Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00772 010727 7473011 na godz. na dobę w sumie
Etyka adwokacka. Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury - ebook/pdf
Etyka adwokacka. Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 147
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8202-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jesteś aplikantem adwokackim lub ukończyłeś aplikację i przygotowujesz się do końcowego egzaminu prawniczego?

Oto publikacja, którą musisz mieć każdego dnia pod ręką w trakcie aplikacji adwokackiej oraz aby zdać egzamin adwokacki w 2016 r., na którym po raz pierwszy pojawi się zadanie z etyki adwokackiej.

Jest to pierwsze kompleksowe opracowanie orzecznictwa dyscyplinarnego adwokatury, zarówno Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, jak i Wyżej Komisji Dyscyplinarnej oraz Sądu Najwyższego.

Pozycja szczególnie przydatna także dla adwokatów, ponieważ pozwala zrozumieć praktyczną stronę stosowania Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu w codziennej pracy adwokata. Stanowi pomocne narzędzie również w pracy rzeczników i sędziów dyscyplinarnych oraz źródło informacji dla wszystkich zainteresowanych etyką prawniczą.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

AplikAcje prAwnicze OrzecznictwO Katarzyna Korczyńska Radosław Baszuk Etyka adwokacka Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury 2. wydanie C.H.Beck Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury Etyka adwokacka W serii Aplikacje Prawnicze polecamy: S. Jaworski, J. Ablewicz, T. Sadurski EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 1. AKTA CYWILNE I KARNE, wyd. 6 M. Kołakowski, D. Kupryjańczyk, M. Rojewski, E. Stawicka, G. Witczak EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 2. AKTA GOSPODARCZE I ADMINISTRACYJNE, wyd. 6 K. Gorzelnik EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 3. KAZUSY PRZYGOTOWUJĄCE DO EGZAMINU ADWOKACKIEGO I RADCOWSKIEGO, wyd. 3 A. Matuszewska, B. Morawska, K. Prusak-Górniak, A. Szymańska EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 4. WZORY PISM Z KOMENTARZAMI, wyd. 6 S. Jaworski APELACJE CYWILNE I KARNE. 69 WZORÓW PISM, wyd. 4 Z. Kapiński APELACJE KARNE. ZAGADNIENIA PRAKTYCZNE, AKTA I KAZUSY, wyd. 3 www.ksiegarnia.beck.pl Katarzyna Korczyńska Radosław Baszuk Etyka adwokacka Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury 2. wydanie Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2016 Etyka adwokacka. Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury 2. wydanie Stan prawny: styczeń 2016 r. Wydawca: Joanna Ablewicz Redakcja: Justyna Witas Korekta: Monika Materska Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Opinie zawarte w niniejszej publikacji wyrażają osobisty punkt widzenia Autora. Wydawnictwo C.H.Beck nie ponosi odpowiedzialności za zawarte w niej informacje. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: Totem, Inowrocław ISBN 978-83-255-8201-2 ISBN e-book 978-83-255-8202-9 Spis treści Wstęp ………………………………………………………………………………………… VII Wykaz skrótów ……………………………………………………………………………… XXXI Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks etyki adwokackiej) …… 1 3 Rozdział I. Przepisy ogólne ……………………………………………………………… Rozdział II. Wykonywanie zawodu ……………………………………………………… 33 65 Rozdział III. Stosunek do sądu i innych organów, przed którymi występuje adwokat … 75 Rozdział IV. Stosunek do kolegów ……………………………………………………… 85 Rozdział V. Stosunek do klientów ……………………………………………………… Rozdział VI. Praca w samorządzie. Stosunek do władz adwokatury …………………… 99 Rozdział VII. Przepisy końcowe ………………………………………………………… 113 V Wstęp Krytycyzm wobec etyki prawniczej opiera się na poglądzie, że pełni ona funkcje odmienne od deklarowanych. W wersji radykalnej teza ta głosi, że etyka prawni- cza to ideologia służąca realizacji interesów społecznej grupy prawników oraz in- strument dominacji nad innymi grupami społecznymi, w szczególności klientami. W wersji pośredniej odnajdujemy pogląd, że etyka prawnicza próbuje godzić ze sobą elementy, które są nie do pogodzenia w nowoczesnych społeczeństwach. Przejawia się to m.in. w sprzeczności między zastosowaniem zasad etyki jedynie do prawni- ków a deklarowaniem ich uniwersalnego charakteru oraz między poszukiwaniem jednoznacznych rozwiązań typowych dla prawa a stawianiem dylematów etycznych przed racjonalną i odpowiedzialną jednostką. Stanowisko umiarkowane przekonuje, że etyka prawnicza ma charakter stosowany, z jednej strony na gruncie wielkich teo- rii etycznych formułuje ogólne zasady etyki, z drugiej natomiast badając rożne prak- tyki społeczne, systematyzuje występujące w nich dylematy moralne i próbuje je rozwiązywać przy pomocy zasad. Nie pretenduje do zbudowania dziedziny wiedzy, która w sposób systematyczny wykładałaby normy postępowania, zakłada jednak, że ogólna refleksja w zakresie etyki prawniczej jest możliwa i potrzebna. Najpełniejszą akceptację dla etyki prawniczej wyrażają ujęcia tego zjawiska, które można określić jako teorie etyki prawniczej – teorię etyki sytuacyjnej prawni- ka oraz wielopłaszczyznową teorię etyki prawniczej. Pierwsza opiera się na założe- niu obiektywnego istnienia wartości i istnieniu korporacji prawniczej jako podmio- tu, druga przyjmuje założenie uniwersalnej odpowiedzialności moralnej prawników za prawo rozumiane jako praktykę społeczną. Obie traktują etykę zawodową jako dziedzinę wykraczającą poza zadania etyki stosowanej. Zauważają, że dostosowanie ogólnych zasad etycznych do specyfiki praktyki prawa rzadko poprzestaje jedynie na formułowaniu dylematów i wskazówek w jaki sposób sobie z nimi radzić. Może ona bowiem osiągnąć to, co w skali całego społeczeństwa jest coraz mniej możliwe, tj. wypracować zbiory obowiązków zawodowych, które służą realizacji wartości. W ten sposób spełnia dwie bardzo istotne funkcje każdej etyki: reguluje postępowa- nie ludzi oraz jest źródłem ich tożsamości. Nie jest więc jedynie etyką stosowaną, lecz odrębnym szczególnym sposobem funkcjonowania moralności we współcze- VII Wstęp snych społeczeństwach1. Wśród problemów etyki prawniczej szczególne miejsce zajmuje zagadnienie statusu kodeksów etyki zawodowej i zasadności ich tworzenia. Kodyfikacja etyki zawodów prawniczych w zasadzie już się dokonała. Oprócz Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, który w swojej pierwszej po- staci został przyjęty przez Naczelną Radę Adwokacką w 1961 r., a który dziś obo- wiązuje w wersji przyjętej w 1998 r., w ostatnich latach uchwalano m.in. w 1987 r. pierwsze Zasady Etyki Zawodu Radcy Prawnego, które w 2008 r. zostały zastąpione przez Kodeks Etyki Radcy Prawnego, w 1997 r. Kodeks Etyki Zawodowej Nota- riusza, w 2002 r. Zbiór Zasad Etycznych Prokuratora oraz Zbiór Zasad Postępowa- nia Sędziów, w 2003 r. Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Sędziów, wreszcie w 2012 r. Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Prokuratorów. Adwokatura jako pierwsza nadała zasadom etyki zawodowej usystematyzowa- ny charakter, uznając ich znaczenie i rolę dla właściwego wykonywania zawodu adwokata, jego postrzegania przez sądy oraz innych uczestników wymiaru sprawie- dliwości, w opinii publicznej oraz relacji wewnątrzśrodowiskowych. Droga, która doprowadziła do nadania zasadom etyki i godności zawodu dzisiejszej rangi była jednak – zapewne właśnie z powodu pionierskiego charakteru tych działań – drogą najdłuższą i zapewne najtrudniejszą. Do 1961 r. nie istniał żaden sformalizowany zbiór, wykaz czy też katalog przewi- nień przeciwko zasadom etyki adwokackiej lub godności zawodu adwokata. Mimo to, akty prawne tworzące ustrój adwokatury przewidywały odpowiedzialność dys- cyplinarną za tego rodzaju przewinienia. Dekret Naczelnika Państwa z 24.12.1918 r. w przedmiocie statutu tymczasowego Palestry Państwa Polskiego regulował odpo- wiedzialność dyscyplinarną m.in. za „wykroczenia przeciwko honorowi i godności stanu adwokackiego”, rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 7.10.1932 r. – Prawo o ustroju adwokatury – za „uchybienie godności stanu adwokackiego”, ustawa z 4.5.1938 r. – Prawo o ustroju adwokatury – za „uchybienie godności stanu”, wreszcie ustawa z 27.6.1950 r. o ustroju adwokatury – za „postępowanie sprzeczne z zasadami słuszności lub godności”. Pierwsze próby opisania zasad etyki adwokackiej podjęto już u schyłku XIX w. W 1886 r. opracowany został przez adwokatów A. Suligowskiego, S. Bełzę, J. Ben- zefa i A. Preisa tzw. kwestionariusz do etyki obrończej2. Na zjeździe adwokatów polskich we Lwowie w 1914 r. adwokat A. Mogielnicki przedstawił referat postulu- jący powołanie komisji celem zebrania w całość zasad etyki adwokackiej oraz tezy mające stanowić podstawę przyszłego opracowania3. Uchwała Ogólnego Zjazdu 1 P. Skuczyński, Główne kierunki rozwoju etyki prawniczej w Polsce, [w:] 10 lat Studenckiego Stowa- rzyszenia Etyki Prawniczej, Warszawa 2011. 2 Z. Krzemiński, Z historii prac nad kodyfikacją zasad etyki adwokackiej, Pal. 1968, z. 11. 3 J. Basseches, I. Korkis, Ustrój adwokatury, Lwów 1938, s. 8. VIII Wstęp Adwokatury Polskiej z 1919 r. zalecała ograniczenie prac w kwestiach etycznych do stworzenia księgi zasadniczych orzeczeń dyscyplinarnych. Dyskusja nad zagadnie- niem opracowania zasad etyki adwokackiej tocząca się w latach 1929–1935 w Izbie Warszawskiej, zwieńczona uchwałą Rady Adwokackiej w Warszawie z 1.10.1935 r. o powołaniu komisji, która miała się zająć opracowaniem zasad etyki, nie była wol- na od kontrowersji. Dowodem tego niech będzie zapis jednego z głosów w dyskusji: „ani godność, ani honor w ramki przepisów i paragrafów ująć się nie dadzą”. Final- nie uchwała Rady Adwokackiej w Warszawie stwierdzała, że „kodyfikacja zasad etyki adwokackiej z natury rzeczy musiałaby wkraczać nieraz w dziedzinę ustalania tych czy innych zasad, tak iż w tej dziedzinie kodyfikacja nie wydaje się możliwa, natomiast możliwe jest i wysoce pożądane zebranie i wydanie w sposób systema- tyczny zasad etyki zawodowej, ustalonych już dotychczas przez organ samorządu adwokackiego, a rozsianych – między innymi – w szeregu orzeczeń i uchwał Na- czelnej Rady Adwokackiej, SN oraz sądów dyscyplinarnych izb adwokackich”4. Swoistą funkcję zbioru zasad etycznych pełniła w ostatnich latach II Rzeczy- pospolitej oraz w latach powojennych obszerna monografia „Ustrój adwokatu- ry polskiej oraz Zasady etyki adwokackiej” autorstwa adwokatów J. Bassechesa i I. Korkisa wydana w 1938 r. we Lwowie przez Bibliotekę Wydawnictw Praw- niczych, stanowiąca przegląd i wszechstronny zapis orzecznictwa dyscyplinarne- go adwokackich sądów dyscyplinarnych i SN oraz uchwał organów adwokatury. Opisywała ona szczegółowo zagadnienia stosunku adwokata do klienta, stosunków wzajemnych między adwokatami, zasad koleżeństwa, zachowania i obowiązków adwokata wobec władz izbowych, zachowań przed sądami i władzami administra- cyjnymi, wolności słowa i jej granic, zachowania adwokata w przypadku zarzucenia mu przestępstwa lub innych przewinień, powinności adwokata jako kuratora, syndy- ka upadłości, zarządcy sądowego i sędziego polubownego. Monografia obejmowała także problematykę zakazu reklamy, werbowania klientów, organizacji kancelarii adwokackiej, pracy w przemyśle lub handlu, zajęć nielicujących z godnością stanu adwokackiego. Opisywała stosunek adwokata do aplikanta, powinności i obowiązki aplikanta, wreszcie kwestie dotyczące życia codziennego i towarzyskiego adwokata oraz powinności adwokata jako kontrahenta umów5. W 1958 r. Naczelna Rada Adwokacka powołała komisję pod przewodnictwem adwokata S. Janczewskiego, której celem było przygotowanie projektu zbioru zasad etyki adwokackiej. W 1959 r. adwokat S. Janczewski opublikował w Palestrze cykl artykułów dotyczących zasad etyki adwokackiej pod tytułem „Godność zawodu”, 4 J. Nowodworski, W sprawie kodeksu etyki adwokackiej?, Gazeta Sądowa Warszawska 1936, Nr 7; Z. Krzemiński, Etyka Adwokacka. Teksty. Orzecznictwo. Komentarz, Warszawa 2008, s. 24–25. 5 J. Basseches, I Korkis, Ustrój adwokatury, Lwów 1938; A. Bąkowski, A jednak etyka adwokacka, Pal. 2008, z. 11–12. IX Wstęp zebranych następnie i wydanych w odrębnej publikacji „Godność zawodu adwokac- kiego”6. Opracowany przez komisję i przyjęty przez Naczelną Radę Adwokacką projekt zbioru zasad został opublikowany i poddany dyskusji środowiskowej. Zwyciężył pogląd o nadaniu zbiorowi zasad roli swoistego przewodnika, drogowskazu etyczne- go, wytycznych na wypadek sytuacji konfliktowych, nie zaś normatywnej i wyczer- pującej regulacji. Uchwałą z 25.10.1959 r. Zjazd Adwokatury polecił Wydziałowi Wykonawczemu NRA opracowanie ostatecznego tekstu ze zmianą nazwy „kodeks” na „zbiór zasad”. Ostateczny tekst Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Za- wodu uchwalony został na posiedzeniu Naczelnej Rady Adwokackiej 6–7.5.1961 r.7 W następnych latach (1970, 1987, 1993) Zbiór ten był trzykrotnie nowelizowany. Opierając się na wzorcach Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu z 1961 r., Naczelna Rada Adwokacka 10.10.1998 r. uchwałą Nr 2/XVIII/98 przyjęła nowy „Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokac- kiej)”. Był on następnie nowelizowany uchwałami NRA Nr 32/2005 z 19.11.2005 r. oraz Nr 33/2011–54/2011 z 19.11.2011 r. Jednolity tekst Zbioru Zasad Etyki Adwo- kackiej i Godności Zawodu (Kodeksu Etyki Adwokackiej) ogłoszony został przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej obwieszczeniem z 14.12.2011 r.8. Ustawa z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze przewiduje odpowiedzialność dyscyplinarną m.in. za „postępowanie sprzeczne z zasadami etyki lub godnością zawodu”. Uważa się za nie postępowanie zaprzeczające zachowaniu uwzględniają- cemu nakazy i zakazy wynikające z ogólnie obowiązujących norm etycznych oraz norm odnoszących się do osób wykonujących zawód adwokata, poniżające w opinii publicznej, podrywające zaufanie do zawodu. Delikty dyscyplinarne muszą być i są ustawowo niedookreślone z uwagi na obiektywną niemożność stworzenia katalogu zachowań zagrażających należytemu wykonywaniu obowiązków zawodowych czy zachowaniu godności zawodu. Na gruncie prawa dyscyplinarnego nie obowiązuje zasada nullum delictum sine lege, w znaczeniu ścisłej oznaczoności w ustawie czynu będącego podstawą odpowie- dzialności9. Nie oznacza to jednak, że do zastosowania odpowiedzialności dyscy- plinarnej wystarczające jest ogólne obwinienie o zachowanie sprzeczne z zasadami etyki lub godnością zawodu, bez skonkretyzowania sprzeczności czynu z zachowa- 6 S. Janczewski, Godność zawodu, Pal. 1959, z. 6–10; Z. Krzemiński, Etyka Adwokacka. Teksty. Orzecznictwo. Komentarz, Warszawa 2008, s. 26–27. 7 Z. Krzemiński, Nowy Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, Pal. 1970, z. 3; tenże, Etyka Adwokacka. Teksty. Orzecznictwo. Komentarz, Warszawa 2008, s. 28. 8 Obwieszczenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z 14.12.2011 r. w sprawie ogłoszenia jed- nolitego tekstu Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej). 9 Wyr. SN z 5.6.2014 r., SNO 22/14, Legalis. X Wstęp niem pożądanym, określonym w przepisach regulujących wykonywanie zawodu albo powszechnie przyjmowanymi standardami w sferze ogólnych zasad etycznych i moralnych związanych z zawodem10. Podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata jest art. 80 PrAdw, w któ- rym określono zachowania adwokatów i aplikantów adwokackich podlegające od- powiedzialności dyscyplinarnej, albowiem materialnoprawna podstawa przypisania odpowiedzialności dyscyplinarnej, tak jak każdej odpowiedzialności represyjnej, musi być oparta w przepisie rangi ustawowej, a jedynie ewentualnie uzupełniona o przepisy podustawowe albo zawarte w uchwałach organów korporacyjnych11. Przepisy o charakterze uchwał organów samorządu zawodowego nie stanowią samo- istnej materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności o charakterze represyjnym, a więc także i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Także zapisy zawarte w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu nie stanowią podstawy odpowiedzial- ności dyscyplinarnej o charakterze represyjnym12. Z wymienionych w art. 80 PrAdw podstaw odpowiedzialności dyscyplinarnej, trzy pierwsze mają charakter blankieto- wy, nie pozwalają zatem na samoistne ustalenie, czy określone zachowanie wypełnia ustawowe znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Dla przyjęcia odpowiedzialno- ści dyscyplinarnej konieczne jest nie tylko określenie, w której z wymienionych po- staci sąd dyscyplinarny upatruje podstaw odpowiedzialności obwinionego, ale także wskazanie normy konkretyzującej, i tak – w wypadku postępowania sprzecznego z prawem – wskazania konkretnego przepisu prawa naruszonego przez adwokata, w wypadku drugiej i trzeciej z podstaw – wskazania naruszenia obowiązku zawodo- wego lub zasady albo obowiązku o charakterze etycznym. Artykuł 80 PrAdw nie przewiduje odpowiedzialności dyscyplinarnej za postę- powanie sprzeczne z uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej „Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej)”, ale za postępowa- nie sprzeczne z „zasadami etyki lub godnością zawodu”. Postępowanie sprzeczne z zasadami etyki lub godnością zawodu, to postępowanie zaprzeczające zachowa- niu uwzględniającemu nakazy i zakazy wynikające z ogólnie obowiązujących norm etycznych, poniżające w opinii publicznej, podrywające zaufanie do zawodu, także uregulowane w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, ale też wy- nikające z historycznie ukształtowanego zwyczaju, norm zwyczajowo przyjętych przez środowisko adwokackie, wreszcie potwierdzone konsekwentną linią orzecz- nictwa sądów dyscyplinarnych13 – a zatem pojęcie znacznie wykraczające poza zbiór zapisów uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej (ZZEAiGZ KEA). 10 Wyr. SN z 8.6.2009 r., SDI 4/09, Legalis. 11 Wyr. SN z 15.7.2010 r., SDI 12/10, OSNKW 2011, Nr 3, poz. 25. 12 Wyr. SN z 29.10.2009 r., SDI 22/09, OSN-SD 2009, poz. 132. 13 Wyr. SN z 15.7.2010 r., SDI 12/10, OSNKW 2011, Nr 3, poz. 25. XI Wstęp Konsekwencją wskazania w art. 80 PrAdw alternatywnych podstaw odpowie- dzialności dyscyplinarnej oraz zasady opierania tej odpowiedzialności na przepisie rangi ustawowej przy posiłkowej i konkretyzującej roli aktów o charakterze pod- ustawowym oraz aktów wewnętrznych, tak na etapie formułowania zarzutu prze- winienia dyscyplinarnego, jak i na etapie orzekania, jest konieczność dokonywania precyzyjnego opisu czynu uznawanego za delikt dyscyplinarny i wskazania, która z podstaw odpowiedzialności dyscyplinarnej ma zastosowanie w konkretnej spra- wie. Kodyfikacja zasad etyki w znaczeniu normatywnym jest zatem zadaniem obiek- tywnie niemożliwym. Wbrew mylącej istotnie nazwie drugiego członu uchwały Na- czelnej Rady Adwokackiej z 1998 r., nie jest ona kodeksem w znaczeniu normatyw- nym, albowiem nie reguluje w sposób całościowy i wyczerpujący całej dziedziny zalecanych lub zakazanych zachowań adwokatów. Przesądzają o tym choćby zapisy § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 ZZEAiGZ14 oraz oczywistość stwierdzenia, że etyka adwokacka jest całkowicie spójna z ogólnymi normami etycznymi, jest ich rozwinięciem i wpi- saniem w specyfikę zawodu adwokata i jego podstawy15. Kodeks etyki adwokackiej wskazuje na powszechnie obowiązujące normy etyczne jako źródło zasad etyki adwokackiej (§ 1 pkt 1). Definiuje naruszenie god- ności zawodu jako postępowanie mogące poniżać adwokata w opinii publicznej lub podrywające zaufanie do adwokata (§ 1 pkt 2), zatem sprzeniewierzające się po- wołaniu zawodowemu, wywołujące moralny bądź obyczajowy sprzeciw i potępie- nie, społecznie nieakaceptowalne. Jednoznacznie wskazuje na obowiązek zachowań etycznych i godnych nie tylko podczas działalności zawodowej, ale także w sferze publicznej oraz w życiu prywatnym, przewidując odpowiedzialność dyscyplinarną za uchybienia we wszystkich tych sferach (§ 4). Dalsze jego postanowienia odnoszą się już do zasad wykonywania zawodu, stosunku do sądu i innych organów, przed którymi adwokat występuje, klientów, kolegów i władz adwokatury. Zapisy Zbio- ru, choć w tym zakresie najbardziej rozbudowane, nie zawierają jednak katalogu wszystkich zalecanych lub zakazanych zachowań w sferze wykonywania zawodu i nawiązywanych przy jego wykonywaniu relacji. Nie zawierają zapisów szczegó- łowych odnoszących się do sfery aktywności publicznej oraz życia prywatnego, po- przestając na ogólnym zakazie uchybiania etyce i godności zawodu także w nich. Powinność zachowań zgodnych z zasadami etyki oraz strzeżenia godności zawodu nie jest ograniczona do sytuacji uregulowanych w ZZEAiGZ, o czym wprost stano- wi § 2 Zbioru. Nie jest przecież jednak tak, że w każdej sytuacji odpowiedź na ewen- tualne dylematy etyczne adwokata odnajdziemy w wymienionych w nim źródłach. Zmienia się system prawny, w którym funkcjonuje adwokatura. Zmienia się sama 14 Orz. WSD z 26.4.2014 r., WSD 17/14. 15 J. Naumann, Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu. Komentarz, Warszawa 2012, s. 8. XII Wstęp adwokatura. Zmieniają się oczekiwania społeczne i środowiskowe, także w kwe- stiach deontologicznych. To naturalny proces. Nie oznacza przewartościowania czy negacji niezmiennych, podstawowych dla adwokatury wartości i zasad. Stawia nas jednak przed nowymi wyzwaniami, wskazuje na obszary do tej pory nieopisane lub takie, którym nie poświęcano wymaganej uwagi. W tych kwestiach możemy nie znaleźć odpowiedzi w przywołanych wyżej źródłach zasad etyki i godności zawodu. W takich sytuacjach adwokat, mając na uwadze charakter wykonywanego zawodu zaufania publicznego oraz przynależne do zawodu poczucie godności, przysługujące mu prawa i ciążące na nim obowiązki, winien kierować się własnym sumieniem, za- sadami uczciwości, przyzwoitości i dobrego wychowania. Z drugiej strony jednak, znajomość zasad etyki i godności zawodu, uchwał władz adwokatury, orzecznictwa dyscyplinarnego i norm zwyczajowo przyjętych w środowisku, nawet jeśli nie po- może wprost w rozwiązaniu konkretnego dylematu etycznego, bez wątpienia po- zwoli odnaleźć cenne wskazówki interpretacyjne pomocne w jego rozstrzygnięciu. Napięcie między pełnioną rolą zawodową a poczuciem moralnej odpowiedzial- ności dostrzegalne jest wyraźnie także w zaawansowanych debatach dotyczących etyki prawniczej. Na poziomie normatywnej etyki adwokatów i radców prawnych proponuje się różne rozwiązania w postaci określenia wizji tej etyki. Jedną z możli- wości jest tzw. deprofesjonalizacja, a więc takie ujęcie, w którym powinności etyki ogólnej są wbudowane w role zawodowe. Nie mogą zatem powstać między nimi sprzeczności, a jeśliby jednak tego typu dylematy powstawały, należy je rozwiązy- wać kierując się ogólnym poczuciem moralnej odpowiedzialności. Prawnik powi- nien więc oceniać swojego klienta, jego cele oraz przyjmowaną strategię postępowa- nia prawnego, kierować się troską o niego i starać się wpłynąć na jego postępowanie. Drugi sposób, tzw. depersonalizacja, to przyznanie pierwszeństwa powinnościom wynikającym z roli zawodowej. Konieczne jest więc powściąganie czy zredukowa- nie poczucia moralnej odpowiedzialności, które staje się elementem sfery prywat- nej. Prawnik jest w tym wypadku jak lekarz, który pomaga swojemu pacjentowi, niezależnie od tego, jak ocenia jego postępowanie, jako neutralny ekspert. Trzecią możliwością jest uznanie, że konfliktów w życiu zawodowym nie da się wyelimino- wać, tak jak nie da się wyeliminować elementu zawodowego kosztem indywidualnej moralności i odwrotnie. Ich godzenie odbywa się poprzez dyskursy etycznozawodo- we, a prawnik jawi się tu jako zaangażowany obywatel16. Samorządne sądownictwo dyscyplinarne stanowi podstawową gwarancję nieza- leżności adwokatury, tym samym zaś gwarancję należytego wykonywania czynno- ści zawodowych przez każdego z adwokatów w sposób wolny od ingerencji władzy publicznej. Model postępowania dyscyplinarnego, który w największym uproszcze- 16 P. Skuczyński, Problem zakresu odpowiedzialności moralnej profesjonalistów i jego zastosowanie w etyce prawniczej, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Iuridica 2015, Nr 74. XIII Wstęp niu można opisać jako dwuinstancyjne postępowanie quasi-sądowe przed organami składającymi się wyłącznie z adwokatów, poddane kontroli sądowej sprawowanej przez Sąd Najwyższy, funkcjonuje w sposób co do istoty niezmienny od 1918 r. do dnia dzisiejszego. Wyjątkiem w ciągłości tej tradycji, co polecić należy uwadze zwo- lenników tzw. upaństwowienia postępowań dyscyplinarnych zawodów prawniczych poprzez powierzenie ich sądom powszechnym i prokuraturze, z racji oczywistych uwarunkowań historycznych i politycznych, są jedynie lata 1950–1956. Podstawo- we zasady i instytucje proceduralne przewidziane na przestrzeni już blisko 100 lat przez poszczególne akty normatywne dotyczące adwokatury wykazywały daleko idące podobieństwa. Obowiązujące rozwiązania ustawowe dotyczące sądownictwa dyscyplinarnego uznane zostały przez Trybunał Konstytucyjny za zgodne z ustawą zasadniczą17. Zasadnym wydaje się być twierdzenie, że obowiązujący obecnie mo- del postępowania dyscyplinarnego ma swoje źródła w wieloletniej tradycji samej Adwokatury i doświadczeniu legislacyjnym ustawodawcy. Dekret Naczelnika Państwa z 24.12.1918 r. w przedmiocie statutu tymczaso- wego Palestry Państwa Polskiego18 przewidywał, że rada adwokacka do przepro- wadzenia postępowania dyscyplinarnego wyłaniała z pośród siebie sąd dyscypli- narny, którego organizację określał regulamin. Wyłoniony przez radę adwokacką sąd dyscyplinarny składał się z przewodniczącego i 6 członków. Przewodniczącym sądu dyscyplinarnego był dziekan, jego zastępca lub najstarszy wiekiem członek kompletu orzekającego. Obowiązkiem przewodniczącego było zwoływanie posie- dzeń sądu dyscyplinarnego, kierowanie postępowaniem dyscyplinarnym i rozprawą oraz dbałość o to, ażeby sprawy dyscyplinarne „szybko, rzeczowo i wyczerpująco załatwiane były”. Sąd dyscyplinarny nie był krępowany żadnymi innymi formami postępowania oprócz wskazanych w statucie sądu. Orzekał na podstawie swobod- nej oceny dowodów i wyników rozprawy. Drugą instancję w sprawach dyscypli- narnych, dotyczących wyłącznie honoru i godności stanu adwokackiego, stanowił wyłaniany corocznie przez radę naczelną spośród jej członków sąd dyscyplinarny II instancji. Jako II instancja, w sprawach dotyczących obowiązków adwokata lub nadużyć pisma i słowa, utworzony został przy Sądzie Najwyższym tzw. senat dla spraw dyscyplinarnych adwokackich. Przewodniczącym i dwoma członkami senatu byli powoływani przez uchwałę połączonych izb SN sędziowie tegoż sądu, 3 po- zostałych członków i 3 zastępców wybierała corocznie rada naczelna adwokacka z pośród siebie. Spory o właściwość pomiędzy radą naczelną a senatem dla spraw dyscyplinarnych przy Sądzie Najwyższym rozstrzygał Sąd Najwyższy w izbach po- łączonych. 17 Wyr. TK z 25.6.2012 r., K 9/10, Dz.U. z 2012 r. poz. 760. 18 Dz.U. z 1918 r. Nr 22, poz. 75, data wejścia w życie 1.1.1919 r. XIV Wstęp Przepisy przechodnie Dekretu ograniczały zakres jego obowiązywania do ziem byłego zaboru rosyjskiego, stwierdzając jednocześnie, że jego moc ograniczona jest czasowo, do chwili przyjęcia ustawy organizującej adwokaturę na całym obszarze państwa polskiego. W 1922 r. jego moc obowiązująca rozszerzona została na Zie- mię Wileńską i tzw. Ziemie Wschodnie19. W międzyczasie znowelizowano przepisy austriackiej i pruskiej ordynacji adwokackiej oraz uchwalono ustawę z 18.7.1924 r. o adwokaturze w okręgach sądów apelacyjnych w Poznaniu i Toruniu oraz górnoślą- skiej części okręgu SA w Katowicach20. Unifikacja przepisów dotyczących ustroju Adwokatury dokonana została Roz- porządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 7.10.1932 r. – Prawo o ustroju ad- wokatury21. Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych powołane były sądy dyscy- plinarne izb adwokackich. Członkowie sądu dyscyplinarnego izby wybierani byli w głosowaniu tajnym przez walne zgromadzenie adwokatów izby. Rozporządzenie wprowadzało zasadę, że sądy dyscyplinarne są w zakresie orzecznictwa niezawisłe. Orzeczenia zapadały większością głosów, na podstawie swobodnej oceny dowodów i wyników postępowania. Sądami odwoławczymi były: Senat Dyscyplinarny przy Sądzie Najwyższym – jeżeli sprawa wszczęta została wskutek zawiadomienia sądu lub urzędu, albo jeżeli prokurator w sprawie tej działał w postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym izby lub złożył odwołanie, zaś we wszystkich pozostałych spra- wach Sąd Dyscyplinarny Odwoławczy przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. Senat Dyscyplinarny przy Sądzie Najwyższym orzekał w składzie 3 sędziów tego Sądu i 2 członków Naczelnej Rady Adwokackiej. Przewodniczył najstarszy służbą sędzia SN. Sąd Dyscyplinarny Odwoławczy przy Naczelnej Radzie Adwokackiej orzekał w składzie 5 członków wyznaczonych przez Naczelną Radę ze swego grona. Do postępowania odwoławczego miały odpowiednie zastosowanie przepisy o postępo- waniu przed sądem dyscyplinarnym izby. Zgodnie z kolejnym ustrojowym aktem prawnym, ustawą z 4.5.1938 r. – Prawo o ustroju adwokatury22, w sprawach dyscyplinarnych orzekały: sąd dyscyplinarny izby adwokackiej, Wyższy Sąd Dyscyplinarny oraz Izba do spraw Adwokatury. Sąd dyscyplinarny izby rozpoznawał wszystkie sprawy jako I instancja, jeżeli przepi- sy nie stanowiły inaczej. Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznawał jako I instancja sprawy członków organów ustawowych izb adwokackich, jako II i ostatnia instan- 19 Rozporządzenie Rady Ministrów z 23.6.1922 r. w przedmiocie rozciągnięcia na Ziemię Wileńską mocy obowiązującej dekretu z 24.12.1918 r. w przedmiocie Statutu tymczasowego Palestry Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 47, poz. 417); Rozporządzenie Rady Ministrów z 23.6.1922 r. w przedmiocie roz- ciągnięcia na Ziemie Wschodnie mocy obowiązującej dekretu z 24.12.1918 r. w przedmiocie Statutu tymczasowego palestry Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 47, poz. 416). 20 Dz.U. Nr 78, poz. 755. 21 Dz.U. Nr 86, poz. 733, data wejścia w życie 1.11.1932 r. 22 Dz.U. Nr 33, poz. 289, data wejścia w życie 12.5.1938 r. XV Wstęp cja rozpoznawał sprawy rozpoznawane w I instancji przez sądy dyscyplinarne izb, z wyjątkiem spraw rozpoznawanych w I instancji przez sądy dyscyplinarne izb, jeżeli w nich oskarżał lub wniósł środek odwoławczy prokurator. Izba do spraw Adwokatury rozpoznawała jako I i ostatnia instancja sprawy członków Naczelnej Rady Adwokackiej i Komisji Rewizyjnej przy tej Radzie, jako I i ostatnia instancja sprawy o wniesienie kasacji lekkomyślne lub w celu działania na zwłokę, wszczęte z inicjatywy SN, jako II i ostatnia instancja sprawy rozpoznawane w I instancji przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny, jako II i ostatnia instancja rozpoznawane w I instancji przez sądy dyscyplinarne izb, jeżeli w nich oskarżał lub wniósł środek odwoławczy prokurator. Spory o właściwość miejscową powstałe między sądami izb rozstrzygał Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Ze względu na ważny interes publiczny lub powagę stanu adwokackiego, Wyższy Sąd Dyscyplinarny – na wniosek rzecznika lub sądu właściwego – oraz Izba do spraw Adwokatury – na wniosek prokuratora – władne były przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu. Sądy dyscyplinarne były w zakresie orzecznictwa niezawisłe, rozstrzygały samodzielnie wszelkie nasuwające się zagadnienia prawne i wydawały swe orzeczenia na mocy przekonania, opartego na swobodnej ocenie dowodów. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie z 27.6.1950 r. o ustroju adwokatury23, w sprawach dyscyplinarnych orzekały wojewódzka komisja dyscyplinarna do spraw adwokatów, jako I instancja oraz Wyższa Komisja Dyscyplinarna do spraw adwoka- tów, jako II i ostatnia instancja. Pracami wojewódzkiej komisji dyscyplinarnej oraz Wyższej Komisji Dyscyplinarnej kierował prezes, którego powoływał i odwoływał Minister Sprawiedliwości. Wojewódzka komisja dyscyplinarna orzekała w komple- tach, składających się z 3 członków. Członkami kompletu orzekającego byli sędzia delegowany przez prezesa sądu apelacyjnego jako przewodniczący, delegat woje- wódzkiej rady narodowej i delegat rady adwokackiej. Od orzeczenia wojewódzkiej komisji dyscyplinarnej służyło odwołanie do Wyższej Komisji Dyscyplinarnej do spraw adwokatów. Wyższa Komisja Dyscyplinarna orzekała w składzie 3 członków – w tej liczbie jednego adwokata – powołanych przez Ministra Sprawiedliwości. Ad- wokata jako członka kompletu orzekającego powoływał Minister Sprawiedliwości spośród kandydatów przedstawionych przez Naczelną Radę Adwokacką. Minister Sprawiedliwości określał w drodze rozporządzenia szczegółowe przepisy o organi- zacji władz, powołanych do prowadzenia dochodzeń i orzekania w sprawach dyscy- plinarnych adwokatów oraz o trybie postępowania dyscyplinarnego. Od 1956 r.24 orzeczenia w sprawach dyscyplinarnych członków izby wydawały będące organami wojewódzkich izb adwokackich komisje dyscyplinarne, których członków wybierały walne zgromadzenia izb. Jako II i ostatnia instancja sprawy 23 Dz.U. Nr 30, poz. 275, data wejścia w życie 28.8.1950 r. 24 Ustawa z 19.11.1956 r. o zmianie ustawy o ustroju adwokatury (Dz.U. Nr 54, poz. 248). XVI Wstęp rozpoznawane w I instancji przez wojewódzkie komisje dyscyplinarne rozpozna- wała będąca organem adwokatury Wyższa Komisja Dyscyplinarna, której członków wybierał zjazd adwokatury. Od prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej Minister Sprawiedliwości, Prokurator Generalny i Wydział Wykonawczy Naczelnej Rady Adwokackiej mogli wnieść w ciągu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia rewizję z powodu pogwałcenia istotnych przepisów prawa lub oczywi- stej niesłuszności orzeczenia. Rewizję rozpoznawał Sąd Najwyższy. Rozwiązania analogiczne do przyjętych w 1956 r. przewidywała ustawa z 19.12.1963 r. o ustroju adwokatury25. Orzeczenia w sprawach dyscyplinarnych członków izby wydawały będące organami wojewódzkich izb adwokackich komisje dyscyplinarne, których członków wybierały zgromadzenia delegatów izb. Jako II i ostatnia instancja sprawy rozsztrzygane w I instancji przez wojewódzkie komisje dyscyplinarne rozpoznawała Wyższa Komisja Dyscyplinarna, której członków nie wybierał już jednak zjazd adwokatury, którego istnienia ustawa nie przewidywała, ale Naczelna Rada Adwokacka. Rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzecze- nia dyscyplinarnego mogli wnieść Minister Sprawiedliwości, Prokurator General- ny lub Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z powodu pogwałcenia istotnych przepisów prawa lub oczywistej niesłuszności orzeczenia. Rewizję nadzwyczajną rozpoznawał Sąd Najwyższy. Ustawa z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze26 przywróciła tradycyjne na- zewnictwo organom dyscyplinarnym adwokatury. W sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów i aplikantów adwokackich w I instancji orzekały sądy dyscyplinarne izb adwokackich, będące ich organami, których prezesów i członków wybierały zgromadzenia izb. Będący organem adwokatury Wyższy Sąd Dyscypli- narny, którego Prezesa i członków wybierał krajowy zjazd adwokatury, rozpoznawał jako instancja odwoławcza sprawy rozpoznawane w I instancji przez sądy dyscypli- narne. Rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego do SN mógł wnieść Minister Sprawiedliwości, Prokurator Generalny lub Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej z powodu pogwałcenia istotnych przepisów prawa lub oczywi- stej niesłuszności orzeczenia. Ta właśnie ustawa, po licznych nowelizacjach, reguluje w wymiarze ustrojowym i proceduralnym aktualny model postępowania dyscyplinarnego w adwokaturze. Sądownictwo dyscyplinarne w adwokaturze sprawują sądy dyscyplinarne izb ad- wokackich i Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Wyboru prezesów sadów dyscyplinarnych oraz członków i zastępców członków sądów dyscyplinarnych dokonują zgromadze- nia izb adwokackich. Wyboru prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz człon- 25 Dz.U. Nr 57, poz. 309, data wejścia w życie 1.1.1964 r. 26 T.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 635 ze zm. XVII Wstęp ków i zastępców członków Wyższego Sądu Dyscyplinarnego dokonuje Krajowy Zjazd Adwokatury. Wybory dokonywane są w głosowaniach tajnych przy nieograni- czonej liczbie kandydatów. Sądy dyscyplinarne są w zakresie orzekania niezawisłe. Rozstrzygają samodzielnie nasuwające się zagadnienia prawne i orzekają na mocy przekonania opartego na swobodnej ocenie całokształtu dowodów, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Sądy dyscyplinarne izb adwokackich rozpoznają wszystkie sprawy jako sądy I instancji, z wyjątkiem rozpoznawania odwołań od upomnienia dziekańskiego oraz odwołania od postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia postę- powania dyscyplinarnego lub o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje odwołania od orzeczeń wydanych w I instancji przez sądy dyscyplinarne izb adwokackich. Jest nadto sądem I i II instancji w sprawach dyscyplinarnych członków Naczelnej Rady Adwokackiej i okręgowych rad adwo- kackich. Rozpoznaje także inne sprawy przewidziane przepisami ustawy. Jest sądem odwoławczym we wszystkich tych wypadkach, w których odpowiednio stosowane w postępowaniu dyscyplinarnym przepisy Kodeksu postępowania karnego przewi- dują dewolutywną zaskarżalność postanowień i zarządzeń wydawanych w sądach izb adwokackich. Nadto, rozstrzyga spory o właściwość miejscową, wyznacza do rozpoznania konkretnych spraw inny sąd izbowy niż właściwy miejscowo, jeżeli nie może on z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, albo gdy wymagają tego względy celowości. Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w II instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej ka- sacja do SN. Rok 2014 przyniósł dwie nowelizacje przepisów Prawa o adwokaturze doty- czące odpowiedzialności dyscyplinarnej27. Pierwsza z nich, ustawa z 26.6.2014 r., reguluje konsekwencje wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia z adwokatury. Druga, uchwalona 7.11.2014 r., z uwagi na zakres wprowadzonych zmian i ich cha- rakter, w istotny sposób wpłynie na kształt postępowania dyscyplinarnego. Analiza rozwiązań przyjętych we wskazanych ustawach, w powiązaniu z zakresem zmian w Kodeksie postępowania karnego, pozwala na stwierdzenie, że mamy do czynienia z największą, od czasu uchwalenia ustawy – Prawo o adwokaturze z 1982 r., nowe- lizacją postępowania dyscyplinarnego. Łącznie oceniane konsekwencje obu noweli- 27 Ustawa z 26.6.2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 993), która weszła w życie 12.8.2014 r. oraz ustawa z 7.11.2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1778), która weszła w życie 25.12.2014 r. XVIII Wstęp zacji są dalej idące od zmian wprowadzonych nowelą z 29.3.2007 r.28. Zdecydowana większość dotyczy przepisów o charakterze ustrojowym i procesowym. Odnotować jednak należy istotne zmiany w przepisach prawa materialnego oraz przepisach wy- konawczych. Inicjatywa ustawodawcza, która zaowocowała nowelizacją z 7.11.2014 r., pod- jęta została przez Senat. W ocenie jej twórców prawidłowe i efektywne wywiązywa- nie się przez organy samorządów adwokackiego i radcowskiego z zadania sprawo- wania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP), uzależnione jest od istnienia sprawnych procedur dyscyplinarnych oraz silnej pozy- cji organów, do których obowiązków należy prowadzenie postępowania dyscypli- narnego. Senat zwrócił także uwagę na konieczność dostosowania organizacji oraz funkcjonowania samorządów zawodowych do zmian w liczebności ich członków. Jako przewidywany skutek nowelizacji wskazano usprawnienie i przyspieszenie postępowań dyscyplinarnych. Tak opisane cele nowelizacji wychodziły naprzeciw oczekiwaniom Krajowego Zjazdu Adwokatury wyrażonym w uchwale programo- wej z 23.11.2013 r.29. Zmianami o charakterze ustrojowym wprowadzonymi ustawą z 7.11.2014 r. są: nadanie rzecznikom dyscyplinarnym izb adwokackich oraz Rzecznikowi Dyscypli- narnemu Adwokatury statusu organów, określenie zadań rzeczników dyscyplinar- nych na poziomie ustawowym, przesądzenie roli zastępców rzeczników dyscypli- narnych oraz wydłużenie kadencji organów adwokatury i organów izb adwokackich, 28 Ustawa z 29.3.2007 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U. 2007 r. Nr 80, poz. 540) wprowadziła m. in. zasadę uregulowanie problematyki postępowania dyscypli- narnego wyłącznie w ustawie, w związku z czym uchylona została podstawa prawna do wydania aktu wykonawczego. Skutkowało to uchyleniem rozporządzenia z 23.7.1998 r. w sprawie postępowania dys- cyplinarnego w stosunku do adwokatów i aplikantów adwokackich. Do ustawy wprowadzono klauzulę ogólną, że w sprawach nieuregulowanych w – Prawie o adwokaturze do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, co miało zastąpić wielokrotne ode- słania do przepisów kodeksowych występujące dotychczas. Przewidziane zostało, obok istniejącego uprawnienia do polecenia wszczęcia dochodzenia, uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do polecenia wszczęcia postępowania przed sądem dyscyplinarnym. Ministrowi Sprawiedliwości przyznano prawo odwołania od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne. Uregulowano kwestię składu sądu dyscyplinarnego, zmieniono przepisy o jego właściwości rzeczowej oraz przepisy dotyczą- ce postępowania wykonawczego. Nowelizacja, uprawniająca Ministra Sprawiedliwości do polecenia wszczęcia postępowania przed sądem dyscyplinarnym, uznana została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 1.12.2009 r. (K 4/08), za niezgodą z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP. 29 Krajowy Zjazd Adwokatury w pkt VIII uchwały programowej z 23.11.2013 r., uznając zachowa- nie kompetencji Adwokatury do kształtowania podstaw odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów oraz do realizowania funkcji ścigania dyscyplinarnego i orzecznictwa w sprawach dyscyplinarnych za istotę samorządności, zwrócił uwagę na konieczność działań mających na celu stworzenie instytucjo- nalnych i organizacyjnych warunków usprawnienia oraz przyspieszenia postępowania dyscyplinarnego (http://wwww.nra.pl/dokumenty/Uchwala_programowa_KZA_2013.pdf). XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Etyka adwokacka. Wybór orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: