodnia grobowiec grobowiec Hetepheres Hetepheres r a m p a tzw. Świątynia tzw. Świątynia Sfinksa Sfinksa obok których mieszczą się też toalety (po prawej). Tutaj też należy kupić bilety do po- szczególnych piramid, jeśli zamierzamy je zwiedzić od wewnątrz; Mykerinosa wstęp wstęp 40 LE, 40 LE, ulgowy 20 LE, Chefrena ulgowy 20 LE i Cheopsa wstęp 200 LE, ulgowy 100 LE. Osoby cierpiące na klau- strofobię, choroby wieńcowe oraz starsze powinny darować sobie zwiedzanie sta- rożytnych grobowców. Po dokładnej kon- troli osobistej wreszcie można przystąpić do zwiedzania. Prawie z każdego miejsca w Gizie roz- pościera się widok na najbardziej znany za- piramidę Che- bytek wszech czasów Kup książkę opsa (2589–2566 p.n.e.), drugiego fara- ona IV dynastii. Zarówno od zachodu, jak i od wschodu przylegają do niej mastaby wzniesione przez osoby najbliżej związane z królem. Po przekroczeniu wejścia zwiedzający stoją na wprost północnego lica budowli uważanej za pierwszy cud starożytnego świata. Przed wejściem należy zostawić wartownikowi sprzęt fotograficzny (we- wnątrz obowiązuje absolutny zakaz wyko- nywania zdjęć). Turyści mogą dziś jedynie przejść trasą wiodącą do górnych partii pira- midy, najpierw poziomo tunelem wykutym w IX w. Dalej zaczyna się korytarz wstępu- Poleć książkę 121 a z G i | i e c l o K o i i r a K jący (wspinaczka jest bardzo męcząca) na- chylony do góry pod kątem 26°. W jego po- czątkowej części są granitowe zatyczki w ca- łości zagradzające tunel, które miały utrud- nić przejście rabusiom. Korytarz prowadzi do cudu architektonicznego, jakim niewąt- pliwie jest Wielka Galeria. Tuż po zakończe- niu korytarza wstępującego wita nas zakra- towane wejście do Komory Królowej. Ko- mora Króla to najwyższe dostępne dla zwie- dzających pomieszczenie. Wielką Galerię, która liczy ponad 46 m długości i 8,5 m wysokości, zbudo- wano z siedmiu warstw bloków wapien- nych, z których każda kolejna wysuwa się ku wnętrzu o ok. 7,5 cm. Kończy się ona gwałtownie i ponownie należy się pochylić i przejść niskim tunelem wiodącym wprost do Komory Króla. Mieścił się tutaj system trzech zasuw wykonanych z granitu – do dziś widoczne są prowadnice, z pomocą których spuszczono bloki mające unie- możliwić przejście rabusiom do komory. To w niej zapewne spoczął sam Cheops. Komora Króla (10,46 m długości, 5,23 m sze- rokości i 5,81 m wysokości) to majstersztyk architektów starożytnego Egiptu. Ce- chuje ją monumentalizm i prostota. Teksty Piramid Są najstarszą religijną księgą świata, składającą się z ponad tysiąca zaklęć. Pierwsze pojawiły się w piramidzie Unasa (2375–2345 p.n.e.), ale egipto- lodzy są zgodni, że ich treść pochodzi z wcześniejszych okresów i już w mo- mencie spisywania na ścianach gro- bowców były uważane za starożytne. Teksty Piramid zapisywane w piono- wych kolumnach wykonywano bar- dzo pieczołowicie – wyżłobione w ka- mieniu hieroglify wypełniano niebie- ską masą szklaną, która z czasem zmie- niła barwę na zieloną. Zdaniem części badaczy teksty te były odczytywane podczas ceremonii pogrzebowej przez kapłanów i miały pomóc zmarłemu władcy w trudnej podróży po zaświa- tach, czemu towarzyszyły również od- powiednie rytuały. Piramida Cheopsa 0 50 m Po wyjściu z piramidy należy kierować się w prawo i obejść północno- -wschodni naroż- nik. Tuż za nim szyb wentylacyjny szyb wentylacyjny szyb wentylacyjny komory komory odciążające odciążające Komora Króla Wielka Galeria szyb wentylacyjny Komora Królowej podziemna komnata oryginalne wejście granitowe zatyczki oprac. M. Czopik Kup książkę Poleć książkę 182 Feluki Asuan to najlepsze miejsce, aby skorzystać z możliwości przepłynięcia się tradycyjną egipską żaglówką. Widoki w okolicy się fantastyczne. Oficjalnie w mieście jest zare- jestrowanych kilka tysięcy łodzi, więc wy- bór jest olbrzymi, a co za tym idzie, duża konkurencja. Wynajęcie feluki na godzinę to koszt rzędu 45–50 LE, ale jeśli chcemy na przykład zwiedzić konkretną wyspę, a ka- pitan ma na nas czekać, wtedy koszt ro- śnie (4-godzinna przejażdżka połączona ze zwiedzaniem wysp to koszt 150–200 LE). To także dogodny punkt rozpoczęcia dłuż- szego rejsu feluką w dół Nilu. To świetna okazja, żeby się trochę wyciszyć, popatrzeć n a u s a | i i u l n a n l o d a w o n d u ł o p i nocą na rozgwieżdżone niebo i po- kontemplować krajobraz. Podróżo- wać można aż do Esny, ale z reguły to i tak zbyt duże wyzwanie. Najpopularniejsze są wycieczki dwudniowe (z jednym noc- legiem) – rejs kończy się w Kom Ombo. Wycieczka do Edfu zajmuje z reguły 3 dni i 2 noce, a do Esny 4 dni i 3 noce. Standar- dowo felukę wynajmie się w 6 do 8 osób. Koszt podróży od osoby wynosi odpo- wiednio: Kom Ombo (100–120 LE), Edfu (130–150 LE), Esna (160–180 LE), ale to koszt podstawowy. Do tego należy doliczyć pro- wiant – kwestia do omówienia z kapita- nem, ale z reguły ok. 50 LE za pełne wy- żywienie, plus woda butelkowana. Przed wypłynięciem w rejs z co najmniej jednym Kup książkę Poleć książkę 183 n a u s a | i i u l n a n l o d a w o n d u ł o p i noclegiem trzeba również wyrobić po- zwolenie (5–10 LE), należy wręczyć ksero- kopię paszportu (strona ze zdjęciem) kapi- tanowi, który załatwi te formalności z po- licją turystyczną. Kwestie bezpieczeństwa: pamiętajmy, że jeśli chcemy mieć kami- zelki ratunkowe, musimy je sobie sami ku- pić. Jedną z największych niedogodności podczas podróży jest brak toalety, atutem natomiast – możliwość przycumowania w każdym dowolnym miejscu. Wybór właściwej feluki i kapitana to sztuka. Będziemy nagabywani przez wielu wła- ścicieli łodzi. Najbezpieczniej poradzić się w informacji turystycznej lub w hotelu – osoby polecane będą z pewnością bardziej wiarygodne niż nagabywacze z ulicy. Jeśli chcemy szukać sami, spotkamy ka- pitanów w przybrzeżnych restaura- cjach, np. Emy czy Aswan Moon Restaurant. Kobiety nie powinny się wybierać samotnie na taką wyprawę – zdarzały się przypadki molestowania przez załogę. Warto wybrać kapitana, z którym można porozumieć się w języku angielskim, zwłaszcza przy kilku- dniowych wypadach. Łodzie motorowe to wariant dla osób, które chcę szybko dopłynąć do celu, na przykład do wyspy Sehel. Sielską atmos- ferę zakłóca rytmiczny dźwięk silnika, ale przynajmniej jesteśmy uniezależnieni od siły wiatru. Ceny za kilkugodzinną wy- cieczkę są trochę wyższe niż za feluki ze względu na zużycie paliwa. Kup książkę Poleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Egipt. Travelbook. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: