Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00099 005479 13254490 na godz. na dobę w sumie
Elektronika dla małych i dużych. Od przewodu do obwodu - ebook/pdf
Elektronika dla małych i dużych. Od przewodu do obwodu - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 320
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-3259-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> elektronika >> elektronika
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).
Większość dzieciaków interesuje się fascynującym światem urządzeń elektrycznych. Obserwują, jak działa żarówka, zdalnie sterowany samochód czy odtwarzacz muzyki. Kiedy mały odkrywca postanawia sprawdzić, co one kryją w środku, często ofiarą tej niepohamowanej ciekawości pada jakiś gadżet. Warto pokazać najmłodszym, że elektronika najwięcej radości (i wiedzy!) daje wtedy, gdy zbuduje się coś własnymi rękoma! Właśnie konstruowanie coraz to bardziej skomplikowanych obwodów jest wyjątkowo wciągające i daje wielką satysfakcję.

Niniejsza książka jest przeznaczona dla młodych i nieco starszych pasjonatów elektroniki. Przedstawiono tu spory zbiór praktycznych projektów do samodzielnego wykonania, które uzupełniono wyjaśnieniami zagadnień teoretycznych. Nie zabrakło wskazówek dotyczących wyboru komponentu, a także wskazano miejsca, w których można je zakupić. Dzięki własnoręcznemu budowaniu obwodów i badaniu ich działania zrozumienie zachodzących zjawisk fizycznych przychodzi właściwie automatycznie. Zaproponowane projekty są bardzo różnorodne: od najprostszych obwodów elektrycznych po dość złożone układy elektroniczne.

Z tą książką zbudujesz między innymi:

Elektronika — najlepsza zabawa!


Oyvind Nydal Dahl pokochał elektronikę w wieku 14 lat, kiedy zbudował swój pierwszy obwód. Współpracował z wieloma różnymi firmami przy wdrażaniu nowych technologii związanych z elektroniką, prowadził również warsztaty szkoleniowe z zakresu elektroniki. Dahl był wyróżniany przez takie magazyny, jak „Wall Street Journal”, „Lifehacker” czy „GeekDad”. Jest osobą, która chętnie dzieli się swoją wiedzą: prowadzi bloga (http://www.build-electronic-circuits.com/), na którym opublikował wiele artykułów, poradników i materiałów wideo.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginału: Electronics for Kids: Play with Simple Circuits and Experiment with Electricity! Tłumaczenie: Konrad Matuk ISBN: 978-83-283-3258-4 Copyright © 2016 by Øyvind Nydal Dahl. Title of English-language original: Electronics for Kids, ISBN 978-1-59327-725-3, published by No Starch Press. Polish language edition copyright © 2017 by Helion SA All rights reserved. All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from the Publisher. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie/elemad Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność SPIS TREŚCI Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xvii Podziękowania  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xix WPROWADZENIE XXI O książce  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xxii Kto powinien przeczytać tę książkę?  . . . . . . . . . . . . . . . xxii Jak czytać tę książkę?  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xxii Co znajdę w tej książce?  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xxiii Twoje elektroniczne laboratorium  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xxv Przydatne zapasy  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . xxv Bezpieczeństwo jest najważniejsze!  . . . . . . . . . . . . . . . . xxvii CZĘŚĆ I. ZABAWA Z ELEKTRYCZNOŚCIĄ 1. 3 CZYM JEST ELEKTRYCZNOŚĆ? 4 Projekt 1. Włącz światło!  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Lista zakupów  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Krok 1. Przyjrzyj się żarówce  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Krok 2. Podłącz żarówkę do baterii  . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Dlaczego przepływ prądu sprawia, że żarówka świeci?  . . . . . . . . . 6 Czym jest elektron?  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Napięcie wywołuje ruch elektronów  . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Natężenie przepływającego prądu  . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Opór elektryczny redukuje natężenie prądu  . . . . . . . . . 8 Dlaczego żarówka świeci?  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dlaczego obwód elektryczny przypomina system hydrauliczny?  . . 9 Przełącznik  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  10 Projekt 2. Alarm przeciwwłamaniowy  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  11 Lista zakupów  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  12 Narzędzia  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  13 Krok 1. Czy brzęczyk generuje dźwięk?  . . . . . . . . . . . . .  13 Krok 2. Przygotuj aluminium  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  14 Krok 3. Przyczep folię do drzwi  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  15 Krok 4. Przygotuj drut aktywujący alarm  . . . . . . . . . . .  15 Krok 5. Połącz brzęczyk z drutem aktywującym  . . . . . .  16 Krok 6. Zamontuj brzęczyk i drut aktywujący alarm  . .  16 Krok 7. Dodaj źródło prądu  . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  17 vii Poleć książkęKup książkę Krok 8. Sprawdź działanie alarmu . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Krok 9. Co, jeżeli alarm antywłamaniowy nie działa? . . 17 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 2. WPRAWIANIE PRZEDMIOTÓW W RUCH ZA POMOCĄ PRĄDU I MAGNESÓW 19 Jak działa magnes? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Sprawdź to: Znajdź przedmioty wykonane z materiałów magnetycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Elektromagnes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Projekt 3. Stwórz swój własny elektromagnes . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Krok 1. Przyjrzyj się śrubie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Krok 2. Zdejmij izolację z jednego końca drutu . . . . . . . 26 Krok 3. Nawiń drut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Krok 4. Podłącz ujemny biegun baterii z cewką . . . . . . . 28 Krok 5. Podłącz przełącznik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Krok 6. Sprawdź działanie swojego elektromagnesu! . . 30 Krok 7. Co, jeżeli elektromagnes nie działa? . . . . . . . . . 31 Silnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 Projekt 4. Zbuduj własny silnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Krok 1. Wykonaj wirnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 Krok 2. Wykonaj konstrukcję nośną silnika . . . . . . . . . . 36 Krok 3. Zainstaluj magnesy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Krok 4. Zaizoluj ponownie część cewki . . . . . . . . . . . . . . 38 Krok 5. Uruchom silnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Krok 6. Co, jeżeli silnik nie pracuje? . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 3. GENEROWANIE PRĄDU ELEKTRYCZNEGO 43 Generowanie elektryczności za pomocą magnesów . . . . . . . . . . . . . 44 Zmienne pole magnetyczne wytwarza elektryczność . . . 44 Jak działa generator? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 Tworzenie elektryczności za pomocą wody i wiatru . . . . 46 Multimetr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Jak wykonać pomiar napięcia? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Czym różni się prąd przemienny od prądu stałego? . . . 48 viii SPIS TREŚCI Poleć książkęKup książkę Projekt 5. Generator wstrząsowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Krok 1. Przygotuj rurkę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Krok 2. Nawiń cewkę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Krok 3. Podłącz multimetr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Krok 4. Potrząsaj generatorem! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Krok 5. Co, jeżeli miernik nie pokazuje żadnego napięcia? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 Sprawdź to: Silnik w roli generatora prądu . . . . . . . . . . 55 Jak działają baterie? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Co znajduje się wewnątrz baterii? . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Chemia wewnątrz baterii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Od czego zależy napięcie prądu dostarczanego przez baterię? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Projekt 6. Moc cytryny generująca światło . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Dioda LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Krok 1. Przygotuj kable . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 Krok 2. Włóż elektrody do cytryny . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 Krok 3. Wykonaj trzy kolejne ogniwa . . . . . . . . . . . . . . . 62 Krok 4. Połącz cytryny szeregowo . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 Krok 5. Sprawdź działanie baterii . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 Sprawdź to: Inne jedzeniowe baterie . . . . . . . . . . . . . . . . 65 Krok 6. Co, jeżeli nie widać światła? . . . . . . . . . . . . . . . . 65 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 CZĘŚĆ II. TWORZENIE OBWODÓW 4. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 69 Rezystor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Kod paskowy rezystorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 Zapisywanie dużych wartości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Z czego zbudowane są rezystory? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 Rezystory wpływają na napięcie i natężenie prądu . . . . 73 Wprowadzenie prawa Ohma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 Projekt 7. Zniszczmy diodę LED! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 Krok 1. Zidentyfikuj złącza diody LED . . . . . . . . . . . . . . 75 Krok 2. Spal tę diodę! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Krok 3. Co, jeżeli nic się nie stało? . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 SPIS TREŚCI ix Poleć książkęKup książkę Jak prawidłowo korzystać z diod LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Zapisywanie małych wartości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Ochrona diody LED za pomocą rezystora . . . . . . . . . . . . 77 Obliczanie potrzebnej rezystancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Projekt 8. Zasilanie diody LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Krok 1. Skręć złącza rezystora i diody LED . . . . . . . . . . 79 Krok 2. Podłącz kable klipsa baterii . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Krok 3. Niech stanie się jasność! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Krok 4. Co, jeżeli dioda LED nie działa? . . . . . . . . . . . . 81 Łączenie obwodów na płytce prototypowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Podłączanie komponentów i kabli . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 Kable używane do pracy z płytką prototypową . . . . . . . 83 Projekt 9. Twój pierwszy obwód wykonany na płytce prototypowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Krok 1. Zamontuj rezystor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Krok 2. Zamontuj diodę LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Krok 3. Zamontuj klips baterii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Krok 4. Co, jeżeli dioda LED nie działa? . . . . . . . . . . . . 87 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 5. GENEROWANIE MIGAJĄCEGO ŚWIATŁA 89 Kondensator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Jak działa kondensator? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Kondensatory spolaryzowane i niespolaryzowane . . . . . 91 Pojemność kondensatorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Projekt 10. Testowanie kondensatora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Krok 1. Wykonaj obwód diody LED . . . . . . . . . . . . . . . . 94 Krok 2. Dodaj kondensator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 Krok 3. Naładuj kondensator . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Krok 4. Zasilaj diodę LED za pomocą kondensatora . . . 95 Krok 5. Co, jeżeli obwód nie działa? . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Opis obwodów za pomocą symboli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Przekaźnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Miganie światłem za pomocą przekaźnika . . . . . . . . . . . 99 Spowalnianie błysków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 Projekt 11. Miganie światła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Krok 1. Identyfikacja złączy przekaźnika . . . . . . . . . . . . 103 Krok 2. Spraw, aby przekaźnik pracował szybko . . . . . . 104 Krok 3. Spraw, aby przekaźnik był dłużej włączony . . . 105 x SPIS TREŚCI Poleć książkęKup książkę Krok 4. Spraw, aby przekaźnik był dłużej wyłączony . . 106 Krok 5. Dodaj diodę LED i rezystor . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Krok 6. Co, jeżeli dioda LED nie miga? . . . . . . . . . . . . . 108 Sprawdź to: Wykonaj ulepszoną wersję alarmu antywłamaniowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 6. ZACZNIJ LUTOWAĆ! 111 Lutowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 Zasady bezpiecznego wykonywania połączeń lutowniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 Rozgrzej lutownicę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Wyczyść grot lutownicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Ocynuj grot lutownicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Rozgrzej przylutowywany drut i pole lutownicze . . . . . . 115 Dodaj spoiwo lutownicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Zabierz lutownicę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Wystrzegaj się nieprawidłowo wykonanych połączeń . . 117 Projekt 12. Wykonaj lutowaną wersję swojego pierwszego obwodu z diodą LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Krok 1. Umieść komponenty na płytce . . . . . . . . . . . . . . 120 Krok 2. Zegnij złącza komponentów . . . . . . . . . . . . . . . . 120 Jak czytać ilustracje płytek obwodów? . . . . . . . . . . . . . . 121 Krok 3. Rozgrzej i wyczyść lutownicę . . . . . . . . . . . . . . . 122 Krok 4. Przylutuj rezystor i diodę LED . . . . . . . . . . . . . 122 Krok 5. Skróć złącza komponentów . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Krok 6. Przylutuj klips baterii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 Krok 7. Niech stanie się światłość! . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Krok 8. Co, jeżeli lutowana wersja obwodu diody LED nie działa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Ojej! Jak mogę zdemontować przylutowany komponent? . . . . . . . . 125 Projekt 13. Rozlutuj klips baterii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 Krok 1. Podgrzej lutownicę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Krok 2. Połóż knot na lucie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Krok 3. Podgrzej połączenie lutownicze oraz knot . . . . . 128 Krok 4. Odetnij zużyty fragment knota . . . . . . . . . . . . . 128 Krok 5. Rozlutuj drugi kabel klipsa baterii . . . . . . . . . . 129 Sprawdź to: Wykonaj kolejne połączenia lutownicze! . . 129 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 SPIS TREŚCI xi Poleć książkęKup książkę 7. 131 STEROWANIE ZA POMOCĄ ELEKTRYCZNOŚCI Tranzystor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 Do czego przydaje się tranzystor? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 Jak działa tranzystor? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 Sterowanie diodą LED za pomocą tranzystora . . . . . . . 135 Projekt 14. Zbuduj obwód wykrywający dotyk . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Krok 1. Umieść komponenty na płytce uniwersalnej . . 140 Krok 2. Sprawdź umiejscowienie komponentów . . . . . . 140 Krok 3. Przylutuj komponenty i utnij zbędne fragmenty ich złączy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Krok 4. Wykonaj pole czułe na dotyk . . . . . . . . . . . . . . . 141 Krok 5. Podłącz obwód do baterii! . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 Krok 6. Sprawdź działanie czujnika . . . . . . . . . . . . . . . . 142 Krok 7. Co, jeżeli czujnik dotyku nie działa? . . . . . . . . . 142 Sprawdź to: Czy czujnik może rozróżniać różne rodzaje dotyku? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Rezystory o zmiennej rezystancji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 Potencjometr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Fotorezystor . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Dzielenie napięcia za pomocą rezystorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Jak wygląda dzielnik napięcia? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Obliczanie napięcia wyjściowego dzielnika napięcia . . . 147 W jaki sposób dzielnik napięcia może przydać się do pomiaru natężenia światła? . . . . . . . . . . . . . . . . 148 Projekt 15. Zbuduj budzik wykrywający wschód słońca . . . . . . . . . 148 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Krok 1. Zamontuj komponenty na płytce prototypowej . 152 Krok 2. Przylutuj komponenty i skróć złącza . . . . . . . . . 152 Krok 3. Podłącz brzęczyk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 Krok 4. Wykonaj pozostałe połączenia za pomocą drutów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 Krok 5. Dołącz klips baterii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Krok 6. Skonfiguruj budzik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 Krok 7. Co, jeżeli nie słychać alarmu? . . . . . . . . . . . . . . 156 Sprawdź to: Wentylator ze sterownikiem reagującym na zmiany temperatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 xii SPIS TREŚCI Poleć książkęKup książkę 8. 161 ZBUDUJ INSTRUMENT MUZYCZNY Układ scalony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 Układy scalone i ich dokumentacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 Elektryczność i generowanie dźwięku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 Dźwięki słyszane przez ludzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 Timer 555 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 Zasilanie układu scalonego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 Jak określić częstotliwość sygnału wyjściowego timera 555 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Projekt 16. Generuj dźwięk za pomocą timera 555 . . . . . . . . . . . . . 167 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 Krok 1. Zamontuj timer 555 na płytce prototypowej . . . 170 Krok 2. Określ częstotliwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 Krok 3. Podłącz głośnik i kondensator sprzęgający . . . . 171 Krok 4. Podłącz zasilanie i sygnał resetujący . . . . . . . . 173 Krok 5. Czas wygenerować dźwięk! . . . . . . . . . . . . . . . . 173 Krok 6. Co, jeżeli nie słychać dźwięku? . . . . . . . . . . . . . 174 Zespołowe sprawdzanie połączeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 Zamiana irytującego brzęczenia w muzykę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 Projekt 17. Instrument, który generuje różne dźwięki . . . . . . . . . . 175 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 Krok 1. Podłącz układ zegarowy 555 i kondensatory . . 178 Krok 2. Podłącz przewody połączeniowe . . . . . . . . . . . . . 179 Krok 3. Zamontuj potencjometr i rezystor . . . . . . . . . . . 179 Krok 4. Zamontuj włącznik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 Krok 5. Podłącz głośnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 Krok 6. Uruchom instrument . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 Krok 7. Co, jeżeli instrument nie działa? . . . . . . . . . . . . 183 Sprawdź to: Wykonaj instrument sterowany ruchem . . . 183 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 CZĘŚĆ III. CYFROWY ŚWIAT 9. JAK OBWODY PRZETWARZAJĄ ZERA I JEDYNKI? 187 Jedynki i zera jako napięcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 System binarny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 Projekt 18. Konwersja liczb z systemu binarnego na dziesiętny . . 190 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 Krok 1. Zapisz liczbę na kartce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 Krok 2. Zapisz wartości pozycji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 Krok 3. Określ wartość każdej cyfry . . . . . . . . . . . . . . . . 191 SPIS TREŚCI xiii Poleć książkęKup książkę Krok 4. Dodaj liczby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 Sprawdź to: Dokonaj transformacji innych liczb binarnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 Bity i bajty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 Liczby mogą opisywać wszystko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 Projekt 19. Gra w zgadywanie kolorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 Dioda LED RGB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 Krok 1. Zamontuj przyciski wybieraka kolorów . . . . . . . 197 Krok 2. Podłącz diodę LED RGB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 Krok 3. Zamontuj przycisk aktywujący wyświetlanie koloru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 Krok 4. Sprawdź mechanizm wyświetlania kolorów . . . 199 Krok 5. Co, jeżeli gra nie działa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 Sprawdź to: Wykonaj lutowaną wersję gry w zgadywanie kolorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 Jak liczby binarne mogą tworzyć słowa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 Projekt 20. Maszyna do przekazywania zaszyfrowanych wiadomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 Przełącznik typu DIP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 Krok 1. Podłącz przełącznik przyciskowy . . . . . . . . . . . . 205 Krok 2. Podłącz przełącznik typu DIP . . . . . . . . . . . . . . 206 Krok 3. Podłącz diody LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 Krok 4. Wyślij zaszyfrowaną wiadomość! . . . . . . . . . . . . 209 Krok 5. Co, jeżeli projekt nie działa? . . . . . . . . . . . . . . . 210 Dlaczego komputery przetwarzają zera i jedynki? . . . . . 211 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 10. OBWODY, KTÓRE PODEJMUJĄ DECYZJE 213 To tylko logika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 Bramki logiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 Bramka AND poszukuje dwóch prawd . . . . . . . . . . . . . . 216 Bramka OR poszukuje jednej prawdy . . . . . . . . . . . . . . 216 Bramka NOT odwraca sygnał wejściowy . . . . . . . . . . . . 217 Większa bramka AND . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 Jak przedstawić obwód logiczny na schemacie? . . . . . . . . . . . . . . . 218 Równanie logiczne dla tajnego kodu . . . . . . . . . . . . . . . . 218 Konwersja równania logicznego na schemat obwodu . . 219 Sprawdź to: Przekształć więcej zdań logicznych na obwody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 Stosowanie bramek logicznych w praktyce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220 xiv SPIS TREŚCI Poleć książkęKup książkę Więcej o natężeniu prądu, komponentach i tranzystorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 Projekt 21. Weryfikator tajnego kodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 Jak zasilać płytkę prądem o innym napięciu? . . . . . . . . 226 Zwiększanie stabilności pracy obwodów . . . . . . . . . . . . . 227 Krok 1. Zamontuj przełączniki i rezystory . . . . . . . . . . . 228 Krok 2. Zamontuj układy scalone . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 Krok 3. Zamontuj tranzystor i diodę LED . . . . . . . . . . . 229 Krok 4. Połącz obwód logiczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230 Krok 5. Podłącz przewody do tranzystora . . . . . . . . . . . 233 Ochrona komponentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 Krok 6. Podłącz zasilanie i sprawdź działanie weryfikatora tajnego kodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 Krok 7. Co, jeżeli dioda LED nie zapala się? . . . . . . . . . 235 Sprawdź to: Rozbrój alarm przeciwwłamaniowy . . . . . . 236 Negujące bramki logiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 Bramka NAND szuka jednego fałszu . . . . . . . . . . . . . . . 237 Bramka NOR szuka fałszu na obu wejściach . . . . . . . . . 237 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 11. OBWODY, KTÓRE ZAPAMIĘTUJĄ DANE 239 Zapisywanie pojedynczego bitu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Lepszy układ pamięci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Pamięć, której zawartość zmienia się tylko w określonym momencie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Sygnał wyjściowy przerzutnika może włączać i wyłączać różne komponenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244 Projekt 22. Elektroniczna moneta do gry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 Krok 1. Połącz obwód oscylatora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Krok 2. Podłącz przycisk startowy . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Krok 3. Zbuduj obwód włączający i wyłączający diody LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 Krok 4. Zamontuj diody LED symbolizujące reszkę i orła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252 Krok 5. Rzuć tą „monetą” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Krok 6. Co, jeżeli elektroniczna moneta nie działa? . . . 254 Co dalej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 SPIS TREŚCI xv Poleć książkęKup książkę 12. 257 ZBUDUJMY GRĘ! Gra testująca refleks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Symbole napięcia zasilającego oraz masy . . . . . . . . . . . 259 Dlaczego napięcie zasilające oznaczane jest symbolem UCC? . . . . . . . . . . . . . . . . . 260 Timer 555 określający prędkość ruchu światła . . . . . . . 260 Licznik włączający diody LED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262 Przerzutnik aktywujący i zatrzymujący ruch światła . . 263 Projekt 23. Gra testująca refleks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 Lista zakupów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Narzędzia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268 Krok 1. Zbuduj obwód timera 555 . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269 Krok 2. Wykonaj obwód sterujący pracą diod LED . . . . 271 Krok 3. Połącz obwód uruchamiania i zatrzymywania gry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274 Krok 4. Poćwicz refleks! . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 Krok 5. Co, jeżeli gra nie działa? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 Sprawdź to: Zmień szybkość ruchu światła . . . . . . . . . . 278 Dodaj brzęczyk do gry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279 Co dalej? Zacznij pracować nad innymi, ciekawymi projektami! . . 280 UŻYTECZNE ZASOBY 281 Ściąga ułatwiająca odczytywanie wartości elementów . . . . . . . . . . 282 Kod paskowy rezystorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 Oznaczenia kondensatorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283 Standardowe przedrostki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 Krótkie przypomnienie prawa Ohma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 Podstawowy obwód dzielnika napięcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 Sklepy internetowe z elementami elektronicznymi . . . . . . . . . . . . 286 Serwisy internetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 SKOROWIDZ 289 xvi SPIS TREŚCI Poleć książkęKup książkę 4. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED WW elektronice bardzo często korzysta się z różnych komponentów generujących światło, najczęściej są to diody LED. Cza- sami pełnią one rolę prostych elementów sygna- lizujących włączenie urządzenia, ale czasami są elementami o wiele bardziej skomplikowanych urządzeń takich jak np. ekrany komputerów. Tak naprawdę niektóre wyświetlacze składają się z ty- sięcy miniaturowych diod LED. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 69 Poleć książkęKup książkę W tym rozdziale dowiesz się, jak działają dwa najczęściej sto- sowane komponenty elektroniczne: rezystory i diody LED. Pokażę Ci, jak można spalić diodę LED, ale nie martw się, nauczę Cię również stosowania rezystorów zapobiegających spaleniu tych diod. Pracując nad projektami opisanymi w tym rozdziale, zaczniesz korzystać z nowego narzędzia — płytki prototypowej. Obwody wielu projektów opisanych w tej książce korzystają z płytek proto- typowych. Z płytek tego typu będziesz mógł korzystać w przyszłości podczas pracy nad własnymi wynalazkami. REZYSTOR Przypominam, że rezystancja (opór elektryczny) ogranicza natęże- nie prądu płynącego w obwodzie. Rezystor jest komponentem ge- nerującym rezystancję. Im większa rezystancja włączona w obwód, tym niższe jest natężenie płynącego w nim prądu. Żółty Złoty Fioletowy Brązowy Kod paskowy rezystorów Jeśli przyjrzysz się rezystorowi, zauważysz, że na jego obudowie znajduje się kilka kolorowych pasków. Kolory te informują o rezy- stancji danego rezystora. Wielkość ta jest wyrażana w omach — jednostce, która jest często oznaczana za pomocą symbolu omega (Ω). Im więcej omów, tym wyższy jest opór elektryczny. 70 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę 470  ±5 Pierwsza cyfra Druga cyfra Mnożnik Tolerancja 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 × 1  × 10  × 100  × 1 k × 10 k × 100 k × 1 M × 0,1  × 0,01  ± 1 ± 2 ± 5 ± 10 Na większości rezystorów nadrukowano cztery paski. Licząc od lewej, pierwszy pasek informuje o pierwszej cyfrze wartości rezystancji. W zaprezentowanym przykładzie pierwszy pasek jest koloru żółtego, a więc pierwszą cyfrą jest 4. Drugi pasek (fioletowy) informuje o drugiej cyfrze, czyli 7. W sumie uzyskujemy wartość 47. Następnie wartość tę musimy pomnożyć przez wartość trzecie- go paska, czyli przez mnożnik. W zaprezentowanym przykładzie mnożnik jest koloru brązowego, a więc symbolizuje on wartość 10. W związku z tym 47 mnożymy przez 10: 47 · 10 Ω = 470 Ω UWAGA Jeżeli na rezystorze znajdziesz pięć pasków zamiast czte- rech, to trzy pierwsze paski są cyframi, a czwarta jest mnożnikiem. Niestety rzeczywista rezystancja rezystora nie będzie pokry- wała się z wartością odczytaną z kodu paskowego! To trochę nie- dorzeczne, prawda? Wyprodukowanie rezystora o dokładnie okre- ślonej wartości jest trudne, a więc producenci dopuszczają pewną tolerancję, czyli odchylenie wartości rzeczywistej od znamionowej. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 71 Poleć książkęKup książkę Zaprezentowany rezystor charakteryzuje się znamionową rezy- stancją 470 Ω i 5-procentową tolerancją. Oznacza to, że jego rzeczy- wista rezystancja może przyjąć dowolną wartość z zakresu wartości o 5 procent niższych od 470 Ω do wartości o 5 procent wyższych od 470 Ω. Pięć procent z 470 to około 24, a więc rzeczywista rezystan- cja może znajdować się w zakresie od 446 Ω do 494 Ω. Zwykle trzy paski informujące o rezystancji są zgrupowane obok siebie, a czwarty pasek, który informuje o tolerancji, znajduje się w pewnej odległości od nich. Czasami paski są tak blisko siebie, że trudno jest określić, które z nich informują o rezystancji. Na szczęście czwarty pasek jest zwykle złoty lub srebrny, a więc jeżeli zauważysz złoty lub srebrny pasek na obudowie rezystora, możesz spokojnie założyć, że jest to pasek tolerancji. ZAPISYWANIE DUŻYCH WARTOŚCI W tabeli wyjaśniającej kod paskowy rezystorów po niektórych wartościach rezystancji przed symbolem Ω pojawiły się litery k i M. Są to skróty ułatwiające zapisywanie naprawdę dużych wartości. Opór 300 000 Ω często zapisywany jest jako 300 kΩ, gdzie k jest skrótem od przedrostka kilo, który oznacza tysiąc. M jest skrótem przedrostka mega, który oznacza jeden mi- lion, a więc zamiast pisać 3 000 000 Ω, możesz zapisać tę wartość w postaci 3 MΩ. Z czego zbudowane są rezystory? Rezystor mógłbyś wykonać z bardzo długiego kawałka standardo- wego kabla. Kable i druty charakteryzują się niewielką rezystan- cją, ale im są dłuższe, tym większa jest wartość generowanego przez nie oporu. Niestety stosowanie kabli o długości kilku kilo- metrów nie jest zbyt wydajną techniką ograniczania prądu. Lepiej w tym celu skorzystać z materiału charakteryzującego się większą rezystancją, takiego jak np. węgiel. Większość rezystorów dostęp- nych w sklepach jest wykonana z węgla owiniętego materiałem izolacyjnym. 72 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę Rezystory wpływają na napięcie i natężenie prądu Początkowo rezystory mogą wydawać się dość nudne. Jeżeli podłą- czysz rezystor do baterii, to najprawdopodobniej nie stanie się nic ciekawego poza tym, że rezystor nieco się nagrzeje. Jeżeli w takim eksperymencie zastosujesz rezystor o bardzo małej rezystancji, np. 10 W, może on nagrzać się bardzo mocno. Tak mocno, że możesz się poparzyć, a bateria ulegnie szybkiemu rozładowaniu. OSTRZEŻENIE W przypadku niektórych baterii podłączanie rezy- stora charakteryzującego się niską rezystancją bezpośrednio do ich biegunów może okazać się niebezpieczne. Niektóre baterie są na tyle mocne, że mogą sprawić, iż rezystor się zapali. Zachowaj ostrożność! Najciekawszym zastosowaniem rezystorów jest zmiana napię- cia i natężenia prądu płynącego w obwodzie! Dzięki nim możesz zapanować nad swoim obwodem i określić sposób, w jaki ma on pracować. WPROWADZENIE PRAWA OHMA Kluczem do sterowania napięciem i natężeniem prądu płynącego w obwodzie jest wzór określany mianem prawa Ohma. Prawo to określa zależność pomiędzy rezystancją, napięciem a natężeniem prądu i jest przedstawiane za pomocą następującego wzoru: U = I · R gdzie: U — napięcie wyrażone w woltach (V) I — natężenie prądu wyrażone w amperach (A) R — rezystancja wyrażona w omach (W) Prawo Ohma można wyrazić słowami: „Napięcie jest równe iloczynowi natężenia prądu i rezystancji”. Prawo Ohma można zapisać również za pomocą następujących wzorów: R = U I I = U R GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 73 Poleć książkęKup książkę Zobaczmy, jak prawo Ohma działa w praktyce. Wyobraź sobie, że masz rezystor oraz baterię 9 V i chcesz, aby przez rezystor popłynął prąd o natężeniu 0,05 A. Jakiej rezystancji potrzebujesz, aby uzyskać takie natężenie prądu? Możesz to obliczyć za pomocą prawa Ohma: UR = I R = 9 V 0,05 A R = 180 Ω 180 Ω + − 9 V Po podzieleniu napięcia przez natężenie prądu okazało się, że w celu uzyskania prądu o natężeniu 0,05 A potrzebujesz rezystora stawiającego opór 180 Ω. PROJEKT 7. ZNISZCZMY DIODĘ LED! Prawie wszystkie urządzenia elektroniczne są wyposażone w diody LED, o których pisałem w rozdziale 3. Tam, gdzie spotkasz diody LED, spotkasz również rezystory. Rozejrzyj się po domu i poszukaj diod LED. Przyjrzyj się komputerowi, pralce, telewizorowi i route- rowi Wi-Fi. Czy po wciśnięciu przycisków widzisz miganie jakichś świateł? Są to najprawdopodobniej diody LED połączone szeregowo z rezystorami. W projekcie 6. („Moc cytryny generująca światło”) podłączałeś diodę LED bezpośrednio do baterii wykonanej z cytryn. W większo- ści obwodów musisz jednak zachować dodatkowe środki ostrożności zapobiegające uszkodzeniu diody LED. Jeżeli przez diodę LED popłynie prąd o zbyt dużym natężeniu, dioda ta rozgrzeje się do wysokiej temperatury i przepali. Bateria wykonana z cytryn była zbyt słaba, aby dostarczyć prądu o natężeniu potrzebnym do uszko- dzenia diody LED. Oczywiście mógłbym opisywać związaną z tym teorię w nie- skończoność, ale samodzielne eksperymentowanie to najlepszy spo- sób na poznanie pewnych zjawisk! Sam musiałem uszkodzić kilka diod LED, zanim sobie uświadomiłem, że nie należy ich podłączać 74 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę bezpośrednio do baterii, bez dodatkowych rezystorów. Chcę, abyś sam przekonał się o tym w praktyce. Dlatego też w poniższym pro- jekcie będziesz miał za zadanie zniszczyć diodę LED! Lista zakupów ► Standardowa dioda LED (np. #333973 w katalogu Jameco, #OP002 w katalogu Bitsbox; #LED-00219 w katalogu Botland). ► Standardowa bateria 9 V do zasilenia obwodu. Krok 1. Zidentyfikuj złącza diody LED Przyjrzyj się uważnie diodzie LED, a zauważysz, że jedno z jej złącz jest dłuższe. Diody LED są spolaryzowane, co oznacza, że prąd może przez nie płynąć tylko wtedy, gdy zostaną podłączone do ob- wodu w odpowiedni sposób. Dłuższe złącze określamy mianem ano- dy i podłączamy je do dodatniego bieguna baterii. Krótsze złącze określamy mianem katody i podłączamy je do ujemnego bieguna baterii. Złącza niektórych diod LED są takiej samej długości. W takim przypadku mu- sisz znaleźć płaską stronę spodu obudo- wy diody LED. Złącze znajdujące się po płaskiej stronie jest katodą. Anoda (+) dłuższe złącze Katoda (–) krótsze złącze lub płaski bok GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 75 Poleć książkęKup książkę Anoda Katoda + − 9 V Krok 2. Spal tę diodę! Aby nie poparzyć palców, trzymaj diodę LED za jedno ze złączy. Następnie połóż baterię 9 V na stole i dotknij złączami diody LED bezpo- średnio do biegunów baterii. Dioda przez chwilę powinna świecić jas- nym światłem, nagrzać się, a następnie zgas- nąć. Niektóre jej elementy mogą naprawdę zmienić kolor na czarny. Gratuluję. Właśnie spaliłeś swoją pierwszą diodę LED. WSKAZÓWKA Niektóre diody LED prze- stają świecić po upływie sekundy od momentu podłączenia ich bezpośrednio do baterii, a inne egzemplarze mogą emitować światło przez kilka sekund. Krok 3. Co, jeżeli nic się nie stało? Jeżeli nic się nie stało, może to oznaczać, że: ► Podłączyłeś diodę LED na odwrót. ► Twoja dioda została uszkodzona wcześniej. ► Twoja bateria jest rozładowana. Na początek spróbuj podłączyć baterię odwrotnie. Jeżeli jesteś pewien, że dioda była podłączona we właściwy sposób, znaczy to, że jest ona uszkodzona lub bateria jest rozładowana. Najpierw spró- buj wykonać eksperyment z inną baterią, a jeżeli dalej nic się nie będzie działo, wypróbuj inną diodę LED. Teraz powinieneś móc ją uszkodzić. JAK PRAWIDŁOWO KORZYSTAĆ Z DIOD LED Niszczenie diod LED może wydawać się zabawne, ale warto, abyś wiedział, jak uniknąć uszkodzenia takiej diody. Dioda LED uległa przepaleniu, ponieważ popłynął przez nią prąd o zbyt dużym natę- żeniu. Możesz temu zapobiec, stosując rezystor. Rezystory stawiają opór prądowi. Jeżeli zastosujesz rezystor o odpowiedniej wartości, ograniczy on natężenie prądu do wartości bezpiecznej dla diody LED. 76 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę ZAPISYWANIE MAŁYCH WARTOŚCI Podczas pracy nad projektami elektronicznymi będziesz miał często do czynienia z bardzo małymi liczbami (szczególnie wtedy, gdy będziesz mierzył lub obliczał natężenie prądu). Natężenie prądu płynącego w większości obwodów zaprezen- towanych w tej książce jest niższe od 0,1 A, a wiele z nich osiąga wartości zbliżone do 0,02 A. W celu uproszczenia zapisu takich wartości korzystam z prefiksu mili, który jest symbolizowany przez małą literę m. Skrót ten oznacza jedną tysięczną, a więc 1 mA to 0,001 A. 1000 mA to 1 A, 0,02 A to 20 mA, a 0,1 A to 100 mA. Ochrona diody LED za pomocą rezystora Podłączając diodę LED do obwodu, należy ją zawsze włączać szere- gowo z rezystorem. Rezystory charakteryzują się różnym oporem. Właściwą wartość oporu określisz, wykonując obliczenia. Większość standardowych diod LED wymaga do pracy napięcia około 2 V i natężenia około 20 mA (0,02 A). Te dwie wartości oraz napięcie prądu dostarczanego przez baterię to wszystko, co musisz wiedzieć, aby określić właściwą rezystancję. Wartości te należy podstawić do następującego wzoru: U R = BAT I − U LED LED Wzór ten może Ci coś przypominać. Tak, to kolejna wersja prawa Ohma. Literą U oznaczono napięcia, a literą I natężenie prądu. UBAT jest napięciem prądu dostarczanego przez baterię, a ULED jest napięciem prądu wymaganym do zapalenia diody LED (zwykle 2 V). Natężenie prądu wymaganego przez diodę oznaczamy ILED (zwykle wynosi ono 20 mA).Wzór ten można wyrazić słownie w następujący sposób: „W celu określenia rezystancji należy odjąć napięcie diody LED od napięcia baterii, a następnie otrzymaną wartość podzielić przez natężenie prądu diody LED”. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 77 Poleć książkęKup książkę Obliczanie potrzebnej rezystancji Wyobraź sobie, że masz baterię 9 V, rezystor i standardową diodę LED. Jaką rezystancją powinien charakteryzować się rezystor? Za pomocą zaprezentowanego wcześniej wzoru uzyskasz następujący wynik: 1 2 U R = BAT I − U LED LED R = − 9 V 2 V 20 mA R = 7 V 0,02 A R = 350 Ω 3 4 Z obliczeń wynika, że prąd o właściwym natężeniu popłynie przez obwód po włączeniu do niego rezystancji 350 Ω. PROJEKT 8. ZASILANIE DIODY LED Teraz spróbujmy zasilić standardową diodę LED za pośrednictwem rezystora ograniczającego, który ochroni ją przed uszkodzeniem. Przed chwilą obliczyliśmy, że w celu zasilenia diody LED za pomo- cą baterii 9 V do obwodu musisz włączyć rezystancję 350 Ω. Przypominam, że w sekcji „Kod paskowy rezystorów” pisałem o tym, iż standardowe wartości rzeczywiste rezystorów nie zawsze pokrywają się z wartościami zakładanymi. Jeżeli kupisz rezystor o znamionowej rezystancji 350 Ω, w rzeczy- wistości wcale nie musi on charakteryzować się rezystancją 350 Ω. Jego rezystancja może wynosić na przykład 370 Ω. Ponadto nie pro- dukuje się rezystorów o wszystkich możliwych wartościach. W przypadku rezystora ochra- niającego diodę LED wartość jego rezystancji nie musi być dobrana idealnie. To dobrze, bo nie znajdziesz standardowych rezystorów o rezystancji 350 Ω, ale z pewnością uda Ci się znaleźć rezystory o rezystancji 330 Ω (jest to standardowa, łatwa do znalezienia wartość). 330 Ω + − 9 V 78 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę Lista zakupów Klips baterii 9 V Bateria 9 V Dioda LED Rezystor 330 Ω ► Standardowa bateria 9 V, która ma zasilać obwód. ► Klips baterii 9 V (np. #11280 w katalogu Jameco, #BAT033 w katalogu Bitsbox, #AKC-00416 w katalogu Botland) pozwa- lający na podłączenie baterii do obwodu. ► Standardowa dioda LED (np. #333973 w katalogu Jameco, #OP002 w katalogu Bitsbox; #LED-00219 w katalogu Botland). ► Rezystor 330 Ω (rezystory o tej wartości znajdziesz np. pod numerami #661386 w katalogu Jameco, #CR25330R w kata- logu Bitsbox; #PAS-04544 w katalogu Botland; zestawy wielu różnych rezystorów znajdziesz pod numerami #2217511w katalogu Jameco, #K017 w katalogu Bitsbox; #PAS-04547 w katalogu Botland) ograniczający natężenie prądu płynącego przez diodę LED. Krok 1. Skręć złącza rezystora i diody LED Pracę zacznij od połą- czenia krótszego złącza diody LED (katody) z jednym ze złączy re- zystora. Nie ma znacze- nia, które złącze rezy- stora wybierzesz. Okręć złącze rezystora wokół złącza diody LED. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 79 Poleć książkęKup książkę Krok 2. Podłącz kable klipsa baterii Okręć końcówkę czerwonego kabla klipsa baterii wokół dłuższego złącza diody LED, a następnie okręć końcówkę czarnego kabla klip- sa baterii wokół wolnego złącza rezystora. Krok 3. Niech stanie się jasność! Teraz załóż klips baterii na bieguny baterii. Twoja dioda LED po- winna zacząć świecić! 80 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę Krok 4. Co, jeżeli dioda LED nie działa? Jeżeli Twoja dioda LED nie włącza się, odłącz projekt od baterii i upewnij się, że wszystko połączyłeś dokładnie tak, jak pisałem w krokach 1 – 3. Czasami pomocne może okazać się przeanalizowa- nie Twojego projektu przez jakąś inną osobę — poproś o to rodzica, krewnego lub przyjaciela. Jeżeli połączenia wyglądają na wykonane poprawnie, a dioda LED wciąż nie świeci, sprawdź jeszcze raz, czy dioda nie jest pod- łączona odwrotnie. Każdy konstruktor obwodów elektronicznych przynajmniej raz w życiu podłączył diodę odwrotnie. Dłuższe złącze diody LED jest anodą, która w tym projekcie powinna być podłączo- na do dodatniego bieguna baterii. ŁĄCZENIE OBWODÓW NA PŁYTCE PROTOTYPOWEJ Dotychczas łączyłeś komponenty za pomocą taśmy lub skręcałeś ze sobą ich złącza, ale techniki te nie sprawdzą się podczas pracy nad obwodami złożonymi z więcej niż kilku komponentów. Na szczęście pracę z komponentami możesz sobie ułatwić za pomocą płytki pro- totypowej. Płytki prototypowe są wyposażone w otwory, w które możesz wkładać złącza komponentów tworzących obwód. Po skoń- czonej pracy możesz wymontować komponenty z płytki i zastoso- wać je w innym projekcie! Podłączanie komponentów i kabli Wewnątrz płytki prototypowej znajdują się metalowe paski, któ- re łączą w określony sposób otwory widoczne na zewnątrz płytki. Przyjrzyjmy się płytce zawierającej cztery obszary z otworami — dwa obszary otworów zasilających i dwa obszary przeznaczone do montażu komponentów. W obszarach zasilających umieszczonych po obu stronach płytki wszystkie otwory znajdujące się we wspólnej kolumnie są ze sobą połączone. Do kolumn oznaczonych kolorem czerwonym zwykle będziesz podłączał dodatnie bieguny źródeł prądu takich jak np. stosowane dotychczas baterie, a do kolumn oznaczonych kolorem niebieskim będziesz zwykle podłączał ujemne bieguny tych źródeł. W tej książce kolumnę oznaczoną czerwoną linią będę okre- ślał mianem dodatniej szyny zasilającej, a kolumnę oznaczoną niebieską linią będę określał mianem ujemnej szyny zasilającej. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 81 Poleć książkęKup książkę Lewy obszar z otworami zasilającymi Lewy obszar przeznaczony do montażu komponentów Prawy obszar przeznaczony do montażu komponentów Prawy obszar z otworami zasilającymi W obszarach przeznaczonych do montażu komponentów po- łączone są ze sobą wszystkie otwory znajdujące się w tym samym wierszu, natomiast otwory znajdujące się w tej samej kolumnie nie są ze sobą połączone. Lewy i prawy obszar są od siebie oddzielo- ne — nie ma pomiędzy nimi połączenia. W związku z tym otwory A, B, C, D i E znajdujące się w pierwszym rzędzie są ze sobą połą- czone, otwory F, G, H, I i J znajdujące się w tym samym rzędzie są również ze sobą połączone, ale otwory E i F nie są ze sobą połączo- ne elektrycznie. Aby zamontować komponent na płytce prototypowej, wystarczy go wsunąć w otwory znajdujące się w miejscach, w których chcesz go wpiąć. Na przykład, gdybyś chciał połączyć jedno złącze rezysto- ra z dodatnim złączem diody LED, musiałbyś umieścić wspomniane złącza w tym samym rzędzie lewego lub prawego obszaru przezna- czonego do montażu komponentów. Jeżeli jakieś dwa złącza kompo- nentów nie powinny być ze sobą połączone, to wystarczy się upew- nić, że znajdują się one w dwóch różnych rzędach otworów obszaru przeznaczonego do montażu komponentów lub po prostu w dwóch różnych obszarach komponentów. 82 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę Kable używane do pracy z płytką prototypową Podczas tworzenia obwodów będziesz chciał łączyć ze sobą różne rzędy otworów płytki prototypowej. Połączenia takie można wyko- nywać za pomocą kabli, ale nie wszystkie kable się do tego nadają. Po pierwsze, kabel taki musi być na tyle sztywny, abyś mógł go wepchnąć w otwór płytki bez zginania. Grubość kabla powinna pozwalać na włożenie go w otwór do końca, a także sprawiać, że kabel nie będzie samoczynnie z tego otworu wypadał. Najlepiej nadają się do tego kable typu drut, ponieważ pod ich izolacją kryje się pojedynczy, gruby drut, a nie splot małych drucików. Grubość kabli zależy od wybranej płytki, ale kable o średnicy 0,4 – 0,7 mm powinny współpracować z większością płytek. Grubość kabli może być również wyrażona za pomocą pola ich przekroju w mm2 (ame- rykańscy producenci posługują się znormalizowanymi średnicami AWG). Możesz kupić kable, pociąć je i zdjąć izolację z ich końców lub pokusić się o zakup gotowych kabli przygotowanych do pracy z płytką prototypową. Innym rozwiązaniem jest zakup przewodów połączeniowych przeznaczonych do pracy z płytkami stykowymi. Są one wyposa- żone w sztywne końcówki, które można z łatwością podłączać do otworów płytki prototypowej. Jeżeli masz zamiar wykonać wiele obwodów na płytce prototypowej (naprawdę warto, abyś to zrobił!), zakup zestawu takich kabli z pewnością ułatwi Ci życie. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 83 Poleć książkęKup książkę PROJEKT 9. TWÓJ PIERWSZY OBWÓD WYKONANY NA PŁYTCE PROTOTYPOWEJ Wykonaj swój pierwszy obwód na płytce prototypowej! Będziemy pracować nad obwodem ze świecącą diodą LED podobnym do tego, który został opisany w sekcji „Projekt 8. Zasilanie diody LED”, ale tym razem wykonamy go na płytce prototypowej. Nie będziemy korzystać z szyn zasilających płytki prototypowej, ponieważ projekt jest na tyle prosty, że łatwiej jest go wykonać, pracując tylko w ob- szarze komponentów. 9 V Lista zakupów ► Płytka prototypowa (np. #20601 w katalogu Jameco, #CN329 w katalogu Bitsbox, #PLY-00056 w katalogu Botland) zawierająca przynajmniej 30 rzędów otworów. ► Standardowa bateria 9 V do zasilenia obwodu. ► Klips baterii 9 V (np. #11280 w katalogu Jameco, #BAT033 w katalogu Bitsbox, #AKC-00416 w katalogu Botland) pozwa- lający na podłączenie baterii do obwodu. ► Standardowa dioda LED (np. #34761 w katalogu Jameco, #OP003w katalogu Bitsbox; #LED-00218 w katalogu Botland). ► Rezystor 330 Ω (np. rezystory o tej wartości znajdziesz pod numerami #661386 w katalogu Jameco, #CR25330R w ka- talogu Bitsbox; #PAS-04544 w katalogu Botland; zestawy wielu różnych rezystorów znajdziesz pod numerami #2217511 84 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę w katalogu Jameco, #K017 w katalogu Bitsbox; #PAS-04547 w katalogu Botland) ograniczający natężenie prądu płynącego przez diodę LED. Bateria 9 V Klips baterii 9 V Płytka prototypowa Dioda LED Rezystor 330 Ω Krok 1. Zamontuj rezystor Pracę zacznij od włożenia jednego złącza rezystora w otwór znajdu- jący się w 1. rzędzie płytki i drugiego złącza rezystora w otwór 8. rzędu płytki. GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 85 Poleć książkęKup książkę Krok 2. Zamontuj diodę LED Pamiętaj, że diody LED są spolaryzowane i muszą być podłączane do obwodu w określony sposób. Podłącz dłuższe złącze diody LED do 8. rzędu otworów płytki. W tym samym rzędzie znajduje się już złącze rezystora, a więc komponenty te są od teraz połączone. Dru- gie złącze diody LED podłącz do 10. rzędu otworów. Krok 3. Zamontuj klips baterii Czas podłączyć baterię do diody i rezystora. Końcówkę czerwonego kabla klipsa baterii podłącz do 1. rzędu otworów, a końcówkę czar- nego kabla podłącz do 10. rzędu otworów. Załóż klips na bieguny baterii. Twoja dioda LED powinna zacząć świecić! 86 ROZDZIAŁ 4. Poleć książkęKup książkę Krok 4. Co, jeżeli dioda LED nie działa? Jeżeli Twoja dioda LED nie świeci, odłącz baterię od obwodu. Baterię należy odłączać od obwodu przed każdą jego modyfikacją. Sprawdź, czy krótsze złącze diody LED jest podłączone do ujemne- go bieguna baterii. Jeżeli Twoja dioda LED nie świeci, mimo że jest zwrócona we właściwym kierunku, to sprawdź, czy pozostałe komponenty obwo- du są podłączone dokładnie tak, jak pisałem w krokach 1 – 3. Czy dłuższe złącze diody LED i jedno ze złączy rezystora znajdują się w 8. rzędzie otworów? Czy kabel dodatniego bieguna baterii jest podłączony do tego samego rzędu otworów co drugie złącze rezy- stora? Czy kabel ujemnego złącza baterii jest podłączony do 10. rzędu otworów — tego samego rzędu, do którego podłączone jest krótsze złącze diody LED? Poproś kogoś innego o to, aby przyjrzał się Twojemu obwodowi, być może on będzie potrafił znaleźć źródło problemu. CO DALEJ? W tym rozdziale poznałeś dwa często spotykane komponen- ty — rezystor i diodę LED. Dowiedziałeś się, czym jest prawo Ohma i jak można je stosować w celu określenia wartości rezystancji, napięcia lub natężenia prądu. Wiedza ta tworzy fundament wielu zagadnień związanych z elektroniką, które zostaną przedstawione w kolejnych rozdziałach tej książki. Ponadto nauczyłeś się korzystać z płytki prototypowej. To bardzo ważna umiejętność. Aby poćwiczyć budowę obwo- dów na płytce prototypowej, możesz zbudować na niej pro- jekty opisane we wcześniejszych rozdziałach. Tym razem nie będziesz musiał korzystać z taśmy. Jak wykonać na bazie płytki prototypowej projekt 2., „Alarm przeciwwłamaniowy”? W kolejnym rozdziale poznasz dwa nowe komponen- ty — kondensator i przekaźnik. Dowiesz się także, jak zbu- dować jeden z moich ulubionych obwodów: obwód migający światłem! GENEROWANIE ŚWIATŁA ZA POMOCĄ DIOD LED 87 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup książkę SKOROWIDZ A aktywacja alarmu, 17 alarm antywłamaniowy, 11, 108, 236 algebra Boole’a, 214 amper, 7 anoda, 75 ASCII, 201 B bajt, 192 bateria, 55 bezpieczne lutowanie, 113 bit, 192 bramka logiczna, 215 AND, 216 NAND, 237 NOR, 237 NOT, 217 OR, 216 bramki logiczne negujące, 237 brzęczyk, 12, 13 budowanie silnika, 32 budzik, 148 C częstotliwość sygnału, 171 wyjściowego timera, 166 czujnik, 136 D dioda LED, 58, 69, 74 RGB, 195, 198 DIP, 204 domknięty obwód, 8 dren, 260 działanie alarmu, 17, 156 baterii, 55, 64 czujnika, 142 elektromagnesu, 30 elektronicznej monety, 254 generatora dźwięku, 174 gry, 200 instrumentu, 183 kondensatora, 90 magnesu, 20 tranzystora, 134 weryfikatora tajnego kodu, 234 dzielnik napięcia, 176, 148, 285 dźwięk, 163 E elektroda, 55 elektrolit, 55 elektromagnes, 21, 23 elektron, 6 elektroniczna moneta do gry, 245, 254 elektryczność, 3 F fotorezystor, 145, 149 G generator prądu, 45, 54 wstrząsowy, 49 generowanie dźwięku, 13, 163, 167 migającego światła, prądu elektrycznego, 89 42 światła, 69 głośnik, 163, 181 gra testująca refleks, 259, 265, 279 w zgadywanie kolorów, 194 grot lutownicy, 115 I identyfikacja złączy przekaźnika, 103 instrument sterowany ruchem, 183 K katoda, 75 knot rozlutowniczy, 126 kod ASCII, 201 paskowy rezystorów, 70, 282 kondensator, 90 ładowanie, 94 pojemność, 92 testowanie, 92 kondensatory niespolaryzowane, 91 spolaryzowane, 91 konfigurowanie budzika, 155 konstrukcja nośna silnika, 36 konwersja liczb, 190 SKOROWIDZ 289 Poleć książkęKup książkę konwersja równania logicznego, 219 O obliczanie napięcia, 147 rezystancji, 78 obwody logiczne, 212, 218 obwód, 8 dzielnika napięcia, oscylatora, 246, 248 włączający diody LED, 251 wykrywający dotyk, 285 136 ochrona diody LED, 77 ogniwa, 62 om, 7, 70 operacje logiczne, 215 opis obwodów, 95 opór elektryczny, 7, 70 oscylator, 246 oznaczenia kondensatorów, 283 P pamięć, 239, 241 płytki prototypowe, 81 obwód, 84 podłączanie komponentów, 81 multimetru, 52 przełącznika, 28 pojemność kondensatorów, 92 czułe na dotyk, 141 magnetyczne, 20 połączenie szeregowe, 62 pomiar napięcia prądu, 47, natężenia światła, 50 148 potencjometr, 145, 179 prawo Ohma, 73, 285 prąd elektryczny, 7 kolektora, 222 przemienny, 48 stały, 48 prądnica, 45 prędkość ruchu światła, 260 przedrostki, 284 przekaźnik, 97 przełącznik, 10, 25, 28 przyciskowy, 178, 205 typu DIP, 204, 206 przerzutnik, 263 bistabilny, 242 typu RS, 240 R rezystancja, 70 rezystor, 70, 77 o zmiennej rezystancji, 144 rozlutowywanie, 125 równanie logiczne, 218 S schemat, 96 konfiguracji, 103 silnik, 31 jako generator prądu, 54 konstrukcja nośna, 36 100 uruchamianie, 38 spowalnianie błysków, sprawdzanie działania alarmu, 17, 156 baterii, 64 czujnika, 142 elektromagnesu, 30 L liczby binarne, 201 licznik dziesiętny, 262, 271 logika, 214 lutowanie, 112, 118, 122 lutownica, 114 Ł ładowanie kondensatora, 94 M magnesy, 19, 20 dyskowe, 34 lodówkowe, 20 mechanizm wyświetlania kolorów, 199 miernik, 54 migające światło, 89, 99, 101 multimetr, 47, 50 muzyka, 175 N napięcie prądu, 6, 57 natężenie światła, 148 prądu elektrycznego, pole 7 negujące bramki logiczne, 237 nota aplikacyjna, 103 290 SKOROWIDZ Poleć książkęKup książkę T termistor, 157 testowanie ciągłości obwodu, 276 kondensatora, 92 timer 555, 164, 177, 270 tolerancja, 71 tranzystor, 132 jako przełącznik, 133 polowy, 260 sterowanie diodą LED, 134 tworzenie elektromagnesu, 22 elektryczności, 46 obwodów, 83 obwodów logicznych, 212 wirnika, 35 pamięci, 241 scalony 74LS04, 228 scalony 74LS08, 225 układy scalone, 162 uruchamianie instrumentu, 182 silnika, 38 elektronicznej monety, 254 generatora dźwięku, 174 gry, 200 instrumentu, 183 obwodu diody LED, 124 weryfikatora tajnego kodu, 234 stabilność pracy obwodów, 227 sterowanie diodą LED, stojak na lutownicę, 119 stosowanie bramek logicznych, 220 sygnał 134 CLK, 243 resetujący, 172 wyjściowy symbol baterii, 96 masy, 259 napięcia zasilającego, 259 przełącznika, 96 przerzutnika bistabilnego, 244 syntezator, 175 system binarny, 188 szczypce boczne, 13 szyfrowanie wiadomości, 202 przerzutnika, 244 zegarowy, 242 U układ W weryfikator tajnego kodu, 223 wirnik, 33, 35 włącznik, 180 światła, 4 wolt, 6 wykrywanie dotyku, 136 światła, 148 wyświetlanie koloru, 198 Z zapisywanie pojedynczego bitu, 240 zasilacz sieciowy, 225 zasilanie diody LED, 78 układu scalonego, 164 złącza przekaźnika, 98, 103 tranzystora, 132 zmienianie szybkości ruchu światła, 278 zmienne pole magnetyczne, 44 Ż żarówka, 4 SKOROWIDZ 291 Poleć książkęKup książkę Poleć książkęKup ksią
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Elektronika dla małych i dużych. Od przewodu do obwodu
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: