Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00529 010268 11040531 na godz. na dobę w sumie
Elementarz kobiety bezpiecznej - książka
Elementarz kobiety bezpiecznej - książka
Autor: Liczba stron: 344
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0926-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> psychologia >> relacje damsko-męskie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Poznaj wewnętrzną siłę słabej płci

Od potencjalnej ofiary do SUPERWOMAN

Świat nie jest sielankową wyspą. Zagrożenia, na które narażony jest współczesny człowiek, czyhają niemal na każdym kroku. Praca, dom, ulica, przyjęcie, internet -- nigdy nie wiadomo, gdzie pojawi się i kim będzie napastnik. Każdy z nas może być potencjalną ofiarą. Jak w takiej rzeczywistości ma funkcjonować kobieta, zwykle słabsza i bardziej niż mężczyzna narażona na agresję i przemoc? Jak ma pielęgnować w sobie poczucie bezpieczeństwa i dbać o spokój swoich bliskich? Jak nie dać się panice i nieufności wobec otoczenia?

Przede wszystkim -- nie wpadaj w paranoję!

To, co Cię spotyka, zwykle w ogromnym stopniu zależy od Twojego nastawienia. Nakręcająca się spirala stresu tylko potęguje Twoje napięcie i zmniejsza poczucie wewnętrznego bezpieczeństwa. Stajesz się neurotyczna, wystraszona i nie potrafisz zachować spokoju ducha. Na nic wtedy najnowocześniejsze systemy alarmowe, wyuczone techniki samoobrony i bojowy pies na podorędziu. Najpierw powinnaś oswoić swój własny świat. Dopiero wtedy będziesz mogła stawić czoła światu za oknem. Wprowadź w obu własne zasady bezpieczeństwa!

Zostań Kobietą Bezpieczną oraz pewną siebie:

Akcja Kobieta Bezpieczna
Nad przygotowaniem projektu akcji pod kierownictwem dr. Sylwestra Kowalskiego pracowało grono specjalistów z dziedziny prewencji kryminalnej, wiktymologii, prawa, socjologii, psychologii, ratownictwa medycznego i samoobrony. Ostateczny projekt jest efektem prac zapoczątkowanych wiosną 1997 roku. Został on udoskonalony w wyniku dziesiątek szkoleń zrealizowanych pod nadzorem i przez specjalistów FKB. www.kobietabezpieczna.pl

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do Przykładowy rozdział Spis tre(cid:156)ci Katalog ksiazek Nowo(cid:156)ci Bestesllery Zam(cid:243)w drukowany katalog Tw(cid:243)j koszyk Dodaj do koszyka Cennik i informacje Zam(cid:243)w cennik Zam(cid:243)w informacje o nowo(cid:156)ciach Wydawnictwo Helion SA 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: sensus@sensus.pl Elementarz kobiety bezpiecznej Autor: Sylwester Kowalski ISBN: 978-83-246-0926-0 Poznaj wewnŒtrzn„ si‡Œ s‡abej p‡ci (cid:149) Kobieta przezorna i uwa¿na (cid:149) Kobieta (cid:156)wiadoma i rozs„dna (cid:149) Kobieta opanowana i pewna siebie Od potencjalnej ofiary do SUPERWOMAN (cid:140)wiat nie jest sielankow„ wysp„. Zagro¿enia, na kt(cid:243)re nara¿ony jest wsp(cid:243)‡czesny cz‡owiek, czyhaj„ niemal na ka¿dym kroku. Praca, dom, ulica, przyjŒcie, internet (cid:151) nigdy nie wiadomo, gdzie pojawi siŒ i kim bŒdzie napastnik. Ka¿dy z nas mo¿e by(cid:230) potencjaln„ ofiar„. Jak w takiej rzeczywisto(cid:156)ci ma funkcjonowa(cid:230) kobieta, zwykle s‡absza i bardziej ni¿ mŒ¿czyzna nara¿ona na agresjŒ i przemoc? Jak ma pielŒgnowa(cid:230) w sobie poczucie bezpieczeæstwa i dba(cid:230) o spok(cid:243)j swoich bliskich? Jak nie da(cid:230) siŒ panice i nieufno(cid:156)ci wobec otoczenia? Przede wszystkim (cid:151) nie wpadaj w paranojŒ! To, co CiŒ spotyka, zwykle w ogromnym stopniu zale¿y od Twojego nastawienia. NakrŒcaj„ca siŒ spirala stresu tylko potŒguje Twoje napiŒcie i zmniejsza poczucie wewnŒtrznego bezpieczeæstwa. Stajesz siŒ neurotyczna, wystraszona i nie potrafisz zachowa(cid:230) spokoju ducha. Na nic wtedy najnowocze(cid:156)niejsze systemy alarmowe, wyuczone techniki samoobrony i bojowy pies na podorŒdziu. Najpierw powinna(cid:156) oswoi(cid:230) sw(cid:243)j w‡asny (cid:156)wiat. Dopiero wtedy bŒdziesz mog‡a stawi(cid:230) czo‡a (cid:156)wiatu za oknem. Wprowad(cid:159) w obu w‡asne zasady bezpieczeæstwa! Zostaæ Kobiet„ Bezpieczn„ oraz pewn„ siebie: (cid:149) udzielaj pierwszej pomocy ofiarom wypadku; (cid:149) zwalczaj mobbing w pracy; (cid:149) negocjuj z napastnikiem; (cid:149) t‡um agresjŒ, kt(cid:243)rej ofiar„ mo¿esz siŒ sta(cid:230) w najmniej oczekiwanym momencie. Akcja Kobieta Bezpieczna Nad przygotowaniem projektu akcji pod kierownictwem dr. Sylwestra Kowalskiego pracowa‡o grono specjalist(cid:243)w z dziedziny prewencji kryminalnej, wiktymologii, prawa, socjologii, psychologii, ratownictwa medycznego i samoobrony. Ostateczny projekt jest efektem prac zapocz„tkowanych wiosn„ 1997 roku. Zosta‡ on udoskonalony w wyniku dziesi„tek szkoleæ zrealizowanych pod nadzorem i przez specjalist(cid:243)w FKB. Spis treści Przedmowa ....................................................................................................................................................... 9 Wprowadzenie ............................................................................................................................................... 11 Portret kobiety narażonej na przemoc ........................................................................................................................... 14 Rodzaje zagrożeń ............................................................................................................................................................... 18 Przemoc fizyczna ............................................................................................................................................................. 19 Przemoc psychiczna ......................................................................................................................................................... 19 Przemoc seksualna ........................................................................................................................................................... 20 Część I Prewencja ............................................................................................................................23 Rozdział 1. Istota prewencji .............................................................................................................................................. 25 Rozdział 2. Gdzie czyha niebezpieczeństwo? ............................................................................................................... 29 Praca ..................................................................................................................................................................................... 29 Mobbing ........................................................................................................................................................................... 33 Sklepy .................................................................................................................................................................................. 37 Praktyki hipermarketów ................................................................................................................................................... 40 Klatka schodowa i winda ................................................................................................................................................. 43 4 Spis treści Dom ...................................................................................................................................................................................... 47 Na zewnątrz ..................................................................................................................................................................... 48 Budynek ........................................................................................................................................................................... 53 Parking i garaż ................................................................................................................................................................ 56 Na drodze ........................................................................................................................................................................... 58 Metody kradzieży samochodu .......................................................................................................................................... 59 Wypadek ........................................................................................................................................................................... 62 Awaria .............................................................................................................................................................................. 63 Wyposażenie pojazdu ....................................................................................................................................................... 65 Pojazdy uprzywilejowane ................................................................................................................................................ 65 Patrol policyjny i inne kwestie ........................................................................................................................................ 66 Pociąg ................................................................................................................................................................................... 70 Dyskoteka ............................................................................................................................................................................ 74 Szatnia ............................................................................................................................................................................. 75 Toaleta .............................................................................................................................................................................. 76 Zaczepki i nowe znajomości ............................................................................................................................................. 77 Konsumpcja i taniec ......................................................................................................................................................... 79 Rozdział 3. Zabezpieczenie mienia ................................................................................................................................. 83 Ubezpieczenie .................................................................................................................................................................... 83 Alarm ................................................................................................................................................................................... 85 Znakowanie przedmiotów ................................................................................................................................................ 87 Zamki ............................................................................................................................................................................... 88 Sejfy ................................................................................................................................................................................. 90 Kraty i rolety antywłamaniowe ....................................................................................................................................... 91 Rozdział 4. Chemia przeciw nam .................................................................................................................................... 93 Alkohol ................................................................................................................................................................................ 94 Zasady picia ..................................................................................................................................................................... 96 Narkotyki ............................................................................................................................................................................ 98 Addrinki ............................................................................................................................................................................ 103 Substancje toksyczne i trucizny ..................................................................................................................................... 107 Leki ..................................................................................................................................................................................... 109 Spis treści 5 Rozdział 5. Elektroniczne przygody ............................................................................................................................. 113 Karty płatnicze ................................................................................................................................................................. 114 Internet .............................................................................................................................................................................. 123 Wyszukiwarki ................................................................................................................................................................ 124 Poczta elektroniczna ...................................................................................................................................................... 125 Komunikatory i czaty .................................................................................................................................................... 129 Bankowość elektroniczna ............................................................................................................................................... 132 Zakupy w internecie ....................................................................................................................................................... 134 Hasła i kody dostępu ....................................................................................................................................................... 138 Wielkie podglądanie ........................................................................................................................................................ 140 Rozdział 6. Strój ................................................................................................................................................................ 147 Rozdział 7. Bezpieczne dziecko ..................................................................................................................................... 153 Przedszkolak ..................................................................................................................................................................... 154 Uczeń podstawówki ........................................................................................................................................................ 155 Uczeń gimnazjum ............................................................................................................................................................ 157 Uczeń szkoły średniej ..................................................................................................................................................... 158 Część II Psychologia i socjologia zagrożeń ...............................................................................159 Rozdział 8. Napastnik i jego czyny ............................................................................................................................... 161 Strefy dystansu ................................................................................................................................................................. 166 Naruszanie terytorium .................................................................................................................................................. 168 Porwanie ........................................................................................................................................................................... 170 Jak postępować w razie porwania? ................................................................................................................................. 171 Uprowadzenie zakładników ........................................................................................................................................... 173 Atak terrorystyczny ....................................................................................................................................................... 174 Porwanie członka rodziny .............................................................................................................................................. 175 Rozdział 9. Negocjacje z napastnikiem ........................................................................................................................ 177 Unikaj eskalacji konfliktu ............................................................................................................................................... 178 Zachowaj twarz pokerzysty ........................................................................................................................................... 179 Nigdy nie przyjmuj pierwszej oferty ........................................................................................................................... 180 W zależności od potrzeb chwal innych lub zaniżaj swoją wartość ......................................................................... 182 Oddziałuj na „ja” przeciwnika ...................................................................................................................................... 185 6 Spis treści Zmęcz przeciwnika, stosując technikę zdartej płyty ................................................................................................. 187 Okazuj gniew kontrolowany ......................................................................................................................................... 188 Odwołuj się do własnego autorytetu ........................................................................................................................... 189 Stosuj hipnotyczne wzory językowe ............................................................................................................................ 190 Stosuj zasadę win – win (każdy coś wygrywa) ........................................................................................................... 193 Rozdział 10. Asertywność ................................................................................................................................................. 197 Typy zachowań i postaw ................................................................................................................................................ 199 Postawy zamknięta i otwarta ......................................................................................................................................... 203 Konstrukcja komunikatu asertywnego ........................................................................................................................ 205 Nauka asertywności ........................................................................................................................................................ 206 Rozdział 11. Techniki obniżania napięcia ..................................................................................................................... 211 Spokój i opanowanie ....................................................................................................................................................... 211 Przyznanie racji oraz okazanie szacunku i uznania .................................................................................................. 213 Tonacja głosu i komunikaty niewerbalne .................................................................................................................... 216 Skuteczne zwroty ............................................................................................................................................................. 217 Naucz się krzyczeć i trenuj wyobraźnię ....................................................................................................................... 221 Rozdział 12. Obojętność społeczna i konformizm informacyjny ............................................................................. 223 Reakcje gapiów ................................................................................................................................................................ 224 Przełamywanie znieczulicy społecznej .......................................................................................................................... 227 Reakcje ofiary ................................................................................................................................................................... 228 Rozdział 13. Sekty .............................................................................................................................................................. 231 Etapy werbowania ........................................................................................................................................................... 232 Podstawowe zasady obrony .......................................................................................................................................... 235 Bliscy w sekcie .................................................................................................................................................................. 237 Część III Bezpieczeństwo na co dzień .........................................................................................239 Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa ...................................................................................................... 241 Reguły postępowania w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia ........................................... 241 Faza wstępna konfliktu .................................................................................................................................................. 242 Stosowanie pauzy .......................................................................................................................................................... 248 Ukierunkowanie energii emocjonalnej ........................................................................................................................... 251 Metoda dwóch odpowiedzi ............................................................................................................................................. 253 Spis treści 7 Scenariusze działania ...................................................................................................................................................... 256 Konflikty intrapersonalne .............................................................................................................................................. 256 Konflikty interpersonalne .............................................................................................................................................. 258 Konflikty interpersonalne z użyciem niebezpiecznych narzędzi ................................................................................... 269 Rozdział 15. Samoobrona fizyczna ................................................................................................................................... 275 Zagadnienia wstępne ...................................................................................................................................................... 275 Podstawowe techniki ...................................................................................................................................................... 277 Postawa obronna ............................................................................................................................................................ 277 Kopnięcia i uderzenia ..................................................................................................................................................... 277 Duszenie i gryzienie ...................................................................................................................................................... 279 Dźwignie i trzymania .................................................................................................................................................... 280 Pady, przewroty, rzuty i obalenia .................................................................................................................................. 284 Narzędzia do samoobrony ............................................................................................................................................. 284 Rozdział 16. Zasady zachowania w sytuacjach ekstremalnych ................................................................................. 291 Wzywanie pomocy .......................................................................................................................................................... 291 Pogotowie ratunkowe — 999 ......................................................................................................................................... 292 Policja — 997 ................................................................................................................................................................ 294 Straż pożarna — 998 ..................................................................................................................................................... 296 Pogotowie gazowe — 992 .............................................................................................................................................. 296 Magiczny numer 112 .................................................................................................................................................... 297 Pierwsza pomoc ............................................................................................................................................................... 298 ABC ................................................................................................................................................................................ 300 Scenariusze działań ....................................................................................................................................................... 303 Apteczka ............................................................................................................................................................................ 310 Karta zdrowia ................................................................................................................................................................ 312 Rozdział 17. Wybrane zagadnienia prawne .................................................................................................................. 315 Jak wynająć adwokata? ................................................................................................................................................... 315 Co zrobić, jeśli nie stać Cię na adwokata? ...................................................................................................................... 316 Rodzaje i zakres porad ................................................................................................................................................... 317 Obrona konieczna ........................................................................................................................................................... 317 Prawo konsumenckie ...................................................................................................................................................... 318 8 Spis treści Dodatki ..............................................................................................................................321 Test ................................................................................................................................................................. 323 Bibliografia ................................................................................................................................................... 331 Skorowidz .................................................................................................................................................. 335 Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 241 Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa Reguły postępowania w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia Panika, pośpiech, i chaos, które mogą pojawić się w sytuacji zagrożenia, nigdy nie są dobrymi doradcami. Kiedy dopada Cię przerażające uczucie bezsilności, wzburzenia czy obezwładniającego strachu, stajesz się bezbronna, niezdolna do wykonania najmniejszego ruchu czy wykrztuszenia z siebie słowa. Jeśli chcesz poradzić sobie w sy- tuacji prawdziwego zagrożenia, musisz stosować kilka prostych metod działania, bez których nie da się odnieść sukcesu. Harald H. Bloomfield i Robert K.Cooper w książce Jak żyć bezpiecznie w niebezpiecznym świecie1 proponują, by w razie ataku przestrzegać trzech podstawowych zasad: • zrobić króciutką pauzę, • właściwie ukierunkować energię emocjonalną, • zastosować metodę dwóch odpowiedzi. Zanim jednak je omówię, przyjrzyjmy się, jak przebiega faza wstępna konfliktu — jeszcze przed bezpośrednim atakiem. 1 H.H. Bloomfield, R.K. Cooper, Jak żyć bezpiecznie w niebezpiecznym świecie, Świat Książki, Warszawa 2000. 242 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień Faza wstępna konfliktu O przebiegu konfliktu decyduje najczęściej faza wstępna. Zanim dojdzie do konfliktu — mimo iż w sytuacji zagro- żenia wszystko dzieje się najczęściej błyskawicznie — jest czas na ocenę sytuacji i podejmowanie decyzji. Naj- ważniejsze, co powinnaś wtedy zrobić, to zachować zimną krew i podjąć słuszną decyzję. Realna ocena zagrożenia jest warunkiem podjęcia właściwych działań. Kiedy coś się dzieje: ktoś wdziera się do Twojego domu, z bramy wyskakuje uzbrojony napastnik, na ulicy leży człowiek, po Twoim ciele skacze plamka lase- rowego celownika — pojawia się moment wyboru. Musisz zdecydować, co zrobić. Niemal zawsze w takiej sytuacji wygrywa najsilniejszy nawyk. Twój mózg i całe ciało realizują zakodowany program. Najlepiej wytrenowany od- ruch lub najczęściej ćwiczony scenariusz automatycznie zostanie wdrożony do realizacji. STRZELAŁ, BY NIE ZABIĆ Gdy policjanci CBŚ wkraczali do mieszkania mężczyzny zamieszanego w handel narkotykami, nikt nie spodziewał się, że ten może sięgnąć po samurajski miecz. Jeden z oficerów otrzymał cios w klatkę piersiową. Kiedy napastnik celował kolejny raz w jego pierś, policjant zdecydował się użyć broni w obronie własnej. Wtedy właśnie pojawił się moment wyboru. Mógł (i z pewnością każdy sąd by go w tej sytuacji uniewinnił) wycelować w głowę lub klatkę piersiową. Wówczas miałby pewność, że bandyta nie zrobi mu więcej krzywdy. Licząc się jednak z tym, że taki strzał byłby śmiertelny, wybrał inną opcję: postrzelił napastnika w udo. Kula przeszyła na wylot nogę bandyty, nie powodując trwałych uszkodzeń. Oficerowi CBŚ życie uratowała kamizelka kuloodporna. Rozważania, gdzie trafić i jak strzelić, by nie wyrządzić dużej krzywdy, trwały ułamki sekundy. Godne najwyższego podziwu jest również opanowanie i umiejętność podjęcia dobrej decyzji. Ranny oficer, mimo ogromnej dawki adrenaliny, zachował zimną krew, nie dał się ponieść emocjom i chęci zemsty i wybrał rozwiązanie minimalizujące szkody prześladowcy. Wytrenowane działanie, w zależności od tego, jak reaguje na stres nasz umysł, w sytuacji zagrożenia może być wykonane nawet nieco lepiej niż podczas treningu. Ważne jest jednak, że zostanie wdrożone do realizacji. Jeśli nie masz wyuczonych wzorców zachowań, do głosu dojdą pierwotne instynkty pojawiające się w chwili zagrożenia. Pierwszy moment wyboru często zdecyduje o całym scenariuszu działań. Czy zdarzyło Ci się rozpo- cząć opowieść o jakimś incydencie od słów: • Gdybym wtedy zwróciła na to uwagę… • Gdybym lepiej się mu przyjrzała… • Gdybym mu nie zarzuciła tego kłamstwa… Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 243 Nie jest łatwo powstrzymać się przed wybuchem gniewu czy udzieleniem niezbyt kulturalnej odpowiedzi na czyjąś zaczepkę. Gdybyś przeanalizowała jedną ze swoich ostatnich kłótni z partnerem lub koleżanką, prawdopo- dobnie doszłabyś do wniosku, że już na samym jej początku mogłaś darować sobie pewne słowa i gesty. Gdybyś wtedy zrezygnowała z wypowiedzenia cierpkich słów pod jego (jej) adresem, nie doszłoby do eskalacji konfliktu. Ale w gniewie ciężko jest zatrzymać potok słów. Prawda? KOBIETY KŁÓCĄ SIĘ ENERGICZNIEJ Podczas zajęć z socjotechniki zapytałem studentów, czy ich zdaniem w kłótni panuje równouprawnienie. Czy obie płcie tak samo silnie reagują, używają równie ciężkich argumentów i przekleństw? Spodziewałem się wyniku remisowego i pełnego równouprawnienia. Tymczasem 65 uczestników badania (wzięło w nim udział blisko 280 osób) stwierdziło, że to panie reagują znacznie bardziej emocjonalnie. Ponad połowa ankietowanych stwierdziła również, że kobiety częściej niż mężczyźni podczas kłótni rzucają przedmiotami w partnera lub ściany. Gniew i strach to bardzo źli doradcy. Powinnaś nauczyć się wychwytywać moment rozpoczęcia konfliktu. Zanim „się zacznie”, następuje najczęściej nieświadome zaproszenie do sprzeczki. Czy jeśli obudzisz się w dobrym nastroju, wypoczęta, z perspektywami na miły dzień i zaraz potem pojawi się jakiś denerwujący drobiazg, roz- poczynasz konflikt tak samo szybko, jak wtedy, kiedy masz zły dzień, wstałaś zaspana po jakimś koszmarnym śnie i na dodatek spóźniasz się do pracy? Twoja energia emocjonalna, rozluźnienie wewnętrzne, spokój i pogoda ducha dają Ci przewagę, którą w codziennym życiu powinnaś wykorzystać. Z kolei jeśli będziesz spięta, nega- tywnie nastawiona do czekających Cię obowiązków, nadmiernie pobudzona, łatwiej ulegniesz zaczepkom. Im- puls prowokujący do działania może wywołać lawinę niekontrolowanych reakcji. I nawet jeśli później będziesz miała tego żałować i tak zrobisz to coś, co pozwoli Ci wyładować negatywną energię. Mówiąc o rozpoczęciu konfliktu, nie sposób nie wspomnieć o czynnikach prowokujących napastnika do wy- boru na ofiarę tej, a nie innej osoby. Doświadczenie dr Betty Grayson jest najlepszym potwierdzeniem tezy, że w pewien sposób sami odpowiadamy za sytuację, w jakiej się znajdujemy. Podczas badania ukrytą kamerą rejestrowano sposób zachowania się przypadkowych przechodniów. Nagry- wano wyłącznie 7-sekundowe sekwencje, gdyż zgodnie z założeniem właśnie w takim czasie przestępca doko- nuje wyboru ofiary. Nagrane filmy pokazano grupom więźniów. Autorka eksperymentu poprosiła ich o wskaza- nie osób, które nie byłyby przez nich wybrane, jak i tych, które zdaniem więźniów należały do najłatwiejszych 244 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień ofiar. Wyniki badania wśród wszystkich grup więźniów okazały się zbieżne. Ku zdziwieniu badaczy do grupy łatwych celów wcale nie zaliczono w większości osób starszych. Bardzo często jako cel ataku wskazywano osoby młode obu płci. Gdy łatwe ofiary zostały wyselekcjonowane, filmy oddano do laboratorium i dokładnie przeanalizowano. Ofiary łączyło pięć charakterystycznych ruchów elementarnych: „Po pierwsze, nietypowy krok — zbyt długi lub zbyt krótki. Po drugie, sposób, w jaki stawiali stopy. Zamiast stawiać naj- pierw piętę, później palce stopy, w jednej chwili unosili i stawiali całą stopę, tak jakby chodzili po skorupkach jajek. Po trze- cie, poruszali się w sposób «jednostronny», nie zaś «dwustronny», tj. unosili jednocześnie lewą rękę i lewą nogę, zamiast lewą rękę i prawą nogę. Po czwarte ruchy górnej części ciała nie odpowiadały ruchom części dolnej, zupełnie tak jakby nie były ze sobą związane. Na koniec ruchy rąk i nóg sprawiały wrażenie, jakby wychodziły z peryferyjnych części ciała, nie zaś z jego centrum”.2 Na podstawie wyników badań wysnuto wniosek, że czynnikiem w znacznym stopniu zapewniającym bez- pieczeństwo jest harmonia ruchu i jego spójność. Chcąc uniknąć kłopotów, powinnaś harmonijnie poruszać się, zachować równowagę wewnętrzną, pewność siebie i spokój. Ten rodzaj poruszania się roztoczy wokół Ciebie naturalną aurę harmonii i bezpieczeństwa. Ćwiczenie 14.1. Sprawdź, jak się poruszasz Aby ocenić swój sposób poruszania się, poproś kogoś zaufanego o pomoc. Wytypuj osobę szczerą (na cóż Ci się przydadzą nie- szczere oceny?). Wybierzcie się razem do parku lub na wycieczkę za miasto. Ustawcie kamerę na statywie (w razie potrzeby może ją trzymać koleżanka), najlepiej na wysokości około 165 – 175 cm nad ziemią. Uruchomcie zapis. W trakcie ćwiczenia przespaceruj się krokiem, jakim się zazwyczaj poruszasz. Przejdź się: • z siatką lub torbą w jednej ręce, • z siatkami lub torbami w obu rękach, • bez obciążenia — z pustymi rękoma, • z telefonem komórkowym trzymanym przy uchu. 2 H.H. Bloomfield, R.K. Cooper, op. cit., s. 48. Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 245 Następnie postaraj się całkowicie zmienić temat Waszych rozmów, przerwać ćwiczenie. Możecie też zamienić się rolami. Bardzo wskazane jest także ujęcie, gdy osoba filmowana (czyli Ty lub Twoja koleżanka) nie zdaje sobie z tego sprawy. Nagrany materiał przeanalizujcie wspólnie w domu, oglądając go na możliwie dużym ekranie. Zastanów się, czy poru- szasz się w sposób harmonijny, pewny siebie i nieprowokujący przestępców. Zwróć szczególną uwagę na asymetrię ruchów, sposób stawiania stóp i wysokość trzymania głowy. Zastanów się, czy w Twoim sposobie poruszania się występują elementy, na które w swoim eksperymencie zwróciła uwagę dr Grayson. Szukający ofiary napastnik w pierwszej kolejności zwróci uwagę na harmonię ruchów i ich spójność. Skoncen- truje się też na tempie Twojego poruszania się, zwłaszcza gdy będzie ono odbiegało od szybkości poruszania się innych przechodniów. Ważnym sygnałem i zachętą będzie Twoje rozproszenie. Jeśli szukasz czegoś w torebce, grzebiesz w aktówce, słuchasz muzyki, rozmawiasz z kimś przez telefon komórkowy, oglądasz plan miasta — po- kazujesz nieświadomie, że jesteś zaabsorbowana czymś innym, a Twój kontakt z bieżącą rzeczywistością nie jest silny. Takie obserwacje mogą mieć decydujące znaczenie dla podejmującego atak. Na dalszym planie — ale nie bez znaczenia — są: wiek osoby atakowanej, sprężystość jej ruchów, płeć, masa ciała i ogólnie pojęta sprawność fizyczna. Ćwiczenie 14.2. Wciel się w rolę napastnika Jeśli masz w sobie żyłkę obserwatora, lubisz patrzeć na ludzi i czasem wtopić się w tłum, by móc go obserwować, wykonaj proste ćwiczenie. Może dać tyle, ile kilka godzin treningu. Ubierz się w normalny, nierzucający się szczególnie w oczy strój. Załóż ciemne okulary, tak by ruch Twoich oczu nie był widoczny dla osób postronnych. Wybierz ruchliwą ulicę swojego mia- sta i znajdź sobie dobry punkt obserwacyjny. Może być to ławka, murek, stolik na tarasie jakiejś kafejki. Usiądź, wtop się w tłum i patrz. Przyjrzyj się osobom przechodzącym obok Ciebie, tłumowi ludzi, który płynie w jedną i drugą stronę. Popatrz na stroje, nakrycia głowy, noszone w rękach przedmioty. Skoncentruj się na sposobie poruszania się. Kiedy nauczysz się patrzeć i widzieć różne szczegóły, które do tej pory prawdopodobnie Ci umykały, zamień się w potencjalnego napastnika. Wybierz ofiarę. Mając na uwadze wszystkie wcześniej uzyskane informacje, przeanalizuj ruch poszczególnych osób. Zobacz, kto z jaką szyb- kością się porusza i na ile pochłonięty jest innymi sprawami. Oceń, jak szybko można do takiej osoby podejść, by nie zwróciła na Ciebie uwagi. Po kilkudziesięciu minutach takich obserwacji możesz dojść do zaskakujących wniosków! Jeśli lubisz obserwować ludzi, powtarzaj to ćwiczenie raz w miesiącu, by trenować świeżość spostrzegania. Po kilku takich treningach, jeśli jeszcze będziesz miała cierpliwość, rozejrzyj się za tymi, którzy się rozglądają. 246 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień POLOWANIE NA KIESZONKOWCA Jedna z naszych kursantek z Gdyni zauważyła mężczyznę siedzącego w sąsiedniej kawiarence, który najwyraźniej prowadził obserwację przechodniów. W pewnym momencie wstał od swojego stolika i ruszył za wytypowaną ofiarą. Pokonał kilkana- ście metrów, zbliżył się do idącej przed nim kobiety i jak gdyby nigdy nic w środku dnia sięgnął do jej torebki. Wyjął jakiś przedmiot i oddalił się niezauważony. Kursantka obserwowała to z zapartym tchem, do tego stopnia „zamurowana” traf- nością swojej obserwacji, że nie była w stanie wykonać najmniejszego ruchu. Dopiero gdy mężczyzna oddalił się, pobiegła za okradzioną panią. Rzeczywiście zginął jej portfel. Obie zgłosiły się na posterunek policji. Policjanci instruowani przez kur- santkę urządzili zasadzkę. Kilka dni później kieszonkowiec wpadł na gorącym uczynku. Język ciała potencjalnej ofiary to nie jedyna wskazówka. Ważna jest również komunikacja werbalna. Okazuje się, że napastnik bardzo często chce zamienić z ofiarą kilka słów. Możesz zostać zapytana o drogę, poproszona o pomoc w odnalezieniu jakiegoś punktu na mapie, usłyszeć jakąś wzruszającą lub krępującą historię obliczoną na pobudzenie emocji. Oceniany jest wówczas Twój ton głosu, barwa, szybkość mówienia, sposób reakcji, pew- ność siebie. Napastnik działa najczęściej według prostego schematu. Najpierw prowadzi obserwację otoczenia. Ocenia osoby znajdujące się w polu widzenia, ukształtowanie terenu, łatwość zniknięcia w tłumie, naturalne przeszkody i osłony, obecność służb porządkowych, etc. Następnie spośród wszystkich obecnych w zasięgu wzroku osób typuje poten- cjalną ofiarę. Dokonuje oceny ryzyka i łatwości osiągnięcia celu. Czasami, zanim napastnik przystąpi do ataku, uruchamia mechanizm pochwycenia, chcąc uzyskać psycho- logiczną przewagę i wciągnąć Cię w sytuację, z której nie będzie już wyjścia. Dąży wtedy do zwrócenia na siebie uwagi, zaabsorbowania Twoich myśli swoją osobą i sytuacją. Zadaniem napastnika jest zaszczepienie w Tobie myślenia, że to Ty jesteś ofiarą. Aby atak był skuteczny, napastnik stara się skupić uwagę ofiary na sobie. Chce wywrzeć presję psychiczną i pokazać, że to właśnie on kontroluje sytuację. Ta faza konfliktu jest ostatnim mostem łączącym bezpieczny ląd z punktem, w którym może rozegrać się dra- mat. Jeśli ktoś próbuje zatrzymać Cię, nie daj się sprowokować i zarzucić sieci. Zatrzymanie się, spojrzenie w oczy napastnikowi, podjęcie rękawicy, przyjęcie roli ofiary będzie skutkowało utratą bezpiecznej pozycji i wciągnięciem w konflikt. Oznacza to, że za chwilę na pewno nastąpi atak. Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 247 Schemat działania napastnika POCHWYCONA Maria, idąc ulicą, słyszała wołanie mężczyzny: — Stój, zatrzymaj się! W pierwszej chwili zignorowała głos i szła dalej, jak gdyby nigdy nic. Ale myśl, że jakiś mężczyzna idzie za nią krok w krok i czegoś chce, nie dawała jej spokoju. Odwróciła się i stanęła oko w oko z napastnikiem. Mogła jeszcze odpowiedzieć, że nie będzie z nim rozmawiać, nie życzy sobie żadnych kontaktów z obcymi, mogła wejść do pobliskiego sklepu i zignorować mężczyznę. Zamiast tego odwróciła się, stanęła i z zawodową uprzejmością w głosie zapytała: — Czego pan sobie życzy? Wtedy uświadomiła sobie, że ma problem. Dała się pochwycić w sidła napastnika, który czekał właśnie na podobną reakcję. 248 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień Stosowanie pauzy Co powinnaś zrobić, gdy zmysł obserwacji zamelduje Ci o zagrożeniu? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wiele zależy od okoliczności, uczestników i miejsca zdarzenia, charakteru ataku. Stosując radę Bloomfielda i Coopera, zacznij od krótkiej pauzy. Można się jednak zastanawiać, jak wprowadzić tę radę w życie, gdy w sytuacji zagrożenia każda chwila jest cenna. W naszym rozumieniu pauza nie oznacza przerwy na lunch ani długiego weekendu. Mówimy o ułamkach sekundy lub sekundach, które mają zwiększyć Twoją przewagę. Mózg potrafi przetworzyć tysiące słów i obrazów w krótkiej chwili. Kiedy poczujesz napływającą falę strachu, gniewu lub innej obezwładniającej emocji, zatrzymaj się na moment. Nie obawiaj się straty cennego czasu. Odpowiedź na atak będzie skuteczniejsza po chwili zastanowienia się. Pozostawienie działania bez kon- troli mogłoby doprowadzić do katastrofalnych skutków. W chwili pauzy uważnie obserwuj, co dzieje się dookoła Ciebie. Uruchom wszystkie zmysły, by chłonęły oto- czenie. Z pewnością wielokrotnie słyszałaś czyjeś wystąpienie lub wykład, ale go nie słuchałaś. Wielokrotnie mo- głaś też patrzeć na coś i tego nie widzieć. Stan głębokiej percepcji nie jest łatwy do osiągnięcia, ale możliwy. Aby skutecznie postrzegać, musisz znaleźć się w stanie rozluźnionej czujności. Z kolei funkcją świadomości jest takie przetwarzanie informacji o tym, co dzieje się wewnątrz i na zewnątrz organizmu, by ciało mogło ocenić je i działać na podstawie tej oceny. Świadomość funkcjonuje jako swoista oczyszczalnia dla uczuć, wrażeń, doznań i pomysłów, ustalając priorytety dla różnych informacji. Gdyby nie świadomość, wiedzielibyśmy o wszystkim, co się dzieje, ale nasze reakcje byłyby odruchowe, instynktowne. Posiadając ją, możemy ocenić to, co komunikują zmysły, i zadziałać w odpowiedni sposób. Psychologowie taki stan uznania rzeczywistości określają mianem przepływu. W stanie przepływu jesteś pochłonięta sytuacją i skoncentrowana na jednym elemencie do tego stopnia, że przestajesz zdawać sobie sprawę z występowania własnej osoby jako czegoś odrębnego od wykonywanej czynności.3 Alpinista, wspinając się na szczyt, jest skoncentrowany na zadaniu. Nie myśli o swoim organizmie i wynika- jących z fizyczności ograniczeniach. Narciarski skoczek nie widzi nic poza celem, który ma osiągnąć. Mistrzowie sztuk walki koncentrują się do tego stopnia przed pojedynkiem, że potrafią w swoim szalonym tańcu zjednoczyć ciało i umysł w absolutną jedność. Mówiąc o teorii przepływu, kontrolowania rzeczywistości i koncentracji, trudno wymagać od przeciętnej osoby umiejętności, które inni zdobywają latami. Pomocny może okazać się trening odde- chu lub regularnie uprawiana joga. Ważne jest jednak to, że możesz wykorzystać zdolność koncentracji uwagi na dwa sposoby: skupić ją, tworząc w ten sposób strumień energii, lub całkowicie rozproszyć, zamieniając w przy- padkowe ruchy. 3 Więcej o teorii przepływu w: M. Csikszentmihalyi, Przepływ: jak poprawić jakość życia, Studio Emka, Warszawa 1996. Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 249 Racjonalna ocena potrzebna Ci będzie w każdej sytuacji, zarówno codziennej, jak i ekstremalnej. Zanim wy- konasz jakiekolwiek działanie, musisz całościowo ocenić sytuację. Wiele poradników opisujących sytuację napadu rabunkowego mówi, że jeśli masz przed sobą napastnika, który usiłuje odebrać Ci torebkę, wymachując nożem, w trosce o swoje zdrowie i życie powinnaś oddać ją i jak najszyb- ciej oddalić się z miejsca zdarzenia. Jest to działanie profilaktyczne — chodzi o to, by napastnikowi nie przyszło do głowy chcieć od Ciebie czegoś jeszcze. Tymczasem wielokrotnie zdarzało się, że tuż obok stał policyjny patrol, któ- rego ofiara nie zauważała. Gdyby dokonała pełnej oceny sytuacji, obrona przed napadem byłaby o wiele łatwiejsza. Ćwiczenie 14.3. Analiza zagrożenia Wyobraź sobie następującą sytuację: mieszkasz w pięknie położonym domu na skraju ogromnego ogrodu, oddalonego od naj- bliższych domostw o kilkaset metrów. W pewnym momencie dostrzegasz jakąś zamaskowaną postać przeskakującą przez mur ogrodzenia. Co robisz? Lęk nie będzie dobrym doradcą. Rozejrzyj się dookoła i oceń wszystkie aspekty sytuacji. Zorientuj się, czy w ogrodzie jest jeszcze ktoś oprócz Ciebie. Czy w domu przebywa Twój partner, znajomi, dzieci? Czy mężczyzna jest uzbrojony? Czy masz obok siebie jakieś narzędzia mogące posłużyć do samoobrony? Czy masz jak wezwać pomoc? Czy Twój dom jest monitorowany lub chroniony systemem antynapadowym? Jak daleko masz do drzwi mieszkania? Czy zdołasz tam dobiec przed napastnikiem i bezpiecznie się w nich schronić? Czy sposób Twojego działania zmieni się w sytuacji, gdy: • na reakcję zdecydujesz się natychmiast po zobaczeniu zamaskowanego mężczyzny, • przeprowadzisz krótką obserwację otoczenia i odpowiesz sobie na wszystkie postawione wyżej pytania? Wiedząc dokładnie, co się dzieje, i widząc całość zdarzenia, a nie tylko wybrany fragment rzeczywistości, po- winnaś odblokować swoją pozycję. Zakodowane z okresu pierwotnego instynkty powodują, że garbisz się, wy- suwasz do przodu ramiona, pochylasz głowę. Twój organizm zmniejsza ilość krwi w kończynach, przyspiesza akcję serca, napina mięśnie, spłyca oddech. To naturalne przygotowanie do walki. W rzeczywistości nie pomaga ono jednak w walce. Wręcz przeciwnie — potrzebujesz rozluźnienia pozycji! Napięcie mięśni spowalnia czas reakcji i utrudnia obronę. Potrzebujesz fali rozluźnienia płynącej po Tobie ni- czym wodospad. To istotny element, bez którego nie odblokujesz pozycji. Ćwiczenie 14.4. Odblokowywanie pozycji Stań lub usiądź w dowolnej pozycji, zamknij oczy i wyobraź sobie, że znajdujesz się na podziemnym parkingu. Idziesz wła- śnie do samochodu zaparkowanego w sąsiedniej alejce. Dwa, trzy metry przed Tobą pojawia się nagle dwóch zamaskowanych mężczyzn, którzy żądają natychmiastowego udania się z nimi do stojącej nieopodal furgonetki. Wczuj się dobrze w tę sytuację. 250 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień Możesz odczuwać stan lęku i napięcia. Następnie wyobraź sobie, że zanim wykonasz jakikolwiek ruch, przez Twoje ciało przeto- czy się potężna psychiczna fala rozluźnienia. Tak jakby od czubka głowy po palce u stóp ktoś polał Cię strumieniem orzeź- wiającej wody. Możesz wyobrazić sobie wodospad, pod którym stajesz. Wyprostuj ciało, unieś lekko głowę. Woda spłukuje całe ciało i daje mu odprężenie. Odblokowujesz spięte mięśnie, przyjmujesz postawę rozluźnioną, neutralną. Samo wyobrażenie sobie sytuacji niebezpiecznej powoduje spięcie mięsni i wywołuje stan podenerwowania. Ponieważ nie masz możliwości trenowania takich sytuacji w realnym otoczeniu, symulacja psychiczna bardzo pomaga. Uruchamiaj wy- obraźnię, wymyślając sytuacje zagrożenia. Następnie rozglądaj się po wyimaginowanym otoczeniu, rozluźniaj postawę, od- blokowuj pozycję. Gdy osiągniesz stan odblokowania, przerywaj ćwiczenie. Uzyskawszy postawę naturalną, odblokowaną, możesz podjąć próbę zrozumienia intencji przeciwnika i prze- analizowania głównej linii ataku. Gdy jedziesz małym fiatem naprzeciwko rozpędzonego tira, trudno wybrać rozwiązanie konfrontacyjne i zdecydować się na czołowe zderzenie. Efekt będzie tragiczny. Zawracanie połączone z ucieczką lub jazda tyłem skończą się podobnie. Masz jeszcze możliwość zjechania na bok i przepuszczenia roz- pędzonego kolosa. Również w starciu z napastnikiem możesz zejść z linii ataku. Wyobraź sobie sytuację przed- stawioną na rysunku poniżej i zaproponuj możliwości rozwiązania. Konfrontacja i ruch do przodu najczęściej będą złym rozwiązaniem, podobnie jak cofanie się w linii prostej. W którymś momencie będziesz musiała trafić na przeciwnika lub jakąś przeszkodę za plecami. Gdzie możesz skierować swoje kroki i jak zejść z linii ataku? Musisz uświadomić sobie, że kierunków zejścia jest kilka. Być może nie jesteś fanką boksu, ale jeśli widziałaś kiedyś choć jedną rundę takiego starcia, mogłaś zauważyć, że mimo iż zawodnicy są w strefie ciągłego ataku i obrony, poruszają się po ringu swobodnie i nie brakuje im miejsca. Tylko czasami któryś z zawodników dociska rywala do narożnika lub barierki. Możesz zejść z linii ataku w konkretnym kierunku i zatrzymać się. Możesz też cofać się po okręgu, tak by nie zostać przypartą do muru. Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 251 Zejście z linii ataku nie oznacza tylko fizycznego uniku. Twoja psychika może (i powinna) wykonać podobną czynność. Jeśli ktoś dąży do konfrontacji, nie musisz uciekać lub godzić się na nią. Zejdź z linii ataku. Wczuj się w sytuację i odpręż się. Widząc (przewidując) kierunek działania napastnika, zejdź z linii, podsuwając inne możliwie rozwiązania, obniżając napięcie lub działając w sposób niekonwencjonalny, dla napastnika trudny do przewidzenia. Ukierunkowanie energii emocjonalnej Aktywne sterowanie energią emocjonalną to drugie zadanie, które czeka Cię w sytuacji konfliktu. O tym, jak bardzo niszcząca lub budująca jest siła emocji, przekonywać z pewnością nie muszę. Nie wystarczy skończyć renomowane szkoły, uzyskać tytuł doktora czy profesora, by mówić o mądrości i umiejętności sterowania własną energią emocjonalną. Nie bez powodu obok klasycznej inteligencji, wyróżniamy inteligencję emocjonalną. Psychiczne zejście z linii ataku oznacza właściwe rozpoznanie energii kierowanej w naszą stronę, zebranie własnych odczuć, przeanalizowanie ich i zogniskowanie strumienia emocjonalnego na jednym celu, który chcemy w danej chwili osiągnąć. W każdej sekundzie życia docierają do nas dziesiątki bodźców. Często to, co wi- dzimy, przyjmujemy za pewnik bez próby zrozumienia i stosujemy się do reguł, które w związku z tym gene- ruje nasz mózg. Często słyszymy tylko to, co zostało powiedziane, nie odbierając dawki emocji przekazanej w sposób pośredni. Wnętrze emocjonalne zapewnia Ci poczucie bezpieczeństwa, daje siłę i pomaga w kontrolowaniu sytuacji zewnętrznej. Emocje to potężny instrument, który potrafi uporządkować proces myślenia i sposób działania. 252 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień DESTRUKCYJNE EMOCJE Marta czuła, że zaraz zemdleje. Z każdą chwilą stawała się słabsza. Z trudem łapała powietrze i spodziewała się, że może osunąć się na ławkę stojącą tuż za nią. Nie chciała jednak robić zamieszania. Była w kościele na ślubie swojej córki i nie wyobrażała sobie, co powie rodzina na widok mdlejącej matki panny młodej. Jakiś wewnętrzny głosik szeptał jej do ucha, że na pewno uda się wytrwać i zaraz wszystko minie. W końcu białe płatki zaczęły wirować jej przed oczami i straciła przytomność. Gdy po kilkudziesięciu minutach przybyły na miejsce lekarz pomógł jej odzyskać przytomność, zapytał, dla- czego nie wyszła na świeże powietrze, dlaczego nie usiadła choćby w ławce. Marta odpowiedziała jednym zdaniem: „Wstydziłam się, co rodzina sobie o mnie pomyśli”. Emocje płynące jak rwąca rzeka przez nasze wnętrze są często źródłem sukcesów, ale i porażek. Jesteś po- irytowana, zła, smutna, wesoła, zestresowana, zaintrygowana, rozentuzjazmowana, boisz się? Każde z tych do- znań łączy Twoje serce z mózgiem. Każda emocja dostarcza organizmowi informacji. Gniew mówi o tym, że dzieje się coś, co nie powinno mieć miejsca i nie pasuje do Twojego wewnętrznego systemu wartości. Strach informuje o zagrożeniu, na które jesteś lub możesz być narażona. Możesz tłumić uczu- cia, które Ci towarzyszą, i marginalizować ich znaczenie. Prowadzi to jednak do rezygnacji z działań, które być może powinnaś podjąć. Radzenie sobie ze sferą emocjonalną to zagadnienie, na temat którego napisano tysiące publikacji. Każda z nich niesie garść wiedzy i przybliża nas do odkrycia mechanizmów ludzkiego umysłu. Żadna jednak nie odkrywa prawdy od początku do końca. Nie wszystko wiemy i rozumiemy. Jak wytłumaczyć fakt, że umysł najczęściej i najsilniej wychwytuje informacje negatywne dotyczące zagrożeń, które mogą nas spotkać? O czym myślisz, kiedy widzisz na korytarzu koleżankę, która Cię ignoruje i nie raczy odpowiedzieć na Twoje powitanie? Najczęściej Twój umysł emocjonalny zastanawia się, co zrobiłaś złego, czy źle się odezwałaś, jaki ma powód koleżanka, by na Ciebie się gniewać. Mało kiedy pierwszą myślą, jaka przychodzi Ci do głowy, będzie stwierdzenie: „Na pewno źle się czuje. Ktoś inny zdenerwował ją i teraz jest zła lub smutna”. Tracisz poczucie we- wnętrznego spokoju i bezpieczeństwa. Dajesz się ponieść negatywnym emocjom. Czy nie prościej byłoby podejść i zapytać, co się właściwie stało? Nad emocjami trzeba panować. Bodziec, który do ciebie dociera, wyzwala reakcję. Nie powinna ona być au- tomatyczna i w pełni emocjonalna. Emocje dostarczają Ci informacji, które mają służyć podejmowaniu autono- micznych decyzji, a nie rządzić Tobą. Naucz się kierować energią emocjonalną. Bywają sytuacje (i nie są to przy- padki odosobnione), kiedy najlepszą reakcją na dany bodziec emocjonalny jest… brak reakcji. Podczas kłótni Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 253 z partnerem niektóre wypowiedzi lepiej przemilczeć, niż odpowiadać na każdą z nich. Riposty prowadzą do eskalacji konfliktu. Nie zachęcam Cię do przemiany w cichą myszkę, która nie ma własnego zdania. Więcej uzy- skasz jednak, blokując nagły wybuch gniewu i zadając spokojnie pytania, na przykład: • Boli mnie to, co powiedziałeś do mnie. • Nie chciałam Cię urazić, myślałam, że… • Przepraszam, nie miałam złych intencji. • Czy jesteś na mnie bardzo zły? • Gniewasz się? Każdy z tych zwrotów zastosowany we właściwym kontekście i odpowiednio oprawiony niewerbalnie pomaga rozładować nawet najpoważniejsze konflikty. Umiejętność pokierowania własnymi emocjami, stonowania ich i za- miana energetycznego strumienia złości, gniewu czy lęku w strumień energii pozytywnej rozładowującej napięcie lub twórczej, służącej szukaniu wyjścia z konfliktu, będzie najlepszym rozwiązaniem. Jeśli nie boisz się czyjegoś gniewu, łatwiej wyjaśnisz nieporozumienia i konflikty. Dziecko, które ma dobry kontakt z rodzicami i może w każdej sytuacji przyjść do nich i powiedzieć, że jest problem, będzie znacznie mniej narażone na niebezpieczeństwa. Emocjonalne wsparcie, którego możesz mu udzielić zamiast gniewu, stanowi najlepsze ukie- runkowanie strumienia energii emocjonalnej. Metoda dwóch odpowiedzi Kiedy uda Ci się zatrzymać na ułamek sekundy, dokonać szybkiej, ale dokładnej lustracji otoczenia, odblokować swoją pozycję i właściwie ukierunkować energię emocjonalną, nadchodzi czas na właściwą reakcję. Metoda dwóch odpowiedzi wydaje się najbardziej skuteczna i najłatwiejsza do opanowania. WYKORZYSTAJ ENERGIĘ PRZECIWNIKA Mając 19 lat, po raz pierwszy trafiłem na trening aikido. Po przekroczeniu progu sali zobaczyłem obrazek do dziś silnie oddziałujący na moją wyobraźnię. Sensei (zaiste niewielkiej postury człowiek) rzucał blisko dwumetrowymi facetami w każdą możliwą stronę sali treningowej. Ci jak piłki odbijali się od maty i z powrotem pędzili w jego stronę. Im szybciej pędzili i mocniej atakowali, z tym większym animuszem wylatywali w powietrze i tym dalej lecieli. Mój analityczny umysł doszukiwał się 254 Część III. Bezpieczeństwo na co dzień mechanizmów tego widowiskowego pokazu. Jak to się działo, że niewyglądający na siłacza trener może rzucać rosłymi męż- czyznami? Przypisując cały pokaz cyrkowym sztuczkom, chciałem opuścić salę. Trener, wyczuwając moje intencje, pod- szedł do mnie i zaproponował, żebym go popchnął. Mimo iż wyższy byłem od niego o głowę, a wagowo biłem go o 2 lub 3 kategorie, nie mogłem ruszyć go z miejsca. Stał jak przyklejony do maty i ani drgnął. Po chwili wyciągnął przed siebie rękę i zaproponował, bym opuścił ją w dół, do normalnej pozycji wyjściowej. Wykonanie tego zadania również graniczyło z cudem! Wisiałem na ręce trenera, a ta jak gdyby nigdy nic ciągle pozostawała wyciągnięta bez śladu zmęczenia. Im większą napastnik wkłada siłę i energię w konflikt, tym mocniej naraża się na porażkę. Zła energia i siła mogą zostać obrócone przeciwko atakującemu. Z im większym impetem atakuje, tym silniej sam ucierpi. To nie Twoja, ale jego siła zostanie wykorzystana do obrony. Atak zawsze niesie z sobą ryzyko dla ofiary. Twoim zada- niem jest zminimalizowanie go i skuteczna odpowiedź. Wiele kobiet zadaje sobie pytanie, czy istnieje w ogóle możliwość obrony przed cięższym i silniejszym przeciwnikiem. Nawet w gronie fachowców trwają dyskusje, jakie są szanse na skuteczną obronę. Doświadczenie uczy jednak, że panie potrafią doskonale sobie radzić w sytuacjach zagrożenia. Napastnik jest przekonany, że dobrze wybrał cel i łatwo go osiągnie. Tymczasem Twoja siła tkwi w sprycie, pomysłowości i znajomości technik obrony. Ukierunkowanie energii emocjonalnej i zastosowanie odpowiednich środków obrony wystarczą do wyjścia z opresji. Aby skuteczność działania była większa, potrzebujesz minimum dwóch odpowiedzi. Najlepiej niekonwencjonalnych. Masz do wyboru komunikaty werbalne, niewerbalne, ude- rzenia, kopnięcia, rzuty. Możesz przy tym posłużyć się praktycznie wszystkim, co znajduje się pod ręką. Jeśli obrona ma być skuteczna, musisz wykorzystać to, co najlepsze w Twoim otoczeniu. Nie ma rzeczy, która w sy- tuacji zagrożenia nie nadaje się do obrony. BROŃ SIĘ, CZYM POPADNIE Pani Kasia została napadnięta na ulicy w Łodzi. Podszedł do niej młody chłopak i zażądał wydania pieniędzy. Posłusznie sięgnęła do torebki, wyjęła portfel, podała go napastnikowi i przerażona uciekła. Kiedy zgłaszała zajście w pobliskim komi- sariacie, policjant zadał jej pytanie, dlaczego nie próbowała bronić się lub choćby utrudnić przestępcy zadania. Odpowiedź Kasi była prosta: „Przeciwnik nie wyglądał na groźnego, więc myślałam o tym, ale uznałam, że w razie potrzeby nie miała- bym się czym bronić”. Kolejne pytanie policjanta dotyczyło zawartości torebki. Wówczas okazało się, że były tam klucze, zestaw pilniczków do paznokci, perfumy, lakier do włosów… Rozdział 14. Elementarne zasady bezpieczeństwa 255 W chwili ataku napastnik ma w głowie ułożony plan. Spodziewa się łatwej zdobyczy, szybkiej ucieczki i bez- karności. Wszystko, co zmieni ten plan, będzie dla niego zaskoczeniem i dodatkowym kłopotem. Jak zapewnić sobie łatwe zniknięcie, skoro ofiara wszczyna alarm na pół ulicy? Jak zdobyć torebkę, gdy kobieta zamiast ją od- dać, zaczyna wywijać na wszystkie strony rękoma i bić napastnika? Nieprzewidywalność Twojego zachowania powinna pomóc w sytuacji zagrożenia. Odpowiedzią na atak może być śmiech, a następnie zastosowanie technik samoobrony lub ucieczka. PO ŁBIE BUTELKĄ 35-letnia mieszkanka Berlina, napadnięta w bocznej uliczce przez rabusia, zaczęła się głośno śmiać. Zdziwiony napastnik zapytał, z czego się śmieje. Ta wskazała za jego plecy i powiedziała, że właśnie za rogiem stoi radiowóz. Napastnik obrócił się w kierunku miejsca, w którym rzekomo znajdowali się policjanci. W tym czasie kobieta z całej siły uderzyła go w głowę niesioną w ręce butelką mleka i uciekła. Fakt napadu został zgłoszony na komisariacie. Rutynowa kontrola szpitali i stacji pogotowia ratunkowego pozwoliła ustalić, że na jeden z oddziałów przyjęto mężczyznę odpowiada- jącego rysopisowi, który miał obrażenia głowy i podejrzenie wstrząsu mózgu. Kombinacja paraliżującego krzyku z ucieczką, uderzenia przeciwnika z rzuceniem czegoś w jego kierunku, rzucenie w bok kluczyków lub portfela z jednoczesnym obrotem i odbiegnięciem w inną stronę, ugryzienie po- łączone z uderzeniem kluczami lub trzymaną w ręku torebką to tylko niektóre z możliwych kombinacji. Wszystko, co masz w zasięgu ręki, nadaje się do obrony fizycznej. Możesz też zastosować zwrot obniżający napięcie i jed- nocześnie podjąć próbę ucieczki. Każde z rozwiązań jest lepsze od bierności i poddania się woli napastnika. Tylko w jednym przypadku ta ostatnia wersja jest dobra: gdy napastnik zapędzi Cię w kozi róg i nie masz praktycznie żadnych możliwości na działanie. Co robić wtedy? Jeśli trafisz w ręce przestępcy i nie możesz się z pułapki wydostać, udziel pozornej zgody na działanie napast- nika i symuluj poddanie się. Bądź jednak gotowa do zastosowania wszystkich działań — począwszy od pauzy na ułamek sekundy, po metodę dwóch odpowiedzi po sobie. Wyczekaj na mo
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Elementarz kobiety bezpiecznej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: