Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00312 008238 11000076 na godz. na dobę w sumie
Egzamin na tłumacza przysięgłego. Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty - ebook/pdf
Egzamin na tłumacza przysięgłego. Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 203
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-6503-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Nowa ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego wprowadziła wiele znaczących zmian dotyczących wykonywania tego zawodu.

Ustawa w obecnym kształcie reguluje warunki nabywania uprawnień do zawodu, określa zasady jego wykonywania, jak również obowiązki i uprawnienia tłumaczy. Ustawa zmieniła także tryb przyznawania uprawnień tłumacza przysięgłego. Obecnie konieczne jest zdanie egzaminu przed Państwową Komisją Egzaminacyjną, którą powołuje Minister Sprawiedliwości.

Niniejsza pozycja stanowi kompendium dotyczące wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego. Drugie wydanie zawiera treść ustawy, komentarz do przepisów, teksty egzaminacyjne oraz dane teleadresowe komórki organizacyjnej Ministerstwa Sprawiedliwości, zajmującej się organizacją i przeprowadzaniem egzaminów.
Autorzy wyjaśniają wątpliwości dotyczące egzaminów na tłumacza przysięgłego, a także prezentują przykładowe teksty egzaminacyjne w języku angielskim, niemieckim, francuskim, hiszpańskim, rosyjskim oraz polskim.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Redakcja naukowa: Bolesław CieÊlik, Liwiusz Laska, Michał Rojewski Egzamin na tłumacza przysi´głego Komentarz, teksty egzaminacyjne, Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty dokumenty 2. wydanie 2. wydanie Egzamin na tłumacza przysi´głego Komentarz, teksty egzaminacyjne, Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty dokumenty Wybór tekstów: Marek Kuêniak, Leszek Berezowski, Jan GoÊciƒski – teksty angielskie Artur Dariusz Kubacki – teksty niemieckie Jacek Florczak – teksty francuskie Edward Sz´dzielorz, Janusz Poznaƒski – teksty rosyjskie Anna Nowakowska-Głuszak, Joanna Albin – teksty hiszpaƒskie Redakcja naukowa: Bolesław CieÊlik, Liwiusz Laska Michał Rojewski Egzamin na tłumacza przysi´głego Komentarz, teksty egzaminacyjne, Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty dokumenty 2. wydanie Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2014 Egzamin na tłumacza przysięgłego Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty Wydawca: Anna Wieczorek Redakcja i korekta: Dominika Baczyńska Opracowanie graficzne: Zbigniew Korzański Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS © Wydawnictwo C.H.Beck 2014 Wydawnictwo C.H.Beck, Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: DM Quadro Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN: 978-83-255-6502-2 ISBN ebook: 978-83-255-6503-9 Spis treści Wstęp ................................................................................................................................. IX Część I. Komentarz ........................................................................................................... 1 Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1. Zakres przedmiotowy ustawy ..................................................................... 3 Rozdział 2. Nabywanie i utrata prawa do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego Art. 2. Wymagania .................................................................................................... 10 Art. 3. Państwowa Komisja Egzaminacyjna .......................................................... 16 Art. 4. Egzamin .......................................................................................................... 21 Art. 5. Nabycie uprawnień ....................................................................................... 26 Art. 6. Lista tłumaczy przysięgłych, wpis ............................................................... 27 Art. 7. Ślubowanie ..................................................................................................... 29 Art. 8. Treść wpisu .................................................................................................... 31 Art. 9. Obwieszczenie ............................................................................................... 35 Art. 10. Udostępnienie listy .................................................................................... 37 Art. 11. Zawieszenie tłumacza ................................................................................ 38 Art. 12. Skreślenie tłumacza z listy ......................................................................... 41 Rozdział 3. Zasady wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego Art. 13. Zakres uprawnień ....................................................................................... 43 Art. 14. Zakres obowiązków .................................................................................... 47 Art. 15. Odmowa ....................................................................................................... 49 Art. 16. Wynagrodzenie ........................................................................................... 55 Art. 17. Repertorium ................................................................................................ 58 Art. 18. Poświadczenia ............................................................................................. 61 Art. 19. Wzór podpisu; pieczęć ............................................................................... 63 Art. 20. Kontrola ....................................................................................................... 64 Rozdział 4. Odpowiedzialność zawodowa tłumaczy przysięgłych Art. 21. Zakres odpowiedzialności; kary ............................................................... 67 Art. 22. Przedawnienie ............................................................................................. 69 V Spis treści Art. 23. Zatarcie kary ................................................................................................ 71 Art. 24. Postępowanie ............................................................................................... 72 Art. 25. Orzeczenie Komisji ..................................................................................... 74 Art. 26. Odwołanie ................................................................................................... 76 Art. 27. Odpis ............................................................................................................ 78 Art. 28. Odpowiednie zastosowanie przepisów .................................................... 79 Art. 29. Komisja Odpowiedzialności zawodowej ................................................. 80 Rozdział 5. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe Art. 30. (pominięty) ................................................................................................... 82 Art. 31. (pominięty) ................................................................................................... 82 Art. 32. (pominięty) ................................................................................................... 82 Art. 33. Dotychczasowe uprawnienia ..................................................................... 82 Art. 34. Powołanie Komisji ...................................................................................... 85 Art. 35. Wejście w życie ............................................................................................ 85 Część II. Teksty ................................................................................................................... 87 1. Teksty polskie ........................................................................................................... 89 1.1. Postanowienie .................................................................................................... 90 1.2. Wyrok .................................................................................................................. 91 1.3. Odpowiedź na pozew ........................................................................................ 92 1.4. Pouczenie ............................................................................................................ 93 1.5. Pouczenie pokrzywdzonego o podstawowych uprawnieniach i obowiązkach ..................................................................................................... 94 1.6. Ulotka .................................................................................................................. 95 1.7. Zaświadczenie .................................................................................................... 96 1.8. Podstawowe obowiązki podejrzanego w procesie karnym .......................... 97 1.9. Akt poświadczenia dziedziczenia .................................................................... 98 1.10. Informacja dotycząca poświadczania dokumentów urzędowych przeznaczonych do obrotu prawnego za granicą ........................................ 99 2. Teksty angielskie ..................................................................................................... 101 2.1. Umowa o pracę na czas określony ................................................................... 102 2.2. Umowa sprzedaży samochodu ........................................................................ 103 2.3. Wyrok 1 ............................................................................................................... 104 2.4. Wyrok 2 ............................................................................................................... 105 2.5. Wyrok 3 ............................................................................................................... 106 2.6. Wyrok rozwodowy ............................................................................................ 107 2.7. Pozew rozwodowy ............................................................................................. 108 2.8. Wezwanie ............................................................................................................ 109 2.9. Akt urodzenia ..................................................................................................... 110 2.10. Protokół walnego zgromadzenia akcjonariuszy .......................................... 111 2.11. Sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta .......................................... 112 VI Spis treści 2.12. Wyrok Trybunału (wielka izba) ..................................................................... 113 2.13. Postanowienie o zabezpieczeniu powództwa .............................................. 114 2.14. Wyrok rozwiązujący małżeństwo .................................................................. 115 2.15. Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych ........... 116 3. Teksty niemieckie .................................................................................................... 117 3.1. Wyrok rozwodowy ............................................................................................ 118 3.2. Wyrok w sprawie karnej ................................................................................... 119 3.3. Ugoda w sądzie pracy ........................................................................................ 120 3.4. Decyzja administracyjna (Austria) ................................................................. 121 3.5. Pełnomocnictwo ................................................................................................ 122 3.6. Umowa o pracę na czas nieokreślony ............................................................. 123 3.7. Umowa sprzedaży samochodu ........................................................................ 124 3.8. Protokół zwyczajnego zgromadzenia wspólników ........................................ 125 3.9. Opinia biegłego rewidenta z badania ksiąg rachunkowych spółki ............. 126 3.10. Skrócone odpisy aktu urodzenia i aktu zgonu ............................................. 127 3.11. Sprawozdanie końcowe Komisariatu Policji w Hanowerze ....................... 128 3.12. Odrzucenie spadku .......................................................................................... 129 3.13. Porozumienie o zachowaniu tajemnicy ........................................................ 130 3.14. Korespondencja firmowa w sprawie zamówienia ....................................... 131 3.15. Opis stanowiska pracy .................................................................................... 132 4. Teksty francuskie ..................................................................................................... 133 4.1. Wyrok 1 ............................................................................................................... 134 4.2. Wyrok 2 ............................................................................................................... 135 4.3. Wyrok 3 ............................................................................................................... 136 4.4. Wyrok sądu pracy .............................................................................................. 137 4.5. Pozew o rozwód ................................................................................................. 138 4.6. Umowa o pracę na czas nieokreślony ............................................................. 139 4.7. Umowa sprzedaży samochodu ........................................................................ 140 4.8. Protokół ze zgromadzenia zwyczajnego spółki ............................................. 141 4.9. Sprawozdanie finansowe spółki ....................................................................... 142 4.10. Skrócone odpisy aktu urodzenia i aktu zgonu ............................................. 143 5. Teksty rosyjskie ........................................................................................................ 145 5.1. Kary umowne przy umowie dostawy .............................................................. 146 5.2. Pełnomocnictwo ................................................................................................ 147 5.3. Umowa sprzedaży samochodu ........................................................................ 148 5.4. Protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością .................................................................. 149 5.5. Odpis aktu urodzenia i aktu zawarcia małżeństwa ....................................... 150 5.6. Protokół przesłuchania pokrzywdzonego ...................................................... 151 5.7. Pouczenie podejrzanego ................................................................................... 152 5.8. Akt oskarżenia .................................................................................................... 153 5.9. Pozew o rozwód ................................................................................................. 154 VII Spis treści 5.10. Wyrok w sprawie cywilnej .............................................................................. 155 5.11. Przedmiot umowy ubezpieczenia mienia .................................................... 156 5.12. Umowa najmu lokalu mieszkalnego (fragment) ......................................... 157 5.13. Umowa o wykonanie robót budowlano-wykończeniowych ...................... 158 6. Teksty hiszpańskie .................................................................................................. 159 6.1. Umowa o pracę (formularz) ............................................................................. 160 6.2. Wyrok w sprawie o zwolnienie z pracy ........................................................... 162 6.3. Orzeczenie w sprawie niezdolności do pracy ................................................ 163 6.4. Wezwanie ............................................................................................................ 164 6.5. Pismo Sądowe .................................................................................................... 165 6.6. Postanowienie Sądowe ...................................................................................... 166 6.7. Wniosek .............................................................................................................. 167 6.8. Akt małżeństwa .................................................................................................. 168 6.9. Pozew o rozwód ................................................................................................. 169 6.10. Porozumienie regulujące warunki rozwodu bez orzekania o winie ......... 170 6.11. Umowa sprzedaży pojazdu używanego ........................................................ 171 6.12. Karta techniczna pojazdu ............................................................................... 172 6.13. Statut spółki ...................................................................................................... 173 6.14. Pełnomocnictwo .............................................................................................. 174 6.15. Zaświadczenie o pozostawaniu przy życiu i o stanie cywilnym (dokument dwujęzyczny) ............................................................................... 175 Część III. Załączniki .......................................................................................................... 177 Załącznik 1 – Skład Państwowej Komisji Egzaminacyjnej ...................................... 180 Załącznik 2 – Dane kontaktowe dla osób chcących przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego ..................................................................... 181 Załącznik 3 – Dokumenty wymagane do zaprzysiężenia (po zdaniu egzaminu pisemnego i egzaminu ustnego) ......................................................... 182 Załącznik 4 – Wzory wniosków składanych do Ministerstwa Sprawiedliwości przysięgłego ...................................................................................................... 186 Wniosek o dokonanie zmian danych osobowych tłumacza przysięgłego ...................................................................................................... 185 dotyczących zawodu tłumacza przysięgłego ..................................... 183 I. Wzór podpisu i pieczęci .................................................................................. 183 II. Wniosek o wyrobienie pieczęci tłumacza przysięgłego .............................. 184 III. IV. Wniosek o wyznaczenie terminu egzaminu na tłumacza V. Dane osobowe potrzebne do dokonania wpisu na listę tłumaczy przysięgłych ...................................................................................................... 187 VI. Wniosek o skreślenie z listy tłumaczy przysięgłych .................................... 188 VII. Oświadczenie o pełnej zdolności do czynności prawnych ......................... 189 VIII. Wniosek o wydanie zaświadczenia o wpisie na listę tłumaczy przysięgłych ...................................................................................................... 190 IX. Wniosek o wpisanie na listę tłumaczy przysięgłych .................................... 191 VIII Wstęp Przepisy ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego były dotychczas szerzej omówione w ko- mentarzu Grzegorza Dostatniego, wydanym w 2005 r. wraz z wejściem ustawy w życie. Od tego czasu, pojawiło się wiele problemów i wątpliwości wynikających z praktycznego stosowania ustawy, o których Autor pierwszego komentarza nie mógł wiedzieć. Dlatego konieczne stało się napisanie nowego komentarza uwzględniającego potrzeby praktyki zawodowej tłumaczy przysięgłych oraz organów wymiaru sprawiedliwości i administracji publicznej. Opracowując niniejszą publikację autorzy starali się uwzględnić pytania, z jakimi zwracały się wymienione podmioty do Wydziału Tłumaczy Przysięgłych i Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, stąd nadzieja, że komentarz będzie przydatny w codziennej pracy czytelników. Dodatkowym atu- tem książki jest również to, że zawiera przykładowe teksty, jakie mogą pojawić się w trakcie egzaminów na tłumacza przysięgłego. Książka została podzielona na trzy części. Pierwszą stanowi komentarz do przepisów usta- wy, drugą – przykładowe teksty egzaminacyjne, trzecią zaś – wzory pism do Ministerstwa Sprawiedliwości, które składane są przez zainteresowanych podczas procedury uzyskiwania uprawnień tłumacza przysięgłego. Teksty do tłumaczenia zostały przygotowane w pięciu językach: angielskim, niemieckim, francuskim, rosyjskim i hiszpańskim. Podano także przykłady zadań egzaminacyjnych do przetłumaczenia z języka polskiego na język obcy. W publikacji wykorzystano – za ich uprzejmą zgodą – teksty przygotowane przez: Marka Kuźniaka, Leszka Berezowskiego i Jana Gościńskiego – język angielski, Artura Dariusza Kubackiego – język niemiecki, Jacka Florczaka † – język francuski, Edwarda Szędzielorza i Janusza Poznańskiego – język rosyjski oraz Annę Nowakowską-Głuszak i Joannę Albin – język hiszpański. Bolesław Cieślik Liwiusz Laska Michał Rojewski IX Część I Komentarz 1 DZIENNIK USTAW Nr 273, poz. 2702 z dnia 25 listopada 2004 r. (zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 107, poz. 722; Dz.U. 2010.182.1228; Dz.U. 2011.106.622) – 2702 – Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego Rozdział 1. Przepisy ogólne Art. 1. [Zakres przedmiotowy ustawy] 1. Ustawa określa warunki i tryb nabywania oraz utraty prawa wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, a także zasady wykonywania tego zawodu. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do tłu- maczy języka migowego oraz innych sys- temów komunikacji niebędących językami naturalnymi. 1. Określenie „tłumacz przysięgły” pojawiło się na ziemiach polskich jeszcze w czasie zaborów, przed rokiem 1900. Język polski od 1867 r. był jednym z języków urzędowych Monarchii Austro-Węgierskiej, co powodowało konieczność tłumaczenia nań przepisów prawnych i orzeczeń sądowych. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości uregulowane zostały najpierw wynagrodze- nia tłumaczy. Dotyczyło ich rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 sierpnia 1920 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu w przedmiocie wynagrodzenia świad- ków, znawców i tłumaczów w postępowaniu karnem (Dz.U. Nr 75, poz. 515). Pierwszą wyczerpującą regulacją dotyczącą tłumaczy przysięgłych w Drugiej Rzeczypospolitej było rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 grudnia 1928 r. o tłumaczach przy- sięgłych (Dz.U. Nr 104, poz. 943). Rozporządzenie stanowiło, że tłumaczem przysięgłym może być ten, kto posiada obywatelstwo polskie, korzysta z pełni praw cywilnych i obywa- telskich, jest nieskazitelnego charakteru i wykaże znajomość języków, dla których ma być mianowany tłumaczem. Przepisy nie określały jednak, w jaki sposób powinno się wykazać znajomość danego języka obcego. Tłumaczy przysięgłych ustanawiał Minister Sprawiedli- wości, a nadzór nad ich działalnością sprawowali prezesi sądów okręgowych, w których okręgu tłumacze mieli swoją siedzibę. Przewidziano także coroczną publikację ogólnopol- skiej listy tłumaczy przysięgłych w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Sprawiedliwości. 3 Na pierwszą powojenną regulację dotyczącą tłumaczy przysięgłych przyszło czekać aż do roku 1968. Wtedy to zostało wydane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie tłumaczy przysięgłych (Dz.U. Nr 35, poz. 244). W porównaniu do poprzednich regulacji nowością było określenie sposobu, w jaki po- winna zostać wykazana znajomość języka obcego przez przyszłego tłumacza. Wedle przepisów rozporządzenia z 1968 r. kandydat na tłumacza przysięgłego powinien mieć ukończone odpowiednie dla danego języka wyższe studia filologiczne lub wyższe stu- dium języków obcych. Wystarczyło jednak ukończyć szkołę wyższą lub liceum ogólno- kształcące, jeżeli język, z którego kandydat miał być ustanowiony tłumaczem, był w tych szkołach językiem wykładowym. Niezależnie od uzyskanego wykształcenia kandydat musiał złożyć z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia tekstów z języka obcego na język polski oraz z języka polskiego na język obcy, ze szczególnym uwzględnieniem tekstów z dziedziny prawa. Organem uprawnionym do ustanawiania tłumaczy przysięgłych był prezes sądu wojewódzkiego, w którego okręgu znajdowała się siedziba tłumacza. Aktem prawnym bezpośrednio poprzedzającym ustawę o zawodzie tłumacza przy- sięgłego było rozporządzenie Ministra Sprawiedliwosci z dnia 8 czerwca 1987 r. w spra- wie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz.U. Nr 18, poz. 112). Rozporządzenie to zniosło egzaminy, stanowiąc, że znajomość języka obcego oraz umiejętność tłuma- czenia powinna być wykazana dyplomem ukończenia i uzyskaniem tytułu zawodowego magistra odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej. Za zgodą Ministra Sprawiedliwości dopuszczalne było wykazanie znajomości języka obcego oraz umiejętności tłumaczenia również innym dy- plomem lub świadectwem1. Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego, która weszła w życie 25 stycznia 2005 r., stworzyła nowy wolny zawód. Uprzednio obowiązujące przepisy sytuowały tłumacza przy- sięgłego jedynie jako pomocnika sądu, powoływanego na potrzeby tej instytucji przez prezesa sądu okręgowego, z obszarem działania ograniczonym do okręgu danego sądu. Wyrazem takiego usytuowania tłumaczy było m. in. powoływanie ich w oparciu o prze- pisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości wydawanych na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Tymczasem zadania tłumaczy przysięgłych były szersze i obejmowały również wyko- nywanie tłumaczeń na zlecenie podmiotów prywatnych i instytucji pozasądowych. Wraz z rozwojem gospodarki rynkowej i współpracy międzynarodowej na płaszczyźnie go- spodarczej, kulturalnej i prawnej pozasądowe zadania, które zawsze stanowiły znaczną część pracy tłumaczy przysięgłych, zaczęły przeważać na tyle, że postanowiono odejść od dotychczasowego modelu prawnej regulacji tego zawodu. W dniu 21 stycznia 2004 r. 1   O historii tłumaczy przysięgłych por. A. Kubacki, Zum Beruf eines vereidigten Übersetzers in  Polen, [w:] P. Bąk, M. Sieradzka, Z. Wawrzyniak (red.), Texte und Translation, Frankfurt/M 2010,  s. 273–280. 4 Część I. Komentarz Rozdział 1. Przepisy ogólne do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o tłumaczach publicznych. Propozycja zmiany nazwy zawodu z „tłumacz przysięgły” na „tłumacz publiczny” miała uwypuklić zasadni- czy charakter zmian. W trakcie prac sejmowych zdecydowano się jednak na pozostawie- nie starej nazwy, przede wszystkim z uwagi na ugruntowaną tradycję. Uchwalona w efekcie ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysię- głego (Dz.U. Nr. 273, poz. 2702) wykreowała, mimo pozostania przy dawnej nazwie, nowy zawód. Potwierdził to także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r. (sygn. II GSK 17/06), stwierdzając że „tłumacz przysięgły ustanowiony według pro- cedury obowiązującej w tej ustawie nie jest już instytucją prawa sądowego procesowego”. 2. Ustawa nie reglamentuje zawodu tłumacza. Nie każda bowiem osoba zajmująca się tłumaczeniami zawodowo lub dorywczo musi posiadać uprawnienia tłumacza przysię- głego. Bez takich uprawnień można tłumaczyć literaturę piękną, a także np. negocjacje biznesowe. Podobnie nie w każdej sytuacji sąd do tłumaczenia dokumentów lub ustnej rozpra- wy wzywa tłumaczy przysięgłych. Zgodnie z art. 204 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555, ze zm.), gdy zachodzi potrzeba przesłuchania osoby niewładającej językiem polskim, należy wezwać tłumacza. Należy wezwać go również wtedy, gdy zachodzi potrzeba przełożenia na język polski pisma spo- rządzonego w języku obcym lub odwrotnie albo konieczność zapoznania oskarżonego z treścią przeprowadzanego dowodu. Brak określenia „przysięgłego” w treści tego przepi- su oznacza swobodę sądu w wyborze tłumacza. Niewątpliwie, powołując tłumacza przy- sięgłego, sąd zakłada wysoki poziom merytoryczny i etyczny wyznaczonej osoby. Mogą jednak zdarzyć się sytuacje, w których konieczne stanie się powołanie innej osoby, choćby w przypadku braku tłumacza danego języka lub też wysoce specjalistycznej terminologii, w której bardziej biegłe okażą się osoby niewpisane na listę tłumaczy przysięgłych. Tłu- macz powołany ad hoc składa przed sądem lub przed wyznaczonym sędzią przyrzeczenie, w którym oświadcza, że powierzone mu obowiązki wykona z całą sumiennością i bez- stronnością. Tłumacz przysięgły z kolei powołuje się jedynie na przyrzeczenie złożone przy uzyskaniu tytułu. Przepisy analogiczne do postępowania karnego obowiązują w odniesieniu do tłumaczy w postępowaniu cywilnym (por. art. 265 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po- stępowania cywilnego, Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). 3. Istnieje poza tym szereg przepisów, które nakładają obowiązek dokonania tłuma- czenia przez tłumacza przysięgłego. Do najczęściej stosowanych aktów prawnych nale- żą m.in.: – rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca (Dz.U. Nr 16, poz. 84), które w § 8 stano- wi, że „dokumenty sporządzone w języku obcym, z wyjątkiem dowodów osobistych lub dokumentów podróży, służące za dowód w postępowaniu o wydanie zezwolenia, składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego”; 5 – ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych na- bytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz.U. Nr 63, poz. 394), która w art. 9 stanowi, że wnioski w sprawie uznania kwalifikacji składa się w języku polskim, a pisma i dokumenty w toku tego postępowania – w języku polskim lub wraz z tłuma- czeniem na język polski dokonanym przez tłumacza przysięgłego; – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o le- czenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów trans- portu (Dz.U. Nr 249, poz. 1867 ze zm.), które stanowi, że osoba składająca wniosek przekazuje go do oddziału Funduszu wraz z częścią II przetłumaczoną przez tłumacza przysięgłego na język urzędowy państwa, w którym ma zostać udzielone świadczenie albo też na język angielski; – rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.), które w § 5, ust. 1 stanowi, że „dokumenty sporządzone w języku obcym dołącza się do wniosku o rejestrację lub wyrejestrowanie wraz z tłumaczeniem na język polski przez tłumacza przysięgłego”. Jednak w przypadku braku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tłu- macza przysięgłego danego języka, rozporządzenie dopuszcza tłumaczenie wykonane przez tłumacza przysięgłego państwa, z którego pojazd został sprowadzony; – ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. Nr 1203 ze zm.), która w art. 47a stanowi, że „spółki z ograniczoną odpo- wiedzialnością, spółki akcyjne, spółki komandytowo-akcyjne oraz spółki europejskie mogą dobrowolnie ogłaszać w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, w jakimkolwiek języku urzędowym Unii Europejskiej, informacje o wpisach do Rejestru wraz z tłuma- czeniem na język polski poświadczonym przez tłumacza przysięgłego”; – ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), która w art. 51 stanowi, że jeżeli dokument będący dowodem w po- stępowaniu przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów został spo- rządzony w języku obcym, należy przedłożyć także poświadczone przez tłumacza przy- sięgłego tłumaczenie na język polski tego dokumentu albo jego części mającej stanowić dowód w sprawie; – ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. poz. 1650), która w art. 8 ust. 2 stanowi, że dokumenty sporządzone w języku obcym, służące za dowód w po- stępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, składa się wraz z ich tłumaczeniem na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego; – rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 kwietnia 2006 r. w sprawie nostryfi- kacji świadectw szkolnych i świadectw maturalnych uzyskanych za granicą (Dz.U. Nr 63, poz. 443), które w § 14 ust. 6 stanowi, że dokumenty w postępowaniu nostryfikacyjnym sporządzone w języku obcym należy złożyć wraz z ich tłumaczeniem na język polski sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę tłu- maczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości albo konsula Rzeczy- pospolitej Polskiej urzędującego w państwie, w którym został wydany dokument. 6 Część I. Komentarz Rozdział 1. Przepisy ogólne 4. Co istotne, umowy dwustronne o pomocy prawnej i stosunkach prawnych zawarte między Polską, a innymi państwami w różnym zakresie dopuszczają uznawanie tłuma- czeń sporządzonych przez tłumaczy przysięgłych ustanowionych poza granicami Polski. Czynią tak m.in.: – umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Finlandii o ochronie praw- nej i pomocy prawnej w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych (Dz.U. z 1981 r. Nr 27, poz. 140 ze zm.); – umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Austrii o pomocy prawnej w sprawach karnych (Dz.U. z 1980 r. Nr 14, poz. 44); – układ między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francu- skiej o ułatwieniu stosowania Konwencji o procedurze cywilnej, podpisanej w Hadze dnia 1 marca 1954 r. (Dz.U. z 1969 r. Nr 5, poz. 33); – umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Tunezyjską o pomocy prawnej w sprawach cywilnych i karnych (Dz.U. z 1987 r. Nr 11, poz. 71); – konwencja konsularna między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Tunezyjską (Dz.U. z 1986 r. Nr 40, poz. 194); – konwencja konsularna między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Algierskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (Dz.U. z 1985 r. Nr 16, poz. 67); – umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 128, poz. 619); – umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 110, poz. 534); – umowa między Rzecząpospolitą Polską a Socjalistyczną Republiką Wietnamu o po- mocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 55, poz. 289); – umowa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych (Dz.U. z 1994 r. Nr 96, poz. 465); – umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (Dz.U. z 1994 r. Nr 35, poz. 130); – układ między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Nie- miec o dalszym ułatwieniu obrotu prawnego na podstawie Konwencji Haskiej z dnia 1 marca 1954 r. dotyczącej procedury cywilnej (Dz.U. z 1994 r. Nr 30, poz. 110); – umowa między Polską Rzeczypospolitą Ludową a Republiką Włoską o pomocy sądo- wej oraz o uznawaniu i wykonywaniu wyroków w sprawach cywilnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 23, poz. 97); – umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Turecką o pomocy praw- nej w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. z 1992 r. Nr 3, poz. 13); 7 – umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Turecką o pomocy prawnej w sprawach karnych, o ekstradycji i o przekazywaniu osób skazanych (Dz.U. z 1991 r. Nr 52, poz. 224). W sprawach objętych tymi i analogicznymi umowami dokumenty przekazywane organom drugiej strony powinny być sporządzone przez tłumacza przysięgłego jednej z umawiających się stron. Należy jednak pamiętać, że uznawane są tylko tłumaczenia mieszczące się w zakresie, jaki obejmują przytoczone umowy. 5. Przepisy przewidują przypadki, w których tłumaczenie dokonane przez inne osoby ma moc równą tłumaczeniom sporządzonym przez tłumaczy przysięgłych. Dotyczy to przede wszystkim konsulów. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 13 lute- go 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 215, poz. 1823 ze zm.) konsul sporządza i poświadcza tłumaczenia dokumentów z języka polskiego na język urzędowy państwa przyjmującego i z tego języka na język polski, jak również poświadcza wypisy, odpisy, wyciągi i kopie dokumentów sporzą- dzonych w języku urzędowym państwa przyjmującego. Czynności konsula w tym za- kresie mają taką samą moc jak czynności tłumacza przysięgłego w Rzeczypospolitej Polskiej. Notariusze z kolei mają prawo do dokonywania swoich czynności nie tylko w języku polskim, ale – na żądanie strony – dodatkowo w języku obcym albo przy wykorzystaniu własnej znajomości języka obcego (wykazanej w sposób określony dla tłumaczy przysię- głych), albo przy pomocy tłumacza przysięgłego (art. 2 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 164). Należy przyjąć, że odpowied- nim wykazaniem znajomości języka obcego będzie zdanie egzaminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. 6. Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego nie stosuje się do tłumaczy języka mi- gowego. Obowiązujące wcześniej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych obejmowało swoim zakresem także tłumaczy języka migowego jako swego rodzaju tłumaczy przysięgłych ustanawianych przez preze- sów sądów okręgowych. Świadczyło o tym także umiejscowienie tłumaczy języka migo- wego w rozdziale rozporządzenia dotyczącym tłumaczy przysięgłych. Tłumaczem języka migowego mogła być osoba, która ukończyła 21 rok życia oraz posiadała świadectwo kwalifikowanego tłumacza II stopnia lub tytuł eksperta tego języka, wydane przez Polski Związek Głuchych. Analogiczny przepis jest obecnie zawarty w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 14, poz. 133). 7. Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego nie stosuje się także do innych syste- mów komunikacji niebędących językami naturalnymi. Warto zatem przyjrzeć się pojęciu języka naturalnego, aby na zasadzie przeciwieństwa zidentyfikować owe inne systemy ko- munikacji. Język naturalny powstaje w drodze rozwoju historycznego i jest zróżnicowany geograficznie. Do jego właściwości należą w przede wszystkim: 8 Część I. Komentarz Rozdział 1. Przepisy ogólne – słownictwo, które ulega stałej wymianie, – zmiana przez poszczególne słowa i wyrażenia kategorii gramatycznych i powstawanie wyrażeń gramatycznie okazjonalnych, – powstawanie nowych zestawień słów, nawet takich, które uprzednio były uważane za niepoprawne2. Językowi naturalnemu przeciwstawić można języki sztuczne, języki formalne oraz ję- zyki programowania. Za język sztuczny uznaje się język pomocniczy, utworzony w celu porozumiewania się w określonej dziedzinie naukowo-technicznej lub w celu porozu- miewania się przez osoby władające różnymi językami. Przykładami mogą być esperanto, interlingua lub volapük3. Nie jest możliwe ustanowienie tłumaczy przysięgłych tych języ- ków, podobnie jak, ze względów oczywistych, nie można ustanowić tłumaczy przysięgłych języków formalnych (takich jak język logiki) oraz języków programowania. Z brzmienia art. 1 ust. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego wynika, że przyj- muje się, że język migowy nie jest językiem naturalnym. Jest to dosyć kontrowersyjne, gdyż obecnie w nauce popularność zdobywa pogląd, że języki migowe, jeśli uczą się ich niesłyszące dzieci od swoich również niesłyszących rodziców, są językami naturalnymi4. 8. Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego nie ogranicza swojego zastosowania do języków będących językami urzędowymi. Teoretycznie możliwe byłoby zatem ustano- wienie tłumacza każdego uznanego języka naturalnego. W związku ze zmianami na scenie politycznej powstają lub są uznawane też zupełnie nowe języki. Dobrym przykładem jest tutaj była Jugosławia. Do czasu rozpadu tego pań- stwa uznawano istnienie języka serbsko-chorwackiego (serbo-chorwackiego), natomiast obecnie uważa się serbski i chorwacki za dwa odrębne języki. Co więcej, za odrębny język uznawany jest także język bośniacki, a ostatnio również – czarnogórski. Możliwe jest ustanowienie tłumacza przysięgłego nie tylko języka obecnie używanego przez członków jakiegoś społeczeństwa, czyli języka żywego, ale także języka martwego, jak łacina czy starożytna greka. 2 J. Kmita, Wykłady z logiki i metodologii nauk, Warszawa 1977, s. 50, cyt. za A. Malinowski, Polski język prawny. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2006, s. 15–16. 3 K. Polański (red.) Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław 2003, s. 272–273. 4 Por. G. Yule, The Study of Language, Cambridge 2006, s. 174. “A primary sign language is the  first language of a group of people who do not use a spoken language with each other. (…) It was  not until the 1960s that any serious consideration was given to the status of ASL (American Sign  Language) as a natural language, following the work of William Stockoe (1960)”. 9
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Egzamin na tłumacza przysięgłego. Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: