Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00712 010253 7445098 na godz. na dobę w sumie
Encyklopedia dinozaurów - ebook/pdf
Encyklopedia dinozaurów - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 128
Wydawca: SBM Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8059-181-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dla dzieci i młodzieży
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Diplodoki, tyranozaury, stegozaury i wiele innych rodzajów dinozaurów wypełniło strony prezentowanej encyklopedii. Znalazły się tu najważniejsze informacje o tych prehistorycznych zwierzętach – w jakich sposób żyły, gdzie mieszkały, czym się żywiły. Ilustracje poszczególnych gatunków wskażą najważniejsze cechy w wyglądzie dinozaurów.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Dougal Dixon S P I S T R E Ś C I WPROWADZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 ZWIERZ¢TA MI¢SO˚ERNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Skàd si´ wzi´ły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Pierwsze znane szczàtki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Pierwsi łowcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 Czubate bestie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Spinozaury – rybo˝ercy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Najmniejsze dinozaury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Jurajski olbrzym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Szybkonodzy łowcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Jaja i gniazda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Ptak czy dinozaur? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Ptakokształtne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Segnozaury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Tyranozaury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Nowi królowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 ZWIERZ¢TA ROÂLINO˚ERNE . . . . . . . . . . . . 37 Pierwsze dinozaury roÊlino˝erne . . . . . . . . . . 39 ˚ycie prozauropodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Zauropody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Szczytowy okres zauropodów . . . . . . . . . . . . . . 45 Ostatnie zauropody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Ornitopody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Iguanodon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Kaczodziobe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 Jaszczury w płytowej zbroi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 Âwiat stegozaurów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Nodozaury – kolczaste dinozaury . . . . . . . . 58 Ankylozaury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 Twardogłowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Prymitywne dinozaury rogate . . . . . . . . . . . . . . . 64 Dinozaury rogate . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 W MORZU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 Pierwsi pływacy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 Ławica gadów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 Poławiacze mi´czaków i skorupiaków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 Pomi´dzy làdem a morzem . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Morskie olbrzymy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Ró˝norodnoÊç pliozaurów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Długoszyje elasmozaury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Tryb ˝ycia elasmozaurów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Ichtiozaury – rybojaszczury . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 Mozazaury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Krokodylomorfy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 W PRZESTWORZACH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 Pionierzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Wczesne gady latajàce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Odkrycie pterozaurów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 Solnhofen – raj dla pterozaurów . . . . . . . . 101 Pierwszy pterozaur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Wielkie głowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Mi´kkie pokrycie ciała . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Najsłynniejsze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 Głowy i czuby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Najwi´ksze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 Pierwszy ptak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Ptasie dinozaury z Chin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Ku ptakom współczesnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Rezygnacja z latania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Nast´pcy dinozaurów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 INDEKS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Dinozaury fascynowały ludzi od zawsze! Od początku XIX wieku, od czasu pierwszych wyko- palisk, kiedy to znaleziono kości dinozaurów, zarówno dzieci, jak i dorośli chcieli dowiedzieć się jak najwięcej o tych ogromnych stwo- rzeniach: gdzie żyły, co jadły, jak wyglądały i w jaki sposób wyginęły. Książka ta to spoj- rzenie na świat dinozaurów z historycznego i naukowego punktu widzenia. Czytaj i odkry- waj… WPROWADZENIE HISTORIA PALEONTOLOGII Przez setki lat ludzie byli zafascyno- wani dziwnymi koÊçmi wystajàcymi z nadmorskich klifów i piasków. Jednak dopiero w XIX wieku naukowcy zacz´li badaç te skamie- niałoÊci, starajàc si´ poznaç ich pochodzenie. DziÊ paleontolodzy wiedzà, ˝e były to szczàtki dino- zaurów, i na ich podstawie odtworzyli wiarygodny obraz pradawnego Êwiata tych zwierzàt. Wiemy, ˝e ˝yły one miliony lat temu i ˝e istniało wiele typów tych stworzeƒ. Dzi´ki tej ksià˝ce poznasz histori´ znalezisk, dowiesz si´, jak powstawały skamieliny i w jaki sposób sà odkrywane i wykopywane szczàtki dinozaurów. GRUPY ZWIERZĄT Niektóre typy dinozaurów zostały pogrupo- wane, aby ułatwiç czytelnikowi wyszukiwanie. Poznasz dinozaury mi´so˝erne, m.in. drapie˝- nego tyranozaura, a nast´pnie zwierz´ta roÊlino˝erne, których przed- stawicielem jest zauropod z bardzo długà szyjà pozwalajàcà na dosi´g - ni´cie liÊci nawet z czubków najwy˝szych drzew! Dowiesz si´, w jaki sposób pot´˝ne ciała kopalnych morskich gadów przystosowane były do ˝ycia w wodzie. Na koniec spotkasz prehistoryczne stworzenia latajàce – takie jak jaskrawo ubarwiony pterodaktyl. CHRONOLOGIA 4,6 MILIARDA LAT TEMU Kształtowanie si´ Ziemi 3,5–2,8 MILIARDA LAT TEMU Poczàtki ˝ycia na Ziemi 1500–600 MILIONÓW LAT TEMU Pierwsze zwierz´ta morskie posiadajàce szkielety zewn´trzne 500–450 MILIONÓW LAT TEMU Pierwsze ryby 420 MILIONÓW LAT TEMU Pierwsze zwierz´ta làdowe – dwuparce 375 MILIONÓW LAT TEMU Pierwsi praprzodkowie rekinów 350–300 MILIONÓW LAT TEMU Pierwsze płazy, prymitywne owady 300–200 MILIONÓW LAT TEMU Pierwsze gady, skrzydlate owady, karaluchy, pszczoły, prymitywne krokodyle oraz ssaki. PIERWSZE DINOZAURY! 200–20 MILIONÓW LAT TEMU Znikajà dinozaury (66 mln lat temu). Zaczynajà rozkwitaç współczesne formy ˝ycia zwierz´cego 20–2 MILIONY LAT TEMU Pierwsze szympansy i pierwsi ludzie 1,6 MILIONA – 10 TYSI¢CY LAT TEMU Znikajà mamuty 200 TYSI¢CY LAT TEMU Pierwsi współczeÊni ludzie ANATOMIA DINOZAURÓW W ksià˝ce znalazły si´ wspaniałe ilustracje wykonane na podstawie specjalnie przygoto- wanych modeli paleontologicznych opraco- wanych przez ekspertów. Oznacza to, ˝e ilustracje pokazujà nie tylko kształt ciała zwierzàt, lecz tak˝e chropowatoÊci ich skóry, układ mi´Êni oraz ubarwienie. NAJNOWSZE TEORIE Ksià˝ka przedstawia ró˝ne teorie paleonto- logiczne oraz spory mi´dzy ekspertami. Znajdziesz w niej m.in. informacje na te mat nowo odkrytych szczàtków dinozaurów pie- rzastych oraz opowieÊç o tym, dlaczego zainspirowały one niektórych naukowców do wysuni´cia Êmiałych teorii dotyczàcych losu tych zwierzàt. Podczas gdy niektórzy naukowcy nadal utrzymujà, ˝e dinozaury znikn´ły z powierzchni Ziemi po upadku asteroidy, inni twierdzà, ˝e stworzenia te wcale nie wygin´ły, lecz w toku ewolucji wykształciły pióra i wzbiły si´ w przestworza! Dzi´ki ksià˝- ce mo˝esz si´ przyjrzeç istniejàcym dowodom, a nast´pnie, na podstawie przed- stawionego materiału, sam wyciàgnàç wnioski. ODKRYCIA Znajdziesz tu informacje o ostatnio znalezionych skamieniałoÊciach, od pre- historycznych ptaków i ryb wykopanych w kamienio- łomie Solnhofen po ptasie dinozaury z Chin, które wywołały tak o˝ywionà debat´. Ju˝ na kolej- nych stronach zamieszczono najÊwie˝sze fakty dotyczàce wspaniałego Êwiata dino- zaurów. ZWIERZĘTA ZWIERZĘTA MIĘSOŻERNE MIĘSOŻERNE SILNE NOGI Mi´so˝erny dinozaur herrerazaur poruszał si´ na silnych tylnych nogach, przez co jego głowa z pyskiem zaopa- trzonym w ostre z´by, a tak˝e przednie łapy z zakrzywionymi pazurami wysu- ni´te były do przodu. Stanowiły one bardzo groênà broƒ. Podczas porusza- nia si´ grzbiet zwierz´cia układał si´ równolegle do podło˝a, a równowag´ zapewniał mu długi ogon. Wszystkie póêniejsze dinozaury mi´so˝erne zbu- dowane były podobnie. PRZED DI NO ZAU RA MI Dominujàcymi zwierz´tami roÊli- no˝ernymi w okresie permu były gady ssakokształtne (synapsydy). Ich z´by były podobne do z´bów ssaków, a skór´ niektórych rodzajów tych zwierzàt pokrywały włosy. Najwi´ksze z nich z wyglàdu troch´ przypominały hipopota- my, tak jak moschops, którego skamieniały trop przedstawiono obok. Pierwsze ssaki pojawiły si´ w tym samym czasie co pierwsze dinozaury. Pochodziły one od gadów, były małe, owłosione i ˝yworodne. Gdyby dinozaury nie zapanowały na Ziemi, byç mo˝e ich miejsce zaj´ły- by ssaki. Stało si´ jednak inaczej i ssaki musiały cze- kaç 160 milionów lat, zanim zyskały na znaczeniu. EORAP TOR Eoraptor był mniej wi´cej wielkoÊci lisa i podobnie jak wszystkie póêniej- sze dinozaury, po - ruszał si´ w posta- wie wyprostowanej na tylnych koƒczy- nach podpierajàcych tułów. Dzi´ki temu biegał znacznie szyb- ciej ni˝ inne gady, które miały koƒczyny po bokach ciała. HERRERAZAUR Herrerazaur był zwierz´ciem znacznie wi´kszym ni˝ eoraptor – wielkoÊcià dorów- nywał tygrysowi. Był jednym z pierwszych dinozaurów, prymitywnym teropodem, czyli przedstawicielem grupy, do której zaliczamy wszystkie mi´so˝erne dinozau- ry. Dorosłe osobniki dorastały do trzech metrów długoÊci. Szkielet herrerazaura zna- leziono w Argentynie, w Ameryce Południowej. 8 Z W I E R Z Ę T A M I Ę S O Ż E R N E SKĄD SIĘ WZIĘŁY DD inozaury to najbardziej znane spośród wszyst- kich wymarłych zwie- rząt, ogromne gady, które zdominowały Ziemię na około 160 milionów lat. Gady wyewoluowały w karbonie, około 350 milionów lat temu, a ich dominacja przypada na kolejne okresy, czyli perm, trias, jurę i kredę. Zwierzęta te występowały na lądzie, w wodzie i w powietrzu. Były mięsożerne, roślinożerne lub wszystkożerne. Pod koniec okresu kredy, około 65 milionów lat temu, wszystkie wielkie gady wymarły, a ich miejsce zajęły ssaki. Era gadów rozpoczęła się na długo przed pojawieniem się pierwszych dinozaurów pod koniec triasu, około 225 milionów lat temu. CZASZKA EORAPTORA Na zdj´ciu rentgenowskim czaszki eoraptora widaç cienkie koÊci tworzàce jej konstrukcj´. Lekki koÊciec umo˝liwiał temu zwierz´ciu szybkie poruszanie si´. Podobnà budow´ miały czaszki wi´kszoÊci póêniej- szych dinozaurów mi´so˝ernych. RAUIZUCHY Zanim pojawiły si´ dinozaury, grupà najwi´kszych łowców były rauizuchy – làdowi kuzyni krokodyli. Miały one du˝e głowy i mnóstwo ostrych z´bów i mimo ˝e nie poruszały si´ zbyt szybko, były w stanie przeÊcignàç powolne gady roÊlino˝erne dominujàce w tym okresie. KARBON PERM TRIAS 360–299 mln lat temu 299–252 mln lat temu 252–201 mln lat temu 9 DOLNA / ÂROD KO WA JURA 201–163 mln lat temu GÓRNA JURA 163–146 mln lat temu JAK MEGALOZAUR? Nazw´ megalozaur bardzo długo stosowano do okreÊlania skamieniałych szczàtków wszystkich dinozaurów mi´so˝ernych znajdowanych w Wielkiej Brytanii lub Europie kontynentalnej. Nazywano tak bł´dnie wiele typów niespokrewnionych ze sobà prehistorycznych zwierzàt. Dopiero obecnie naukowcy próbujà wprowadziç ład w nazewnictwie. Na zdj´ciu obok widaç prawie kompletny szkielet eustreptospondyla znajdu- jàcy si´ w Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu Oksfordzkiego w Anglii. Jest to jeden z dinozaurów dawniej uwa˝any za megalozaura. ŻUCHWA MEGALOZAURA ˚uchwa megalozaura wraz z z´bami to szczàtki tego zwierz´cia, które odkryto jako pierwsze. Znaleziono je w hrabstwie Oxfordshire w Anglii około 1815 roku. Szczàtki badał wielebny William Buckland, który na pod- stawie ostrych z´bów wydedukował, ˝e nale˝ały one do du˝ego mi´so˝er- nego gada. Te same skamieniałoÊci były badane przez innych naukowców w latach 20. XIX wieku. Wówczas jeden z nich – dziÊ ju˝ zapomniany – wymyÊlił nazw´ „megalozaur”. PIERWSZY PARK TEMATYCZNY POŚWIĘCONY DINOZAUROM W połowie XIX wieku cz´Êç parku Crystal Palace w południowym Londynie przekształco- no w krajobraz prehistoryczny. Ustawiono tam rzeêby przedstawiajàce trzy dinozaury oraz gady morskie znane w tym czasie. Rzeêby te mo˝na podziwiaç do dzisiaj. Wszystkie znane wówczas szczàtki megalozau- ra to ˝uchwa, z´by i kilka fragmentów koÊci. Poniewa˝ nikt nie wiedział, jak to zwierz´ wyglà- dało naprawd´, stworzono model przypominajàcy przera˝ajàcego smoka, stojàcego na czterech łapach. GÓRNA JURA 163–146 mln lat temu DOLNA KREDA 146–100 mln lat temu GÓRNA KREDA 100–65 mln lat temu 10 TRIAS 252–201 mln lat temu DOLNA / ÂROD KO WA JURA 201–163 mln lat temu Z W I E R Z Ę T A M I Ę S O Ż E R N E PIERWSZE ZNANE SZCZĄTKI OO d zarania cywilizacji ludzie wiedzieli o ogromnych kościach ukrytych wewnątrz skał. Były one inspi- racją do wymyślania legend o smokach, olbrzy- mach i innych mitycznych stworzeniach. Jednak na początku XIX wieku wiedza naukowa była na tyle zaawansowana, że eksperci zaczęli odkrywać prawdzi- we znaczenie skamieniałości. W 1842 roku brytyjski specjalista w dziedzinie anatomii, sir Richard Owen, wymyślił pojęcie dinosauria (straszne jasz- czury) dla określenia trzech zwierząt, któ- szczątki odkryto w Anglii. Były to: roślinożerny iguanodon, który jest obecnie dość dobrze poznany, opan- cerzony heliozaur, o któ- niewiele rym wiemy, a także mięsożerny megalozaur, który został opisany jako pierwszy z całej skamieniałe nadal rych trójki. WILLIAM BUCKLAND (1784–1856) Ten dziewi´tnastowieczny duchowny był typowym przedstawicielem swojej epoki. Cały swój wolny czas poÊwi´cał na badania naukowe. Wi´kszoÊç szczàtków, które badał nale˝ała do zwierzàt mor- skich, głównie skorupia- ków i gadów. SkamieniałoÊci zwierzàt làdowych były rzadsze. Buckland prawdopodobnie nie wymyÊlił nazwy „mega- lozaur”, jednak to właÊnie on przeprowadził wszyst- kie badania nad pierwszy- mi odnalezionymi szczàt- kami tego zwierz´cia. WSPÓŁCZESNY PUNKT WIDZENIA Do dziÊ nie wiemy dokładnie, jak wyglàdał megalozaur, poniewa˝ znaleziono niewiele jego skamieniałych szczàt- ków. Jak wszystkie dinozaury mi´so˝erne, musiał poruszaç si´ na tylnych łapach, z pot´˝nà głowà wysuni´tà mocno do przodu. Równowag´ utrzymywał dzi´ki grubemu ogonowi. SkamieniałoÊci odnalezione w osadach lagunowych w dzisiejszej Normandii na północy Francji sugerujà, ˝e megalozaur był padlino˝ercà ˝yjàcym na brzegu morza, przemierzajàcym pla˝e w poszukiwaniu wszelkich martwych szczàtków wyrzuconych na làd. 11 Z W I E R Z Ę T A M I Ę S O Ż E R N E PIERWSI ŁOWCY WW iększość pierwszych dinozaurów mięsożernych to niewielkie zwie- rzęta. Niektóre z nich były wiel- kości domowych kotów czy psów. Żywiły się prawdopodobnie stworzeniami mniej- szymi od siebie, takimi jak jaszczurki czy wczesne ssaki. Natomiast ówczesne dino- zaury roślinożerne były dość dużymi zwierzętami. Aby złapać taką zdo- bycz, drapieżniki stosowały tak- tykę polowania w stadach. Obecnie podobną metodę wy - korzystują zwie rzęta takie jak wilki, które często polują na o wiele większe od nich łosie. Tak samo na równinach afrykań- skich grupy hien atakują potężne anty- lopy gnu. ŚLADY Z CONNECTICUT Na poczàtku XIX wieku, gdy ludzie nie mieli zbyt du˝ej wiedzy na temat dino- zaurów, farmerzy z Nowej Anglii w Stanach Zjednoczonych znajdowali Êlady trójpalczastych łap w triasowym piaskowcu u podnó˝a gór Appalachów, widocznych na zdj´ciu powy˝ej. Poczàtkowo sàdzono, ˝e Êlady te pozo- stawiły ogromne ptaki, które zamiesz- kiwały te regiony przed biblijnym poto- pem. DziÊ wiemy, ˝e tropy te nale˝ały do stad dinozaurów, prawdopodobnie celofyzów. TRIAS 252–201 mln lat temu DOLNA / ÂROD KO WA JURA 201–163 mln lat temu GÓRNA JURA 163–146 mln lat temu DOLNA KREDA 146–100 mln lat temu GÓRNA KREDA 100–65 mln lat temu 12 ŚLADY PTAKÓW I DINOZAURÓW Ptaki i dinozaury sà tak blisko spokrewnione, ˝e pomylenie odcisków ich łap nie powinno dziwiç. W seriach skał juraj- skich i kredowych na zboczach Gór Skalistych na zachód od Denver w USA mo˝na znaleêç skamieniałe odciski łap zarów- no dinozaurów, jak i ptaków. Tropy ptaków mo˝na odró˝niç od tych pozostawionych przez dinozaury po wi´kszym roz- stawie palców – około 90° (w przypadku dinozaurów to około 45°). W tropach ptaków wyró˝nia si´ cz´sto czwarty palec zwrócony do tyłu. U dinozaurów ten czwarty palec był zazwyczaj umieszczony doÊç wysoko i nie dotykał ziemi. D I N O Z A U R P T A K JE DEN ŚWIAT Pod koniec triasu i na poczàtku jury Êwiat miał kształt zupełnie inny od dzisiejszego. Wszystkie kontynenty były ze sobà połàczone w jeden superkontynent, tak wi´c zwierz´ta mogły swobodnie migrowaç. Dlatego te˝ w Connecticut i Nowym Meksyku w USA znajdowane sà pozostałoÊci niemal identycznych zwierzàt z tymi w Zimbabwe na kontynencie afrykaƒ- skim odległym o tysiàce kilometrów. SYNTARS W 1972 roku odkryto stanowisko skamieniałoÊci w Rodezji (obec- nie Zimbabwe). Masa koÊci zalegała w warstwie luênych osadów rzecznych wciÊni´tej mi´dzy skały powstałe z piasków pustynnych. Szczàtki te nale˝ały do stada niewielkich mi´so˝ernych dinozaurów w ró˝nym wieku i ró˝nej wielkoÊci. Prawdopodobnie uton´ły one, przechodzàc przez koryto rzeczne, w błyskawicznej powodzi wywołanej gwałtownà ulewà. Zauwa˝ono wów- czas, ˝e te mi´so˝erne dinozaury – zwane syntarsami – były zbudowane iden- tycznie jak celofyz. DziÊ wiadomo, ˝e syntars nale˝y do rodziny celofyzów. CELOFYZ Pochodzàcy z dolnego triasu celofyz był zwierz´ciem mi´so˝ernym mierzàcym około trzech metrów. W latach 40. XX wieku w Nowym Meksyku odkryto skamieniałe szczàtki całej grupy tych dinozau- rów, które zgin´ły prawdopodobnie w wyniku suszy. Poniewa˝ zwierz´ta te ˝yły i zgin´ły razem, wydedukowano, ˝e przemiesz- czały si´ w grupach lub stadach. Gdy odkryto w okolicach ˝ołàdka jednego z dorosłych osobników szkielet młodego, podejrzewano je o kanibalizm. Dokładna analiza tych szczàtków wykazała jednak, ˝e nale˝ały one do mniejszego gada, nie do celofyza. 13
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Encyklopedia dinozaurów
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: