Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00478 007448 15718421 na godz. na dobę w sumie
Europejskie prawo karne - ebook/pdf
Europejskie prawo karne - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 779
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-2337-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> karne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Europejskie prawo karne to pierwsza na polskim rynku pozycja opisująca kompleksowo szczegółową, mieszaną dziedzinę prawa karnego i międzynarodowego. W 11 obszernych rozdziałach autorzy, wybitni specjaliści z zakresu prawa karnego i europejskiego opisali miedzy innymi:

- pojecie „europejskiego prawa karnego” i historię współpracy w sprawach karnych na obszarze Europy,

- charakterystykę instrumentów prawnych współpracy w sprawach karnych w Radzie Europy i UE,

- ochronę praw podstawowych z uwagi na proces europeizacji,

- współpracę sądową między Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej a sądami krajowymi państw członkowskich UE,

- współpracę w obszarze prawa karnego materialnego w ramach Rady Europy i Unii Europejskiej,

- współpracę policyjną w Unii Europejskiej i Radzie Europy.

Publikacja ta adresowana jest do studentów, praktyktyków wymiaru sprawiedliwości oraz urzędników.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ZARYS PRAWA EUROPEJSKIE PRAWO KARNE pod redakcj¹ AGNIESZKI GRZELAK MICHA£A KRÓLIKOWSKIEGO ANDRZEJA SAKOWICZA C. H. BECK ZARYS PRAWA Europejskie prawo karne Polecamy nasze publikacje z tego zakresu: Andrzej Marek (red.) ZAGADNIENIA OGÓLNE, TOM 1 System Prawa Karnego Tadeusz Bojarski (red.) RÓD£A PRAWA KARNEGO, TOM 2 System Prawa Karnego Miros³awa Melezini (red.) KARY I ŒRODKI KARNE. PODDANIE SPRAWCY PRÓBIE, TOM 6 System Prawa Karnego Robert Zaw³ocki (red.) PRZESTÊPSTWA PRZECIWKO MIENIU I GOSPODARCZE, TOM 9 System Prawa Karnego Micha³ Królikowski, Robert Zaw³ocki (red.) KODEKS KARNY. CZÊŒÆ OGÓLNA, TOM I Du¿e Komentarze Becka Micha³ Królikowski, Robert Zaw³ocki (red.) KODEKS KARNY. CZÊŒÆ OGÓLNA, TOM II Du¿e Komentarze Becka Lech Garlicki (red.) KONWENCJA O OCHRONIE PRAW CZ£OWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŒCI, TOM I KOMENTARZ DO ART. 1–18 Du¿e Komentarze Becka Lech Garlicki (red.) KONWENCJA O OCHRONIE PRAW CZ£OWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŒCI, TOM II KOMENTARZ DO ART. 19–59 ORAZ PROTOKO£ÓW DODATKOWYCH Du¿e Komentarze Becka www.sklep.beck.pl EUROPEJSKIE PRAWO KARNE pod redakcj¹ AGNIESZKI GRZELAK MICHA£A KRÓLIKOWSKIEGO ANDRZEJA SAKOWICZA A. Grzelak, M. Królikowski, A. Sakowicz, Europejskie prawo karne, Warszawa 2012 Propozycja cytowania: Redakcja: Iwona Duda Wydawca: Dagna Kordyasz Poszczególne czêœci opracowali: S³awomir Buczma – rozdzia³ IX pkt 13, 14 Joanna D³ugosz – rozdzia³ VIII pkt 3, 6, 10 Adam Górski – rozdzia³ IX pkt 6 (razem z A. Sakowiczem) Agnieszka Grzelak – rozdzia³ V, VIII pkt 1 Rafa³ Kierzynka – rozdzia³ IX pkt 4, 9 Micha³ Królikowski – rozdzia³ I, VI, IX pkt 1 Hanna Kuczyñska – rozdzia³ IX pkt 5, 7, 10, 12 Arkadiusz Lach Adam £azowski Tomasz Ostropolski Piotr Rakowski – rozdzia³ II, VIII pkt 4, 9, 11, 14, IX pkt 15 – rozdzia³ X pkt 3, 5 – rozdzia³ IV – rozdzia³ XI Andrzej Sakowicz – rozdzia³ IX pkt 3, 6 (razem z A. Górskim), 8, 11, 18 S³awomir Steinborn – rozdzia³ III Ma³gorzata W¹sek-Wiaderek – rozdzia³ VII Mateusz Zreda S³awomir ¯ó³tek – rozdzia³ VIII pkt 5, IX pkt 2, 16, 17, X pkt 1, 2, 4, 6 – rozdzia³ VIII pkt 2, 7, 8, 12, 13, 15 Publikacja dofinansowana ze œrodków Wydzia³u Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego © Wydawnictwo C. H. Beck 2012 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Sk³ad i ³amanie: Krzysztof Biesaga Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-1068-8 ISBN e-book 978-83-255-2337-4 Autorzy S£AWOMIR BUCZMA Dr TOMASZ OSTROPOLSKI Sêdzia, ekspert w Departamencie Wspó³pra- Naczelnik Wydzia³u w Departamencie cy Miêdzynarodowej i Prawa Europejskiego Wspó³pracy Miêdzynarodowej i Prawa Eu- w Ministerstwie Sprawiedliwoœci Dr LL.M. JOANNA D£UGOSZ ropejskiego w Ministerstwie Sprawiedliwo- œci; w latach 2009–2011 pracownik Komisji Europejskiej (DG Wolnoœæ, Sprawiedli- Adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Uniwer- woœæ, Bezpieczeñstwo) sytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Dr hab. ADAM GÓRSKI Adiunkt w Katedrze Postêpowania Karnego Uniwersytetu Jagielloñskiego; cz³onek Biura Studiów i Analiz S¹du Najwy¿szego Dr AGNIESZKA GRZELAK Dr PIOTR RAKOWSKI Adiunkt na Wydziale Politologii i Studiów Miêdzynarodowych Uniwersytetu Miko³aja Kopernika w Toruniu; wyk³adowca Colle- gium Civitas w Warszawie; radca ministra, kierownik referatu ds. przestrzeni wolnoœci, bezpieczeñstwa i sprawiedliwoœci w Depar- Adiunkt w Katedrze Prawa Europejskiego tamencie Polityki Europejskiej MSZ Szko³y G³ównej Handlowej w Warszawie; ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmo- Dr ANDRZEJ SAKOWICZ wych Kancelarii Sejmu; cz³onek Komitetu Doradczego ds. Prawa Europejskiego przy Ministrze Sprawiedliwoœci Adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Uni- wersytetu w Bia³ymstoku; ekspert ds. spraw legislacji w Biurze Analiz Sejmowych Kan- RAFA£ KIERZYNKA celarii Sejmu Sêdzia, ekspert w Departamencie Wspó³pra- cy Miêdzynarodowej i Prawa Europejskiego Dr S£AWOMIR STEINBORN w Ministerstwie Sprawiedliwoœci Adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Proce- sowego i Kryminologii Uniwersytetu Gdañ- Dr MICHA£ KRÓLIKOWSKI skiego Adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Porów- nawczego Uniwersytetu Warszawskiego; w la- Dr MA£GORZATA W¥SEK-WIADEREK tach 2006–2011 dyrektor Biura Analiz Sej- mowych, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwoœci; cz³onek Komisji Kodyfika- cyjnej Prawa Karnego (kadencja 2009–2013) Dr HANNA KUCZYÑSKA Adiunkt w Katedrze Postêpowania Karne- go, Prawa Karnego Wykonawczego i Krymi- nalistyki Katolickiego Uniwersytetu Lubel- skiego; cz³onek Biura Studiów i Analiz S¹du Najwy¿szego; cz³onek Komisji Kodyfikacyj- nej Prawa Karnego przy Ministrze Sprawie- Adiunkt w Zak³adzie Prawa Karnego Insty- dliwoœci tutu Nauk Prawnych PAN; asystent sêdziego w Izbie Karnej S¹du Najwy¿szego MATEUSZ ZREDA Dr hab. ARKADIUSZ LACH Aplikant adwokacki; ekspert ds. spraw legi- Adiunkt w Katedrze Postêpowania Karnego Uniwersytetu Miko³aja Kopernika w Toru- niu; adwokat slacji w Biurze Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu Dr S£AWOMIR ¯Ó£TEK Dr ADAM £AZOWSKI Adiunkt w Katedrze Prawa Porównawczego Starszy wyk³adowca w School of Law, Uniwersytetu Warszawskiego; cz³onek Biu- University of Westminster w Londynie ra Studiów i Analiz S¹du Najwy¿szego Spis treści Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIX Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXI Część 1. Zagadnienia ogólne Rozdział I. Pojęcie „europejskiego prawa karnego” . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . Istota „europejskiego prawa karnego” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Normatywne ujęcie europejskiego prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Komponenty pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Europejskie prawo karne jako postać transnarodowego prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 .3 . Charakter penalny europejskiego prawa karnego . . . . . . . . . . . . . 2.4. Europejskie prawo karne jako podsystem prawa międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 3. Cechy charakterystyczne europejskiego prawa karnego . . . . . . . . . . . 1 4. Wtórność unijnego fragmentu europejskiego prawa karnego . . . . . . . 1 5. Europeizacja prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 Rozdział II. Zarys historii współpracy w sprawach karnych na obszarze Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1 . Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 2. Historia współpracy w sprawach karnych w ramach Rady Europy . . . 2 3. Historia współpracy w sprawach karnych w ramach Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 4. Przykłady regionalnej współpracy prawnokarnej . . . . . . . . . . . . . . . . 4 5. Współpraca prawnokarna państw Beneluxu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 6. Inne platformy współpracy w Europie (OBWE, WNP) . . . . . . . . . . . . 4 Rozdział III. Ewolucja zasad współpracy karnej na obszarze Europy . 4 1. Pojęcie zasad współpracy karnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. Zasada wzajemności i zasada wzajemnej lojalności we współpracy . . 5 3. Zasada podwójnej przestępności (karalności) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 4. Zasada ochrony porządku publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 5. Zasada wzajemnego uznawania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 6. Zasada nieudzielania pomocy w sprawach o przestępstwa „wrażliwe” 7 7. Zasada specjalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Rozdział IV. Zapobieganie sporom o jurysdykcję w Unii Europejskiej i ich rozstrzyganie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1. Pojęcie jurysdykcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2. Jurysdykcja cywilna a jurysdykcja karna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 3. Zasady jurysdykcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1 2 4 4 4 9 0 4 7 3 7 7 8 2 2 4 4 7 1 2 9 9 0 8 2 1 2 6 8 VII Spis treści 4. Powstawanie konfliktów jurysdykcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 5. Zapobieganie sporom jurysdykcyjnym w UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 5.1. Pierwsze próby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 5.2. Inicjatywa grecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 5.3. Wspomagające rozwiązania sektorowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 5.4. Implikacje mechanizmów wzajemnego uznawania . . . . . . . . . . . 109 5.5. Płaszczyzna instytucjonalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 6. Decyzja ramowa Rady 2009/948/WSiSW – obowiązki informacyjne oraz konsultacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 7. Próba oceny decyzji ramowej Rady 2009/948/WSiSW . . . . . . . . . . . . 119 8. Ochrona praw jednostki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 9. Postulaty de lege ferenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 10. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 Rozdział V. Charakterystyka instrumentów prawnych współpracy w sprawach karnych w Radzie Europy i Unii Europejskiej . . . . . . . . . . 126 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 2. Instrumenty prawne Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 2.2. Katalog instrumentów prawnych w ramach dawnego III filara UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 2.2.1. Decyzja ramowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 2.2.2. Decyzja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 2.2.3. Konwencja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 2.2.4. Umowa międzynarodowa z dawnego art. 38 TUE . . . . . . . 152 2.2.5. Wspólne stanowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 2.3. Obecny katalog źródeł prawa pochodnego UE . . . . . . . . . . . . . . 155 2.3.1. Rozporządzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 2.3.2. Dyrektywa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 2.3.3. Decyzja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 2.3.4. Zalecenia i opinie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 2.3.5. Umowy UE z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 2.4. Postanowienia przejściowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 3. Instrumenty Rady Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 3.2. Konwencje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 3.3. Zalecenia Komitetu Ministrów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 Rozdział VI. Ochrona praw podstawowych z uwagi na proces europeizacji prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 1. Pojęcie europejskiego systemu praw człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 2. Struktura normatywna praw człowieka, praw podstawowych, zasad ogólnych prawa oraz skojarzonych obowiązków państw . . . . . 191 3. Relacja między Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności a Kartą Praw Podstawowych . . . . . . . . . . 197 3.1. Charakter prawny aktów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 VIII Spis treści 3.2. Relacje między UE a systemem ochrony praw człowieka na podstawie EKPCz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 4. Standardy prawa karnego wyznaczone przez europejski system ochrony praw człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 4.1. Podmiotowość człowieka (standard godności człowieka) . . . . . . 202 4.2. Prawo do życia i integralności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 4.3. Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego . . . . . . . . . . . . . 210 4.4. Poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego, mieszkania i korespondencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 4.5. Prawo do własności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 4.6. Prawo do rzetelnego procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 4.7. Zasada legalizmu w prawie karnym materialnym . . . . . . . . . . . . 224 5. Reguły maksymalizujące ochronę praw podstawowych w prawie karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 Rozdział VII. Współpraca sądowa między Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej a sądami krajowymi państw członkowskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 1. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 1.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 1.2. Struktura Trybunału Sprawiedliwości UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 1.3. Jurysdykcja Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej . . . . . 245 2. Pytanie prejudycjalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 2.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 2.2. Podstawa normatywna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 2.3. Zakres przedmiotowy procedury prejudycjalnej . . . . . . . . . . . . . 250 2.4. Pojęcie „sądu” na gruncie art. 267 TfUE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 2.5. Sądy orzekające w sprawach karnych zobowiązane do występowania z pytaniami prejudycjalnymi . . . . . . . . . . . . . . 257 2.6. Przesłanki wystąpienia z wnioskiem prejudycjalnym i przesłanki dopuszczalności rozpoznania wniosku prejudycjalnego . . . . . . . 261 2.7. Podjęcie decyzji przez sąd krajowy o wystąpieniu z pytaniem prejudycjalnym i współpraca obu sądów w czasie trwania procedury prejudycjalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 2.8. Skutki naruszenia obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 2.9. Związanie sądu karnego orzeczeniem Trybunału . . . . . . . . . . . . . 278 3. Zasady stosowania i wykładni prawa unijnego w sprawach karnych . 281 3.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 3.2. Bezpośrednia skuteczność prawa unijnego i jej ograniczenia w obszarze prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 3.3. Wykładnia prounijna i jej ograniczenia w obszarze prawa karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285 3.4. Obowiązek prounijnej wykładni prawa krajowego w dawnym III filarze UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288 IX Spis treści Część 2. Regulacje materialnoprawne Rozdział VIII. Współpraca w obszarze prawa karnego materialnego w ramach Rady Europy i Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297 2. Rasizm i ksenofobia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 2.1. Uzasadnienie istnienia europejskich regulacji dotyczących zwalczania rasizmu i ksenofobii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301 X 2.2. Kształtowanie się europejskich regulacji dotyczących zwalczania rasizmu i ksenofobii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 2.3. Charakterystyka europejskich prawnokarnych regulacji dotyczących zwalczania rasizmu i ksenofobii . . . . . . . . . . . . . . . 304 2.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 306 3. Terroryzm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 3.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308 3.2. Kształtowanie się regulacji kryminalizujących działalność terrorystyczną oraz finansowanie terroryzmu w skali międzynarodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309 3.2.1. Organizacja Narodów Zjednoczonych . . . . . . . . . . . . . . . . 310 3.2.2. Rada Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311 3.2.3. Unia Europejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 3.3. Wpływ regulacji prawa europejskiego na kształtowanie się prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317 4. Handel ludźmi i wykorzystywanie dzieci jako element prowadzenia polityki migracyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 4.1. Handel ludźmi – podstawowe regulacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319 4.2. Penalizacja handlu ludźmi w prawie polskim . . . . . . . . . . . . . . . 322 4.3. Zwalczanie wykorzystywania dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324 4.4. Penalizacja wykorzystywania seksualnego dzieci w prawie polskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326 5. Nielegalny handel narkotykami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 5.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327 5.2. Walka z nielegalnym handlem narkotykami w prawie międzynarodowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328 5.3. Walka z nielegalnym handlem narkotykami w prawie Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332 5.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 335 6. Pranie pieniędzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336 6.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336 6.2. Kształtowanie się regulacji kryminalizujących pranie pieniędzy w skali międzynarodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 6.2.1. Początkowe inicjatywy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337 6.2.2. Organizacja Narodów Zjednoczonych . . . . . . . . . . . . . . . . 338 6.2.3. Rada Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340 6.2.4. Unia Europejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 6.3. Wpływ regulacji prawa europejskiego na kształtowanie się prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345 Spis treści 7. Korupcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 346 7.1. Uzasadnienie istnienia europejskich regulacji antykorupcyjnych i ich znaczenie dla europejskiego prawa karnego . . . . . . . . . . . . 346 7.2. Kształtowanie się europejskich regulacji antykorupcyjnych . . . . 347 7.3. Charakterystyka europejskich regulacji antykorupcyjnych . . . . . 348 7.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 351 8. Zwalczanie fałszowania euro . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 352 8.1. Uzasadnienie istnienia i cele europejskich regulacji dotyczących prawnokarnego zwalczania fałszowania euro . . . . . . . . . . . . . . . 352 8.2. Kształtowanie się europejskich regulacji dotyczących prawnokarnego zwalczania fałszowania euro . . . . . . . . . . . . . . . 353 8.3. Charakterystyka europejskich regulacji dotyczących prawnokarnego zwalczania fałszowania euro . . . . . . . . . . . . . . . 354 8.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 356 9. Przestępczość komputerowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356 9.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356 9.2. Walka z cyberprzestępczością w prawie Rady Europy . . . . . . . . 357 9.3. Walka z cyberprzestępczością w prawie Unii Europejskiej . . . . . 359 9.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 361 10. Przestępczość zorganizowana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363 10.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363 10.2. Kształtowanie się regulacji w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej w skali międzynarodowej . . . . . 363 10.2.1. Organizacja Narodów Zjednoczonych . . . . . . . . . . . . . . 364 10.2.2. Unia Europejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365 10.3. Wpływ regulacji prawa europejskiego na kształtowanie się prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369 11. Nielegalna imigracja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 11.1. Pojęcie nielegalnej imigracji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371 11.2. Walka z nielegalną imigracją w prawie Unii Europejskiej . . . . . 372 11.3. Realizacja zobowiązań w prawie polskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375 12. Prawnokarna ochrona środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 12.1. Uzasadnienie istnienia europejskich regulacji dotyczących prawnokarnej ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 12.2. Kształtowanie się europejskich regulacji dotyczących prawnokarnej ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377 12.3. Charakterystyka europejskich regulacji dotyczących prawnokarnej ochrony środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 12.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 381 13. Ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . 383 13.1. Zakres zagadnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 13.2. Kształtowanie się i charakterystyka ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 13.3. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 389 14. Ochrona danych osobowych w ramach współpracy policyjnej i sądowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 XI Spis treści 14.1. Ochrona danych osobowych w ramach współpracy policyjnej i sądowej w prawie Rady Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 14.2. Ochrona danych osobowych w ramach współpracy policyjnej i sądowej w prawie Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392 15. Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych w prawie europejskim . . 396 15.1. Uzasadnienie istnienia europejskich regulacji dotyczących odpowiedzialności penalnej podmiotów zbiorowych . . . . . . . . . 396 15.2. Kształtowanie się europejskich regulacji dotyczących odpowiedzialności penalnej podmiotów zbiorowych . . . . . . . . . 397 15.3. Charakterystyka europejskich regulacji dotyczących odpowiedzialności penalnej podmiotów zbiorowych . . . . . . . . . 399 15.4. Zastosowanie regulacji w krajowym porządku prawnym . . . . . . 401 Część 3. Regulacje procesowe i warunki instytucjonalne Rozdział IX. Współpraca w obszarze prawa karnego procesowego w ramach Rady Europy i Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 1. Ekstradycja i Europejski Nakaz Aresztowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 1.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 1.2. Uwarunkowania ekstradycyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 1.3. Europejski system ekstradycyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415 1.4. Unijny system współpracy w zakresie przekazywania osób dla celów wymiaru sprawiedliwości karnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 418 1.4.1. Przewartościowanie zasad współpracy . . . . . . . . . . . . . . . . 418 1.4.2. Istota Europejskiego Nakazu Aresztowania . . . . . . . . . . . . 421 1.4.3. Zastrzeżenia wywodzone z praw podstawowych . . . . . . . . 427 1.4.4. Funkcjonowanie i perspektywy Europejskiego Nakazu Aresztowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432 2. Zespoły dochodzeniowo-śledcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 2.1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 433 2.2. Rada Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434 2 .3 . Prawo Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436 2.3.1 Konwencja z 2000 r. o wzajemnej pomocy w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438 2.3.2 Decyzja ramowa 2002/465/WSiSW . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439 2.4. Zastosowanie regulacji w polskim porządku prawnym . . . . . . . . 440 3. Wykonywanie postanowień o zabezpieczeniu mienia i środków dowodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443 3.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443 3.2. Zabezpieczenie dowodów i mienia w konwencjach Narodów Zjednoczonych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444 3.3. Regulacje prawne w zakresie zabezpieczenia dowodów i mienia wypracowane na forum Rady Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445 3.4. Rozwiązania prawne UE w zakresie zabezpieczenia dowodów i mienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 4. Wzajemne uznawanie nakazów konfiskaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 4.1. Uwaga wstępna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 XII Spis treści 4.2. Zakres decyzji ramowej Rady 2006/783/WSiSW . . . . . . . . . . . . 456 4.3. Konfiskata rozszerzona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 457 4.4. Postępowanie w państwie wydania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 458 4.5. Postępowanie w państwie wykonania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459 4.6. Podwójna karalność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462 4.7. Implementacja decyzji ramowej do prawa polskiego . . . . . . . . . . 463 4.8. Rozdział 66c KPK – wystąpienie przez sąd polski do państwa członkowskiego UE o wykonanie orzeczenia przepadku . . . . . . . 463 4.8.1. Ogólne zasady wystąpienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 463 4.8.2. Właściwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464 4.8.3. Zaświadczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464 4.8.4. Postępowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 4.9. Rozdział 66d KPK – wystąpienie państwa członkowskiego UE do sądu polskiego o wykonanie orzeczenia przepadku . . . . . 465 4.9.1. Właściwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 4.9.2. Podstawy odmowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465 4.9.3. Postępowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467 5. Wzajemne uznawanie kar o charakterze pieniężnym . . . . . . . . . . . . . 467 5.1. Wykonywanie orzeczeń nakładających kary o charakterze pieniężnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467 5.2. Organy współpracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 469 5.3. Pojęcie kary o charakterze pieniężnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 470 5.4. Procedura przekazywania orzeczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 5.5. Zasady wykonywania orzeczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 472 5.6. Zasady wymiaru kary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 474 5.7. Podstawy odmowy uznania i wykonania orzeczenia . . . . . . . . . . 475 5.8. Implementacja do prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477 5.9. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 481 6. Europejski nakaz dowodowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482 6.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482 6.2. Istota i przedmiot europejskiego nakazu dowodowego . . . . . . . . 486 6.3. Forma i procedura przekazania europejskiego nakazu dowodowego oraz jego wykonania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490 6.3.1. Forma europejskiego nakazu dowodowego . . . . . . . . . . . . 490 6.3.2. Procedura przekazania nakazu dowodowego . . . . . . . . . . . 492 6.3.3. Procedura wykonania europejskiego nakazu dowodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494 6.4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498 7. Europejski nakaz wykonawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500 7.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500 7.1.1. Uznawanie i wykonywanie wyroków w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 500 7.1.2. Konwencja strasburska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 7.1.3. Instrumenty prawne utworzone w ramach Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502 XIII Spis treści 7.2. Decyzja ramowa o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków skazujących na karę pozbawienia wolności lub inny środek polegający na pozbawieniu wolności – w celu wykonania tych wyroków w UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 7.2.1. Zakres oddziaływania decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505 7.2.2. Zasady wykonywania przekazanych wyroków . . . . . . . . . 506 7.2.2.1. Obowiązki państwa wykonującego wyrok . . . . . . 506 7.2.2.2. Rozwiązywanie różnic międzysystemowych . . . . 509 7.2.2.3. Możliwość zastosowania warunkowego zwolnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 11 7.2.2.4. Przekazanie skazanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511 7.2.3. Możliwość niewykonania wyroku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 512 7.2.3.1. Podstawy odmowy wykonania wyroku. . . . . . . . . 512 7.2.3.2. Wyroki zaoczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 514 7.2.3.3. Podwójna karalność. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 515 7.2.4. Prawa proceduralne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516 7.2.4.1. Przestrzeganie praw podstawowych . . . . . . . . . . . 516 7.2.4.2. Zgoda osoby skazanej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517 7.2.5. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 518 8. Uwzględnienie wyroków skazujących w nowym postępowaniu karnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 520 8.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 520 8.2. Uwzględnienie wyroków skazujących w nowym postępowaniu karnym wśród państw Rady Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 521 8.3. Uwzględnienie wyroków skazujących w nowym postępowaniu karnym w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523 9. Wzajemne uznawanie wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526 9.1. Uwaga wstępna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526 9.2. Cel i zakres decyzji ramowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527 9.3. Środki podlegające przekazaniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529 9.4. Postępowanie w państwie wydania orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . 533 9.5. Postępowanie w państwie wykonania orzeczenia . . . . . . . . . . . . 534 9.6. Podwójna karalność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537 10. Wzajemne uznawanie orzeczeń w sprawie środków nadzoru stanowiących alternatywę dla tymczasowego aresztowania . . . . . . . . 538 10.1. Wzajemne uznawanie środków nadzoru w państwach członkowskich Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538 10.2. Decyzja ramowa w sprawie stosowania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej zasady wzajemnego uznawania do decyzji w sprawie środków nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 10.3. Zakres oddziaływania decyzji ramowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 10.4. Procedura przekazania do wykonania decyzji w sprawie środków nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545 XIV Spis treści 10.5. Skutki przekazania do wykonania decyzji w sprawie środków nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546 10.6. Podstawy odmowy wykonania decyzji w sprawie środków nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 10 .7 . Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551 11. Wzajemne uznawanie orzeczeń kończących postępowanie karne w kontekście zasady ne bis in idem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553 11.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553 11 .2 . Zasada ne bis in idem w porządku prawnym Rady Europy . . . . 555 11.2.1. Konwencja europejska o międzynarodowej mocy wyroków karnych z 28.5.1970 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556 11.2.2. Europejska konwencja w sprawie karania przestępstw drogowych z 1964 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559 11.2.3. Inne rozwiązania konwencyjne nawiązujące do zasady ne bis in idem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 560 11.3. Obowiązywanie zasady ne bis in idem na terytorium Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 562 11.3.1. Konwencja o podwójnym karaniu z 25.5.1987 r. . . . . . . 565 11.3.2. Konwencja w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich z 26.7.1995 r. . . . . . . . . . . . . . . 567 11.3.3. Konwencja w sprawie zwalczania korupcji urzędników Wspólnot Europejskich i urzędników państw członko- wskich Unii Europejskiej z 26.5.1997 r. . . . . . . . . . . . . . 568 11.3.4. Konwencja Wykonawcza do Układu z Schengen z 19 .6 .1990 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 569 11 .3 .4 .1 . Zakres przedmiotowy „prawomocnego wyroku” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571 11.3.4.2. Pojęcie „prawomocności” wyroku . . . . . . . . . . 576 11.3.4.3. Pojęciem tożsamości czynu (idem) . . . . . . . . . 577 11.3.4.4. Zakres temporalny zakaz ne bis in idem . . . . . . 581 11.3.4.5. Wyjątki od zasady ne bis in idem . . . . . . . . . . . 581 12. Przekazanie – przejęcie ścigania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 582 12.1. Podstawy prawne współpracy w dziedzinie przekazywania i przejmowania ścigania w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . 582 12.2. Europejska konwencja o przekazywaniu ścigania w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 584 12.2.1. Procedura przekazania postępowania . . . . . . . . . . . . . . . 584 12.2.2. Subsydiarna kompetencja do ścigania . . . . . . . . . . . . . . . 587 12.2.3. Konsekwencje przekazania ścigania . . . . . . . . . . . . . . . . 587 12 .2 .4 . Podstawy odmowy wykonania wniosku . . . . . . . . . . . . . 589 12.3. Projekt decyzji ramowej dotyczącej przekazywania postępowań w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 591 12.3.1. Kompetencja państwa członkowskiego do prowadzenia postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 591 12.3.2. Procedura przekazania postępowania . . . . . . . . . . . . . . . 593 12.3.3. Skutki przekazania postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . 597 XV Spis treści 12.3.4. Możliwość odmówienia przyjęcia postępowania . . . . . . 598 12.4. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 599 13. Pomoc prawna i stosowanie dobrej praktyki we wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 600 13.1. Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 600 13.2. Definicja pomocy prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601 13.3. Zasady pomocy prawnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 602 13.4. Instrumenty prawne określające formy pomocy prawnej . . . . . . 604 13.5. Europejska Konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych 605 13.5.1. Doręczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 606 13.5.2. Przesłuchanie świadków i biegłych . . . . . . . . . . . . . . . . . 606 13.5.3. Informacje z rejestru skazanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 607 13.5.4. Wniosek o pomoc prawną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 608 13.5.5. Organy zaangażowane w pomoc prawną . . . . . . . . . . . . 608 13.6. Instrumenty pomocy prawnej w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . 610 13.6.1. Wspólne działania w sprawie stosowania dobrej praktyki w sprawach karnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 611 13.6.2. Pomoc prawna w Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 612 13.6.3. Konwencja o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 613 13.6.4. Protokół do Konwencji z 2000 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617 13.7. Pomoc prawna w stosunkach z Islandią, Norwegią, Japonią i USA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 618 13.8. Zabezpieczenie mienia i dowodów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 619 13.9. Regulacje polskie dotyczące pomocy prawnej . . . . . . . . . . . . . . 620 13.10. Uwagi końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 622 14. Wymiana informacji pochodzących z rejestru karnego pomiędzy państwami członkowskimi oraz treści tych informacji . . . . . . . . . . . . 623 14.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623 14.2. Źródła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623 14.3. Decyzja Rady 2005/876/WSiSW w sprawie wymiany informacji pochodzących z rejestru karnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626 14.4. Decyzja ramowa Rady 2009/315/WSiSW z 26.2.2009 r. w sprawie organizacji wymiany informacji pochodzących z reje - stru karnego pomiędzy państwami członkowskimi oraz treści tych informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627 14.4.1. Obowiązki państwa skazującego i państwa, którego obywatelem jest dana osoba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 628 14.4.2. Wniosek o udzielenie informacji i odpowiedź na wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 628 14.4.3. Terminy udzielenia odpowiedzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 630 14.4.4. Warunki wykorzystania danych osobowych i sposób ich ochrony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 630 14.4.5. Relacje z innymi aktami prawnymi . . . . . . . . . . . . . . . . . 631 XVI Spis treści 14.5. Europejski system przekazywania informacji z rejestru skazanych (ECRIS) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 631 14.6. Instrumenty wymiany informacji z rejestrów karnych a prawo polskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 633 15. Pomoc ofiarom przestępstw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 635 16. Prawo do tłumacza w ramach postępowania karnego . . . . . . . . . . . . . 647 16.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 647 16.2. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 647 16.3. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . 648 16.4. Prawo Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 649 17. Prawo dostępu do obrońcy oraz do powiadomienia osoby trzeciej o zatrzymaniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 653 17.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 653 17.2. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 654 17.3. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . 657 17.4. Prawo Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 657 18. Europejski nakaz dochodzeniowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 664 18.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 664 18.2. Założenia europejskiego nakazu dochodzeniowego . . . . . . . . . . 665 18.3. Procedury i gwarancje obowiązujące w państwie wydającym i państwie wykonującym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 667 Rozdział X. Organy wspierające współpracę w sprawach karnych . . . . 672 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 672 2. Europejski Komitet ds. Problemów z Przestępczością (CDPC) . . . . . 673 3. Eurojust . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 675 3.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 675 3.2. Geneza Eurojustu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 676 3.3. Podstawa prawna Eurojustu w prawie pierwotnym i prawie pochodnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 677 3.4. Skład Eurojustu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 681 3.5. Kompetencje przedstawicieli krajowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 682 3.6. Cele, zadania oraz uprawnienia Eurojustu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 684 3.7. Krajowy system koordynacyjny Eurojustu. . . . . . . . . . . . . . . . . . 688 3.8. Ochrona danych osobowych w działalności Eurojustu . . . . . . . . 688 3.9. Kontrola legalności decyzji podejmowanych przez Eurojust. . . . 689 3.10. Współpraca Eurojustu z innymi organami i instytucjami Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 690 3.11. Współpraca Eurojustu z państwami trzecimi . . . . . . . . . . . . . . . 692 4. Europejska Sieć Sądowa (EJN) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 693 5. Prokuratura Europejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 696 5.1. Geneza koncepcji Prokuratury Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . 696 5.1.1. Postanowienia Traktatu z Lizbony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 96 5.1.2. Prace nad powołaniem Prokuratora Europejskiego . . . . . . 698 6. Europejski rejestr skazanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 699 XVII Spis treści 6.1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 699 6.2. Rozwój wymiany informacji z rejestrów karnych w Europie . . . 699 6.3. Decyzja ramowa Rady 2009/315/WSiSW . . . . . . . . . . . . . . . . . . 701 6.4. Decyzja Rady 2009/316/WSiSW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 03 Część 4. Współpraca policyjna Rozdział XI. Współpraca policyjna w Unii Europejskiej i w Radzie Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 706 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 707 2. Kwestie terminologiczne i formalnoprawne problematyki . . . . . . . . . 707 3. Geneza współpracy policyjnej w Unii Europejskiej i Radzie Europy . 710 4. Współpraca policyjna w UE. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 712 4.1. Transgraniczna wymiana informacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 713 4.2. Wykorzystywanie systemów informacyjnych w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 717 4.3. Działania operacyjne w wymiarze transgranicznym . . . . . . . . . . 720 4.3.1. Obserwacja transgraniczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 720 4.3.2. Pościg transgraniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 723 4.3.3. Dostawy niejawnie nadzorowane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 726 4.3.4. Operacje pod przykryciem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 727 4.3.5. Zespoły dochodzeniowo-śledcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 729 4.3.6. Inne przykłady współpracy operacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . 730 4.4. Wykorzystywanie oficerów łącznikowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 733 4.5. Ochrona osób publicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 736 4.6. Wymiar instytucjonalno-organizacyjny współpracy policyjnej w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 737 5. Współpraca policyjna a Rada Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 741 6. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 743 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 747 XVIII Przedmowa Gdy przystępowaliśmy do przygotowania prezentowanej monografii to- warzyszyło nam kilka zamierzeń. Przede wszystkim chcieliśmy, aby na polskim rynku wydawniczym pojawiła się w końcu książka opisująca możliwie komplek- sowo szczegółową, mieszaną dziedzinę prawa karnego i międzynarodowego, jaką jest europejskie prawo karne. Tego rodzaju podręczniki i większe opracowania można spotkać w literaturze obcojęzycznej, natomiast w polskiej – mimo specja- lizacji w tym temacie coraz większego grona akademików i praktyków oraz wielu bardzo kompetentnych opracowań szczegółowych – zaskakująco takiej pozycji brakuje. Wspomnieć można jedynie o dwóch opracowaniach podręcznikowych: dr Arkadiusza Lacha, Europejskie prawo karne. Zarys wykładu, Toruń 2008, oraz dr Agnieszki Grzelak i dr Tomasza Ostropolskiego, Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpraca policyjna, Warszawa 2011. W 2010 r. Wydawnictwo C.H. Beck opublikowało również dwutomowy komen- tarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka pod red. L. Garlickiego. Mimo to, wyraźna stała się dla nas potrzeba powstania opracowania o charakterze zarysu systemu europejskiego prawa karnego. Drugim naszym zamierzeniem było zrealizowanie wspomnianego projektu naukowego w szerokim, reprezentatywnym zespole autorskim. Zaprosiliśmy do współpracy wielu pracowników naukowych i praktyków, którzy na swoich uczelniach prowadzą zajęcia z interesującego nas przedmiotu, lub też w prak- tyce urzędniczej mają bezpośredni kontakt z funkcjonowaniem fragmentów eu- ropejskiego systemu karnego. Tym samym pragnęliśmy stworzyć płaszczyznę współpracy między różnymi środowiskami akademickimi i praktykami, skupia- jąc w tym miejscu odmienne perspektywy postrzegania analizowanej dziedziny prawa. W końcu chcieliśmy przygotować książkę dostatecznie spójną, by nie miała ona charakteru luźnego zbioru niezależnych wypowiedzi. Zdecydowaliśmy się przy tym potraktować dziedzinę europejskiego prawa karnego szeroko, obejmu- jąc nią system konstruowany w oparciu o ramy instytucjonalne i prawne Rady Europy oraz Unii Europejskiej. Mamy nadzieję, że cel ten choćby tylko w czę- ści udało nam się zrealizować. Wyrażamy wdzięczność wielu osobom, których pomoc pozwoliła nam w przygotowaniach do podjęcia się tego projektu i w konsultacjach jego zamy- słu. W szczególności słowa podziękowania chcemy skierować w stronę prof. Piotra Hofmańskiego, prof. Cezarego Mika i prof. Eleonory Zielińskiej. XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: