Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00282 004280 12920182 na godz. na dobę w sumie
Employer branding. Budowanie wizerunku pracodawcy krok po kroku - ebook/pdf
Employer branding. Budowanie wizerunku pracodawcy krok po kroku - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-796-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> rynek pracy
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Employer branding to stosunkowo nowa, interesująca koncepcja w dziedzinie HR, obejmująca te działania podejmowane przez organizację, które mają na celu budowanie jej wizerunku jako atrakcyjnego pracodawcy, a także wspierają jej strategiczne cele biznesowe. Autor pokazuje, jak wiele firma może zyskać dzięki odpowiedniemu zarządzaniu swoją marką, i udowadnia, że czasem nawet niewielka zmiana, niewymagająca dużych nakładów finansowych, może przynieść zaskakująco dobre rezultaty. Zastosowanie tej koncepcji w praktyce ułatwi organizacjom doskonalenie się, budowanie przewagi konkurencyjnej, zwiększanie zysków oraz osiąganie celów, jakie powinny przyświecać każdemu innowacyjnemu przedsiębiorstwu.
W książce szczegółowo omówiono:
ideę i kształtowanie się employer brandingu,
zmiany w podejściu do narzędzi wizerunkowych w świetle ostatnich przemian gospodarczo-ekonomicznych,
kontekst socjologiczny koncepcji budowania wizerunku pracodawcy,
trendy w employer brandingu na polskim rynku,
główne obszary zainteresowań ekspertów od employer brandingu,
sposoby uwzględnienia koncepcji employer brandingu w strategii organizacji,
zagadnienia zwrotu z inwestycji w employer branding,
analizę wizerunku firmy na podstawie monitoringu mediów,
najważniejsze obszary employer brandingu wewnątrz przedsiębiorstwa,
problematykę employer brandingu zewnętrznego,
koncepcję społecznej odpowiedzialności biznesu i korzyści z jej wdrażania,
najważniejsze działania w zakresie employer brandingu,
aplikacje chmurowe dające dostęp do najnowszych rozwiązań w dziedzinie HR.

Książka została wzbogacona o przykłady dobrych praktyk w dziedzinie budowania wizerunku pracodawcy na polskim rynku. Pracownicy działów zasobów ludzkich, a także menedżerowie i właściciele firm znajdą w niej wiele inspirujących przykładów i praktycznych wskazówek.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

marek kozłowski employer branding budowanie wizerunku pracodawcy krok po kroku wydanie II uzupełnione WA R S Z AWA 2 0 1 6 Wydawca Joanna Dzwonnik Redaktor prowadzący Janina Burek Opracowanie redakcyjne Anna Maria Thor Korekta i łamanie Firma VERSO Wydawnictwo JAK Projekt graficzny okładki Studio Kozak Zdjęcie wykorzystane na okładce © iStockphoto.com/Aldo Murillo Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy prawo i własność. Więcej na www.legalnakultura.pl Polska Izba Książki © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2012 © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 Wydanie II uzupełnione ISBN 978-83-8092-484-0 Redakcja Książek 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści O autorze ............................................................................................................ Podziękowania .................................................................................................... 7 9 Wstęp .................................................................................................................. 11 Rozdział 1. Wprowadzenie do idei employer brandingu ..................................... 13 1.1. Rys historyczny – employer branding dawniej i dziś. Zmiany w podejściu do narzędzi wizerunkowych w świetle ostatnich przemian gospodarczo-ekonomicznych ..................................... 15 1.2. Kontekst socjologiczny – nowe generacje nowymi wyzwaniami dla pracodawców ...................................................................... 21 1.3. Trendy w Polsce oraz na świecie. Dokąd zmierzamy i dlaczego? ................................................................................. 30 1.4. Główne obszary zainteresowań ekspertów od employer brandingu .................................................................................. 34 Rozdział 2. Ujęcie employer brandingu w strategii organizacji ............................ 39 2.1. Proces budowania strategii ........................................................ 40 2.2. SWOT EB – uważnie przyjrzyj się swojej firmie ......................... 43 2.3. Zwrot z inwestycji w employer branding. Jak zmierzyć, policzyć i sprawdzić skuteczność naszych działań? ..................... 46 2.4. Analiza wizerunku firmy na podstawie monitoringu mediów ..... 48 Rozdział 3. Najważniejsze obszary employer brandingu wewnątrz przedsiębiorstwa ............................................................................... 51 3.1. Komunikacja wewnętrzna. Czy wiemy co z nią robić? ............... 53 3.2. Implementacja badań satysfakcji, zaangażowania i ocen pracowniczych i ich wpływ na zasoby ludzkie ........................... 64 3.3. Programy rozwojowe, szkolenia, programy lojalnościowe ......... 69 3.4. Zbudowanie kultury organizacyjnej opartej na wartościach i ich przestrzeganiu w codziennym życiu firmy. Czy to w ogóle możliwe? ................................................................................... 74 3.5. Mapowanie stanowisk i planowanie sukcesji – znajdź źródło swojej przewagi konkurencyjnej, opierając się na kluczowych zasobach ludzkich organizacji .................................................... 76 6 Spis treści 3.6. Waga motywowania podczas budowania dobrego wizerunku .... 77 3.7. Jedziemy na teambuilding. Integracja i eventy jako element wizerunku ................................................................................. 84 3.8. Pożegnanie z pracownikiem ....................................................... 86 3.9. Komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna – spójność w budowaniu dialogu z rynkiem pracy ...................................... 88 Rozdział 4. Employer branding zewnętrzny ........................................................ 92 4.1. Nowe formy komunikacji na rynku. Employer branding w wyszukiwarkach ..................................................................... 94 4.2. Dobór mediów do grup docelowych .......................................... 108 4.3. Jak komunikować markę pracodawcy, by o niej pamiętano? ...... 111 Rozdział 5. CSR – wymiar pracowniczy społecznej odpowiedzialności biznesu ... 136 Rozdział 6. Wsparcie głównego biznesu firmy jako kluczowy element działań employer brandingowych ................................................................. 142 Rozdział 7. Nowoczesny HR w chmurze............................................................. 145 Rozdział 8. Studia przypadków. Opisy dobrych praktyk prowadzonych przez firmy na polskim rynku ........................................................... 157 8.1. Laboratorium Kosmetyczne Dr Irena Eris .................................. 157 8.2. JTI Polska Sp. z o.o. .................................................................. 169 8.3. Kompania Piwowarska SA ......................................................... 182 8.4. BRE Bank SA ............................................................................. 188 8.5. Mars Polska Sp. z o.o. .............................................................. 202 Zakończenie ........................................................................................................ 211 Literatura ............................................................................................................ 213 Indeks ................................................................................................................. 219 O autorze Marek Kozłowski – psycholog, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego oraz studiów z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi w Szkole Głównej Handlowej. Ma ponad piętnastoletnie doświadczenie w biznesie, w tym w obsza- rze HR, mediów oraz wdrażania aplikacji chmurowych z zakresu HCM. Pracował jako ekspert w Departamencie Zarządzania Kapitałem Ludz- kim PKP SA, attraction and recruitment assistant manager w PwC oraz szef Zespołu Employer Branding w Ringier Axel Springer Polska. Reali- zował projekty z zakresu rekrutacji, komunikacji zewnętrznej i wewnętrz- nej, tworzenia strategii personalnych oraz zarządzania zasobami ludzkimi w środowiskach zróżnicowanych kulturowo, a także budowania marek pracodawców w różnych branżach. Ma również kilkuletnie doświadczenie sprzedażowe w Monster Polska jako international sales manager. zarówno w prasie, jak i na branżowych stronach internetowych. Obecnie związany z obszarem wdrożeń oraz consultingu sprzedażowe- go rozwiązań chmurowych wspierających zarządzanie zasobami ludzkimi w organizacjach. Autor wielu artykułów z zakresu employer brandingu opublikowanych Podziękowania Pragnę podziękować przedstawicielom firm za udostępnienie informacji i przekazanie materiałów, które posłużyły do opracowania studiów przy- padków zamieszczonych w rozdziale 8 niniejszej publikacji. Stanowią one cenne uzupełnienie rozważań teoretycznych zawartych w mojej książce. Słowa podziękowania kieruję do firm: • BRE Bank SA • JTI Polska Sp. z o.o. • Laboratorium Kosmetyczne Dr Irena Eris SA • Kompania Piwowarska SA • Mars Polska Sp. z o.o. • Ringier Axel Springer Polska Sp. z o.o. • Triple PR • HRlink.pl Marek Kozłowski Wstęp Książka ta powstała przede wszystkim po to, żeby inspirować wszystkich za- interesowanych stosunkowo nową w Polsce dziedziną. Ukazuje, na jak wie- le kwestii może wpływać employer branding i jak wiele firma może zyskać dzięki odpowiedniemu zarządzaniu swoją marką jako pracodawca. Mate- riał ten jest więc przeznaczony głównie dla pracowników działów zasobów ludzkich, ale także dla menedżerów czy właścicieli firm. Publikację podzielono na dwie części: teoretyczną (rozdziały 1–7) oraz praktyczną, zawierającą opisy dobrych praktyk na polskim rynku. Mimo wielu przykładów dobrego employer brandingu postanowiono się skupić na tym, co rzeczywiście przynosi pożądane rezultaty w polskich realiach, nie zapominając o najnowszych trendach, których wybrane przykłady opi- sano w części teoretycznej. Każdy rozdział to tak naprawdę temat na osob- ną książkę, gdyż employer branding przenika bardzo wiele obszarów HR, jeżeli nie je wszystkie, jednakże na rynku można już znaleźć wiele publika- cji opisujących dobre praktyki z poszczególnych dziedzin. Tu skupiono się głównie na ich wymiarze i powiązaniach z budowaniem wizerunku dobrego pracodawcy. W części teoretycznej przedstawiono syntetycznie główne ele- menty zarządzania zasobami ludzkimi, na które spojrzenie przez pryzmat marki i wprowadzenie pewnych innowacji może wywrzeć zaskakująco ko- rzystny wpływ zarówno dla organizacji, jak i jej pracowników. Układ czę- ści teoretycznej znalazł odzwierciedlenie w strukturze części poświęconej studiom przypadków. Praktyki w nich opisane mają podobny porządek jak część teoretyczna. Czytając tę książkę, warto przyjrzeć się własnej organizacji, gdyż czasem niewielka zmiana, niewymagająca dużych nakładów finansowych, może przynieść duży zysk. Mając nadzieję na dalszy rozwój employer brandingu w Polsce i coraz to nowsze dobre praktyki w tym zakresie, polecam tę książ- kę każdemu, kogo interesuje ta gałąź wiedzy. Pozwala ona bowiem organi- zacjom doskonalić się, z korzyścią dla ludzi w niej pracujących, ułatwiając budowanie nowych przewag konkurencyjnych, przynosząc zysk i pomaga- jąc realizować główne cele każdego innowacyjnego przedsiębiorstwa. Rozdział 1 Wprowadzenie do idei employer brandingu Employer branding to hasło, które pojawia się dziś w mediach coraz czę- ściej. Niewątpliwie zyskuje na popularności zwłaszcza w zarządzaniu zaso- bami ludzkimi, ale nie tylko. W różnego rodzaju publikacjach o charakterze ogólnobiznesowym równie chętnie się je przywołuje. Także firmy świad- czące usługi wyłącznie z zakresu employer brandingu powstają na rynku usług doradczych, a szeroko pojęty consulting ma tego typu doradztwo w swoim portfolio już od dawna. Powstaje więc pytanie, kiedy employer branding powstał oraz czym właściwie jest. Co kryje się za tymi dwoma, chętnie używanymi ostatnio słowami. Należy zacząć od samego terminu, który jest stosunkowo nowy, ponieważ wprowadzono go dopiero w latach 90. ubiegłego wieku. Za prekursora idei uważa się Simona Barrowa, auto- ra książki The employer brand: Bringing the best of brand management to people at work (Barrow, Mosley 2006). Trudno jednak wskazać dokład- nie moment powstania samej idei lub przypisać ją tylko jednemu autorowi. Niełatwo również przetłumaczyć termin employer branding na język pol- ski. Zwykle rozumie się przezeń budowanie wizerunku pracodawcy. W ni- niejszej publikacji przyjmuje się następującą definicję tego terminu: są to wszystkie działania, jakie podejmuje organizacja, skierowane do obecnych oraz potencjalnych pracowników, mające na celu budowanie jej wizerunku jako atrakcyjnego pracodawcy, a także wspierające jej strategiczne cele biz- nesowe. W ramach tej definicji zakłada się, że działania prowadzone przez firmę nie zawsze z założenia muszą zostać nazwane employer brandingiem, żeby do takich mogły zostać zaliczone. Employer branding dzieli się rów- nież na wewnętrzny i zewnętrzny, ponieważ innego rodzaju aktywności podejmowane są wobec osób już zatrudnionych, a inne poza organizacją. Osiąganie założonych celów w ramach obu powyższych części składa się na całościowy sukces w budowaniu wizerunku firmy. Większość dostępnych definicji terminu employer branding skupia się wyłącznie na jego związku z działami personalnymi. Aspekt biznesowy niesłusznie się pomija, choć jest on równie istotny. Firmy świadomie pracujące na ukształtowanie swojego dobrego wizerunku jako pracodawcy są lepiej postrzegane zarówno przez swoich partnerów biznesowych, jak i konsumentów. Dopiero dodanie tej 14 1. Wprowadzenie do idei employer brandingu ostatniej składowej definicji w pełni ją wyczerpuje, a jednocześnie wskazuje na wpływ działań wizerunkowych na środowisko wewnętrzne i zewnętrzne przedsiębiorstwa oraz ich wagę. A jak rozwijał się employer branding na przestrzeni lat? Wiemy już, że nie narodził się z dnia na dzień. Można przyjąć, iż samo budowanie swojego wizerunku przez pracodawców odbywało się jeszcze przed jego powstaniem. Nawet nie mając zdefiniowanych w całości teorii czy definicji, pracodawcy zawsze stawiali na wykwalifikowanych ludzi, specjalistów czy ekspertów, przy pomocy których mogliby budować swoją przewagę konku- rencyjną, ulepszać produkt lub procesy. Employer branding powstał więc, zmienia się i rozwija razem z szeroko rozumianym rynkiem biznesowym. Trudno też mówić o budowaniu wizerunku pracodawców w oderwaniu od środowiska gospodarczo-ekonomiczno-kulturalnego, w którym dani pra- codawcy funkcjonują. A ponieważ zupełnie inaczej podchodzi się do budo- wania wizerunku pracodawcy w różnych realiach otoczenia biznesowego, skupimy się głównie na rynku polskim lub na rozwiązaniach, które na tym rynku mogłyby znaleźć zastosowanie. Mimo że część rozwiązań pochodzących chociażby z rynku amerykań- skiego mogłoby się wydawać atrakcyjnymi czy innowacyjnymi, niekoniecz- nie spotkałyby się one z dobrym przyjęciem przez rynek europejski, w tym polski. Podążając dalej tym tropem, powinno się pamiętać, iż tworząc stra- tegię employer brandingową dla organizacji, należy wziąć pod uwagę wiele zmiennych, takich jak: najbliższe otoczenie firmy; moment, w jakim or- ganizacja się znajduje; działania biznesowe, które firma planuje, a nawet lokalizację przedsiębiorstwa. Im dokładniejszej ocenie poddamy aktualną sytuację firmy, tym lepiej będziemy mogli zaplanować działania employer brandingowe i tym bardziej będą one adekwatne i związane z zaspokaja- niem realnych potrzeb organizacji, a także tym większy zwrot z inwestycji przyniosą. Warto pamiętać, że employer branding to jedne ze niewielu dzia- łań w firmie, które dotyczą najwrażliwszych jej obszarów: finansów, bran- du oraz zasobów ludzkich – finansów, ponieważ trudno jest traktować je rozłącznie chociażby z polityką wynagrodzeń czy marketingiem firmy. Nie sposób nie zauważyć także wpływu tychże działań na całkowity wizerunek marki firmy, jej usług bądź produktów, a tym bardziej mówić o budowaniu wizerunku firmy na rynku pracy w oderwaniu od zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji. 1.1. Rys historyczny – employer branding dawniej i dziś... 15 1.1. Rys historyczny – employer branding dawniej i dziś. Zmiany w podejściu do narzędzi wizerunkowych w świetle ostatnich przemian gospodarczo-ekonomicznych Żeby właściwie zrozumieć rozwiązania wizerunkowe, na które decydowa- ły się organizacje w ubiegłych latach, czy też pojąć, jak kształtowało się podejście do tychże rozwiązań oraz czego wynikiem są dzisiejsze postawy wobec employer brandingu, należy całość rozpatrywać w kontekście gospo- darczym. Firmy to nie bezludne wyspy zawieszone w bliżej nieokreślonej przestrzeni. To podmioty, na które największy wpływ ma otoczenie eko- nomiczne, w jakim funkcjonują. Ponieważ zajmujemy się przede wszystkim rynkiem polskim, musimy się temu właśnie otoczeniu dobrze przyjrzeć. Narodziny pierwszych działań wizerunkowych firm w Polsce to jedno- cześnie narodziny gospodarki wolnorynkowej, czyli lata 90. Plan Balcero- wicza rozpoczął reformę gospodarczą Polski po zmianie ustrojowej. Refor- ma ta skupiała się z jednej strony na zmniejszeniu niedoborów rynkowych (odejście od gospodarki centralnie sterowanej), z drugiej zaś – na obniżeniu inflacji i deficytu budżetowego. Reforma Balcerowicza pozwoliła na zbu- dowanie podstaw gospodarki rynkowej w Polsce, co przy jednoczesnym bardzo rygorystycznym zarządzaniu finansami publicznymi dało podstawy do realnego wzrostu gospodarczego. Jednocześnie koszty społeczne refor- my były bardzo wysokie – na początku lat 90. PKB mierzone parytetem siły nabywczej spadło o prawie 10 w 1990 oraz blisko 7 w 1991 roku. Od 1992 roku realne PKB w takim ujęciu rosło. Reforma uruchomiła pro- ces prywatyzacji w polskiej gospodarce, co doprowadziło do znacznych re- strukturyzacji, a także likwidacji bądź bankructw niedochodowych przed- siębiorstw państwowych. W wyniku tych przemian w 1993 roku bezrobocie wzrosło do poziomu 16,4 (tabela 1.1). Tabela 1.1. Bezrobocie w krajach postsocjalistycznych Rok 1990 1991 1992 1993 Kraj Polska Czechy Słowacja Węgry 6.5 12.2 14.3 16.4 3.8 2.6 3.2 3.2 9.6 10.6 13.9 14.5 6.1 11.8 12.9 10.9 Opracowano na podstawie: EUROSTAT, http:epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table init =1 language=en pcode=tsiem110 plugin=1; GUS, Roczne wskaźniki makroekonomiczne, http:// www.stat.gov.pl/gus/wskazniki_makroekon_PLK_HTML.htm. 16 1. Wprowadzenie do idei employer brandingu W tym właśnie okresie – głównie ze względów politycznych – Polska niemalże zaprzestała handlu międzynarodowego z krajami bloku wschod- niego, co wywarło dodatkowo negatywny wpływ na polską gospodarkę. Okazało się, że otwarcie polskiej gospodarki na zachód następowało stop- niowo. Handel – głównie z Niemcami – zaczął się intensywnie rozwijać w połowie lat 90. i był jedną z głównych przyczyn przyspieszenia wzrostu gospodarczego w drugiej połowie dekady. Zmiana struktury handlu, która nastąpiła w wyniku przeobrażeń, znacznie poprawiła strukturę polskiej go- spodarki. Deficyt handlowy nadal utrzymywał się na wysokim poziomie. Polska stała się jednak podmiotem obrotu handlowego – w latach 90. ciągle pozostawała głównie importerem ze względu na niedojrzałość i niekonku- rencyjność polskich przedsiębiorstw, niemniej ten wskaźnik z roku na rok się poprawiał. Indeks przedsiębiorczości w latach 90. był w Polsce jednym z najwyż- szych na świecie. Utworzono mnóstwo prywatnych przedsiębiorstw, które jednak miały tendencję do nietrwałości. Z jednej strony powstawało ich więc dużo, z drugiej – ze względu na niestabilność rynku i wykształconego systemu bankowego oraz systemu prawnego – znaczna ich część upadła. To także związane było z brakiem wiedzy w zakresie zarządzania. Był to czas niestabilności na rynku pracy dla profesjonalistów. Organizacje, mając tę świadomość, nie czuły potrzeby specjalnego promowania się jako pra- codawcy, pozostając bardziej zaangażowanymi w walkę o klienta i swoją obecność na rynku. Jednocześnie był to czas, w którym – wskutek rozwoju technologicznego – powstawać zaczęło wiele nowych zawodów, szczególnie w dziedzinie IT, inżynierii czy telekomunikacji. Lata 90. to także początek polskiej bankowości. Powstaje system fi- nansowy oraz banki wspierające rozwój gospodarczy. Wtedy jednak nadal głównie korporacyjne. Rozwój odbywał się jednak w wolnym tempie, po- nieważ cena pieniądza była niezwykle wysoka, a kursy walutowe bardzo niestabilne. W tym okresie powstał Bank Rozwoju Eksportu mający aktyw- nie wspierać polski eksport. Dziś jest to obecny na rynku BRE Bank. Rów- nocześnie tworzyły się podwaliny polskiego rynku finansowego – powstała Giełda Papierów Wartościowych (GPW), która następnie stała się głów- nym katalizatorem prywatyzacji. W efekcie bardzo ekspansywnego rozwo- ju giełda, dwadzieścia lat po swoim powstaniu, jest największa w Europie Środkowej. Zmiana systemowa pozwoliła też na znaczny wzrost inwestycji bezpośrednich. Niskie koszty pracy w Polsce (wysokie bezrobocie), szybko rosnący rynek wewnętrzny oraz powolna, ale postępująca stabilizacja sys- temowa sprawiły, że firmy zachodnie inwestują w Polsce. Związane to było również z wysokim popytem wewnętrznym oraz niską konkurencyjnością rodzimych przedsiębiorstw. W latach 1990–2000 (NBP 2003) bezpośred- nie inwestycje zagraniczne (FDI – foreign direct investment) rosły średnio- 1.1. Rys historyczny – employer branding dawniej i dziś... 17 rocznie o blisko 37 . W 2000 roku osiągnęły poziom 10 334 mln EUR. Wzrost był liniowy, niemniej szczyt nastąpił pod koniec lat 90. ze względu na znacznie większą przewidywalność rynku. Istotną rolę odegrały działa- nia wspierające te inwestycje, w tym strefy ekonomiczne, takie jak Katowice (1996), Wrocław (1997, Park Technologiczny) czy Szczecin (1998). Obser- wowano wzrost inwestycji w tych lokalizacjach o ponad 300 , a to z kolei decydowało o przepływie siły roboczej do tych miejscowości. Pracodawcy nie widzieli wielu powodów, by promować w sposób szczególny miejsca pracy. Sama ich dostępność, a także siła, jaką dysponowały zachodnie mar- ki, była wystarczającym magnesem dla osób poszukujących pracy. Rynek pracy w tym okresie bezwzględnie należał do pracodawcy. Następny okres dla rynku, w tym pracodawców, wcale nie okazał się łatwiejszy. Był to okres kryzysu obejmujący lata 2001–2003. Rozpęd gospo- darczy był szybszy niż rozwój społeczny i dlatego w latach 2000–2003 Pol- ska zanotowała znaczne spowolnienie o charakterze strukturalnym. Czę- ściowo przyczyny były także globalne. Polska, będąc już częścią gospodarki światowej odczuła kryzys azjatycki. Jak powiedziano, inwestycje zagranicz- ne stały się bardzo ważnym elementem polskiego rozwoju gospodarczego. Koncerny, odczuwając jednak kryzys globalny, zaczęły znacznie ograniczać swoje inwestycje, zmniejszając ryzyko, a tym samym starały się bardziej sku- piać się na rodzimych rynkach. Do tego znaczne wahania kursowe w Azji wiązały się ze stratami koncernów, więc te musiały być pokryte najpierw. Doprowadziło to do tego, że w Polsce poziom FDI spadł o 70 i ten po- ziom utrzymał się przez kilka lat. Dodatkowo, wahania kursów walutowych znacznie ograniczyły polski eksport. To z kolei, głównie ze względu na to, że polskie firmy eksportowe były małe, sprawiło, że znaczna ich część upadła. W efekcie bezrobocie wzrosło do poziomu prawie 20 , co z kolei znacznie ograniczyło popyt wewnętrzny, a jego redukcja przy zmniejszeniu handlu zagranicznego do- prowadziła do największego po 1989 roku kryzysu gospodarczego. Wyda- rzenia te umocniły sytuację, w której pracodawca ma głos decydujący na rynku zatrudnienia, zwłaszcza że wiele ofert spotkało się wręcz z nadmia- rem podań od kandydatów. Sytuacja na rynku światowym ustabilizowała się jednak i firmy na nowo zaczęły inwestować w Polsce. W 2004 roku FDI znalazły się na poziomie porównywalnym do 2000 roku. Ograniczo- no również wydatki rządowe, ale koszty stabilizacji gospodarczej zostały przeniesione na społeczeństwo. Brak reform systemowych oraz skupienie się rządu na akcesji Polski do UE sprawiło, że poziom bezrobocia się utrzy- muje. Zabrakło odgórnego bodźca do zmian. Sytuacja zmieniła się w 2004 roku, kiedy to Polska została przyjęta do UE. Z jednej strony krajowa gospodarka bardzo szybko się rozwijała. Rynek wewnętrzny zaczął intensywnie rosnąć, a społeczeństwo – bogacić się. In- 18 1. Wprowadzenie do idei employer brandingu deks przedsiębiorczości wrócił na wysokie poziomy. Firmy polskie zaczęły się gwałtownie rozwijać i coraz częściej stawać liczącymi się eksportera- mi w Europie. Z drugiej strony dynamiczny rozwój Niemiec pozwolił na wzrost, jako że polski handel zagraniczny w tym okresie w ponad 80 to wymiana z tym właśnie krajem. Firmy coraz częściej mogły konkurować z zachodnimi koncernami zarówno na rynku polskim, jaki i europejskim. Istotna była także stabilizacja na rynku walutowym. Osłabiła się polska wa- luta, co ponownie umożliwiło rozwój eksportu. Był to też ważny element dla rynku bankowego oraz gospodarki ze względu na postrzeganie jej przez pryzmat stabilności. Kredyty hipoteczne w walutach obcych okazywały się tańsze niż w złotówkach ze względu na utrzymujące się wysokie stopy re- ferencyjne mające ograniczać inflację. Dodatkowym katalizatorem wzrostu były dotacje unijne. Te w blisko 60 finansowały rozwój infrastrukturalny, w pozostałej części zaś wspierały przedsiębiorczość. Była to szansa dla pol- skich firm, z której te aktywnie korzystały. Społeczeństwo bardzo się bogaciło, co znacznie zwiększyło znaczenie rynku wewnętrznego. Konsumpcja wewnętrzna stała się równie ważnym czynnikiem wzrostu gospodarczego w Polsce. To z kolei umożliwiło dyna- miczny rozwój sektora bankowego i powstanie nowoczesnej bankowości detalicznej. Bankowość detaliczna napędzana była – z jednej strony – zaspo- kajaniem potrzeb bieżących, w Polsce bowiem kredyty konsumpcyjne stały się połową bilansu sektora bankowego (dwa razy więcej niż na Zachodzie), z drugiej – przez inwestycje w nieruchomości, a tym samym dynamiczny rozwój kredytów hipotecznych. Sektor nieruchomości został jednym z wio- dących pod względem wzrostu w Polsce. Popyt na mieszkania był jednym z najwyższych w Europie, co spowodowało wzrost cen, a dodatkowo po- prawiło sytuację spółek w tym sektorze. Tymczasem banki chętnie udzielały kredytów hipotecznych – kredyt stał się ogólnodostępny, co dodatkowo kreowało popyt. Kredyty hipoteczne w tym okresie rosły najszybciej w sek- torze bankowym. Istotne były też wspomniane już zmiany w sektorze in- frastruktury. Spółki – także państwowe – poprawiały swój standing i mogły konkurować z zachodnimi graczami. Inwestycje nie pogarszały płynności w sektorze, ponieważ obecna nadpłynność sprawiała, że firmy miały zasoby na kolejne inwestycje. Rozpędzona gospodarka wymagała jednak wielu zasobów – w tym ludz- kich. Popyt na pracę stał się bardzo wysoki, a pracownicy poszukiwani jak w żadnym z poprzednich okresów. Powstała duża presja na wynagrodzenia, podczas gdy inflacja utrzymywana była pod kontrolą poprzez stopy refe- rencyjne. Dodatkowo, wraz z odpływem siły roboczej do Anglii i Irlandii po otwarciu się granic, ta sytuacja sprawiła, że chętnych do zapełnienia wa- katów było znacznie mniej. W rezultacie znacznie spadł poziom bezrobocia. Rynek pracy w końcu przechylił się na stronę pracownika. W tym okresie 1.1. Rys historyczny – employer branding dawniej i dziś... 19 pracodawcy rozpoczęli poszukiwania sposobów na uatrakcyjnienie swojej oferty. Sam wzrost wynagrodzeń był – co prawda – bardzo ważnym, ale niewystarczającym argumentem w wypadku decyzji rekrutacyjnych podej- mowanych przez pracowników. Po latach niestabilności w sektorze pracy, pracownicy szukali firm dających im gwarancję zatrudnienia, pozapłacowe benefity oraz rozwój w ramach organizacji. W tym okresie employer bran- ding zyskał największe znaczenie. Pojawiały się nawet ogłoszenia dotyczące rekrutacji specjalistów z tego obszaru, których jednak rynek nie wykształcił z powodu przeszłych uwarunkowań. Ogromnie wzrosło znaczenie Interne- tu, który zabierał prasie reklamodawców oraz oferował nietypowe rozwią- zania promocyjne dla pracodawców. Jednak „szczęście” pracowników nie trwało długo. Upadek Lehman Brothers pod koniec 2008 roku oznaczał koniec hossy w światowej gospo- darce. Kryzys finansowy na świecie był przede wszystkim kryzysem płynno- ści i doprowadził do upadku firmy, które nie dały rady generować gotów- ki na pokrycie bieżących zobowiązań. Nie dotyczyło to Polski, która i tak miała nadpłynność finansową. To, co stało się w Polsce, było efektem braku zaufania oraz niewiedzy co do rozwoju sytuacji (większość banków jest wła- snością zachodnich instytucji, więc decyzje zapadały poza Polską). Na ryn- ku międzybankowym możliwość uzyskania finansowania znacznie się ogra- niczyła. Dodatkowo, jako że banki sprzedawały przede wszystkim kredyty walutowe, ich zobowiązania w bilansie znacznie wzrosły z powodu wyso- kiej ceny waluty. Konieczna była racjonalizacja cash flow w organizacjach. Co więcej, banki przestały sprzedawać kredyty walutowe, nie wiedząc, jak kursy się jeszcze zmienią, co zaowocowało luką przychodową. Jednocześnie wiadomo było, że handel zagraniczny zostanie ograniczony. W obliczu wyż- szego ryzyka ograniczono ofertę kredytową dla przedsiębiorstw. Zmiany te znalazły odzwierciedlenie w gospodarce. Niewielka cześć przedsiębiorstw upadła, gdyż nie mogła pokryć strat wynikających z róż- nic kursowych bądź ograniczenia sprzedaży. Firmy wprowadzały reformy ograniczające wydatki, czego efektem był wzrost bezrobocia. Jednocześnie, inwestycje utrzymywały się na wysokim poziomie w sektorze publicznym, wykorzystując fundusze unijne. Co bardzo istotne, poziom konsumpcji wewnętrznej znajdował się na wysokim poziomie. Polacy nie uwierzyli w kryzys. Przedsiębiorstwa skupiły się na wykorzystaniu tej szansy i nadal kreowały popyt. Dobrym przykładem jest utrzymanie podaży na kredyty hipoteczne na podobnym poziomie pomimo wyższych kosztów kredytu, ale z niższymi cenami mieszkań. Poziom inwestycji zagranicznych był nieco niższy niż w okresie boomu, ale zmiana była nieznaczna (około –30 ). To bezpośrednio korelowało z inwestycjami infrastrukturalnymi. W rezultacie Polska była jedynym krajem w UE, który odnotował w 2009 roku przyrost PKB (1,8 ), co w połączeniu z przeprowadzonymi w firmach zmianami 20 1. Wprowadzenie do idei employer brandingu o charakterze strukturalnym (wyczyszczenie rynku) sprawiło, że prognozy na lata 2010–2012 były optymistyczne. Pracodawcy wykorzystali jednak sytuację na rynku zatrudnienia. Zaprzestali promocji swoich miejsc pra- cy, ale głównie na zewnętrznym rynku. Nadal zależało im na utrzymaniu kluczowych dla firmy pracowników. Jednak, odwołując się do kryzysu na Zachodzie i destabilizacji rynku finansowego, chętnie pozbywali się części swoich kadr. Istotną rolę odgrywała w tym okresie komunikacja wewnętrz- na oraz zmiany w polityce zatrudnienia w firmach. Pracodawcy mieli już jednak świadomość employer brandingu, a wielu z nich, prognozując nad- chodzące wzrosty, przygotowało sobie podwaliny pod nową pokryzysową strategię HR. W 2010 roku Polska odnotowała 3,8 przyrostu PKB. Międzynaro- dowy Fundusz Walutowy (MFW) prognozuje utrzymanie 4-procentowego tempa w latach 2011 i 2012. Przedsiębiorstwa zaczynają znowu aktywnie inwestować. Dotychczas wykorzystywały nadwyżki finansowe zgromadzo- ne do 2008 roku. Teraz ponownie sięgają po kredyty, co w efekcie będzie decydować o przyspieszeniu gospodarki. Utrzymuje się stabilny poziom FDI. Nowa transza funduszy unijnych jest dostępna do finansowania pro- jektów infrastrukturalnych. Poziom popytu wewnętrznego utrzymuje się, wykazując tendencję delikatnie rosnącą. Nadal jednak obserwuje się lukę w zakresie nieruchomości, a banki stawiają na rozwój hipoteki. W Polsce nie strukturyzowano portfeli hipotecznych, dlatego trudno mówić o po- wieleniu sytuacji z Zachodu z 2008 roku. Do tego, ceny nieruchomości zaczynają nieznacznie rosnąć. Waluty się ustabilizowały, co poprawiło sy- tuację banków z dużą ekspozycją bilansową w walucie. Patrząc retrospek- tywnie, Polska zrobiła ogromny krok do przodu. Świadczy o tym struktura polskiej gospodarki: znaczny wzrost sektora usług w generowaniu PKB, ograniczenie rolnictwa i wytwórstwa. Prognozuje się, że udział sektora IT w generowaniu PKB podwoi się w ciągu najbliższych trzech lat. W efek- cie kilka miesięcy temu Polska została zakwalifikowana jako gospodarka rozwinięta, a nie rozwijająca się. Employer branding ponownie zyskuje na znaczeniu. Powstają firmy oferujące doradztwo tylko w tym zakresie. Pracodawcy chętnie korzystają z nietypowych narzędzi, których dostarczył rozwój technologiczny oraz częściej szkolą własnych pracowników z zakre- su marketingu personalnego. Rynek pracy nie należy obecnie do żadnej ze stron, zatem dialog między nimi przypomina raczej nowoczesne negocjacje niż dyktaturę. 1.2. Kontekst socjologiczny... 21 1.2. Kontekst socjologiczny – nowe generacje nowymi wyzwaniami dla pracodawców Rozpatrując zastosowanie jakichkolwiek narzędzi z zakresu employer bran- dingu, nie należy zapominać o grupach, wobec których rozwiązania te chce- my zastosować. Myśląc o grupach, trzeba jednak rozpatrywać dwa główne wymiary: grupy rozumiane jako osoby o danym profilu zawodowym, wy- kształceniu czy kompetencjach oraz grupy w szerszym ujęciu, a mianowicie całe pokolenia. Tej drugiej grupie należy się przyjrzeć bliżej, ponieważ po- stęp gospodarczo-ekonomiczny dokonywał się równocześnie z postępem technologicznym, ale przede wszystkim ze zmianami światopoglądowymi poszczególnych generacji. Zrozumienie sposobu myślenia, kontekstu kul- turowego, przemian w społeczeństwie zachodzących czasem przez dekady, a czasem w ciągu zaledwie kilku lat, pozwoli na trafniejszą komunikację i skuteczniejsze działania w omawianym obszarze. W literaturze najczęściej spotyka się podział na cztery pokolenia funk- cjonujące we współczesnej organizacji (Marston 2007): 1) mature, 2) baby boomers, 3) generacja X, 4) generacja Y, inaczej millenials. Postęp technologiczny jest tak szybki, że rozpoczęto już rozważania do- tyczące wejścia na rynek pracy pokolenia Z i Alfa, ich postaw, oczekiwań czy systemu wartości budowanego w zupełnie nowej rzeczywistości, w tym głównie wirtualnej. Pokolenie mature nie jest obecne na aktualnym rynku zatrudnienia w wymiarze większym niż 5 , gdyż są to osoby urodzone przed II woj- ną światową. Jednak o tych, które pozostały aktywne zawodowo, można powiedzieć, że są to osoby pilne, zorganizowane, cierpliwe, często jednak mało kreatywne. Czynnikiem motywującym to pokolenie jest praca sama w sobie, która stanowi dla nich wartość i gwarantuje godną egzystencję. Generacja baby boomers stanowi za to liczniejszą grupę na rynku pracy. Osoby z tego pokolenia to urodzeni w roku, w którym narodziło się mini- mum 400 000 dzieci, zatem mniej więcej między rokiem 1946 a latami 60. Szacuje się, że jest to około 1/3 populacji wszystkich pracowników w Pol- sce. Pokolenie to cieszy się pozytywnym wizerunkiem wśród pracodawców, ponieważ uchodzi za pracowite i związane ze swoim pracodawcą. Praca znajduje się często w centrum jego systemu wartości, podczas gdy inne ele- 22 1. Wprowadzenie do idei employer brandingu menty życia, takie jak przyjaciele, rodzina czy własne zainteresowania spy- chane są na plan dalszy. Szczególnymi motywatorami z kolei są dla tego pokolenia finanse oraz obawa przed utratą zatrudnienia. Należą do niego zatem osoby, które nie mają problemu z pracą w godzinach nadliczbowych czy poświęcaniem czasu prywatnego dla pracodawcy. Generację, która nastała po baby boomers, odróżnia od poprzedników właśnie podejście do pracy. To pokolenie X, czyli osób urodzonych między 1965 a 1979 rokiem, a zatem w okresie wyżu demograficznego. Przedstawi- ciele tego pokolenia licznie je reprezentują na aktualnym rynku pracy. Wła- śnie dlatego należy poświęcić mu nieco więcej uwagi. Termin generacja X wszedł do powszechnego języka kultury masowej, pojawia się w literaturze marketingowej czy pracach z zakresu psychologii i socjologii. Osoby z tego pokolenia dorastały w okresie olbrzymich przeobrażeń, szczególnie jeżeli chodzi o Polskę. Ich młodości towarzyszył gwałtowny rozwój mediów, po- jawienie się telefonu komórkowego oraz Internetu. Jednak był to też okres takich wydarzeń, jak stan wojenny, obalenie komunizmu czy rozpad ZSRR. To czas kryzysu tradycyjnych wartości, którego echa słychać było w ryt- mach polskiego rocka zyskujących w owym czasie na popularności. Charakterystyczne dla przedstawicieli tej grupy są: zmaganie się z pro- blemami znalezienia swojego miejsca w nowej rzeczywistości, miejsca pracy, obawy przed samotnością i pytania o sens egzystencji (Coupland 1998). To postrewolucyjne pokolenie targane jest – z jednej strony – chęcią buntu, a z drugiej – poczuciem bezsilności i niemożności zmiany obecnego sta- nu. Postawy tej generacji widać również w stosunku do nowo powstałych wówczas, ale dynamicznie rozwijających się mediów – głównie telewizji, a nieco później Internetu. Dominowało nastawienie na dużą konsumpcję przekazów, zwłaszcza płynących z Zachodu, wypełnionych mnóstwem ko- lorowych reklam, mało ambitnych seriali czy licencjonowanych progra- mów, a one stały się – mimo wszystko – pewnym wzorcem, według którego oceniano rzeczywistość. Pozornie, naśmiewając się z tego, co pokazywano na szklanym ekranie, jednocześnie ludzie ci dążyli do zasmakowania tych wszystkich dóbr i prostych schematów życia. W literaturze stawiane są tezy, że to brak ważnych wydarzeń historycznych był przyczyną takiego wchła- niania kolorowych gazet i programów (Coupland 1998), ale też poprzed- nie pokolenia nie były wystawiane na takiego typu zjawiska, więc trudno stwierdzić, czy jest to główna determinanta tego procesu. Jeżeli chodzi o kwestie pracownicze, to jest to pokolenie, które – mimo powszechności i rodzącej się w tym czasie dostępności edukacji – wchodzi- ło na rynek pracy zajęty przez poprzednią generację, a jednocześnie rynek z dużym bezrobociem. Po 1989 roku organizacje masowo otwierały w Pol- sce swoje przedstawicielstwa, kusiły wizją rozwoju i lepszego życia, ale wstęp mieli do nich głównie wybrani, najczęściej baby boomers. Rodziło
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Employer branding. Budowanie wizerunku pracodawcy krok po kroku
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: