Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00079 000904 12921449 na godz. na dobę w sumie
Egzamin gimnazjalny Część humanistyczna W kręgu Historii - ebook/pdf
Egzamin gimnazjalny Część humanistyczna W kręgu Historii - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Albus Język publikacji: polski
ISBN: 9788389284723 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Książka zawiera zadania o charakterze egzaminacyjnym - testy - zgodne z podstawą programową oraz standardami, których tematyka obejmuje historyczne teksty źródłowe (literatura, mapy, sztuka etc.) od średniowiecza do współczesności. Liczne zadania otwarte (KO oraz RO) służą doskonaleniu umiejętności posługiwania się wszystkimi obowiązującymi w gimnazjum formami wypowiedzi. Do wszystkich zadań opracowano szczegółowe kryteria odpowiedzi oraz wzorcowe rozwiązania. Publikacja ta zalecana jest do wykorzystania na lekcjach historii, języka polskiego oraz do samodzielnej pracy uczniów.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ŚWIAT ŚREDNIOWIECZNYCH MNICHÓW I SCHOLARÓW Świat średniowiecznych mnichów i scholarów Źródło A Wyjątki z reguły św. Benedykta z Nursji (...) Lenistwo jest wrogiem duszy. Dlatego też bracia powinni w pewnych godzinach zajmo- wać się pracą ręczną, a w innych Bożym czytaniem. Sądzimy, że obie te rzeczy unormujemy następującym zarządzeniem: Od Wielkanocy do czter- nastego września bracia wyjdą z rana i będą wykonywali potrzebne prace od godziny pierwszej prawie aż do czwartej. Od godziny czwartej prawie aż do szóstej zajmą się czytaniem. Po szóstej powstawszy od stołu będą odpoczywali w swoich łóżkach w zupełnym milczeniu. Jeżeli kto chce czytać, może to robić, byle nie przeszkadzał innemu. Nonę odmówi się wcześniej, o godzinie wpół do dziewiątej, po czym znów będą robili to, co jest do roboty, aż do Nieszporów. Jeżeli konieczność miejscowa lub ubóstwo wymagają, aby bracia sami pracowali przy żniwach, niech się tym nie martwią. Wtedy bowiem są naprawdę mnichami, gdy żyją z pracy rąk własnych jak Ojcowie nasi i Apostołowie. Wszystko ma się odbywać z umiarem ze względu na słabych. [Za: M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Wiek V – XV w źródłach, Warszawa 1997, s. 116.] 1. Podstawowymi obowiązkami mnichów w średniowiecznych klasztorach były: A. Praca i śpiew. B. Praca i odpoczynek. C. Praca i modlitwa. D. Czytanie i modlitwa. 2. Przyczyną drobiazgowego określenia porządku dnia dla zakonników było: A. Dążenie do maksymalnego wykorzystania sił zakonników. B. Wyeliminowanie nudy z życia benedyktynów. C. Dążenie do realizacji idei pracy i modlitwy. D. Chęć zwiększenia dochodów klasztoru. [0-1 p.] [0-1 p.] 3. Wykorzystując wiedzę pozaźródłową, wyjaśnij znaczenie benedyktyńskiej zasady: ora et labora. ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... [0-2 p.] 4. Sformułowanie benedyktyńska praca współcześnie oznacza: A. Pracę wykonywaną bez końca. B. Pracę wykonywaną bez wynagrodzenia. C. Pracę wykonywaną niedbale i beztrosko. D. Pracę wykonywaną z wielką cierpliwością i dokładnością. [0-1 p.] 5 EGZAMIN GIMNAZJALNY Część humanistyczna Źródło B Sceny z życia klasztornego – miniatury (XII w.) [Za: L. Moulin, Życie codzienne zakonników w średniowieczu (X-XV wiek), Warszawa 1997, il. 7.] 5. Na podstawie ilustracji wymień trzy przykłady prac wykonywanych przez średniowiecznych mnichów: .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. [0-3 p.] 6. Analizując średniowieczne miniatury, znajdź charakterystyczny tylko dla zakonników ele- ment ich stroju. ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... [0-1 p.] 6 Świat średniowiecznych mnichów i scholarów Źródło C Tomasz Platter o doli wędrownego studenta W szkole św. Elżbiety wykładało jednocześnie w jednej sali dziewięciu bakałarzy, to jest stu- dentów, którzy zdali pierwszy egzamin. Nie uczono jeszcze w całym kraju greki, także nie było książek drukowanych, a tylko nauczyciel miał drukowanego Terencjusza. Każdą lekcję naprzód dyktowano, potem objaśniano, w końcu wykładano, tak że studenci, opuszczając szkołę, dźwigali ogromne toboły skryptów. (...) Zaraz udaliśmy się do słynnego nauczyciela, Jana Sapidusa, z proś- bą, by nas przyjął do szkoły. Wypytawszy, oświadczył, że jeśli będziemy pilni, nie potrzebujemy płacić, w przeciwnym zaś razie ściągnie nam odzienie. Od razu poznałem, że była to szkoła wzo- rowa, studia i języki szły normalnym torem. Rektor Sapidus miał aż 900 uczniów. [Za: M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Wiek V – XV w źródłach, Warszawa 1997, s. 265.] 7. Najniższy stopień naukowy umożliwiający w średniowieczu wykonywanie zawodu nauczy- cielskiego to: A. Rektor. B. Bakałarz. C. Student. D. Nauczyciel. 8. Wykorzystując wiedzę pozaźródłową, uzupełnij zdanie: Zajęcia we wszystkich szkołach śred- niowiecznej Europy prowadzone były w języku ............................................................... [0-1 p.] 9. Odpowiedz, wykorzystując wiedzę pozaźródłową, kto był wynalazcą druku: A. Terencjusz. B. Sapidus. C. Gutenberg. D. Święty Benedykt. [0-1 p.] [0-1 p.] 10. Przedstaw dwa następstwa wynalezienia druku: ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... [0-2 p.] 11. Jaki wniosek można wysnuć na podstawie słów: „jeśli będziemy pilni, nie potrzebujemy płacić, w przeciwnym zaś razie ściągnie nam odzienie”? A. Jeśli nie będziemy ostrożni, to ukradną nam odzież. B. Za naukę w szkołach średniowiecza nierzadko płacono odzieżą. C. Najlepsi uczniowie w średniowiecznej szkole byli zwalniani z opłat za naukę. D. Najlepsi uczniowie w średniowiecznej szkole byli wyróżniani nagrodami w postaci nowej odzieży. [0-1 p.] 7 EGZAMIN GIMNAZJALNY Część humanistyczna Źródło D W przeciwieństwie do szkół kościelnych uniwersytet był ośrodkiem nauczania w zasadzie otwartego, często o szerokim międzynarodowym zasięgu. Obejmował programem badań i dy- daktyki doczesne, laickie dziedziny wiedzy ludzkiej. Na wydziale prawa kształcił urzędników, sędziów, adwokatów, na wydziale medycznym lekarzy, nawet na wydziale sztuk wyzwolonych, gdzie nadal uprawiano stare trivium i quadrivium, treść nauczania zmieniła się gruntownie. Zajmowano się tu filozofią i naukami przyrodniczymi, a także językoznawstwem, uprawiano je wszakże nie z punktu widzenia potrzeb kształcenia kleru, lecz dla wprowadzenia młodego studenta w ogólną wiedzę o świecie. [Za: J. Baszkiewicz, Młodość uniwersytetów, Warszawa 1997, s. 20.] 12. Średniowieczny uniwersytet: A. Kształcił duchownych na potrzeby Kościoła. B. Dawał studentom ogólną wiedzę na temat świata, w którym żyli. C. Był ośrodkiem regionalnego, krajowego nauczania. D. Składał się z wydziałów o nazwach trivium i quadrivium. 13. Pierwszy uniwersytet w Polsce założył w 1364 roku król: A. Władysław Łokietek, B. Kazimierz Wielki, C. Władysław Jagiełło, D. Kazimierz Jagiellończyk. Źródło E Średniowieczny rękopis [0-1 p.] [0-1 p.] 8 [Za: K. Brookfield, Pismo, Warszawa 1996, s. 26.] Świat średniowiecznych mnichów i scholarów Źródło F Skargi kopistów Posłuchajmy skarg pewnego kopisty: „Zacni czytelnicy, którzy posłużycie się tą pracą, pamię- tajcie, proszę, o tym, który ją skopiował: był to ubogi brat... było mu zimno; i ukończył w nocy to, czego nie zdążył przepisać przy dziennym świetle.” Wiedząc, jak skromne było oświetlenie izb (lampki oliwne albo świeczki z bawełnianym kno- tem), możemy ocenić wielkość ofiary. Inny pisze: „Uważajcie na swoje palce! Nie dotykajcie nimi mojego pisma! Nie wiecie, co to znaczy pisać! Jest to straszliwa harówka: zgina wam grzbiet, przyćmiewa wzrok, powoduje ból w żołądku i w żebrach... Módlcie się za biednego Raula...” [Za: L. Moulin, Życie codzienne zakonników w średniowieczu (X-XV wiek), Warszawa 1997, s. 179. ] 14. Wyobraź sobie, że jesteś właścicielem cennej książki, którą musisz sprzedać. Zaprojektuj (układ graficzny; przejrzystość!) i zredaguj (treść i forma!) ogłoszenie (3-4 wypowiedzenia), które umieścisz na rynku miasta. W swoim ogłoszeniu użyj słów: inicjał i miniatura. Pamiętaj o tym, że ogłoszenie musi zwracać uwagę swoją formą i treścią! .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... [0-9 p.] 15. W dwóch zdaniach scharakteryzuj warunki pracy kopisty w średniowieczu. ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... [0-2 p.] 9 EGZAMIN GIMNAZJALNY Część humanistyczna 16. Zaznacz literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe – a literę F, jeśli jest fałszywe. Książki w średniowieczu były: A. Bardzo drogie i rzadkie. B. Tanie i ogólnie dostępne. C. Łatwe do kupienia, ale bardzo drogie. D. Bardzo rzadkie i tanie. P F P F P F P F 17. Ilość książek i ich cena w średniowieczu była zależna od: A. Ilości i wydajności maszyn drukarskich. B. Cierpliwości i pracowitości kopistów. C. Ilości księgarni oferujących sprzedaż książek. D. Dostępności do jedwabiu, na którym można było pisać. 18. Trudność pracy średniowiecznego kopisty nie polegała na: A. Konieczności dokładnego, ręcznego przepisywania tekstu. B. Konieczności pracy w ciemnych i zimnych skryptoriach. C. Długotrwałości pracy nawet w godzinach nocnych. D. Konieczności częstych przenosin z jednego do drugiego klasztoru. [0-1 p.] [0-1 p.] [0-1 p.] 19. Połącz pojęcia z odpowiednimi wyjaśnieniami, wpisując odpowiednią literę w puste miejsca: A. Benedyktyni B. Inicjał C. Miniatura D. Pergamin ...... ozdobna litera rozpoczynająca tekst ...... najstarszy zakon słynący z przepisywania książek ...... ...... barwna ilustracja w formie małego obrazka cienka skóra używana w średniowieczu jako materiał do pisania [0-2 p.] 20. Wyobraź sobie, że od pewnego czasu przebywasz w zakonie benedyktynów, w którym zaj- mujesz się przepisywaniem książek. Napisz list do rodziny, w którym przekażesz im informacje o swoim samopoczuciu (elementy opisu przeżyć wewnętrznych) i o tym jak ciężka jest praca kopistów. ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... 10 Świat średniowiecznych mnichów i scholarów ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... 11 EGZAMIN GIMNAZJALNY Część humanistyczna ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................... [0-17 p.] Łącznie 50 punktów do zdobycia. 12 KAZIMIERZ WIELKI Źródło A Mapa Polski z 1333 roku Kazimierz Wielki 1. Przyjrzyj się uważnie mapie i na jej podstawie wybierz prawidłową odpowiedź. Kazimierz Wielki obejmując władzę w 1333 roku otrzymał w spadku po ojcu dwie dzielnice: A. Wielkopolskę i Śląsk. B. Wielkopolskę i Małopolskę. C. Wielkopolskę i Mazowsze. D. Małopolskę i Mazowsze. 2. Umieść w zaznaczonych miejscach na mapie nazwy wymienionych poniżej państw sąsiadu- jących z Polską Kazimierza Wielkiego: Litwa, Czechy, Węgry, państwo krzyżackie. [0-1p] [0-2 p.] 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Egzamin gimnazjalny Część humanistyczna W kręgu Historii
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: