Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00231 003711 18670700 na godz. na dobę w sumie
Euro a integracja europejskich rynków finansowych (wyd. III zmienione). Rozdział 5. Polski rynek finansowy i strategie integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową - ebook/pdf
Euro a integracja europejskich rynków finansowych (wyd. III zmienione). Rozdział 5. Polski rynek finansowy i strategie integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 122
Wydawca: CeDeWu Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7941-140-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Integracja walutowa jest kluczowym elementem procesu integracji krajów europejskich trwającego ponad pół wieku i ma kluczowe znaczenie dla efektywności procesu integracji rynków finansowych w Unii Europejskiej. Zastąpienie walut narodowych wybranych krajów europejskich przez jedną wspólną walutę należy do najważniejszych wydarzeń w historii światowej gospodarki. Nabiera to szczególnego znaczenia w kontekście przyszłego członkostwa Polski w Unii Gospodarczej i Walutowej oraz integracji polskiego rynku finansowego z rynkami pozostałych krajów członkowskich. Odpowiednia ocena kosztów i korzyści oraz wybór odpowiedniego momentu przystąpienia do strefy euro wydają się kluczowe z punktu widzenia interesów rynku finansowego i gospodarki Polski.

W książce wyczerpująco przedstawiono teoretyczne aspekty integracji walutowej z uwzględnieniem teorii optymalnych obszarów walutowych, koncepcji kosztów i korzyści oraz endogeniczności optymalnych obszarów walutowych. Bardzo przystępnie, a zarazem szczegółowo zaprezentowano genezę wprowadzenia wspólnej waluty w Europie. Przedstawiono także zasady funkcjonowania Europejskiego Banku Centralnego, włącznie z prezentacją prowadzonej wspólnej polityki pieniężnej. Ważną częścią publikacji jest ukazanie procesu integracji rynku pieniężnego i rynku kapitałowego w krajach Unii Europejskiej oraz przykładowych strategii integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową.

Istotną zaletą tego opracowania jest kompleksowość przeprowadzonych rozważań, przejrzysty układ oraz przystępny język. Odbiorcami publikacji powinni być nie tylko praktycy i studenci ekonomii, finansów i międzynarodowych stosunków gospodarczych, ale również ci wszyscy, którzy pragną zrozumieć istotę procesów integracji walutowej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział 5. Polski rynek fi nansowy i strategie integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową © Copyright do wydania polskiego CeDeWu Sp. z o.o. Wszel kie prawa za strze żo ne. Za bro nio ne jest ko pio wa nie, prze twa rza nie i roz po wszech nia nie w ja kim kol wiek ce lu oraz po sta ci bez pi sem nej zgo dy au to ra i wy daw cy. Wy daw nic two Ce De Wu oraz au tor do ło ży li wszel kich sta rań, aby tre ści za war te w ni niej szej pu- bli ka cji by ły kom plet ne i rze tel ne. Nie bio rą jed nak od po wie dzial no ści za ich wy ko rzy sta nie ani za zwią za ne z tym ewen tu al ne na ru sze nie praw au tor skich oraz za skut ki dzia łań wy ni kłe z wy ko- rzy sta nia in for ma cji za war tych w książ ce. Zdjęcie (grafi ka) udostępniona dzięki iStockPhoto.com Projekt okładki: Agnieszka Natalia Bury Opracowanie redakcyjne i DTP: CeDeWu Sp. z o.o. Wydanie papierowe III zmienione, Warszawa 2010 ISBN 978-83-7556-305-4 EAN 9788375563054 Wydanie I elektroniczne, Warszawa 2014 ISBN 978-83-7941-140-5 (Rozdział 5) Wy daw ca: CeDeWu Sp. z o.o. 00-680 Warszawa, ul. Żurawia 47/49 e-mail: cedewu@cedewu.pl Redakcja wydawnictwa: (4822) 374 90 20 lub 22 Faks: (4822) 827 38 89 Księgarnia Ekonomiczna 00-680 Warszawa, ul. Żurawia 47 Tel.: (4822) 396 15 00...01 Faks: (4822) 827 38 89 Ekonomiczna Księgarnia Internetowa www.cedewu.pl www.4books.pl Made in Poland 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 3 Spis treści Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Rozdział 1 Koncepcja integracji monetarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1.1. Pojęcie integracji monetarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1.2. Teoretyczne przesłanki unii monetarnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1.2.1. Teoria optymalnego obszaru walutowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1.2.1.1. Mobilność czynników produkcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 1.2.1.2. Stopień otwartości gospodarki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 1.2.1.3. Dywersyfikacja produkcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 1.2.1.4. Integracja rynku finansowego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 1.2.1.5. Wnioski z porównania kryteriów optymalnego obszaru walutowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 1.2.2 Koncepcja kosztów i korzyści (cost and benefits approach) . . . . . . . . . . . 33 1.2.3 Teoria endogeniczności kryteriów optymalnego obszaru walutowego. . . . 48 1.3. Unia Europejska jako optymalny obszar walutowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 1.4. Znaczenie integracji rynków finansowych w unii monetarnej . . . . . . . . . . . . . . . 52 1.5. Korzyści i koszty utworzenia unii monetarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Rozdział 2 Integracja monetarna w ramach wspólnot europejskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 2.1. Pierwsze idee wspólnego pieniądza w Europie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 2.2. Zarys historii walut międzynarodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 2.2.1. Funkcje pieniądza międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 2.2.2. Czynniki wpływające na międzynarodową rolę euro . . . . . . . . . . . . . . . 70 2.3. Etapy integracji monetarnej w Europie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 2.3.1. Okres 1950-1972 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 www.cedewu.pl 3 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 4 Euro a integracja europejskich rynków finansowych 2.3.2. Okres 1973-1978 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 2.3.3. Okres 1978-1987 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 2.3.3.1. Powstanie ECU. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 2.3.3.2. ERM od 1979 do 1987 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 2.3.3.3. Jednolity Akt Europejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 2.3.4. Okres 1988-1997 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 2.3.4.1. Traktat z Maastricht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 2.3.4.2. ERM od 1988 do 1998 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 2.3.5. Okres 1998-2010 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 2.3.6. Liberalizacja przepływów kapitału we Wspólnocie Europejskiej w latach 1957-1998 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 2.3.7. Instytucje oraz instrumenty prawne regulujące funkcjonowanie wspólnego rynku finansowego w ramach UGW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 2.4. Warunki przystąpienia do Unii Gospodarczej i Walutowej . . . . . . . . . . . . . . . . 100 2.4.1. Kryteria konwergencji i ich znaczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 2.4.2. Wypełnienie kryteriów zbieżności przez kraje strefy euro . . . . . . . . . . 104 2.4.3. Pakt Stabilności i Wzrostu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 2.5. Rola euro w międzynarodowym sektorze prywatnym i publicznym . . . . . . . . . 108 2.5.1. Zastosowanie euro w sektorze prywatnym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 2.5.2. Zastosowanie euro w sektorze publicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Rozdział 3 Europejski rynek pieniężny jako efekt integracji monetarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 3.1. Europejski System Banków Centralnych jako emitent wspólnej waluty . . . . . . 122 3.1.1. Euro a jednolita polityka monetarna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 3.1.1.1. Cele polityki monetarnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 3.1.1.2. Strategie polityki monetarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 3.1.1.3. Stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego . . . . . . . . . 131 3.1.1.4. Instrumenty polityki monetarnej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 3.1.2. Kapitał akcyjny Europejskiego Banku Centralnego . . . . . . . . . . . . . . . 140 3.1.3. Niezależność Europejskiego Banku Centralnego . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 3.1.4. Uczestnicy rynku pieniężnego i walutowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 3.1.5. Instrumenty rynku pieniężnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 3.2. Rynek międzybankowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 3.2.1. Rynek depozytów i lokat międzybankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 3.2.2. Operacje Repurchase Agreement – Repo i Reverse Repurchase Agreement Reverse Repo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 4 www.cedewu.pl 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 5 Spis treści 3.2.3. Rynek swapów stóp procentowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 3.2.4. Stopy referencyjne dla strefy euro . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 3.2.5. Międzynarodowe systemy prowadzenia dużych płatności w czasie rzeczywistym – TARGET i TARGET2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 3.2.6. Międzybankowy system transferu płatności – EURO1 . . . . . . . . . . . . . 168 3.2.7. Model korespondencyjnej bankowości centralnej . . . . . . . . . . . . . . . . 169 3.3. Rynek papierów dłużnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 3.4. Rynek walutowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 3.4.1. Referencyjne kursy euro dla rynku walutowego. . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 3.4.2. Rynek kasowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 3.4.3. Rynek terminowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 3.4.4. Rynek operacji swapów walutowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 3.4.5. Kształtowanie się kursu walutowego euro . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 Rozdział 4 Euro a procesy alokacji kapitału w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 4.1. Proces integracji europejskiego rynku kapitałowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 4.2. Uczestnicy europejskiego rynku kapitałowego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 4.2.1. Inwestorzy i pośrednicy na rynku kapitałowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 4.2.2. Emitenci papierów wartościowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 4.2.3. Instytucje regulujące rynek kapitałowy i obrót papierami wartościowymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 4.3. Instrumenty rynku papierów wartościowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 4.4. Rynek akcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 4.5. Rynek obligacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231 4.5.1. Obligacje sektora publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 4.5.2. Obligacje sektora prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 4.6. Mobilność kapitału w ramach Unii Europejskiej i Unii Gospodarczej i Walutowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Rozdział 5 Polski rynek finansowy i strategie integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 5.1. Przesłanki pozostania poza Unią Gospodarczą i Walutową. . . . . . . . . . . . . . . . 258 5.2. Problem przystąpienia do Unii Gospodarczej i Walutowej. Strategie przyjęcia euro przez Polskę. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 5.2.1. Polska jako element europejskiego optymalnego obszaru walutowego. . . . 265 www.cedewu.pl 5 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 6 Euro a integracja europejskich rynków finansowych 5.2.1.1. Endogeniczność kryteriów optymalnego obszaru walutowego a kraje przystępujące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 5.2.2. Scenariusze przyjęcia euro przez Polskę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272 5.2.3. Perspektywa spełnienia przez Polskę kryteriów zbieżności . . . . . . . . . 281 5.2.4. Niebezpieczeństwa ostatniego etapu zbieżności. . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 5.3. Liberalizacja przepływów kapitału w Polsce i liberalizacja polskiego rynku finansowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 5.4. Polski rynek finansowy przed przystąpieniem Polski do strefy euro . . . . . . . . . 289 5.4.1. Rynek pieniężny w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 5.4.1.1. Przystąpienie Polski do europejskiego systemu płatności TARGET i TARGET2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 5.4.2. Rynek kapitałowy w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 5.4.3. Mobilność polskiego kapitału. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 5.4.4. Korzyści i zagrożenia wynikające z integracji rynków finansowych Polski i strefy euro. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303 5.5. Polityka integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową . . . . . . . . . . . . . . . . 304 Podsumowanie i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 Aneks I. Przykłady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 Aneks II. Tabele statystyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321 Spis skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355 6 www.cedewu.pl 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 7 Wprowadzenie Idea integracji monetarnej w Europie narodziła się już w XIX w. Sam proces integra- cji rozpoczął się jednak dopiero po II wojnie światowej. W początkowej fazie obejmował jedynie kraje Europy Zachodniej. Działania integracyjne doprowadziły do utworzenia Unii Europejskiej (UE), a następnie Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW). Powstanie Unii Gospodarczej i Walutowej w Europie, czyli zastąpienie walut narodo- wych dwunastu krajów członkowskich Unii Europejskiej przez euro, wywołało dyskusje na temat wpływu tego wydarzenia na efektywność gospodarek i rynków finansowych. W wyniku wprowadzania euro, powstał drugi co do wielkości obszar gospodarczy na świecie, obejmujący ponad 300 mln ludności z tendencją do dalszego rozszerzania. Po- jawienie się wspólnej waluty europejskiej rozpoczęło zatem nowy etap współzawodnictwa Europy ze Stanami Zjednoczonymi o supremację w światowej gospodarce. Ważną tendencją w Unii Gospodarczej i Walutowej jest systematyczna unifikacja ryn- ków finansowych państw członkowskich poprzez eliminację walut narodowych. Wspólna waluta ułatwia porównywanie cen, eliminuje koszty wymiany walut, ryzyko walutowe i zmniejsza bariery wpływające na segmentację rynków finansowych. Euro stało się podstawowym czynnikiem umożliwiającym integrację oraz zwiększenie efektywności europejskich rynków finansowych. Bez wspólnej waluty praktycznie niemoż- liwe byłoby zacieśnianie relacji pomiędzy narodowymi rynkami finansowymi krajów Unii Gospodarczej i Walutowej. Stabilność kursów walutowych, niska inflacja i jednakowe sto- py procentowe Europejskiego Banku Centralnego w strefie euro spowodowały, że naj- większe korzyści z wprowadzenia wspólnej waluty odniosły takie kraje, jak: Włochy, Hisz- pania czy Grecja, które przed jej wprowadzeniem zmuszone były oferować znacznie wyż- sze oprocentowanie obligacji skarbowych, aby przyciągnąć inwestorów. Powstanie Unii Gospodarczej i Walutowej jest również ważnym wydarzeniem z punk- tu widzenia Polski. Zgodnie z prawem Unii Europejskiej, której członkiem Polska stała się 1 maja 2004 roku, kolejnym etapem zacieśniania integracji gospodarczej jest członko- stwo w Unii Gospodarczej i Walutowej. Przyjęcie wspólnej waluty związane jest nie tylko z koniecznością wypełnienia kryteriów konwergencji, ale również rezygnacji z prowadze- nia autonomicznej polityki pieniężnej przez Narodowy Bank Polski. Z drugiej strony, za- stąpienie złotego przez euro niesie ze sobą stabilizację waluty, niski poziom stóp procen- towych i przynależność do jednego z największych obszarów gospodarczych. www.cedewu.pl 7 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 8 Euro a integracja europejskich rynków finansowych Miarą praktycznego sukcesu euro jest wspieranie rozwoju rynków finansowych w Eu- ropie oraz zmian instytucjonalno-prawnych, które mogą kreować wartość dodaną dla ryn- ków narodowych. Ocenia się to poprzez określenie stopnia, w jakim nowy wspólny rynek finansowy jest większy i efektywniejszy, niż suma rynków narodowych. Celem pracy była analiza przebiegu procesu powstawania Unii Gospodarczej i Walutowej w Europie w powiązaniu z analizą europejskiego rynku finansowego po wprowadzeniu euro. Szczególną uwagę zwrócono na rynki finansowe krajów należących do strefy euro oraz rynek Polski, jako przykład rynku finansowego kraju przygotowującego się do członkostwa w UGW. Badania przeprowadzono pod kątem wpływu wprowadzenia wspólnej waluty europejskiej na integrację tych rynków. Ze względu na rozmiar rynku finansowego państw strefy euro oraz ilość danych statystycznych niezbędnych dla przeprowadzenia badań główny nacisk położono na okres po 1999 roku, z zastosowaniem licznych odwołania do wcześniejszego okresu. Wzrost sprawności, płynności i homogeniczności rynków finansowych państw strefy euro jest efektem wprowadzenia wspólnej waluty oraz jednolitej polityki pieniężnej Euro- pejskiego Systemu Banków Centralnych. Eliminacja ryzyka kursowego i transparentność cen aktywów finansowych wpływają na zmniejszenie ryzyka inwestycji i zwiększenie efek- tywności alokacji kapitału w ramach strefy euro. Wprowadzenie euro jest także impulsem dla zmian struktury instytucjonalno-prawnej wspólnego rynku finansowego. Stąd można wnioskować, że przystąpienie przez Polskę do strefy euro wpłynie na wzrost efektywności polskiego rynku finansowego. Istnienie wspólnej waluty europejskiej wpływa na przyspieszenie tempa przekształce- nia obszarów Unii Gospodarczej i Walutowej w rzeczywiście wspólny, jednolity rynek to- warów, usług, siły roboczej i kapitałów. Euro, będąc istotnym elementem integracji gospo- darczej, wpływa również na proces integracji rynków finansowych państw tej strefy. Z drugiej strony, integracja rynków finansowych stała się katalizatorem integracji gospo- darczej krajów tworzących optymalny obszar walutowy w Europie Funkcjonowanie wspólnej waluty umożliwia również wykształcenie mechanizmów dostosowawczych, absorbujących skutki asymetrycznych szoków ekonomicznych. Mecha- nizmy te, jako substytut niedostępnej polityki kursowej, związane są z pogłębianiem się in- tegracji rynków finansowych. Wolny przepływ kapitału i jego wysoka mobilność między krajami Unii Gospodarczej i Walutowej oraz łatwość porównywania stóp zwrotu z instru- mentów finansowych sprawiają, że nawet niewielkie zmiany relacji tych stóp mogą spo- wodować stabilizujące przepływy czynników produkcji pomiędzy tymi krajami. Przedstawione rozumowanie znajduje swój wyraz w strukturze pracy. W pierwszym rozdziale zaprezentowno teoretyczne podejścia do procesu tworzenia unii walutowych od koncepcji optymalnego obszaru walutowego, poprzez analizę kosztów 8 www.cedewu.pl 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 9 Wprowadzenie i korzyści towarzyszących integracji monetarnej, do teorii endogeniczności kryteriów optymalnego obszaru walutowego. Najważniejszymi twórcami teorii optymalnych obsza- rów walutowych są: R.A. Mundell, R.I. McKinnon i P.B. Kenen. Mundell definiuje opty- malny obszar walutowy jako region, którego granice określa mobilność czynników pro- dukcji. Według R.I. McKinnona, podstawowym czynnikiem jest stopień otwartości gospo- darki, natomiast P.B. Kenen uznał, że najważniejszym czynnikiem jest dywersyfikacja produkcji. Teorie optymalnych obszarów walutowych nie pozwalają na pełną ocenę efek- tów integracji monetarnej, dlatego też alternatywnym rozwiązaniem może być zastosowa- nie analizy kosztów i korzyści promowanej, m.in., przez H.G. Grubela, P.R. Krugmana, M. Obstfelda, i P. De Grauwe. Odmienne podejście do problemu kryteriów optymalnego obszaru walutowego prezentują J.A. Frankel i A.K. Rose. Uważają oni, że kryteria te mo- gą zostać wypełnione także ex post. Rozdział drugi dotyczy genezy integracji walutowej w Europie. Ukazane są pierwsze próby integracji monetarnej z przełomu XIX i XX w., natomiast bardziej szczegółową ana- lizą objęty jest okres od deklaracji R. Schumana z maja 1950 roku, poprzez powstanie Eu- ropejskiego Systemu Walutowego w 1979 roku, aż do momentu wprowadzenia euro w for- mie bezgotówkowej w 1999 roku i w formie gotówkowej w 2002 roku. Ważnym elemen- tem procesu integracji finansowej jest liberalizacja przepływu kapitału we Wspólnocie Eu- ropejskiej. W rozdziale tym zaprezentowane są również kryteria konwergencji, których wypełnienie stanowi warunek przystąpienia do Unii Gospodarczej i Walutowej: stabilność cen, trwałość osiągniętej konwergencji w sferze polityki gospodarczej wyrażonej odpo- wiednim poziomem długoterminowej stopy procentowej, deficyt budżetowy poniżej pozio- mu 3 PKB, dług publiczny nie wyższy niż 60 PKB oraz stabilność kursu walutowego. Końcowe partie rozdziału są prezentacją roli wspólnej waluty europejskiej w sektorze pry- watnym jako waluty rezerwowej, interwencyjnej oraz waluty odniesienia i w sektorze pu- blicznym jako waluty inwestycyjnej, transakcyjnej oraz fakturowania. Trzeci rozdział poświęcony jest integracji rynku pieniężnego krajów należących do Unii Gospodarczej i Walutowej. Przedstawiono tu sposób funkcjonowania Europejskie- go Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego oraz zasady jedno- litej polityki pieniężnej, która stanowi podstawę tej integracji. Wskazano również instru- menty polityki pieniężnej stosowane przez Europejski Bank Centralny, operacje otwarte- go rynku, stopę rezerwy obowiązkowej i operacje kredytowo-depozytowe. Analizy zawarte w rozdziale dotyczą głównie rynku depozytów i lokat międzybanko- wych, rynku swapów stóp procentowych, rynku transakcji repo i reverse repo, wspierane- go przez model korespondencyjnej bankowości centralnej, oraz rynku krótkoterminowych papierów dłużnych. Równie istotnym elementem wspierającym proces integracji rynku pieniężnego jest powstanie pierwszego na świecie międzynarodowego systemu prowadze- www.cedewu.pl 9 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 10 Euro a integracja europejskich rynków finansowych nia rozliczeń dużych płatności wyłącznie w euro w czasie rzeczywistym – TARGET. Efek- tem wprowadzenia euro oraz prowadzenia wspólnej polityki monetarnej są jednolite dla całego obszaru stopy procentowe Europejskiego Banku Centralnego, tj. krańcowa stopa pożyczkowa, stopa depozytowa i stopa repo podstawowych operacji refinansowych oraz stopy rynkowe dla euro: EONIA, EURIBOR i sponsorowana przez banki londyńskie Euro LIBOR. W rozdziale tym wskazano także zmiany zachodzące na rynku walutowym unii monetarnej wraz z analizą kształtowania się kursu wspólnej waluty w stosunku do dolara amerykańskiego i przyczyn jego spadku w pierwszych latach funkcjonowania euro. W rozdziale czwartym poddano analizie zmiany zachodzące po wprowadzeniu euro na rynkach kapitałowych krajów członkowskich UGW. Intensywność procesu integrowa- nia się narodowych rynków kapitałowych państw członkowskich UE uzależniona była w dużej mierze od działań legislacyjnych Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europej- skiej. Pierwsze działanie w zakresie integracji rynku kapitałowego to powołanie Komitetu Giovanniniego w 1996 roku. Następnym ważnym krokiem było wprowadzenie Planu Roz- woju Usług Finansowych w maju 1999 roku i powołanie do życia w 2000 roku Komitetu „Mędrców” (The Committee of Wise Men). Zakres analizy przeprowadzonej w tym rozdziale obejmował głównie dwa segmenty rynku kapitałowego: rynek akcji i rynek obligacji sektora publicznego i prywatnego. Uka- zano zmiany wielkości tych rynków, ze szczególnym uwzględnieniem zmian zachodzących po 1999 roku. Zaprezentowano także wyniki analizy procesu integracji rynków akcji państw należących do strefy euro przeprowadzonej przez M. Fratzschera, przy wykorzysta- niu modelu GARCH. Rozdział zamyka analiza mobilności kapitału wewnątrz strefy euro. W piątym rozdziale zaprezentowano strategie integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową. Na wstępie przeanalizowano sytuację krajów członkowskich Unii Europej- skiej, które skorzystały z możliwości nieprzyjmowania euro, tj.: Wielkiej Brytanii, Szwecji i Danii. Przedstawiono perspektywy ich ewentualnego przystąpienia do strefy euro. Ze względu na fakt, iż Polska nie ma takiej alternatywy, przesłanki pozostawania poza Unią Gospodarczą i Walutową mogą posłużyć jedynie do ewentualnego odroczenia zastąpienia polskiej waluty przez euro. Następnie, na przykładzie Polski, ukazano trzy alternatywne sposoby zastąpienia wa- luty krajowej przez euro. Strategia podstawowa zakłada przystąpienie do ERM2 (Exchan- ge Rate Mechanism 2) i jest jedyną praktycznie rozważaną przez rząd oraz Narodowy Bank Polski. Strategie alternatywne, rozważane jedynie teoretycznie, to możliwość usztywnienia kursu złotego do euro, czyli wprowadzenie tzw. izby walutowej lub jedno- stronne zastąpienie złotego przez euro (jednostronna euroizacja). 10 www.cedewu.pl 00 Euro 2010.qxd 2010-10-14 12:31 Page 11 Wprowadzenie W rozdziale tym zaprezentowano również proces liberalizacji przepływów kapitałów w Polsce oraz ogólny stan polskiego rynku finansowego z punktu widzenia jego dostoso- wania do funkcjonowania w ramach jednolitego rynku europejskiego oraz korzyści i za- grożenia wynikające z integracji z tym rynkiem. W pracy dokonano analizy światowej i krajowej literatury problemu z zakresu ekono- mii, finansów, bankowości oraz międzynarodowych stosunków gospodarczych. Równie ważną bazą źródłową były materiały publikowane w wydawnictwach banków centralnych państw strefy euro, Europejskiego Banku Centralnego, Narodowego Banku Polskiego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Rozrachunków Międzynarodowych. Podstawowymi źródłami danych statystycznych były zestawienia publikowane przez Europejski Bank Centralny, Bank Rozrachunków Międzynarodowych, Światową Federację Giełd Papierów Wartościowych oraz dane Eurostatu i Głównego Urzędu Sta- tystycznego. Dane te dotyczyły głównie zmian wielkości poszczególnych elementów rynku pieniężnego, walutowego i kapitałowego oraz transakcji transgranicznych po- między państwami strefy euro. www.cedewu.pl 11 00 Spis tre ci.qxd 2008-03-14 16:09 Page 18 a
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Euro a integracja europejskich rynków finansowych (wyd. III zmienione). Rozdział 5. Polski rynek finansowy i strategie integracji Polski z Unią Gospodarczą i Walutową
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: