Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00352 005621 13069087 na godz. na dobę w sumie
Etyka adwokacka i radcowska. Komentarz orzecznictwo i kazusy. Wydanie 2 - ebook/pdf
Etyka adwokacka i radcowska. Komentarz orzecznictwo i kazusy. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 614
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-812-8110-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Drugie wydanie opracowania komentarzowego zawiera nowe spojrzenie na kwestie etyczne zawodu adwokata i radcy prawnego. Są to zawody zaufania publicznego, podlegające szczególnemu reżimowi prawnemu i deontologicznemu, co ma związek z funkcją społeczną i sprofesjonalizowaniem obydwu zawodów. Funkcja ta polega na świadczeniu pomocy prawnej według zastanych i współtworzonych między innymi przez praktykę prawniczą wzorców określonej kultury prawnej. Profesjonalista, który pełni taką funkcję, powinien mieć świadomość wagi prezentowanych postaw etycznych wobec prawa dla kształtowania tej kultury. Powinien wykonywać swój zawód w sposób uczciwy i etyczny, bowiem nawet sprawiedliwe prawo staje się niemoralne wtedy, gdy stosuje je prawnik nieuczciwy i niemoralny. Prawo i rozumiejący je jurysta tworzą swoistą jedność; prawnik nadaje znaczenie tekstom prawa jako podmiot etyczny, uczestnik kultury prawnej i dyskursu prawniczego.

Członkowie samorządu adwokackiego i radcowskiego przy wykonywaniu zawodu podlegają obowiązującemu prawu, zasadom deontologicznym oraz regulaminom wykonywania zawodu. Elementy te łącznie tworzą etos zawodu adwokata i radcy prawnego, mający wpływ na zawodowe zachowania tych prawników oraz na społeczne postrzeganie profesji adwokata i radcy prawnego. Etos stanowi także punkt odniesienia dla oceny adwokackiej i radcowskiej praktyki prawniczej.

Normy etyczno-zawodowe i zasady wykonywania zawodu zebrane są w obowiązujące zbiory potocznie nazywane kodeksami etycznymi, których zawartość merytoryczna jest przedmiotem niniejszego komentarza.

W pierwszej - ogólnej - części niniejszego opracowania zawarte jest syntetyczne omówienie wybranych - spośród podstawowych - zagadnień odnoszących się do kodeksów etycznych i kwestii powiązanych. Rozdział 1 poświęcony jest praktyce adwokackiej i praktyce radcy prawnego jako profesji, ukazuje proces profesjonalizacji zawodu adwokata i radcy prawnego, etapy tego procesu, jego znaczenie i funkcje. W rozdziale 2 postawione jest pytanie o świadczenie pomocy prawnej jako usługi oraz o status radcy prawnego i adwokata jako przedsiębiorcy. Rozdział 3 zawiera wyjaśnienie takich pojęć jak obowiązek prawny, deontologiczny, etyczno-zawodowy i etyczny. Rozdział 4 odnosi się do podstawowego problemu roli i funkcji kodeksów etyki zawodowej w zawodach adwokata i radcy prawnego, w tym ich funkcji edukacyjnej, gwarancyjnej, budowy wizerunku, integracyjnej, wyznaczania granic dyskursu prawnego oraz funkcji orzeczniczej. Kodeksy pozwalają przede wszystkim budować reguły rozstrzygnięcia w sprawach dyscyplinarnych, a także rekonstruować role społeczne adwokatów i radców prawnych, co ma znaczenie tak dla realizacji funkcji orzeczniczej kodeksów, jak i w procesie wykonywania zawodu adwokata i radcy prawnego. Zagadnieniem o wielkiej wadze orzeczniczej, mającej bezpośrednie przełożenie na status i znaczenie etyk zawodowych, jest kwestia podstaw wymierzania kar dyscyplinarnych, dopuszczalności ich wymierzania i egzekwowania - na podstawie samych kodeksów deontologicznych w odniesieniu do zachowań stanowiących przewinienia dyscyplinarne nieregulowane ustawowo. Zarysowana w orzecznictwie tendencja, nieuznająca autonomii etyk zawodowych w tym zakresie, jest przedmiotem krytyki w rozdziale 4 opracowania. W rozdziale tym ukazany jest także proces i historia kodyfikacji zasad etyk zawodowych obu zawodów prawniczych w Polsce, a także formalny status kodeksów etycznych. Regulacje etyczne przeszły ewolucję, na co zwraca się uwagę w prezentowanym opracowaniu, od kodeksów etycznych w ścisłym znaczeniu do zbiorów reguł profesjonalnego wykonywania zawodu i odpowiedzialności zawodowej. Ocena instytucji kodeksów etyk zawodowych pozostaje kwestią sporną, na co wskazuje się w tym rozdziale. Kontrowersje dotyczą potrzeby uchwalania kodeksów, zakresu regulacji, podstawy obowiązywania i legitymacji sankcjonowania przewinień dyscyplinarnych, a ponadto oddziaływania na świadomość etyczną środowiska zawodowego, postaw moralnych, motywacji przestrzegania zasad etyczno-zawodowych, itp.. Rozdział 5 części ogólnej poświęcony jest bardzo ważnej kwestii odpowiedzialności etyczno-zawodowej za treść prawa wszystkich prawników, w tym adwokatów i radców prawnych, którzy wypowiadają się na temat prawa przy świadczeniu pomocy prawnej. Pomoc prawna prawie zawsze sprowadza się do konieczności ustalenia jaka jest treść prawa. Próba zakreślenia ram tej odpowiedzialności skłania autora rozdziału 5 do postawienia pytania o etyczny wymiar podejmowania się przez prawników prowadzenia 'spraw beznadziejnych'.

Analiza kodeksów deontologicznych pozwoliła autorom części ogólnej stwierdzić, że regulacje kodeksowe nie wyczerpują całokształtu zagadnień etyczno-zawodowych, lecz stanowią co najwyżej 'minimum moralności zawodowej'. Kodeksy zasadniczo zajmują się jedynie wycinkiem etyki zawodowej. Twórcy kodeksów pozostawiają do indywidualnej decyzji prawnika, opartej na intuicji moralnej i aspiracjach etycznych, stosowanie w sprawach zawodowych etyki aspiracji i dążeń. Z zaniechania regulacji niektórych obowiązków w kodeksach deontologicznych wywodzona jest czasem swoboda - a nawet dowolność - działania w sferze nieobjętej regulacją. Pogląd taki nie zasługuje na uznanie w oczach autorów komentarza.

Część II opracowania zawiera komentarz do etyki adwokackiej, zaś część III - do etyki radcowskiej. Nowością w drugim wydaniu jest Część IV, zawierająca przykładowe opinie etyczne w sprawach dotyczących adwokatów i radców prawnych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

AplikAcje prAwnicze Komentarz Małgorzata Król (red.) Etyka adwokacka i radcowska Komentarz, orzecznictwo, kazusy i opinie 2. wydanie C.H.Beck Etyka adwokacka i radcowska Komentarz, orzecznictwo, kazusy i opinie W serii Aplikacje Prawnicze polecamy: S. Jaworski, J. Ablewicz, T. Sadurski, A. Szoplińska EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 1. AKTA CYWILNE I KARNE, wyd. 8 D. Kupryjańczyk, M. Rojewski, E. Stawicka, G. Witczak EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 2. AKTA GOSPODARCZE I ADMINISTRACYJNE, wyd. 8 K. Gorzelnik EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 3. KAZUSY PRZYGOTOWUJĄCE DO EGZAMINU ADWOKACKIEGO I RADCOWSKIEGO, wyd. 5 A. Matuszewska, B. Morawska, K. Prusak-Górniak, A. Szymańska EGZAMINY PRAWNICZE MINISTERSTWA SPRAWIEDLIWOŚCI. TOM 4. WZORY PISM Z KOMENTARZAMI, wyd. 8 S. Jaworski APELACJE CYWILNE I KARNE. 69 WZORÓW PISM, wyd. 6 Z. Kapiński APELACJE KARNE. ZAGADNIENIA PRAKTYCZNE, AKTA I KAZUSY, wyd. 6 www.ksiegarnia.beck.pl Małgorzata Król (red.) Etyka adwokacka i radcowska Komentarz, orzecznictwo, kazusy i opinie 2. wydanie Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017 Małgorzata Król (red.) Marcin Górski Magdalena Klauze Jerzy Leszczyński Paweł Łabieniec Sylwia Wojtczak Poszczególne części opracowali: Słowo wstępne, Część II: rozdz. IV, VI; Część III: Dział III, rozdz. 7, Dział VI, Dział VII; Część IV: rozdz. V, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XXIII, XXIV, XXV Część II: rozdz. II, V; Część III: Dział II; Część III: Dział IV; Część IV: rozdz. XVI, XVII, XVIII, XIX, XX, XXI, XXII; Część V: rozdz. IV, V Część II: rozdz. I (z wyjątkiem § 7); Część III: Dział I (z wyjątkiem art. 3); Część IV: rozdz. II, IV, V; Część I: rozdz. V Część I: rozdz. I, IV; ;Część III: Dział III, rozdz. 3; Część IV: rozdz. III; Część V: rozdz. II, VI, VII; Część I: rozdz. II, III; Część II: rozdz. I § 7; Część III: Dział I art. 3, Dział III, rozdz. 4, rozdz. 5, rozdz. 6; Część IV: rozdz. I, VIII, Część V: rozdz. I, VIII, IX, X; Małgorzata Wysoczyńska Część II: rozdz. III; Część III: Dział III, rozdz. 1, rozdz. 2, Dział V; Część IV: rozdz. VI, VII; Część V: rozdz. III. Wydawca: Joanna Ablewicz Korekta: Jolanta Michalik Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H.Beck 2017 Opinie zawarte w niniejszej publikacji wyrażają osobisty punkt widzenia Autora. Wydawnictwo C.H.Beck nie ponosi odpowiedzialności za zawarte w niej informacje. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Pandawer Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-812-8109-6 ISBN e-book 978-83-812-8110-2 Spis treści Wykaz skrótów ..................................................................................... IX Słowo wstępne ...................................................................................... XI Autorzy publikacji ................................................................................ XV Część I Wybrane zagadnienia ogólne Rozdział I. Praktyka adwokacka i praktyka radcy prawnego jako profesje ................................................................................ Rozdział II. świadczenie pomocy prawnej jako usługi, status radcy prawnego i adwokata jako przedsiębiorcy .............. Rozdział III. Obowiązek prawny, deontologiczny, etycznozawodowy i etyczny ......................................................... Rozdział IV. Rola kodeksów etyki zawodowej w zawodach adwokata i radcy prawnego ......................................................................... Rozdział V. Odpowiedzialność etycznozawodowa adwokatów i rad- ców prawnych za prawo i jego autorytet ..................................... 3 10 16 24 34 V Część II zbiór zasad Etyki Adwokackiej i Godności zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) 47 70 Rozdział I. Przepisy ogólne ................................................................. Rozdział II. Wykonywanie zawodu ................................................... Rozdział III. Stosunek do sądu i innych organów, przed którymi występuje adwokat ............................................... 122 Rozdział IV. Stosunek do kolegów ..................................................... 138 Rozdział V. Praca w samorządzie. Stosunek do władz adwokatury .. 157 Rozdział VI. Stosunek do klientów .................................................... 173 Rozdział VII. Przepisy końcowe ........................................................ 210 Część III Kodeks Etyki Radcy Prawnego Dział I. Postanowienia ogólne ............................................................ 213 Dział II. Podstawowe zasady wykonywania zawodu oraz wartości i obowiązki etyczne radcy prawnego ........................................... 222 Dział III. Wykonywanie zawodu ........................................................ 243 Rozdział 1. Tajemnica zawodowa ................................................. 243 Rozdział 2. Zajęcia niedopuszczalne oraz konflikt interesów ...... 261 Rozdział 3. Informowanie o wykonywaniu zawodu oraz pozyskiwanie klientów ................................................... 271 Rozdział 4. Wynagrodzenie radcy prawnego oraz środki klienta .. 295 Rozdział 5. Wolność słowa i pisma .............................................. 338 Rozdział 6. Wspólne wykonywanie zawodu ................................. 399 Rozdział 7. Świadczenie pomocy prawnej na rzecz osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej ......................................... 404 Dział IV. Stosunki z klientem ........................................................ 409 Dział V. Stosunek do sądów i urzędów ........................................... 419 VI Spis treści Spis treści Dział VI. Stosunki pomiędzy radcami prawnymi ............................... 424 Dział VII. Stosunki radcy prawnego z samorządem .......................... 441 Część IV Opinie etyczne adwokackie Rozdział I. Opinia dotycząca naruszenia § 6 zzEAiGz .................. 457 Rozdział II. Opinia dotycząca naruszenia § 7 zzEAiGz ................ 460 Rozdział III. Opinia dotycząca naruszenia § 10 i § 11 zzEAiGz ... 464 Rozdział IV. Opinia dotycząca naruszenia § 14 zzEAiGz ............. 468 Rozdział V. Opinia dotycząca naruszenia § 18 zzEAiGz ............... 471 Rozdział VI. Opinia dotycząca naruszenia § 21 zzEAiGz ............. 473 Rozdział VII. Opinia dotycząca naruszenia § 22 zzEAiGz ............ 476 Rozdział VIII. Opinia dotycząca naruszenia § 28 zzEAiGz .......... 479 Rozdział IX. Opinia dotycząca naruszenia § 31 w związku z § 24 zzEAiGz .......................................................................... 483 Rozdział X. Opinia dotycząca naruszenia § 33 w zzEAiGz ........... 486 Rozdział XI. Opinia dotycząca naruszenia § 34 w zw. z § 39 ust. 2 zzEAiGz ............................................................... 489 Rozdział XII. Opinia dotycząca naruszenia § 36 zzEAiGz ........... 492 Rozdział XIII. Opinia dotycząca naruszenia § 37 zzEAiGz .......... 495 Rozdział XIV. Opinia dotycząca naruszenia § 38 zzEAiGz ........... 498 Rozdział XV. Opinia dotycząca naruszenia § 40 zzEAiGz ............. 500 Rozdział XVI. Opinia dotycząca naruszenia § 43 zzEAiGz .......... 502 Rozdział XVII. Opinia dotycząca naruszenia § 44 zzEAiGz ........ 506 Rozdział XVIII. Opinia dotycząca naruszenia § 49 zzEAiGz ....... 512 VII Rozdział XIX. Opinia dotycząca naruszenia § 50 zzEAiGz ........... 518 Rozdział XX. Opinia dotycząca naruszenia § 51 zzEAiGz ............. 523 Rozdział XXI. Opinia dotycząca naruszenia § 56 zzEAiGz ........... 527 Rozdział XXII. Opinia dotycząca naruszenia § 57 zzEAiGz ......... 532 Rozdział XXIII. Opinia dotycząca naruszenia § 61 zzEAiGz ........ 536 Rozdział XXIV. Opinia dotycząca naruszenia § 62 zzEAiGz ......... 539 Rozdział XXV. Opinia dotycząca naruszenia § 63 i § 64 zzEAiGz oraz art. 62 KERP ........................................................................ 542 Część V Opinie etyczne radcowskie Rozdział I. Opinia dotycząca naruszenia art. 3 KERP ..................... 547 Rodzizł II. Opinia dotycząca naruszenia art. 11 ust. 1 i 2 KERP ...... 550 Rozdział III. Opinia dotycząca naruszenia art. 11 KERP ................. 556 Rozdział IV. Opinia dotycząca naruszenia art. 12 KERP .................. 561 Rozdział V. Opinia dotycząca naruszenia art. 13 KERP ................... 566 Rozdział VI. Opinia dotycząca naruszenia art. 14 KERP ................. 571 Rozdział VII. Opinia dotycząca zarzutu naruszenia art. 31–32 KERP oraz § 23 i 23a zzEAiGz ................................................ 577 Rozdział VIII. Opinia dotycząca zarzutu naruszenia art. 36 KERP . 585 Rozdział IX. Opinia dotycząca zarzutu naruszenia art. 37 KERP ... 589 Rozdział X. Opinia dotycząca zarzutu naruszenia art. 41 KERP .... 593 VIII Spis treści Wykaz skrótów wowych Wolności z 4 11 1950 r 1. Akty prawne EKPC Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podsta- KC ustawa z 23 4 1964 r – Kodeks cywilny KERP uchwała Nr  3/2014 Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Radców Prawnych z 22 11 2014 r w spra- wie Kodeksu Etyki Radcy Prawnego KK ustawa z 6 6 1997 r – Kodeks karny KKS ustawa z 10 9 1999 r – Kodeks karny skarbowy Kodeks CCBE/KEPE Kodeks Etyki Prawników Europejskich Został pierwotnie przyjęty na Sesji Plenarnej CCBE 28 10 1988 r Zmiany w treści dokumentu wprowa- dzano na Sesjach Plenarnych CCBE 28 11 1998 r , 6 12 2002 r oraz 19 5 2006 r Kodeks obejmuje Me- morandum Wyjaśniające, które zostało zaktualizo- wane na Sesji Plenarnej CCBE 19 5 2006 r KP ustawa z 26 6 1974 r – Kodeks pracy KPA ustawa z  14 6 1960  r – Kodeks postępowania KPC ustawa z 17 11 1964 r – Kodeks postępowania cy- KPW ustawa z 24 8 2001 r – Kodeks postępowania KRO ustawa z 25 2 1964 r – Kodeks rodzinny i opie- KRSU ustawa z 20 8 1997 r o Krajowym Rejestrze Są- administracyjnego wilnego w sprawach o wykroczenia kuńczy dowym IX Wykaz skrótów wszechnych KW ustawa z 20 5 1971 r – Kodeks wykroczeń PrAdw ustawa z 26 5 1982 r – Prawo o adwokaturze PrPras ustawa z 26 1 1984 r – Prawo prasowe PrUSP ustawa z 27 7 2001 r – Prawo o ustroju sądów po- RadPrU ustawa z 6 7 1982 r o radcach prawnych ZZEAiGZ/KEA Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Za- wodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką 10 10 1998  r (uchwała Nr 2/XVIII/98) ze zmianami wprowa- dzonymi uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej Nr 32/2005 z 19 11 2005 r oraz uchwałami Na- czelnej Rady Adwokackiej Nr  33/2011–54/2011 z 19 11 2011 r i 64/2016 z 25 6 2016 r 2. Inne skróty ETPC Europejski Trybunał Praw Człowieka KPP Kwartalnik Prawa Prywatnego KRRP Krajowa Rada Radców Prawnych Legalis System informacji prawnej Wydawnictwa C H Beck MRPC Model Rules of Professional Conduct OIRP Okręgowa Izba Radców Prawnych OSD Okręgowy Sąd Dyscyplinarny PiP Państwo i Prawo PPiA Przegląd Prawa i Administracji R. Pr. Radca Prawny TK Trybunał Konstytucyjny WKD Wyższa Komisja Dyscyplinarna WSD Wyższy Sąd Dyscyplinarny X Słowo wstępne Oddajemy do rąk Czytelników opracowanie komentarzowe zawierające nowe spojrzenie na kwestie etyczne zawodu adwokata i radcy prawnego. Są to zawody zaufania publicznego, podlegające szczególnemu reżimowi prawnemu i deontologicznemu, co ma związek z funkcją społeczną i sprofesjonalizowa- niem obydwu zawodów. Funkcja ta polega na świadczeniu pomocy prawnej według zastanych i współtworzonych m.in. przez praktykę prawniczą wzor- ców określonej kultury prawnej. Profesjonalista, który pełni taką funkcję, po- winien mieć świadomość wagi prezentowanych postaw etycznych wobec pra- wa dla kształtowania tej kultury. Powinien wykonywać swój zawód w sposób uczciwy i etyczny, ponieważ nawet sprawiedliwe prawo staje się niemoralne wtedy, gdy stosuje je prawnik nieuczciwy. Prawo i rozumiejący je jurysta two- rzą swoistą jedność; prawnik nadaje znaczenie tekstom prawa jako podmiot etyczny, uczestnik kultury prawnej i dyskursu prawniczego1. Członkowie samorządu adwokackiego i radcowskiego przy wykonywa- niu zawodu podlegają obowiązującemu prawu, zasadom deontologicznym oraz regulaminom wykonywania zawodu2. Elementy te łącznie tworzą etos zawodu adwokata i radcy prawnego, mający wpływ na zawodowe zachowa- nia tych prawników oraz na społeczne postrzeganie profesji adwokata i radcy prawnego. Etos stanowi także punkt odniesienia dla oceny adwokackiej i rad- cowskiej praktyki prawniczej. Normy etycznozawodowe i  zasady wykonywania zawodu zebrane są w obowiązujące zbiory potocznie nazywane kodeksami etycznymi, których zawartość merytoryczna jest przedmiotem niniejszego komentarza. Por. M. Zirk-Sadowski, Uczestniczenie prawników w kulturze, PiP 2002, Nr 9, s. 7, 11. 1 Ustawa z 26.5.1982 r. − Prawo o adwokaturze, t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1999 ze zm.; ustawa 2 z 6.7.1982 r. o radcach prawnych, t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 233 ze zm.; Zbiór Zasad Ety- ki Adwokackiej i  Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) z  10.10.1998  r. ze zm., t.j. z 14.12.2011 r.; Kodeks Etyki Radcy Prawnego z 22.11.2014 r. XI Słowo wstępne W  pierwszej – ogólnej – części niniejszego opracowania zawarte jest syntetyczne omówienie wybranych – spośród podstawowych – zagadnień odnoszących się do kodeksów etycznych i kwestii powiązanych. Rozdział 1 poświęcony jest praktyce adwokackiej i praktyce radcy prawnego jako profe- sji, ukazuje proces profesjonalizacji zawodu adwokata i radcy prawnego, etapy tego procesu, jego znaczenie i funkcje. W rozdziale 2 postawione jest pytanie o świadczenie pomocy prawnej jako usługi oraz o status radcy prawnego i adwokata jako przedsiębiorcy. Rozdział 3 zawiera wyjaśnienie takich pojęć jak obowiązek prawny, de- ontologiczny, etycznozawodowy i etyczny. Rozdział 4 odnosi się do podstawowego problemu roli i funkcji kodeksów etyki zawodowej w zawodach adwokata i radcy prawnego, w tym ich funkcji edukacyjnej, gwarancyjnej, budowy wizerunku, integracyjnej, wyznaczania gra- nic dyskursu prawnego oraz funkcji orzeczniczej. Kodeksy pozwalają przede wszystkim budować reguły rozstrzygnięcia w sprawach dyscyplinarnych, a także rekonstruować role społeczne adwokatów i radców prawnych, co ma znaczenie tak dla realizacji funkcji orzeczniczej kodeksów, jak i w procesie wykonywania zawodu adwokata i radcy prawnego. Zagadnieniem o wielkiej wadze orzeczni- czej, mającym bezpośrednie przełożenie na status i znaczenie etyk zawodowych, jest kwestia podstaw wymierzania kar dyscyplinarnych, dopuszczalności ich wy- mierzania i egzekwowania − na podstawie samych kodeksów deontologicznych w odniesieniu do zachowań stanowiących przewinienia dyscyplinarne nieregu- lowane ustawowo. Zarysowana w orzecznictwie tendencja, nieuznająca autono- mii etyk zawodowych w tym zakresie, jest przedmiotem krytyki w rozdziale 4 opracowania. W rozdziale tym ukazany jest także proces i historia kodyfikacji zasad etyk zawodowych obu zawodów prawniczych w Polsce, a także formalny status kodeksów etycznych. Regulacje etyczne przeszły ewolucję, na co zwraca się uwagę w prezentowanym opracowaniu, od kodeksów etycznych w ścisłym znaczeniu do zbiorów reguł profesjonalnego wykonywania zawodu i odpowie- dzialności zawodowej. Ocena instytucji kodeksów etyk zawodowych pozostaje kwestią sporną, na co wskazuje się w tym rozdziale. Kontrowersje dotyczą po- trzeby uchwalania kodeksów, zakresu regulacji, podstawy obowiązywania i legi- tymacji sankcjonowania przewinień dyscyplinarnych, a ponadto oddziaływania na świadomość etyczną środowiska zawodowego, postaw moralnych, motywacji przestrzegania zasad etycznozawodowych itp. Rozdział 5 części ogólnej poświęcony jest bardzo ważnej kwestii odpo- wiedzialności etycznozawodowej za treść prawa wszystkich prawników, w tym adwokatów i radców prawnych, którzy wypowiadają się na temat prawa przy świadczeniu pomocy prawnej. Pomoc prawna prawie zawsze sprowadza się do konieczności ustalenia, jaka jest treść prawa. Próba zakreślenia ram tej odpowie- dzialności skłania Autora rozdziału 5 do postawienia pytania o etyczny wymiar podejmowania się przez prawników prowadzenia „spraw beznadziejnych”. XII Słowo wstępne Analiza kodeksów deontologicznych pozwoliła Autorom części ogól- nej stwierdzić, że regulacje kodeksowe nie wyczerpują całokształtu zagadnień etycznozawodowych, lecz stanowią co najwyżej „minimum moralności zawo- dowej”. Kodeksy zasadniczo zajmują się jedynie wycinkiem etyki zawodowej. Twórcy kodeksów pozostawiają do indywidualnej decyzji prawnika, opartej na intuicji moralnej i aspiracjach etycznych, stosowanie w sprawach zawodo- wych etyki aspiracji i dążeń. Z zaniechania regulacji niektórych obowiązków w kodeksach deontologicznych wywodzona jest czasem swoboda – a nawet dowolność – działania w sferze nieobjętej regulacją. Pogląd taki nie zasługuje na uznanie w oczach Autorów komentarza. Część II opracowania zawiera komentarz do etyki adwokackiej, zaś część III do etyki radcowskiej. Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu uchwalony w 1998 r. ma już swoją tradycję, orzecznictwo i doczekał się godnego miejsca w historii adwokatury, które warto skonfrontować z potrzebami współczesności. Nowy Kodeks Etyki Radcy Prawnego natomiast obowiązuje od 1.7.2015 r. W związ- ku z nowymi kompetencjami radców prawnych, wynikającymi ze zmian w obo- wiązujących przepisach prawnych, niektóre z  komentowanych postanowień etycznych wymagały szerszej charakterystyki i  komentarza autorskiego, jak np.  instytucja tajemnicy zawodowej czy reklama usług prawniczych. Choć nowy Kodeks Etyki Radcy Prawnego w wielu miejscach bezpośrednio nawią- zuje do postanowień kodeksu obowiązującego do 30.6.2015 r. oraz Kodeksu Postępowania dla Prawników Europejskich z 2006 r., stanowi nową regula- cję, nieugruntowaną jeszcze w  orzecznictwie dyscyplinarnym, którą trzeba odczytać zgodnie z duchem czasu. Warto na marginesie dodać, że zarówno krajowe, jak i międzynarodowe prawnicze zbiory zasad etycznych wskazują na podobieństwo i uniwersalizm deontologii prawniczych, ale mogą być tak- że postrzegane jako wyraz tendencji globalistycznych w kulturze prawniczej. Zbiory te są ponadto przejawem zjawiska obowiązywania jednolitych, ponad- narodowych standardów prawniczych, których źródłem jest ukonstytuowana w ramach określonej kultury wspólnota prawnicza. Komentarz do poszczególnych postanowień Kodeksu etyki adwokackiej i radcowskiej ilustrowany jest 160 kazusami i podobną liczbą orzeczeń dyscy- plinarnych ze zbioru publikowanego w serii Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego. Wybrane orzeczenia ukazują podstawowe dylematy moralne na tle kodeksów etycznych i sposoby ich rozwiązywania w prakty- ce orzeczniczej. Nie w każdym jednak przypadku możliwe było wskazanie orzecznictwa dyscyplinarnego. Sugeruje to albo znikomą szkodliwość niektó- rych przewinień dyscyplinarnych, która manifestuje się brakiem aktywności działania rzecznika dyscyplinarnego, albo rozstrzyganie konfliktów/sporów adwokatów i radców prawnych na drodze polubownej, albo niską wrażliwość etyczną członków samorządu adwokackiego i radcowskiego. Brak orzecznic- XIII Łódź, 2017 r. red. Małgorzata Król Słowo wstępne twa w niektórych kwestiach może oczywiście także być wynikiem wypraco- wania stabilnych i niekontrowersyjnych wzorców postępowania, co sprawia, że nie dochodzi do sytuacji wymagających instytucjonalnej ingerencji organów samorządowych, bo większość się do tych wzorców stosuje. Niektóre komen- tarze – w uzupełnieniu – zawierają kazusy pochodzące od Autorów, w szcze- gólności gdy nie udało się znaleźć orzecznictwa dyscyplinarnego. Mamy nadzieję, że prezentowany komentarz zwróci uwagę Czytelników na wiele kwestii etycznych zawartych explicite albo implicite w regulacjach ko- deksowych, przybliży problematykę etyczną zawodu adwokata i radcy praw- nego, pobudzi świadomość etyczną prawników i przyczyni się do zajmowania właściwych postaw etycznych w procesie wykonywania tych trudnych i odpo- wiedzialnych zawodów prawniczych. XIV Autorzy publikacji prof. dr hab. Małgorzata Król – kierownik Zakładu Polityki Prawa na Wy- dziale Prawa i Administracji UŁ, założyciel i koordynator od 2001 r. Studenc- kiego Punktu Informacji Prawnej „Klinika Prawa – Klinika Praw Dziecka” UŁ, wykładowca Izby Notarialnej w Łodzi, notariusz w Łodzi. dr hab. prof. UŁ Jerzy Leszczyński – profesor w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji UŁ, radca prawny w Łodzi. dr hab. prof. UŁ Sylwia Wojtczak – profesor w Zakładzie Polityki Prawa na Wydziale Prawa i Administracji UŁ, prowadzi interdyscyplinarne badania nad aksjologią prawa, językiem prawnym i prawniczym oraz mechanizmami po- znania prawniczego. dr Marcin Górski – adiunkt w Katedrze Europejskiego Prawa Konstytucyj- nego na Wydziale Prawa i Administracji UŁ, w latach 2006–2012 adwokat, wykładowca Izby Adwokackiej w Łodzi, od 2012 r. radca prawny w Łodzi, członek Komisji Praw Człowieka Krajowej Rady Radców Prawnych, dyrektor Wydziału Prawnego Urzędu Miasta Łodzi. dr Magdalena Klauze – adiunkt w Zakładzie Polityki Prawa na Wydziale Prawa i  Administracji UŁ, związana ze Studenckim Punktem Informacji Prawnej „Klinika Prawa – Klinika Praw Dziecka” UŁ od 2004 r. dr Paweł Łabieniec – starszy wykładowca w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji UŁ, opiekun Studenckiego Punktu Infor- macji Prawnej „Klinika Prawa – Klinika Praw Dziecka” UŁ od 2001 r., radca prawny w Łodzi. XV dr Małgorzata Wysoczyńska – adiunkt w Zakładzie Polityki Prawa na Wy- dziale Prawa i Administracji UŁ, opiekun Studenckiego Punktu Informacji Prawnej „Klinika Prawa – Klinika Praw Dziecka” UŁ od 2008 r., w latach 2006–2015 radca prawny w  Łodzi, trener zasad etyki radcy prawnego, obecnie – sędzia Sądu Rejonowego. XVI Autorzy publikacji Część I. Wybrane zagadnIenIa ogólne Leszczyński Praktyka adwokacka i praktyka radcy prawnego Rozdział I. jako profesje 1. Profesjonalizm będący efektem zaawansowanego procesu podziału pracy jest jedną z cech charakteryzujących współczesne społeczeństwa wysoko rozwinięte. Jednocześnie profesjonalizm jest w tych społeczeństwach trakto- wany jako jedna z niewielu wartości o uniwersalnym charakterze. Profesjona- lista funkcjonuje w świadomości zbiorowej jako pozytywny wzorzec osobowy. Nawet gdy nazywa się kogoś profesjonalistą w sposób przewrotny, gdyż chodzi o osobę popełniającą czyny potępiane społecznie (kradzieże, zabójstwa, oszu- stwa), wówczas nazwa ta budzi pozytywne skojarzenia. Profesjonalny zabójca lub oszust nie jest zwykłym rzezimieszkiem, ale kimś, kto jednak zasługuje na pewien szacunek. Słowo „profesja” pochodzi od łacińskiego professio – „przysięgam”, co wią- że się ze zwyczajem składania uroczystej przysięgi przez osoby dopuszczane do wykonywania zawodu, pełnienia funkcji. Jak odróżnić profesjonalistę i wykonywaną przez niego profesję od osoby wykonującej zwykły zawód? Tej kwestii poświecono sporo uwagi szczególnie w amerykańskiej literaturze socjologicznej i literaturze z zakresu etyki bizne- su1. Ojciec socjologii prawa R. Pound określił profesję jako „wyuczoną sztukę uprawianą w duchu służby publicznej”2. Ta zwięzła definicja oddaje najistot- niejsze właściwości profesji. Zawód, aby zasłużyć na miano profesji, powinien 1 Patrz np.: C.L. King, Foreword to the Ethics of the Profession and of Business, The Annales of the American Academy of Political and Social Science 1922; R. Pound, The Lawyer from Antiquity to Modern Times, West Publishing Company 1953. 2 R. Pound, The Lawyer…, s. 10. Łabieniec 3
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Etyka adwokacka i radcowska. Komentarz orzecznictwo i kazusy. Wydanie 2
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: