Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00166 005860 13637768 na godz. na dobę w sumie
Ekonomia dla bystrzaków. Wydanie II - książka
Ekonomia dla bystrzaków. Wydanie II - książka
Autor: Liczba stron: 376
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-7276-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> świat
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zrozum ekonomię w teorii i stosuj jej zasady w praktyce


Ekonomia jeszcze nigdy nie była podana w tak klarowny i zrozumiały sposób! W tej książce znajdziesz informacje na temat historii ekonomii i reguł nią rządzących, kilka kluczowych teorii, a także wyjaśnienie skomplikowanej terminologii. Dzięki temu bardzo szybko zaczniesz swobodnie poruszać się w tematyce ekonomicznej, lepiej zrozumiesz ludzi, rząd, stosunki międzynarodowe, biznes, a nawet kwestie ochrony środowiska (o co naprawdę chodzi z globalnym ociepleniem?!). Kwestie ekonomiczne mogą mieć związek z niemal wszystkimi obszarami Twojego życia!

Peter Antonioni - kształcił się w Pembroke College w Oksfordzie oraz w Birkbeck College w Londynie. Pracował jako ekonomista w firmach działających w sektorze prywatnym oraz organizacjach akademickich. Ostatecznie przyjął stanowisko wykładowcy zarządzania na University College w Londynie.

Sean Masaki Flynn - obronił doktorat z ekonomii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Studiował pod kierunkiem noblistów w dziedzinie ekonomii, George...a Akerlofa i Daniela McFaddena. Jest członkiem American Economic Association, American Finance Association, Economic Science Association i Society for the Advancement of Behavioral Economics.



Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginalny: Economics For Dummies®, 2nd Edition Tłumaczenie: Arkadiusz Romanek ISBN: 978-83-246-7276-9 Original English language edition Copyright © 2011 John Wiley and Sons, Ltd, Chichester, West Sussex, England All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part any form. This translation published by arrangement with Wiley Publishing, Inc. Oryginalne angielskie wydanie © 2011 John Wiley and Sons, Ltd, Chichester, West Sussex, England Wszelkie prawa, włączając prawo do reprodukcji całości lub części w jakiejkolwiek formie, zarezerwowane. Tłumaczenie opublikowane na mocy porozumienia z Wiley Publishing, Inc. Translation copyright © 2014 by Helion S.A. Wiley, the Wiley Publishing logo, For Dummies, the Dummies Man logo, A Reference for the Rest of Us!, The Dummies Way, Dummies Daily, The Fun and Easy Way, Dummies.com, Making Everything Easier, and related trade dress are trademarks or registered trademarks of John Wiley and Sons, Inc. and/or it affiliates in the United States and/or other countries. Used under License. Wiley, the Wiley Publishing logo, For Dummies, the Dummies Man logo, A Reference for the Rest of Us!, The Dummies Way, Dummies Daily, The Fun and Easy Way, Dummies.com, Making Everything Easier i związana z tym szata graficzna są markami handlowymi John Wiley and Sons, Inc. i/lub firm stowarzyszonych w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach. Wykorzystywane na podstawie licencji. Polish language edition published by Wydawnictwo Helion. Copyright © 2014. All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from the Publisher. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Fotografia na okładce została wykorzystana za zgodą Shutterstock. Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://dlabystrzakow.pl/user/opinie/ekoby2 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: dlabystrzakow@dlabystrzakow.pl WWW: http://dlabystrzakow.pl Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:258)ci O autorach ....................................................................................................................13 Podzi(cid:218)kowania od autorów ...........................................................................................15 Wst(cid:218)p ............................................................................................................................17 O ksi(cid:200)(cid:285)ce .........................................................................................................................................18 Konwencje zastosowane w ksi(cid:200)(cid:285)ce ......................................................................................................19 Czego nie czyta(cid:202)? ..............................................................................................................................19 Naiwne za(cid:239)o(cid:285)enia ..............................................................................................................................20 Jak podzielona jest ksi(cid:200)(cid:285)ka? ...............................................................................................................20 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Ekonomia — nauka o tym, jak ludzie radz(cid:200) sobie z niedoborem .........................................20 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) II: Makroekonomia — nauka o wzro(cid:258)cie gospodarczym i równowadze ....................................21 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III: Mikroekonomia — nauka o zachowaniach konsumentów i przedsi(cid:218)biorstw ........................21 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV: Dekalogi ......................................................................................................................21 Ikony u(cid:285)yte w ksi(cid:200)(cid:285)ce .........................................................................................................................21 Co dalej? ..........................................................................................................................................22 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I. Ekonomia — nauka o tym, jak ludzie radz(cid:200) sobie z niedoborem ........................ 23 Rozdzia(cid:239) 1. Czym zajmuje si(cid:218) ekonomia i dlaczego powinno nas to obchodzi(cid:202) ............25 Krótkie rozwa(cid:285)ania o historii ekonomii ................................................................................................26 Rozwa(cid:285)ania o tym, jak wredne, brutalne i krótkie by(cid:239)o dawniej ludzkie (cid:285)ycie .....................................26 Instytucje, które odpowiadaj(cid:200) za wzrost standardu (cid:285)ycia ..................................................................27 Patrz(cid:200)c w przysz(cid:239)o(cid:258)(cid:202) .....................................................................................................................28 Odes(cid:239)anie makroekonomii i mikroekonomii do przeciwnych naro(cid:285)ników ................................................28 Ekonomia jako nauka o niedoborze ....................................................................................................29 Z oddalenia i ca(cid:239)o(cid:258)ciowo — makroekonomia ......................................................................................30 Analiza stanu gospodarki ..............................................................................................................30 Rozpoznawanie przyczyn recesji ....................................................................................................30 Zwalczanie recesji za pomoc(cid:200) polityki fiskalnej i polityki pieni(cid:218)(cid:285)nej ..................................................31 Kup książkęPoleć książkę 6 Ekonomia dla bystrzaków Z bliska i osobi(cid:258)cie — mikroekonomia ...............................................................................................31 Równowa(cid:285)enie poda(cid:285)y i popytu .........................................................................................................32 Rozwa(cid:285)ania o zaletach konkurencji ....................................................................................................32 Analiza problemów zwi(cid:200)zanych z brakiem konkurencji ....................................................................32 Reformowanie praw w(cid:239)asno(cid:258)ci .......................................................................................................33 Sposoby radzenia sobie z innymi cz(cid:218)stymi przypadkami zawodno(cid:258)ci rynku .......................................33 Zrozumie(cid:202), w jaki sposób ekonomi(cid:258)ci wykorzystuj(cid:200) wykresy i modele ....................................................34 Abstrahowanie od rzeczywisto(cid:258)ci jest rzecz(cid:200) dobr(cid:200) ..........................................................................34 Twój pierwszy model: krzywa popytu .............................................................................................34 Rysowanie w(cid:239)asnej krzywej popytu .................................................................................................36 Rozdzia(cid:239) 2. Lody czy ciastka? — (cid:258)ledzenie wyborów konsumenckich ........................ 39 Rozwa(cid:285)ania o modelu ludzkich zachowa(cid:241) ...........................................................................................39 Celem jest maksymalny poziom szcz(cid:218)(cid:258)cia ............................................................................................40 Wykorzystanie u(cid:285)yteczno(cid:258)ci do pomiaru poziomu szcz(cid:218)(cid:258)cia ..............................................................41 Uwzgl(cid:218)dnienie altruizmu i hojno(cid:258)ci ................................................................................................41 W(cid:239)asny interes mo(cid:285)e prowadzi(cid:202) do wspólnego dobra .......................................................................42 Czerwone (cid:258)wiat(cid:239)o — analiza w(cid:239)asnych ogranicze(cid:241) ...............................................................................42 Ograniczono(cid:258)(cid:202) zasobów ................................................................................................................43 Ograniczenia technologiczne .........................................................................................................43 Ograniczenia czasowe ...................................................................................................................44 Koszt utraconych korzy(cid:258)ci — nieuniknione ograniczenie ..................................................................44 Dokonywanie ostatecznego wyboru .....................................................................................................45 Analiza ogranicze(cid:241) i niedoskona(cid:239)o(cid:258)ci ekonomicznego modelu wyboru ...................................................47 Zrozumienie procesu decyzyjnego w sytuacji braku pe(cid:239)nej wiedzy .....................................................47 Racjonalno(cid:258)(cid:202) w obliczu nieracjonalno(cid:258)ci .........................................................................................48 Rozdzia(cid:239) 3. W(cid:239)a(cid:258)ciwa droga do maksymalizacji ludzkiego zadowolenia to produkcja w(cid:239)a(cid:258)ciwych dóbr ..................................................................................... 51 Si(cid:218)gni(cid:218)cie szczytu: okre(cid:258)lenie mo(cid:285)liwo(cid:258)ci produkcyjnych ......................................................................52 Klasyfikacja zasobów wykorzystywanych w produkcji ......................................................................53 Im wi(cid:218)cej, tym gorzej — malej(cid:200)ce korzy(cid:258)ci ......................................................................................54 Troch(cid:218) tu, troch(cid:218) tam — alokacja zasobów ....................................................................................55 Graficzna prezentacja mo(cid:285)liwo(cid:258)ci produkcyjnych ............................................................................56 Przesuni(cid:218)cie krzywej GMP dzi(cid:218)ki lepszej technologii ......................................................................59 Co powinni(cid:258)my produkowa(cid:202)? ............................................................................................................60 Ocena wad i zalet systemu rynkowego i interwencjonizmu pa(cid:241)stwowego ...........................................62 G(cid:239)os za gospodark(cid:200) mieszan(cid:200) ........................................................................................................67 Pobudzanie innowacji i rozwoju technologii ........................................................................................70 Kup książkęPoleć książkę Spis tre(cid:258)ci 7 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) II. Makroekonomia — nauka o wzro(cid:258)cie gospodarczym i równowadze ................... 73 Rozdzia(cid:239) 4. Analiza makroekonomiczna — w jaki sposób ekonomi(cid:258)ci (cid:258)ledz(cid:200) niemal wszystko ................................................75 PKB jako narz(cid:218)dzie (cid:258)ledzenia stanu gospodarki ..................................................................................76 Czego PKB nie uwzgl(cid:218)dnia? ........................................................................................................77 Co sk(cid:239)ada si(cid:218) na PKB? ................................................................................................................77 Przep(cid:239)yw dochodów i aktywów ......................................................................................................78 Obieg pieni(cid:200)dza ...........................................................................................................................80 Uwzgl(cid:218)dnianie w PKB produktów i us(cid:239)ug, kiedy zosta(cid:239)y wyprodukowane, a nie kiedy zosta(cid:239)y sprzedane .....................................................................................................82 Dobry, z(cid:239)y i brzydki — wszystko zwi(cid:218)ksza PKB .............................................................................82 Równanie PKB ................................................................................................................................83 C jak konsumpcja .........................................................................................................................84 I jak inwestycje kapita(cid:239)owe .............................................................................................................86 G jak pa(cid:241)stwo ..............................................................................................................................87 NX jak eksport minus import ........................................................................................................88 Handel mi(cid:218)dzynarodowy i jego wp(cid:239)yw na gospodark(cid:218) ..........................................................................89 Deficyt handlowy mo(cid:285)e by(cid:202) korzystny! ...........................................................................................90 Uwzgl(cid:218)dnienie aktywów — liczy si(cid:218) nie tylko gotówka ....................................................................91 Wykorzystywanie przewagi komparatywnej .....................................................................................92 Rozdzia(cid:239) 5. Frustracja inflacyjna — dlaczego wi(cid:218)ksza ilo(cid:258)(cid:202) pieni(cid:218)dzy nie zawsze jest dobra ........................................95 Kupi(cid:202) inflacj(cid:218) — ryzyko zwi(cid:200)zane z nadmiarem pieni(cid:218)dzy w obiegu .....................................................96 Równowa(cid:285)enie poda(cid:285)y pieni(cid:200)dza i popytu na pieni(cid:200)dz ...................................................................96 Uleganie pokusie inflacji ...............................................................................................................98 Podsumowanie konsekwencji inflacji ............................................................................................103 Pomiary inflacji — indeksy cenowe ..................................................................................................105 Tworzenie w(cid:239)asnego koszyka dóbr ...............................................................................................106 Obliczanie tempa inflacji .............................................................................................................106 Ustalanie indeksu cen .................................................................................................................107 Okre(cid:258)lanie faktycznego poziomu (cid:285)ycia za pomoc(cid:200) indeksu cen .......................................................108 Problemy zwi(cid:200)zane z indeksami cen .............................................................................................109 Wyceni(cid:202) przysz(cid:239)o(cid:258)(cid:202) — nominalne i realne stopy procentowe ..............................................................110 Równanie Fishera ......................................................................................................................111 (cid:165)wiadomo(cid:258)(cid:202) niedoskona(cid:239)o(cid:258)ci prognoz ..........................................................................................111 Rozdzia(cid:239) 6. Zrozumie(cid:202) przyczyny recesji ......................................................................113 Analiza cyklu koniunkturalnego .......................................................................................................114 Produkcja w warunkach pe(cid:239)nego zatrudnienia ...................................................................................115 Powrót do poziomu Y* — naturalna konsekwencja dostosowania si(cid:218) poziomu cen ..............................116 Reakcja na wstrz(cid:200)s gospodarczy — krótko- i d(cid:239)ugookresowe skutki .....................................................117 Kup książkęPoleć książkę 8 Ekonomia dla bystrzaków Definicja kilku kluczowych terminów ............................................................................................117 Istota P — dostosowywanie si(cid:218) cen w d(cid:239)u(cid:285)szej perspektywie czasowej ............................................119 Wstrz(cid:200)s dla systemu — dostosowanie si(cid:218) do zmiany poziomu popytu zagregowanego ......................120 Sztywne ceny w perspektywie krótkookresowej ..............................................................................121 Z(cid:239)o(cid:285)enie perspektyw krótko- i d(cid:239)ugookresowej ...............................................................................124 Droga do recesji — lepko(cid:258)(cid:202) cen .......................................................................................................125 Obni(cid:285)ka wynagrodze(cid:241) lub poziomu zatrudnienia ..........................................................................126 Sumowanie kosztów wynagrodze(cid:241) i zysków ..................................................................................126 Powrót do Y* a interwencja ze strony pa(cid:241)stwa .............................................................................127 Powrót do równowagi przy lepkich cenach — model Keynesa ............................................................128 Dostosowanie poziomu zapasów zamiast poziomu cen ...................................................................130 Pobudzanie wzrostu PKB zgodnie z modelem Keynesa ................................................................137 Rozdzia(cid:239) 7. Zwalczanie recesji za pomoc(cid:200) polityki pieni(cid:218)(cid:285)nej i fiskalnej ................... 141 Pobudzanie popytu w celu zako(cid:241)czenia recesji ..................................................................................142 Cel: poziom produkcji w warunkach pe(cid:239)nego zatrudnienia .............................................................142 Przesuni(cid:218)cie krzywej AD w prawo — przywrócenie ludzi do pracy ................................................144 Generowanie inflacji — ryzyko nadmiernej stymulacji ........................................................................144 (cid:109)wiczenie z bezcelowo(cid:258)ci — próba zwi(cid:218)kszenia poziomu produkcji ponad Y* ................................145 Chwilowy wzrost — zmiany poziomu p(cid:239)ac realnych ......................................................................146 Nieudana stymulacja — co si(cid:218) dzieje, gdy ludzie si(cid:218) jej spodziewaj(cid:200)? .............................................148 Arkana polityki fiskalnej ..................................................................................................................151 Wzrost wydatków pa(cid:241)stwowych w celu przyspieszenia ko(cid:241)ca recesji ...............................................152 Kwestia deficytu .........................................................................................................................153 Polityka pieni(cid:218)(cid:285)na rozebrana na czynniki pierwsze ............................................................................155 Korzy(cid:258)ci z pieni(cid:200)dza fiducjarnego ................................................................................................155 Mo(cid:285)na mie(cid:202) za du(cid:285)o pieni(cid:218)dzy! ...................................................................................................157 Kilka s(cid:239)ów o obligacjach ..............................................................................................................159 Zwi(cid:200)zki cen obligacji i stóp procentowych ....................................................................................160 Zmiana poziomu poda(cid:285)y pieni(cid:200)dza w celu zmiany poziomu stóp procentowych ..............................161 Obni(cid:285)enie poziomu stóp procentowych w celu pobudzenia gospodarki ...........................................162 Racjonalne oczekiwania a ograniczenia polityki pieni(cid:218)(cid:285)nej .............................................................163 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III. Mikroekonomia — nauka o zachowaniach konsumentów i przedsi(cid:218)biorstw ......167 Rozdzia(cid:239) 8. Poda(cid:285) i popyt (cid:239)atwo i przyjemnie .............................................................. 169 Sensownie o rynkach .......................................................................................................................170 Istota popytu ...................................................................................................................................170 Wyja(cid:258)nienie kilku terminów .........................................................................................................170 Wykres krzywej popytu ...............................................................................................................171 Koszty utraconych korzy(cid:258)ci — przebieg krzywej popytu ................................................................174 Elastyczno(cid:258)(cid:202) cenowa popytu ........................................................................................................175 Kup książkęPoleć książkę Spis tre(cid:258)ci 9 O poda(cid:285)y s(cid:239)ów kilka ........................................................................................................................177 Ilustracja krzywej poda(cid:285)y .............................................................................................................177 Skrajne przypadki poda(cid:285)y ...........................................................................................................180 Interakcja poda(cid:285)y i popytu w poszukiwaniu równowagi rynkowej ........................................................182 Poszukiwanie równowagi rynkowej ..............................................................................................182 Stabilno(cid:258)(cid:202) równowagi rynkowej ...................................................................................................183 Dostosowywanie si(cid:218) do nowych poziomów równowagi, gdy zmienia si(cid:218) poda(cid:285) lub popyt ......................185 Reakcja na wzrost popytu ............................................................................................................186 Reakcja na obni(cid:285)enie poda(cid:285)y .......................................................................................................187 Wprowadzanie utrudnie(cid:241) dla równowagi rynkowej ............................................................................188 Wprowadzenie pu(cid:239)apu cenowego .................................................................................................188 Wprowadzenie ceny minimalnej ...................................................................................................190 Rozdzia(cid:239) 9. Homo economicus — konsument maksymalizuj(cid:200)cy u(cid:285)yteczno(cid:258)(cid:202) ............193 Optymalizacja w warunkach ogranicze(cid:241) ............................................................................................194 U(cid:285)yteczno(cid:258)(cid:202) — uniwersalna skala pomiaru szcz(cid:218)(cid:258)liwo(cid:258)ci ...................................................................194 Im wi(cid:218)cej, tym mniej — malej(cid:200)ca u(cid:285)yteczno(cid:258)(cid:202) kra(cid:241)cowa ....................................................................195 Wybór mi(cid:218)dzy wieloma mo(cid:285)liwo(cid:258)ciami w sytuacji dysponowania ograniczonym bud(cid:285)etem ....................198 Jak najwi(cid:218)cej u(cid:285)yteczno(cid:258)ci (kra(cid:241)cowej) .........................................................................................198 Alokacja pieni(cid:218)dzy mi(cid:218)dzy dwa dobra w celu maksymalizacji u(cid:285)yteczno(cid:258)ci ca(cid:239)kowitej ......................200 Wyrównywanie u(cid:285)yteczno(cid:258)ci kra(cid:241)cowej nabytej za jednostk(cid:218) pieni(cid:200)dza dla wszystkich produktów i us(cid:239)ug ............................................................202 Wyprowadzanie krzywych popytu z malej(cid:200)cej u(cid:285)yteczno(cid:258)ci kra(cid:241)cowej .................................................205 Wp(cid:239)yw zmian cen na wielko(cid:258)(cid:202) popytu ..........................................................................................206 Wykres zmian cen i ilo(cid:258)ci w celu stworzenia krzywej popytu ...........................................................207 Rozdzia(cid:239) 10. Esencja kapitalizmu — przedsi(cid:218)biorstwo maksymalizuj(cid:200)ce zysk ..........211 Maksymalizacja zysku jest celem przedsi(cid:218)biorstwa .............................................................................212 W obliczu konkurencji .....................................................................................................................213 Warunki zaistnienia konkurencji doskona(cid:239)ej ..................................................................................213 Biorcy cen, ale wytwórcy ilo(cid:258)ci .....................................................................................................214 Zyski ksi(cid:218)gowe a zyski ekonomiczne .............................................................................................216 Analiza struktury kosztów przedsi(cid:218)biorstwa .......................................................................................217 Jednostkowe koszty produkcji .......................................................................................................218 Analiza (cid:258)rednich kosztów zmiennych ............................................................................................219 Spadek (cid:258)rednich kosztów sta(cid:239)ych ..................................................................................................220 (cid:165)ledzenie zmian (cid:258)rednich kosztów ca(cid:239)kowitych ..............................................................................221 Koncentracja na kosztach kra(cid:241)cowych ..........................................................................................222 Punkty przeci(cid:218)cia si(cid:218) krzywej MC z krzywymi AVC i ATC .........................................................222 Przychody kra(cid:241)cowe a koszty kra(cid:241)cowe ............................................................................................224 Magiczny wzór: tam, gdzie MR = MC .......................................................................................225 Ilustracja zysków .........................................................................................................................227 Ilustracja strat .............................................................................................................................229 Wyci(cid:200)gni(cid:218)cie wtyczki — gdy najlepszym rozwi(cid:200)zaniem jest zaprzestanie produkcji ..............................231 Warunek wstrzymania produkcji w krótkim okresie: gdy koszty zmienne przewy(cid:285)szaj(cid:200) przychody ca(cid:239)kowite ...............................................................231 Kup książkęPoleć książkę 10 Ekonomia dla bystrzaków Warunek wstrzymania produkcji w d(cid:239)ugim okresie: gdy koszty ca(cid:239)kowite przewy(cid:285)szaj(cid:200) przychody ca(cid:239)kowite ..............................................................233 Na (cid:239)asce ceny rynkowej ...............................................................................................................233 Rozdzia(cid:239) 11. Dlaczego ekonomi(cid:258)ci kochaj(cid:200) wolne rynki i konkurencj(cid:218)? .................... 235 Pi(cid:218)kno konkurencyjnych wolnych rynków: gwarancja przewagi korzy(cid:258)ci nad kosztami ..........................236 Analiza warunków niezb(cid:218)dnych dla prawid(cid:239)owego funkcjonowania rynków .....................................236 Analiza efektywno(cid:258)ci wolnych rynków ..........................................................................................238 Wykorzystanie ca(cid:239)kowitej nadwy(cid:285)ki do pomiaru uzyskiwanych korzy(cid:258)ci ...........................................240 Gdy wolne rynki trac(cid:200) wolno(cid:258)(cid:202) — zb(cid:218)dne straty spo(cid:239)eczne .................................................................246 Pu(cid:239)apy cenowe a zb(cid:218)dne straty spo(cid:239)eczne .....................................................................................246 Zb(cid:218)dne straty spo(cid:239)eczne spowodowane podatkiem ........................................................................247 Znaki szczególne konkurencji doskona(cid:239)ej: zerowe zyski i najni(cid:285)sze mo(cid:285)liwe koszty ...............................250 Przyczyny i konsekwencje konkurencji doskona(cid:239)ej ..........................................................................251 Konkurencja doskona(cid:239)a pod lup(cid:200) .................................................................................................252 Graficzne przedstawienie zale(cid:285)no(cid:258)ci mi(cid:218)dzy zyskami a wchodzeniem firm na rynek i wychodzeniem z niego ...............................................................253 Rozdzia(cid:239) 12. Monopole — jak daleko by(cid:258) si(cid:218) posun(cid:200)(cid:239), gdyby(cid:258) nie mia(cid:239) konkurencji? ..................................................................................... 259 Analiza maksymalizuj(cid:200)cych zysk monopoli ........................................................................................260 Problemy powodowane przez monopole .......................................................................................260 (cid:189)ród(cid:239)o problemu: malej(cid:200)ce przychody kra(cid:241)cowe ...........................................................................260 Wybór poziomu produkcji maksymalizuj(cid:200)cego zysk .......................................................................265 Porównanie monopolistów i firm konkurencyjnych .............................................................................269 Wielko(cid:258)(cid:202) produkcji i poziom cen ..................................................................................................269 Zb(cid:218)dne straty spo(cid:239)eczne — obliczanie szkód spowodowanych przez monopole ...............................271 Skupienie si(cid:218) na efektywno(cid:258)ci ......................................................................................................271 Przyk(cid:239)ady dobrych monopoli ............................................................................................................272 Patenty zach(cid:218)t(cid:200) do innowacji i inwestycji ......................................................................................272 Ograniczanie nadmiernej liczby konkurentów ...............................................................................273 Utrzymywanie niskiego poziomu kosztów dzi(cid:218)ki monopolom naturalnym ........................................274 Regulowanie monopoli ....................................................................................................................274 Subsydiowanie monopolisty w celu zwi(cid:218)kszenia jego produkcji .......................................................274 Narzucanie minimalnych poziomów produkcji ..............................................................................275 Regulowanie cen monopolisty ......................................................................................................276 Rozbicie monopolu na kilka konkuruj(cid:200)cych firm ............................................................................278 Rozdzia(cid:239) 13. Oligopol i konkurencja monopolistyczna — warianty po(cid:258)rednie .......... 279 Konkurencja czy zmowa? ................................................................................................................280 Strategiczne dzia(cid:239)ania w ramach oligopolu ....................................................................................280 Konsekwencje zmowy i konkurencji ..............................................................................................281 Kartele — próba na(cid:258)ladowania monopolistów ...................................................................................281 Koordynacja dzia(cid:239)a(cid:241) kartelu to ci(cid:218)(cid:285)ka praca .................................................................................282 OPEC jako przyk(cid:239)ad trudno(cid:258)ci zwi(cid:200)zanych ze zmow(cid:200) ..................................................................282 Kup książkęPoleć książkę Spis tre(cid:258)ci 11 Dylemat wi(cid:218)(cid:283)nia .............................................................................................................................283 Analiza dylematu wi(cid:218)(cid:283)nia ...........................................................................................................284 Omerta rozwi(cid:200)zaniem dylematu wi(cid:218)(cid:283)nia .......................................................................................287 Dylemat wi(cid:218)(cid:283)nia na przyk(cid:239)adzie kartelu ............................................................................................288 OPEC uwik(cid:239)ana w dylemat wi(cid:218)(cid:283)nia ............................................................................................290 Wykorzystanie straszaka, aby zmusi(cid:202) cz(cid:239)onków OPEC do przestrzegania kwot produkcyjnych .........290 Regulacja oligopoli ..........................................................................................................................291 Post(cid:218)powanie z dominuj(cid:200)c(cid:200) firm(cid:200) ................................................................................................292 Ustawodawstwo antytrustowe ......................................................................................................292 Wariant hybrydowy: konkurencja monopolistyczna ............................................................................293 Korzy(cid:258)ci ze zró(cid:285)nicowania produktu ............................................................................................293 W obliczu ograniczonego poziomu zysków ....................................................................................294 Rozdzia(cid:239) 14. Prawa w(cid:239)asno(cid:258)ci i ich wady ...................................................................299 Pozwoli(cid:202) rynkom na przynoszenie spo(cid:239)ecznie optymalnych rezultatów .................................................300 Efekty zewn(cid:218)trzne — odczuwane przez innych koszty i korzy(cid:258)ci zwi(cid:200)zane z jednostkowymi dzia(cid:239)aniami ............................................................................301 Pozytywne i negatywne efekty zewn(cid:218)trzne .....................................................................................302 Konsekwencje negatywnych efektów zewn(cid:218)trznych ........................................................................302 Zapotrzebowanie na dodatnie ilo(cid:258)ci negatywnych efektów zewn(cid:218)trznych .........................................304 Przeciwdzia(cid:239)anie negatywnym efektom zewn(cid:218)trznym .....................................................................305 Konsekwencje pozytywnych efektów zewn(cid:218)trznych ........................................................................306 Tragedia wspólnego pastwiska .........................................................................................................308 Mie(cid:202) krow(cid:218) — zadeptanie wspólnego pastwiska ...........................................................................308 Wymieranie gatunków z powodu kiepsko okre(cid:258)lonych praw w(cid:239)asno(cid:258)ci .............................................309 Rozdzia(cid:239) 15. Zawodno(cid:258)(cid:202) rynku — asymetria informacji i dobra publiczne ................311 W obliczu asymetrii informacji .........................................................................................................312 Asymetria informacji ogranicza handel .........................................................................................312 O kwaskowato(cid:258)ci cytryn s(cid:239)ów kilka — rynek samochodów u(cid:285)ywanych ............................................313 Ubezpieczanie klientów, gdy nie ma mo(cid:285)liwo(cid:258)ci ich odró(cid:285)nienia ....................................................317 Dobra publiczne .............................................................................................................................320 Opodatkowanie w celu sfinansowania dóbr publicznych ................................................................321 Zaanga(cid:285)owanie filantropów w finansowanie dóbr publicznych .......................................................322 Finansowanie dobra publicznego poprzez sprzeda(cid:285) powi(cid:200)zanego dobra prywatnego ........................322 Nowa technologia jako dobro publiczne .......................................................................................323 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV. Dekalogi ............................................... 327 Rozdzia(cid:239) 16. (Oko(cid:239)o) dziesi(cid:218)ciu s(cid:239)awnych ekonomistów ............................................329 Adam Smith ...................................................................................................................................329 David Ricardo ................................................................................................................................330 Karol Marks ...................................................................................................................................330 Alfred Marshall ..............................................................................................................................331 John Maynard Keynes .....................................................................................................................331 Kup książkęPoleć książkę 12 Ekonomia dla bystrzaków Kenneth Arrow i Gerard Debreu .....................................................................................................332 Milton Friedman ............................................................................................................................332 Paul Samuelson ..............................................................................................................................333 Robert Solow .................................................................................................................................333 Gary Becker ...................................................................................................................................334 Robert Lucas .................................................................................................................................334 Rozdzia(cid:239) 17. Dziesi(cid:218)(cid:202) atrakcyjnych b(cid:239)(cid:218)dnych tez ekonomicznych .............................. 337 B(cid:239)(cid:218)dna koncepcja sta(cid:239)ej ilo(cid:258)ci pracy ..................................................................................................337 (cid:165)wiat do(cid:258)wiadcza problemu przeludnienia ........................................................................................338 Mylenie nast(cid:218)pstwa z przyczynowo(cid:258)ci(cid:200) .............................................................................................339 Protekcjonizm najlepszym rozwi(cid:200)zaniem dla zagranicznej konkurencji .................................................339 B(cid:239)(cid:200)d uogólniania .............................................................................................................................340 Je(cid:258)li co(cid:258) jest warte, by to zrobi(cid:202), zróbmy to w stu procentach ...............................................................340 Wolne rynki s(cid:200) niebezpiecznie niestabilne .........................................................................................341 Niskie p(cid:239)ace za granic(cid:200) oznaczaj(cid:200), (cid:285)e bogate kraje nie s(cid:200) w stanie konkurowa(cid:202) .....................................342 Stawki podatkowe nie wp(cid:239)ywaj(cid:200) na wk(cid:239)adany w prac(cid:218) wysi(cid:239)ek ............................................................343 Zapominanie o niezamierzonych konsekwencjach dzia(cid:239)a(cid:241) politycznych ...............................................343 Rozdzia(cid:239) 18. Dziesi(cid:218)(cid:202) koncepcji ekonomicznych drogich naszym sercom ................. 345 Spo(cid:239)ecze(cid:241)stwo jest zamo(cid:285)niejsze, je(cid:258)li wszyscy d(cid:200)(cid:285)(cid:200) do realizacji swoich w(cid:239)asnych interesów .................345 Wolne rynki wymagaj(cid:200) regulacji .......................................................................................................346 Wzrost gospodarczy zale(cid:285)y od post(cid:218)pu technologicznego ...................................................................346 Wolno(cid:258)(cid:202) i demokracja czyni(cid:200) nas bogatszymi ....................................................................................346 Edukacja podnosi standard (cid:285)ycia ......................................................................................................346 Ochrona prawa w(cid:239)asno(cid:258)ci intelektualnej sprzyja innowacjom ..............................................................347 (cid:189)le zaprojektowane prawa w(cid:239)asno(cid:258)ci s(cid:200) przyczyn(cid:200) wszelkich problemów ekologicznych ........................347 Mi(cid:218)dzynarodowy handel jest korzystny .............................................................................................348 Prywatne przedsi(cid:218)biorstwa nie sprawdzaj(cid:200) si(cid:218) w produkcji dóbr publicznych .......................................348 Zapobieganie inflacji jest proste .......................................................................................................349 Dodatek A. S(cid:239)ownik .................................................................................................... 351 Skorowidz ................................................................................................................... 359 Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:239) 1: Czym zajmuje si(cid:218) ekonomia i dlaczego powinno nas to obchodzi(cid:202) 25 Rozdzia(cid:239) 1 Czym zajmuje si(cid:218) ekonomia i dlaczego powinno nas to obchodzi(cid:202) W tym rozdziale: (cid:377) Przegl(cid:200)d historii ekonomii. (cid:377) Jak ludzie radz(cid:200) sobie z niedoborem? (cid:377) Makro- i mikroekonomia. (cid:377) Pobudzanie wzrostu gospodarczego i unikanie recesji. (cid:377) Zachowania osób i przedsi(cid:218)biorstw. (cid:377) Par(cid:218) s(cid:239)ów o wykresach i modelach, których ekonomi(cid:258)ci uwielbiaj(cid:200) u(cid:285)ywa(cid:202). E konomia to nauka, która bada, jak ludzie i spo(cid:239)ecze(cid:241)stwa dokonuj(cid:200) wyborów pozwalaj(cid:200)cych im na odniesienie maksymalnych korzy(cid:258)ci z wykorzystania ograniczonych zasobów. A poniewa(cid:285) ka(cid:285)de pa(cid:241)stwo, ka(cid:285)de przedsi(cid:218)biorstwo i ka(cid:285)da osoba musi si(cid:218) liczy(cid:202) z ograniczeniami i przeszkodami, ekonomia ma wp(cid:239)yw dos(cid:239)ownie na ka(cid:285)dy aspekt (cid:285)ycia ludzkiego. Móg(cid:239)by(cid:258) na przyk(cid:239)ad nie czyta(cid:202) teraz tej ksi(cid:200)(cid:285)ki, tylko robi(cid:202) co(cid:258) innego. (cid:109)wiczy(cid:202). Ogl(cid:200)da(cid:202) film. Rozmawia(cid:202) z przyjacielem. Jedyn(cid:200) przyczyn(cid:200), dla której powiniene(cid:258) czyta(cid:202) ten rozdzia(cid:239), jest to, (cid:285)e jego lektura jest najlepszym mo(cid:285)liwym sposobem wykorzystania Twojego ograniczonego czasu. Podobnie powiniene(cid:258) mie(cid:202) nadziej(cid:218), (cid:285)e papier i tusz u(cid:285)yte do wydrukowania tej ksi(cid:200)(cid:285)ki zosta(cid:239)y optymalnie wykorzystane i (cid:285)e ka(cid:285)da z(cid:239)otówka pochodz(cid:200)ca z podatków jest wydawana przez rz(cid:200)d w najlepszy mo(cid:285)liwy sposób, a nie roztrwaniana na podrz(cid:218)dne projekty. Ekonomia dociera do sedna tych zagadnie(cid:241), analizuj(cid:200)c zachowania konsumentów i przedsi(cid:218)biorstw, a tak(cid:285)e instytucji spo(cid:239)ecznych i politycznych, aby si(cid:218) przekona(cid:202), na ile w(cid:239)a(cid:258)ciwie spo(cid:285)ytkowuj(cid:200) one ograniczone zasoby ludzko(cid:258)ci, by zapewni(cid:202) ludziom towary i us(cid:239)ugi najlepiej zaspokajaj(cid:200)ce ich potrzeby. Kup książkęPoleć książkę 26 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Ekonomia — nauka o tym, jak ludzie radz(cid:200) sobie z niedoborem Krótkie rozwa(cid:285)ania o historii ekonomii Aby lepiej zrozumie(cid:202) dzisiejsz(cid:200) sytuacj(cid:218) ekonomiczn(cid:200) i to, jaki rodzaj polityki i zmian instytucjonalnych mo(cid:285)e przynie(cid:258)(cid:202) najwi(cid:218)ksz(cid:200) popraw(cid:218), konieczne jest spojrzenie na histori(cid:218) ekonomii, która poka(cid:285)e nam, w jaki sposób ludzko(cid:258)(cid:202) znalaz(cid:239)a si(cid:218) na obecnym etapie rozwoju. Zosta(cid:241) z nami: uczynimy to do(cid:258)wiadczenie mo(cid:285)liwie najmniej bolesnym dla ka(cid:285)dego historiofoba. Rozwa(cid:285)ania o tym, jak wredne, brutalne i krótkie by(cid:239)o dawniej ludzkie (cid:285)ycie Przez wi(cid:218)ksz(cid:200) cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) dziejów ludzko(cid:258)ci naszym przodkom niezbyt dobrze wychodzi(cid:239)o efektywne wykorzystywanie ograniczonych zasobów. Standard (cid:285)ycia by(cid:239) niski, ludzie wiedli (cid:285)ywot krótki, ubogi i raczej bolesny. Przypomnijmy kilka statystyk, które uleg(cid:239)y zmianie dopiero kilka wieków temu: (cid:57) Oczekiwana (cid:258)rednia d(cid:239)ugo(cid:258)(cid:202) (cid:285)ycia cz(cid:239)owieka wynosi(cid:239)a oko(cid:239)o 25 lat. (cid:57) Ponad 30(cid:8) noworodków nie do(cid:285)ywa(cid:239)o swoich pi(cid:200)tych urodzin. (cid:57) Prawdopodobie(cid:241)stwo (cid:258)mierci przy porodzie wynosi(cid:239)o 10 . (cid:57) Wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) ludzi osobi(cid:258)cie do(cid:258)wiadcza(cid:239)a straszliwych chorób i (lub) g(cid:239)odu. (cid:57) Standard (cid:285)ycia kolejnych pokole(cid:241) nie by(cid:239) wy(cid:285)szy ni(cid:285) poprzednich. Z wyj(cid:200)tkiem szlachetnie urodzonych niemal wszyscy przez kolejne stulecia (cid:285)yli na poziomie minimum egzystencji. W ci(cid:200)gu ostatnich 250 lat wszystko zacz(cid:218)(cid:239)o si(cid:218) zmienia(cid:202). Ludzka innowacyjno(cid:258)(cid:202) doprowadzi(cid:239)a do wynalezienia i wykorzystywania elektryczno(cid:258)ci, silników, skomplikowanych maszyn, komputerów, radia, telewizji, biotechnologii, naukowo wspomaganego rolnictwa, antybiotyków, lotnictwa i mnóstwa ró(cid:285)nych technologii. Nowe wynalazki pozwala(cid:239)y lepiej wykorzystywa(cid:202) ograniczone zasoby powietrza, wody i ziemi dane ludziom na naszej planecie. W efekcie dosz(cid:239)o do diametralnej poprawy standardu (cid:285)ycia, wzrostu oczekiwanej d(cid:239)ugo(cid:258)ci (cid:285)ycia do ponad 60 lat na ca(cid:239)ym (cid:258)wiecie oraz tego, (cid:285)e wiele osób mo(cid:285)e sobie dzisiaj pozwoli(cid:202) na mieszkanie, odzie(cid:285) i jedzenie znacznie lepsze ni(cid:285) to, o którym kilkaset lat temu zwykli ludzie mogli tylko pomarzy(cid:202). Oczywi(cid:258)cie wci(cid:200)(cid:285) jeszcze nie mo(cid:285)na mówi(cid:202) o sytuacji idealnej. Du(cid:285)e obszary n(cid:218)dzy s(cid:200) nadal smutn(cid:200) rzeczywisto(cid:258)ci(cid:200) w wielu rejonach (cid:258)wiata i nawet najbogatsze narody musz(cid:200) radzi(cid:202) sobie z problemami ekonomicznymi takimi jak bezrobocie oraz z brakiem dost(cid:218)pu do zasobów. Jednak pozostaje niezaprzeczalnym faktem, (cid:285)e spo(cid:239)ecze(cid:241)stwo si(cid:218) bogaci i (cid:285)e uda(cid:239)o nam si(cid:218) podtrzyma(cid:202) wzrost gospodarczy wi(cid:218)kszo(cid:258)ci narodów, co oznacza, i(cid:285) standard (cid:285)ycia z ka(cid:285)dym rokiem wzrasta. Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:239) 1: Czym zajmuje si(cid:218) ekonomia i dlaczego powinno nas to obchodzi(cid:202) 27 Instytucje, które odpowiadaj(cid:200) za wzrost standardu (cid:285)ycia Oczywist(cid:200) przyczyn(cid:200) wy(cid:285)szego standardu (cid:285)ycia, który ca(cid:239)y czas ro(cid:258)nie, jest to, (cid:285)e ludzie dopiero niedawno odkryli wiele nowych technologii i ci(cid:200)gle odkrywaj(cid:200) kolejne. Ale je(cid:258)liby pogrzeba(cid:202) g(cid:239)(cid:218)biej, zaczniesz si(cid:218) zastanawia(cid:202), dlaczego technologicznie innowacyjne spo(cid:239)ecze(cid:241)stwo nie powsta(cid:239)o wcze(cid:258)niej. Staro(cid:285)ytni Grecy wymy(cid:258)lili prost(cid:200) maszyn(cid:218) parow(cid:200) i maszyn(cid:218) sprzedaj(cid:200)c(cid:200) na monety. Opracowali nawet podstawy do stworzenia programowalnego komputera. Ale jako(cid:258) nie uda(cid:239)o im si(cid:218) spowodowa(cid:202) rewolucji przemys(cid:239)owej i wej(cid:258)(cid:202) na (cid:258)cie(cid:285)k(cid:218) trwa(cid:239)ego rozwoju gospodarczego. I pomimo faktu, (cid:285)e w ka(cid:285)dym spo(cid:239)ecze(cid:241)stwie na Ziemi zdarzali si(cid:218) bardzo bystrzy osobnicy, dopiero w XVIII wieku w Anglii rozpocz(cid:218)(cid:239)a si(cid:218) w rewolucja przemys(cid:239)owa i dopiero wówczas standard (cid:285)ycia wielu narodów znacz(cid:200)co wzrós(cid:239) i do dzi(cid:258) z ka(cid:285)dym rokiem ro(cid:258)nie. A wi(cid:218)c jakie to po(cid:239)(cid:200)czone czynniki spowodowa(cid:239)y tak radykalne przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego pod koniec XVIII wieku? Krótka odpowied(cid:283) brzmi: sta(cid:239)o si(cid:218) tak, bo dosz(cid:239)o do na(cid:239)o(cid:285)enia si(cid:218) na siebie efektów wynikaj(cid:200)cych z istnienia nast(cid:218)puj(cid:200)cych instytucji i zjawisk: (cid:57) Demokracja — Owszem, mo(cid:285)na przeceni(cid:202) znaczenie demokracji dla rozwoju ekonomicznego. Jednak ca(cid:239)kiem rozs(cid:200)dne jest za(cid:239)o(cid:285)enie, (cid:285)e jeste(cid:258) bardziej sk(cid:239)onny do inwestowania, gdy Twoje inwestycje s(cid:200) chronione przez przepisy prawne, ni(cid:285) by(cid:239)by(cid:258), gdyby zale(cid:285)a(cid:239)y wy(cid:239)(cid:200)cznie od kaprysu tyrana. Równie(cid:285) przedstawiciele w(cid:239)adzy epoki demokracji zacz(cid:218)li liczy(cid:202) si(cid:218) z opini(cid:200) kupców i producentów, którzy odpowiadaj(cid:200) za bogacenie si(cid:218) spo(cid:239)ecze(cid:241)stwa. (cid:57) Spó(cid:239)ki z ograniczon(cid:200) odpowiedzialno(cid:258)ci(cid:200) — Dzi(cid:218)ki tej strukturze biznesowej inwestorzy ponosz(cid:200) odpowiedzialno(cid:258)(cid:202) tylko do wysoko(cid:258)ci swojego wk(cid:239)adu, a nie za d(cid:239)ugi spó(cid:239)ki, których nie jest ona w stanie uregulowa(cid:202). Ograniczona odpowiedzialno(cid:258)(cid:202) znacznie zredukowa(cid:239)a ryzyko inwestowania i w konsekwencji spowodowa(cid:239)a wzrost liczby inwestycji. (cid:57) Prawo patentowe chroni(cid:200)ce wynalazców — Przed uregulowaniem prawnym kwestii patentów pomys(cid:239)y by(cid:239)y zazwyczaj kradzione, zanim przynios(cid:239)y twórcom jakiekolwiek pieni(cid:200)dze. Daj(cid:200)c wynalazcom wy(cid:239)(cid:200)czno(cid:258)(cid:202) na sprzeda(cid:285) ich pomys(cid:239)ów na rynku, patenty sta(cid:239)y si(cid:218) finansow(cid:200) motywacj(cid:200) dla wielu ró(cid:285)nych wynalazców. W efekcie pojawili si(cid:218) „pe(cid:239)noetatowi” wynalazcy — ludzie (cid:285)yj(cid:200)cy z wymy(cid:258)lania wynalazków. (cid:57) Powszechne wykorzenienie analfabetyzmu i krzewienie o(cid:258)wiaty — Nowe technologie nie powstan(cid:200) bez wykszta(cid:239)conych wynalazców. Natomiast bez wyedukowanej si(cid:239)y roboczej nie mo(cid:285)e by(cid:202) mowy o rozpocz(cid:218)ciu produkcji na du(cid:285)(cid:200) skal(cid:218). Dlatego te(cid:285) decyzja wielu pa(cid:241)stw o wprowadzeniu obowi(cid:200)zku szkolnego, najpierw na poziomie podstawowym, a potem równie(cid:285) (cid:258)rednim, utorowa(cid:239)a drog(cid:218) do gwa(cid:239)townego i sta(cid:239)ego wzrostu gospodarczego. Wymienione powy(cid:285)ej rozwi(cid:200)zania i zmiany w polityce przynios(cid:239)y wzrost gospodarczy, da(cid:239)y ludziom nowe szanse i zapewni(cid:239)y dostatek, o jakim wcze(cid:258)niej nie s(cid:239)yszano. Kup książkęPoleć książkę 28 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Ekonomia — nauka o tym, jak ludzie radz(cid:200) sobie z niedoborem Spo(cid:239)ecze(cid:241)stwa zacz(cid:218)(cid:239)y korzysta(cid:202) z dobrobytu na tak wielk(cid:200) skal(cid:218), (cid:285)e najwi(cid:218)kszym wyzwaniem stoj(cid:200)cym przed s(cid:239)u(cid:285)b(cid:200) zdrowia wielu krajów sta(cid:239)o si(cid:218) rozwi(cid:200)zanie problemu oty(cid:239)o(cid:258)ci. Patrz(cid:200)c w przysz(cid:239)o(cid:258)(cid:202) Ludzko(cid:258)(cid:202) ma przed sob(cid:200) wiele wyzwa(cid:241). Niektóre z nich s(cid:200) negatywn(cid:200) konsekwencj(cid:200) sukcesów, inne dotycz(cid:200) rozci(cid:200)gni(cid:218)cia pozytywnych zmian na wi(cid:218)ksz(cid:200) rzesz(cid:218) ludzi. W(cid:258)ród tych pierwszych problemów jest radzenie sobie z potencjalnymi zmianami klimatu oraz zdefiniowanie w(cid:239)a(cid:258)ciwych procedur, które powinni(cid:258)my wdro(cid:285)y(cid:202) w reakcji na te zmiany. W grupie tych drugich wymienia si(cid:218) problem podniesienia standardu (cid:285)ycia ludzi dotkni(cid:218)tych ubóstwem bez ryzykowania negatywnych zmian (cid:258)rodowiskowych. Niektóre problemy, takie jak ubóstwo, mo(cid:285)na rozwi(cid:200)za(cid:202) poprzez rozszerzenie na ubo(cid:285)sze spo(cid:239)ecze(cid:241)stwa dzia(cid:239)ania instytucji, które pomog(cid:239)y rozwini(cid:218)tym spo(cid:239)ecze(cid:241)stwom w osi(cid:200)gni(cid:218)ciu wysokich standardów (cid:285)ycia. Jednak inne problemy, takie jak zanieczyszczenie (cid:258)rodowiska i zu(cid:285)ywanie zasobów, zwi(cid:200)zane z dzia(cid:239)aniem struktur instytucjonalnych powstaj(cid:200)cych w bogatszych pa(cid:241)stwach, wymagaj(cid:200) nowych wynalazków i nowych instytucji. I dlatego uwa(cid:285)amy, (cid:285)e istniej(cid:200) dwa bardzo dobre i wzajemnie ze sob(cid:200) powi(cid:200)zane powody, które powinny sk(cid:239)oni(cid:202) Ci(cid:218) do przeczytania tej ksi(cid:200)(cid:285)ki i poznania tajników ekonomii: (cid:57) Dowiesz si(cid:218), jak funkcjonuj(cid:200) wspó(cid:239)czesne gospodarki. To pozwoli Ci nie tylko zrozumie(cid:202), dlaczego tak znacznie wzrós(cid:239) standard (cid:285)ycia, ale i dowiedzie(cid:202) si(cid:218), gdzie istnieje jeszcze sporo miejsca dla potencjalnych udoskonale(cid:241). (cid:57) Zdob(cid:218)dziesz gruntown(cid:200) wiedz(cid:218) na temat fundamentalnych zasad ekonomii, która pozwoli Ci oceni(cid:202) propozycje polityków (mi(cid:218)dzy innymi) dotycz(cid:200)ce polityki gospodarczej. Po lekturze tej ksi(cid:200)(cid:285)ki b(cid:218)dziesz umie(cid:202) oddzieli(cid:202) ziarno od plew. Odes(cid:239)anie makroekonomii i mikroekonomii do przeciwnych naro(cid:285)ników Wiedza zawarta w tej ksi(cid:200)(cid:285)ce zosta(cid:239)a podzielona tak, aby(cid:258)my mogli przekaza(cid:202) Ci jak najwi(cid:218)cej materia(cid:239)u tak szybko i bezbole(cid:258)nie, jak to mo(cid:285)liwe. Starali(cid:258)my si(cid:218) równie(cid:285), aby tekst by(cid:239) (cid:285)ywy i dowcipny. Angielski poeta Thomas Carlyle nazwa(cid:239) ekonomi(cid:218) „pos(cid:218)pn(cid:200) nauk(cid:200)” (sam by(cid:239) niez(cid:239)ym kawalarzem…), ale my jeste(cid:258)my zdania, (cid:285)e to nieprawda. Zamierzamy uczyni(cid:202), co w naszej mocy, aby(cid:258) i Ty nie zgodzi(cid:239) si(cid:218) z pogl(cid:200)dem Carlyle’a. G(cid:239)ównym kryterium, wedle którego podzielili(cid:258)my materia(cid:239) zawarty w tej ksi(cid:200)(cid:285)ce, jest rozbicie ekonomii na dwa dzia(cid:239)y: Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:239) 1: Czym zajmuje si(cid:218) ekonomia i dlaczego powinno nas to obchodzi(cid:202) 29 (cid:57) Makroekonomia zajmuje si(cid:218) gospodark(cid:200) jako organiczn(cid:200) ca(cid:239)o(cid:258)ci(cid:200), koncentruj(cid:200)c si(cid:218) na ogólnoekonomicznych czynnikach, takich jak stopy procentowe, inflacja i bezrobocie. Obejmuje równie(cid:285) rozwa(cid:285)ania na temat wzrostu gospodarczego i tego, jak rz(cid:200)d wykorzystuje polityk(cid:218) fiskaln(cid:200) i polityk(cid:218) pieni(cid:218)(cid:285)n(cid:200) do minimalizowania konsekwencji recesji. (cid:57) Mikroekonomia skupia si(cid:218) na pojedynczych osobach i na pojedynczych przedsi(cid:218)biorstwach. W przypadku tych pierwszych wyja(cid:258)nia, jak si(cid:218) zachowuj(cid:200) w sytuacjach, gdy musz(cid:200) wyda(cid:202) pieni(cid:200)dze lub zainwestowa(cid:202) oszcz(cid:218)dno(cid:258)ci, natomiast w przypadku tych drugich — jak zachowuj(cid:200) si(cid:218) na rynku firmy d(cid:200)(cid:285)(cid:200)ce do zmaksymalizowania swojego zysku, zarówno rozpatrywane indywidualnie, jak i w kontek(cid:258)cie konkurowania z innymi. U podstaw zarówno mikro-, jak i makroekonomii le(cid:285)(cid:200) te same zasady, takie jak niedobór (rzadkie wyst(cid:218)powanie zasobów) i zasada malej(cid:200)cych korzy(cid:258)ci1. Z tego powodu zanim przejdziemy do zg(cid:239)(cid:218)biania makroekonomii w cz(cid:218)(cid:258)ci II, a mikroekonomii w cz(cid:218)(cid:258)ci III, reszt(cid:218) cz(cid:218)(cid:258)ci I po(cid:258)wi(cid:218)camy na wyja(cid:258)nienie tych zasad. Wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) pozosta(cid:239)ych tre(cid:258)ci tego rozdzia(cid:239)u s(cid:239)u(cid:285)y jako zach(cid:218)ta do lektury dalszych cz(cid:218)(cid:258)ci ksi(cid:200)(cid:285)ki, tak wi(cid:218)c je(cid:258)li wolisz by(cid:202) zaskakiwany, najlepiej przewró(cid:202) od razu kilka kartek i przejd(cid:283) do kolejnego rozdzia(cid:239)u. Wyj(cid:200)tkiem jest ostatnia cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) rozdzia(cid:239)u, gdzie omawiamy kwestie wykorzystywania przez ekonomistów wykresów i grafów. Je(cid:285)eli uwa(cid:285)asz, (cid:285)e przyda Ci si(cid:218) powtórka z odczytywania wykresów, zapoznaj si(cid:218) z t(cid:200) cz(cid:218)(cid:258)ci(cid:200) przed rozpocz(cid:218)ciem lektury kolejnych rozdzia(cid:239)ów. Ekonomia jako nauka o niedoborze Niedobór jest fundamentalnym i nieuniknionym zjawiskiem le(cid:285)(cid:200)cym u podstaw potrzeby nauki ekonomii. Bez niedoboru czasu, zasobów, informacji, dóbr konsumpcyjnych, pokoju i dobrej woli na Ziemi ludziom niczego by nie brakowa(cid:239)o. To z powodu niedoboru nie mo(cid:285)esz mie(cid:202) wszystkiego, nawet je(cid:258)li jeste(cid:258) najbogatszym cz(cid:239)owiekiem na (cid:258)wiecie. Nawet gdyby nie brakowa(cid:239)o Ci pieni(cid:218)dzy, nigdy nie b(cid:218)dziesz mie(cid:202) za du(cid:285)o czasu i/lub si(cid:239) fizycznych. Na jakim(cid:258) poziomie kiedy(cid:258) trzeba b(cid:218)dzie zdecydowa(cid:202) si(cid:218) na pewne wybory dotycz(cid:200)ce tego, na co wydasz swoje pieni(cid:200)dze. Ekonomista pierwszy ch(cid:218)tnie zwróci Ci uwag(cid:218), (cid:285)e nie mo(cid:285)esz mie(cid:202) wszystkiego! Na nasze nieszcz(cid:218)(cid:258)cie niedobór jest faktem. Nie ma wystarczaj(cid:200)cej ilo(cid:258)ci czasu i zasobów, aby zaspokoi(cid:202) wszystkie zachcianki, a wi(cid:218)c ludzie s(cid:200) zmuszeni dokonywa(cid:202) trudnych wyborów dotycz(cid:200)cych tego, co produkowa(cid:202) i konsumowa(cid:202), aby — skoro nie mog(cid:200) mie(cid:202) wszystkiego — mogli chocia(cid:285) mie(cid:202) to, co najlepsze w danych okoliczno(cid:258)ciach. W rozdziale 2. zajmiemy si(cid:218) kwesti(cid:200) niedoboru i kompromisów, do jakich niedobór zmusza ludzi. W rozdziale 3. wykorzystujemy informacje zawarte w rozdziale 2., pokazuj(cid:200)c, jak ekonomi(cid:258)ci analizuj(cid:200) decyzje podejmowane przez ludzi w celu zmaksymalizowania szcz(cid:218)(cid:258)liwo(cid:258)ci w (cid:258)wiecie niedoboru. Proces ten okazuje si(cid:218) blisko zwi(cid:200)zany z zasad(cid:200) 1 Ang. diminishing returns — Zasada, zgodnie z któr(cid:200) ka(cid:285)da kolejna jednostka nak(cid:239)adów prowadzi do coraz mniejszego przyrostu korzy(cid:258)ci — przyp. red. Kup książkęPoleć książkę 30 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Ekonomia — nauka o tym, jak ludzie radz(cid:200) sobie z niedoborem malej(cid:200)cych korzy(cid:258)ci, opisuj(cid:200)c(cid:200) smutny fakt, (cid:285)e ka(cid:285)da dodatkowa ilo(cid:258)(cid:202) zasobu wprowadzona do procesu produkcyjnego przynosi coraz mniejsze efekty. Podobnie jak niedobór, tak zmniejszanie si(cid:218) korzy(cid:258)ci jest nieuniknione, dlatego w rozdziale 3. wyja(cid:258)niamy, jak ludzie bardzo m(cid:200)drze radz(cid:200) sobie z tym zjawiskiem w celu jak najlepszego wykorzystania ograniczonych zasobów pozostaj(cid:200)cych do ich dyspozycji. Z oddalenia i ca(cid:239)o(cid:258)ciowo — makroekonomia W cz(cid:218)(cid:258)ci II zajmujemy si(cid:218) makroekonomi(cid:200), ujmuj(cid:200)c(cid:200) gospodark(cid:218) jako zunifikowan(cid:200) ca(cid:239)o(cid:258)(cid:202). Studia makroekonomiczne nios(cid:200) ze sob(cid:200) wiele korzy(cid:258)ci, poniewa(cid:285) okre(cid:258)lone czynniki, takie jak stopy procentowe czy polityka fiskalna, maj(cid:200) wp(cid:239)yw na ca(cid:239)(cid:
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Ekonomia dla bystrzaków. Wydanie II
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: