Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00407 006102 12623607 na godz. na dobę w sumie
Filozofia dla bystrzaków - ebook/pdf
Filozofia dla bystrzaków - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 360
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-0051-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Przeczytaj to i poczuj, jak mądrzejesz!

Ken Schanzer, prezes NBC Sports

Dowiedz się, jak wykorzystać tę niesamowitą wiedzę w codziennym życiu.
Źródło mądrości dla każdego z nas!

dr Tom Morris

Prawdziwa królowa nauk znowu w akcji!

Filozofia często kojarzy nam się z galopującą nudą i bezpowrotnie straconym czasem. A jednak mimo kiepskiego PR-u jest to jedna z najbardziej fascynujących dyscyplin naukowych. Filozofia pobudza do myślenia, pomaga zrozumieć świat, znaleźć sens życia i spojrzeć na rzeczywistość z zupełnie innej perspektywy. Tom Morris podchodzi do niej w niestandardowy sposób i odkrywa przed czytelnikiem wszystkie niezwykłe zakątki tej nauki. Przygotujcie się na lekturę pełną wrażeń.

Bystry daje radę:

Tom Morris jak nikt inny ożywia dziedzinę filozofii.

Paul K. Moser, profesor i szef wydziału filozofii, Uniwersytet Loyoli w Chicago

 

Tom Morris nie jest zwykłym bystrzakiem, a ja nie jestem filozofem, więc prawdopodobnie stanowimy dobraną parę do przeprowadzenia tego cudownego ćwiczenia, polegającego na odkryciu niektórych z najbardziej nieuchwytnych i trwałych tajemnic życia. Przeczytaj to i poczuj, jak mądrzejesz!

Ken Schanzer, prezes NBC Sports

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytuł oryginału: Philosophy For Dummies® Tłumaczenie: Joanna Sugiero ISBN: 978-83-283-0048-4 Original English language edition Copyright © 1999 by Wiley Publishing, Inc., Indianapolis, Indiana. All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form. This translation published by arrangement with Wiley Publishing, Inc. Oryginalne angielskie wydanie © 1999 by Wiley Publishing, Inc., Indianapolis, Indiana. Wszelkie prawa, włączając prawo do reprodukcji całości lub części w jakiejkolwiek formie, zarezerwowane. Tłumaczenie opublikowane na mocy porozumienia z Wiley Publishing, Inc. Translation copyright © 2015 by Helion S.A. Wiley, the Wiley Publishing logo, For Dummies, the Dummies Man logo, A Reference for the Rest of Us!, The Dummies Way, Dummies Daily, The Fun and Easy way, Dummies.com and related trade dress are trademarks or registered trademarks of John Wiley and Sons, Inc. and/or its affiliates in the United States and/or other countries. Used under license. Wiley, the Wiley Publishing logo, For Dummies, the Dummies Man logo, A Reference for the Rest of Us!, The Dummies Way, Dummies Daily, The Fun and Easy way, Dummies.com i związana z tym szata graficzna są markami handlowymi John Wiley and Sons, Inc. i/lub firm stowarzyszonych w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach. Wykorzystywane na podstawie licencji. Polish language edition published by Helion S.A. Copyright © 2015. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: dlabystrzakow@dlabystrzakow.pl WWW: http://dlabystrzakow.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://dlabystrzakow.pl/user/opinie/filoby Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:258)ci O autorze .......................................................................................................................13 Podzi(cid:218)kowania od autora ..............................................................................................15 Wst(cid:218)p ............................................................................................................................17 O ksi(cid:200)(cid:285)ce .........................................................................................................................................18 Konwencje zastosowane w ksi(cid:200)(cid:285)ce ......................................................................................................20 Czego nie czyta(cid:202) ...............................................................................................................................20 Naiwne za(cid:239)o(cid:285)enia ..............................................................................................................................20 Jak podzielona jest ksi(cid:200)(cid:285)ka .................................................................................................................21 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Czym w ogóle jest filozofia? ..............................................................................................21 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) II: Sk(cid:200)d cokolwiek wiemy?....................................................................................................21 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III: Czym jest dobro? ..........................................................................................................22 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV: Czy kiedykolwiek jeste(cid:258)my naprawd(cid:218) wolni? ...................................................................22 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) V: Niewiarygodny, niewidoczny Ty .....................................................................................22 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VI: O co chodzi z t(cid:200) (cid:258)mierci(cid:200)? .............................................................................................22 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VII: Czy Bóg istnieje? .........................................................................................................23 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VIII: Sens (cid:285)ycia ..................................................................................................................23 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IX: Dekalogi ......................................................................................................................23 Ikony u(cid:285)yte w ksi(cid:200)(cid:285)ce ........................................................................................................................23 Co dalej ...........................................................................................................................................24 (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:44)(cid:29)(cid:3)(cid:38)(cid:93)(cid:92)(cid:80)(cid:3)(cid:90)(cid:3)(cid:82)(cid:74)(cid:246)(cid:79)(cid:72)(cid:3)(cid:77)(cid:72)(cid:86)(cid:87)(cid:3)(cid:73)(cid:76)(cid:79)(cid:82)(cid:93)(cid:82)(cid:73)(cid:76)(cid:68)(cid:34)(cid:3)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17) (cid:21)(cid:24) Rozdzia(cid:239) 1: Wielcy my(cid:258)liciele i g(cid:239)(cid:218)bokie przemy(cid:258)lenia .................................................27 Kilka przypraw dodaje smaku ............................................................................................................27 Sokrates o badaniu, które jest bardzo wa(cid:285)ne ........................................................................................30 Pytania, które zadamy .......................................................................................................................32 Rozdzia(cid:239) 2: Filozofia jako dzia(cid:239)alno(cid:258)(cid:202) ............................................................................35 Sporty ekstremalne dla umys(cid:239)u ...........................................................................................................35 Kre(cid:258)lenie naszej drogi na mapie .........................................................................................................36 Wyj(cid:200)tkowa pot(cid:218)ga przekona(cid:241) .............................................................................................................37 Obraz jaskini plato(cid:241)skiej ...............................................................................................................38 Filozoficzny Houdini ....................................................................................................................39 Poleć książkęKup książkę (cid:25)(cid:3) Filozofia dla bystrzaków Rozdzia(cid:239) 3: Umi(cid:239)owanie m(cid:200)dro(cid:258)ci ................................................................................ 41 Potrójny zestaw filozoficzny ...............................................................................................................41 Parali(cid:285) bez analizy ........................................................................................................................42 Umiej(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) oceniania ..................................................................................................................43 Debata .........................................................................................................................................45 M(cid:200)dro(cid:258)(cid:202) rz(cid:200)dzi .................................................................................................................................48 Poszukiwanie m(cid:200)dro(cid:258)ci przez Sokratesa .............................................................................................50 (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:44)(cid:44)(cid:29)(cid:3)(cid:54)(cid:78)(cid:200)(cid:71)(cid:3)(cid:70)(cid:82)(cid:78)(cid:82)(cid:79)(cid:90)(cid:76)(cid:72)(cid:78)(cid:3)(cid:90)(cid:76)(cid:72)(cid:80)(cid:92)(cid:34)(cid:3)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:24)(cid:22) Rozdzia(cid:239) 4: Przekonania, prawda i wiedza .................................................................... 55 Nasze przekonania na temat przekona(cid:241) ..............................................................................................55 Znaczenie przekona(cid:241) ........................................................................................................................57 Idea(cid:239) wiedzy .....................................................................................................................................58 Prawda na temat prawdy ..............................................................................................................60 Pe(cid:239)na definicja wiedzy ..................................................................................................................61 Prawda i racjonalno(cid:258)(cid:202) ...................................................................................................................62 Rozdzia(cid:239) 5: Wyzwanie sceptycyzmu .............................................................................. 67 Staro(cid:285)ytna sztuka zw(cid:200)tpienia .............................................................................................................68 Niewiarygodne pytania, na które nie umiemy odpowiedzie(cid:202) ..................................................................70 Pytania sceptycyzmu (cid:283)ród(cid:239)owego ...................................................................................................70 Pytania radykalnego sceptycyzmu ..................................................................................................75 Co nam pokazuj(cid:200) sceptycy? ...........................................................................................................77 Zw(cid:200)tpienie we w(cid:239)asne w(cid:200)tpliwo(cid:258)ci .....................................................................................................78 Dok(cid:200)d pójdziemy dalej? ....................................................................................................................78 Rozdzia(cid:239) 6: Zadziwiaj(cid:200)ca rzeczywisto(cid:258)(cid:202) podstawowych przekona(cid:241) ............................. 79 Fundamenty wiedzy ..........................................................................................................................80 Empiryzm i racjonalizm ................................................................................................................80 Fundamenty wiedzy ......................................................................................................................81 Ewidencjalizm ..............................................................................................................................82 Zasada ochrony przekona(cid:241) ................................................................................................................84 Ochrona przekona(cid:241) i radykalny sceptycyzm ....................................................................................85 Ochrona przekona(cid:241) i sceptycyzm (cid:283)ród(cid:239)owy .....................................................................................85 Podstawowy status ochrony przekona(cid:241) ...........................................................................................86 Ewidencjalizm obalony i zrewidowany ............................................................................................87 William James na temat wiary poprzedzaj(cid:200)cej .....................................................................................88 Akty wiary ........................................................................................................................................90 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci (cid:26) (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:44)(cid:44)(cid:44)(cid:29)(cid:3)(cid:38)(cid:93)(cid:92)(cid:80)(cid:3)(cid:77)(cid:72)(cid:86)(cid:87)(cid:3)(cid:71)(cid:82)(cid:69)(cid:85)(cid:82)(cid:34)(cid:3)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17) (cid:28)(cid:22) Rozdzia(cid:239) 7: Czym jest dobro? .........................................................................................95 Podstawowe podej(cid:258)cie do etyki i moralno(cid:258)ci ........................................................................................96 Zdefiniowanie dobra w kontek(cid:258)cie (cid:285)ycia .............................................................................................97 Trzy pogl(cid:200)dy na temat j(cid:218)zyka warto(cid:258)ciuj(cid:200)cego .....................................................................................98 Filozofia nonkognitywizmu ............................................................................................................98 Etyczny subiektywizm .................................................................................................................100 Moralny obiektywizm ..................................................................................................................102 Obiektywizm i moralny sceptycyzm ..............................................................................................102 Teologiczna cena docelowa ..............................................................................................................104 Rozdzia(cid:239) 8: Szcz(cid:218)(cid:258)cie, doskona(cid:239)o(cid:258)(cid:202) i dobre (cid:285)ycie .......................................................107 Notatka do wspó(cid:239)czesnego (cid:258)wiata .....................................................................................................107 Koncepcja dobra: krótki kurs na temat ró(cid:285)nych teorii .........................................................................108 Teoria boskiego nakazu ...............................................................................................................108 Teoria umowy spo(cid:239)ecznej ............................................................................................................109 Utylitaryzm ................................................................................................................................109 Teoria deontologiczna .................................................................................................................110 Teoria socjobiologiczna ...............................................................................................................111 Teoria cnoty ...............................................................................................................................111 Cztery wymiary ludzkich do(cid:258)wiadcze(cid:241) ..............................................................................................112 Wymiar intelektualny ..................................................................................................................113 Wymiar estetyczny ......................................................................................................................116 Wymiar moralny .........................................................................................................................118 Wymiar duchowy ........................................................................................................................119 Ostateczny kontekst dobra ...............................................................................................................121 Rozdzia(cid:239) 9: Zasady etyczne i charakter moralny ..........................................................123 Przykazania, regu(cid:239)y i furtki ..............................................................................................................124 Z(cid:239)ota regu(cid:239)a i jej znaczenie ..........................................................................................................126 Dok(cid:239)adna rola z(cid:239)otej regu(cid:239)y ..........................................................................................................127 Charakter, m(cid:200)dro(cid:258)(cid:202) i cnota ..............................................................................................................128 Czy dobra mo(cid:285)na si(cid:218) nauczy(cid:202)? .........................................................................................................131 Kim jestem? Próba charakteru .....................................................................................................132 Co powinienem zrobi(cid:202)? Analiza dzia(cid:239)ania ....................................................................................132 Odpowied(cid:283) na nasze pytanie .......................................................................................................133 Poleć książkęKup książkę (cid:27)(cid:3) Filozofia dla bystrzaków (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:44)(cid:57)(cid:29)(cid:3)(cid:38)(cid:93)(cid:92)(cid:3)(cid:78)(cid:76)(cid:72)(cid:71)(cid:92)(cid:78)(cid:82)(cid:79)(cid:90)(cid:76)(cid:72)(cid:78) (cid:77)(cid:72)(cid:86)(cid:87)(cid:72)(cid:258)(cid:80)(cid:92)(cid:3)(cid:81)(cid:68)(cid:83)(cid:85)(cid:68)(cid:90)(cid:71)(cid:218)(cid:3)(cid:90)(cid:82)(cid:79)(cid:81)(cid:76)(cid:34)(cid:3) (cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:20)(cid:22)(cid:24) Rozdzia(cid:239) 10: Los, przeznaczenie i Ty ........................................................................... 137 Znaczenie wolnej woli .....................................................................................................................137 Przewidywanie przysz(cid:239)o(cid:258)ci — kwestionowanie wolno(cid:258)ci z teologicznego punktu widzenia ....................139 Co b(cid:218)dzie, to b(cid:218)dzie — kwestionowanie wolno(cid:258)ci z logicznego punktu widzenia ..................................144 Roboty i kosmiczny teatrzyk lalek: kwestionowanie wolno(cid:258)ci z naukowego punktu widzenia ..................145 Rozdzia(cid:239) 11: Standardowe pogl(cid:200)dy na wolno(cid:258)(cid:202) ......................................................... 147 Bóg, logika i wolna wola ..................................................................................................................147 Odpowied(cid:283) na dylemat teologiczny ..............................................................................................147 Odpowied(cid:283) na dylemat logiczny ..................................................................................................149 Dylemat wspó(cid:239)czesnej nauki .............................................................................................................150 Determini(cid:258)ci naukowi ..................................................................................................................150 Libertarianie ..............................................................................................................................150 Kompatybilizm ...........................................................................................................................151 Który z tych pogl(cid:200)dów jest w(cid:239)a(cid:258)ciwy? ...........................................................................................153 Rozdzia(cid:239) 12: Po prostu rób — ludzka sprawczo(cid:258)(cid:202) na (cid:258)wiecie .................................. 155 M(cid:200)dre przemy(cid:258)lenia na temat wolno(cid:258)ci .............................................................................................155 Szersza perspektywa ........................................................................................................................156 Jak by(cid:202) agentem i dosta(cid:202) wi(cid:218)cej ni(cid:285) 15 procent? ................................................................................158 (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:57)(cid:29)(cid:3)(cid:49)(cid:76)(cid:72)(cid:90)(cid:76)(cid:68)(cid:85)(cid:92)(cid:74)(cid:82)(cid:71)(cid:81)(cid:92)(cid:15)(cid:3)(cid:81)(cid:76)(cid:72)(cid:90)(cid:76)(cid:71)(cid:82)(cid:70)(cid:93)(cid:81)(cid:92)(cid:3)(cid:55)(cid:92)(cid:3) (cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:20)(cid:25)(cid:20) Rozdzia(cid:239) 13: Kim jest osoba? ..................................................................................... 163 Gitarzy(cid:258)ci, duchy i ludzie .................................................................................................................163 Przeb(cid:239)yski umys(cid:239)u ...........................................................................................................................164 Pogl(cid:200)dy filozoficzne na temat cz(cid:239)owiecze(cid:241)stwa ..................................................................................166 Monizm .....................................................................................................................................167 Dualizm .....................................................................................................................................167 Propozycje (cid:258)wiatopogl(cid:200)dów .............................................................................................................170 Interakcjonizm ............................................................................................................................171 Epifenomenalizm ........................................................................................................................171 Paralelizm ..................................................................................................................................172 Zaw(cid:218)(cid:285)enie opcji ..............................................................................................................................173 Rozdzia(cid:239) 14: Koncepcja materializmu ......................................................................... 175 Argumenty pozytywne .....................................................................................................................177 Argument mówi(cid:200)cy, (cid:285)e cz(cid:239)owiek jest zwierz(cid:218)ciem ..........................................................................177 Argument mówi(cid:200)cy o sztucznej inteligencji ...................................................................................178 Argument mówi(cid:200)cy o chemii mózgu .............................................................................................179 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci (cid:28) Negatywne argumenty .....................................................................................................................180 Argument mówi(cid:200)cy o zb(cid:218)dno(cid:258)ci ...................................................................................................180 Tajemniczy sprzeciw ...................................................................................................................181 Problem innych umys(cid:239)ów .............................................................................................................184 Ostateczna ocena materializmu ........................................................................................................185 Rozdzia(cid:239) 15: Koncepcja dualizmu ................................................................................187 Naturalna wiara w dualizm ..............................................................................................................187 Jestem cz(cid:239)owiekiem duszy .................................................................................................................188 Argument mówi(cid:200)cy o introspekcji ................................................................................................189 Argument mówi(cid:200)cy o wyczuwalno(cid:258)ci ............................................................................................190 Argument kartezja(cid:241)ski ................................................................................................................192 Argument plato(cid:241)ski ....................................................................................................................192 Argument parapsychologiczny .....................................................................................................193 Potrzeba dowodów .....................................................................................................................195 (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:57)(cid:44)(cid:29)(cid:3)(cid:50)(cid:3)(cid:70)(cid:82)(cid:3)(cid:70)(cid:75)(cid:82)(cid:71)(cid:93)(cid:76)(cid:3)(cid:93)(cid:3)(cid:87)(cid:200)(cid:3)(cid:258)(cid:80)(cid:76)(cid:72)(cid:85)(cid:70)(cid:76)(cid:200)(cid:34)(cid:3) (cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17) (cid:20)(cid:28)(cid:26) Rozdzia(cid:239) 16: Z prochu powsta(cid:239)e(cid:258) i w proch si(cid:218) obrócisz — strach przed pustk(cid:200) ......199 Ostateczne wyj(cid:258)cie i cztery l(cid:218)ki .........................................................................................................199 L(cid:218)k przed procesem umierania ....................................................................................................202 L(cid:218)k przed kar(cid:200) ...........................................................................................................................203 L(cid:218)k przed nieznanym ..................................................................................................................205 L(cid:218)k przed unicestwieniem ...........................................................................................................206 Rozdzia(cid:239) 17: Filozoficzne pocieszenie w kwestii (cid:258)mierci ............................................209 Spokojnie, to tylko (cid:258)mier(cid:202) ................................................................................................................210 Stoicka reakcja na l(cid:218)k przed procesem umierania ..........................................................................210 Argument naturalnego procesu ....................................................................................................211 Argument konieczno(cid:258)ci ...............................................................................................................212 Argument agnostyczny ................................................................................................................213 Argument dwóch wieczno(cid:258)ci ........................................................................................................214 Argument Epikura .....................................................................................................................215 Materialistyczne koncepcje „nie(cid:258)miertelno(cid:258)ci” ...................................................................................217 Nie(cid:258)miertelno(cid:258)(cid:202) spo(cid:239)eczna ...........................................................................................................217 Nie(cid:258)miertelno(cid:258)(cid:202) kulturowa ...........................................................................................................218 Nie(cid:258)miertelno(cid:258)(cid:202) kosmiczna ..........................................................................................................218 Nie(cid:258)miertelno(cid:258)(cid:202) naukowa ............................................................................................................219 Rozdzia(cid:239) 18: Czy istnieje (cid:285)ycie po (cid:258)mierci? .................................................................223 Filozoficzne w(cid:200)tpliwo(cid:258)ci i próby zaprzeczenia ...................................................................................223 Argument pochodzenia psychologicznego .....................................................................................223 Argument ciszy ..........................................................................................................................226 Argument z analogi(cid:200) do tr(cid:200)bki .....................................................................................................227 Argument uszkodzenia mózgu .....................................................................................................229 Poleć książkęKup książkę (cid:20)(cid:19)(cid:3) Filozofia dla bystrzaków Argumenty przemawiaj(cid:200)ce za istnieniem (cid:285)ycia po (cid:258)mierci ...................................................................230 Argument Platona o niezniszczalno(cid:258)ci .........................................................................................230 Argument z analogi(cid:200) do natury ....................................................................................................231 Argument pragnienia ..................................................................................................................233 Argumenty moralne ....................................................................................................................234 (cid:165)wiate(cid:239)ko na ko(cid:241)cu tunelu ...............................................................................................................236 (cid:165)wiadectwa (cid:285)ycia przed (cid:285)yciem ....................................................................................................236 Kontakt ze zmar(cid:239)ymi ...................................................................................................................237 Do(cid:258)wiadczenie (cid:258)mierci ................................................................................................................238 (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:57)(cid:44)(cid:44)(cid:29)(cid:3)(cid:38)(cid:93)(cid:92)(cid:3)(cid:37)(cid:246)(cid:74)(cid:3)(cid:76)(cid:86)(cid:87)(cid:81)(cid:76)(cid:72)(cid:77)(cid:72)(cid:34)(cid:3) (cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:21)(cid:23)(cid:20) Rozdzia(cid:239) 19: Dwa (cid:258)wiatopogl(cid:200)dy ................................................................................ 243 Zgubiona pi(cid:239)ka pla(cid:285)owa ..................................................................................................................243 Wielki podzia(cid:239) ................................................................................................................................247 G(cid:239)ówny (cid:258)wiatopogl(cid:200)d teistyczny ...................................................................................................250 Pogl(cid:200)d naturalistyczny ................................................................................................................250 Jak porówna(cid:202) te dwa (cid:258)wiatopogl(cid:200)dy? ............................................................................................250 Wielka debata .................................................................................................................................251 Rozdzia(cid:239) 20: Wizje teistyczne ..................................................................................... 253 Dowód ontologiczny ........................................................................................................................253 Kosmologia i Bóg ...........................................................................................................................256 Zaprojektowany wszech(cid:258)wiat? .........................................................................................................263 Prze(cid:285)ycia religijne ...........................................................................................................................267 Rozdzia(cid:239) 21: Problem z(cid:239)a ............................................................................................. 269 Oczekiwania wobec teizmu ..............................................................................................................269 Argument z(cid:239)a ..................................................................................................................................270 G(cid:239)ówny argument przeciwko teizmowi ..........................................................................................271 Sugerowana niekompatybilno(cid:258)(cid:202) mi(cid:218)dzy Bogiem a z(cid:239)em .................................................................271 Moralne uzasadnienie zezwalania na z(cid:239)o ......................................................................................273 Moralne uzasadnienie i argumentacja ateistów ..............................................................................274 Uwagi teistów ............................................................................................................................275 Wielkie teodycee .............................................................................................................................276 Teodycea kary ............................................................................................................................276 Teodycea wolnej woli ..................................................................................................................278 Teodycea budowania dusz ..........................................................................................................280 Czwarta, po(cid:239)(cid:200)czona teodycea .......................................................................................................283 Element tajemniczo(cid:258)ci .....................................................................................................................283 Poleć książkęKup książkę Spis tre(cid:258)ci (cid:20)(cid:20) (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:57)(cid:44)(cid:44)(cid:44)(cid:29)(cid:3)(cid:54)(cid:72)(cid:81)(cid:86)(cid:3)(cid:285)(cid:92)(cid:70)(cid:76)(cid:68)(cid:3) (cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17) (cid:21)(cid:27)(cid:24) Rozdzia(cid:239) 22: Jaki jest sens (cid:285)ycia? ..............................................................................287 Pytania, jakie mo(cid:285)emy zada(cid:202) ...........................................................................................................287 Sens i nasz (cid:258)wiat .............................................................................................................................291 Nihilizm: podej(cid:258)cie absolutnie negatywne .....................................................................................291 Sens (cid:285)ycia z punktu widzenia „zrób to sam” .................................................................................293 Bóg i sens .......................................................................................................................................295 Rozdzia(cid:239) 23: Zak(cid:239)ad Pascala — stawk(cid:200) jest Twoje (cid:285)ycie ...........................................299 Blaise Pascal — filozof i geniusz ......................................................................................................299 Zak(cid:239)ad ...........................................................................................................................................301 Krytyka zak(cid:239)adu ..............................................................................................................................305 Zarzut mówi(cid:200)cy o nie(cid:258)miertelno(cid:258)ci ...............................................................................................305 Zarzut mówi(cid:200)cy o prawdopodobie(cid:241)stwie ......................................................................................306 Zarzut mówi(cid:200)cy o wielu religiach .................................................................................................308 Sprzeciw mówi(cid:200)cy o jednorazowym zak(cid:239)adzie ...............................................................................309 Okre(cid:258)lenie swojego (cid:258)wiatopogl(cid:200)du ....................................................................................................310 Rozdzia(cid:239) 24: Sukces i szcz(cid:218)(cid:258)cie w (cid:285)yciu .....................................................................313 Ile to jest wystarczaj(cid:200)co? Wy(cid:258)cig o wi(cid:218)cej ..........................................................................................313 Prawdziwy sukces ...........................................................................................................................317 Uniwersalne warunki sukcesu ...........................................................................................................319 Jasna koncepcja tego, co chcemy osi(cid:200)gn(cid:200)(cid:202) — klarowna wizja i konkretny cel ...................................320 Silne przekonanie, (cid:285)e jeste(cid:258)my w stanie osi(cid:200)gn(cid:200)(cid:202) ten cel .................................................................321 Koncentracja na tym, co jest potrzebne do osi(cid:200)gni(cid:218)cia tego celu .....................................................322 Konsekwencja i upór w realizowaniu naszej wizji ..........................................................................323 Emocjonalne zaanga(cid:285)owanie i poczucie, (cid:285)e to, co robimy, jest wa(cid:285)ne ..............................................323 Dobry charakter, który b(cid:218)dzie nas prowadzi(cid:202) i utrzyma nas na w(cid:239)a(cid:258)ciwym torze ..............................324 Umiej(cid:218)tno(cid:258)(cid:202) czerpania rado(cid:258)ci z ca(cid:239)ego procesu ............................................................................325 Dodatkowe uwagi na temat szcz(cid:218)(cid:258)cia ................................................................................................326 (cid:38)(cid:93)(cid:218)(cid:258)(cid:202)(cid:3)(cid:44)(cid:59)(cid:29)(cid:3)(cid:39)(cid:72)(cid:78)(cid:68)(cid:79)(cid:82)(cid:74)(cid:76)(cid:3)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17)(cid:17) (cid:22)(cid:21)(cid:28) Rozdzia(cid:239) 25: Dziesi(cid:218)ciu wielkich filozofów ..................................................................331 Sokrates .........................................................................................................................................331 Platon ............................................................................................................................................332 Arystoteles .....................................................................................................................................332 (cid:165)wi(cid:218)ty Tomasz z Akwinu ................................................................................................................333 William Ockham ............................................................................................................................334 Kartezjusz ......................................................................................................................................334 Immanuel Kant ...............................................................................................................................335 G.W.F. Hegel ................................................................................................................................336 Søren Kierkegaard ..........................................................................................................................337 Bertrand Russell .............................................................................................................................338 Poleć książkęKup książkę (cid:20)(cid:21)(cid:3) Filozofia dla bystrzaków Rozdzia(cid:239) 26: Dziesi(cid:218)(cid:202) wielkich pyta(cid:241) ......................................................................... 339 Czy filozofia jest praktyczna? ...........................................................................................................339 Czy tak naprawd(cid:218) cokolwiek wiemy? ................................................................................................340 Czy istnieje jakie(cid:258) kluczowe zastrze(cid:285)enie do etyki? .............................................................................341 Kim jestem? ...................................................................................................................................341 Czy szcz(cid:218)(cid:258)cie jest naprawd(cid:218) mo(cid:285)liwe na tym (cid:258)wiecie? ........................................................................342 Jak to jest z tym Bogiem: istnieje czy nie? ..........................................................................................343 Jakie (cid:285)ycie mo(cid:285)emy nazwa(cid:202) dobrym? ................................................................................................344 Dlaczego na (cid:258)wiecie jest tyle cierpienia? ............................................................................................345 Je(cid:258)li drzewo upada w lesie... .............................................................................................................346 Biskup Berkeley wypowiada si(cid:218) ........................................................................................................347 Co jest silniejsze w (cid:285)yciu cz(cid:239)owieka (cid:127) racjonalno(cid:258)(cid:202) czy nieracjonalno(cid:258)(cid:202)? ............................................348 Skorowidz .................................................................................................................. 349 Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:239) 18 Czy istnieje (cid:285)ycie po (cid:258)mierci? (cid:58)(cid:3)(cid:87)(cid:92)(cid:80)(cid:3)(cid:85)(cid:82)(cid:93)(cid:71)(cid:93)(cid:76)(cid:68)(cid:79)(cid:72)(cid:29) (cid:377) rozwa(cid:285)ymy filozoficzne argumenty dotycz(cid:200)ce (cid:285)ycia po (cid:258)mierci, (cid:377) wys(cid:239)uchamy s(cid:239)ów krytyki na temat wiary, (cid:377) przedstawimy argumenty przemawiaj(cid:200)ce na korzy(cid:258)(cid:202) wiary. (cid:165)mier(cid:202) albo nas niszczy, albo uwalnia. Je(cid:285)eli oznacza wyzwolenie, to po zrzuceniu ci(cid:218)(cid:285)aru czekaj(cid:200) na nas lepsze rzeczy; a je(cid:258)li oznacza zniszczenie, nic na nas nie czeka, a b(cid:239)ogos(cid:239)awie(cid:241)stwa i kl(cid:200)twy trac(cid:200) swoj(cid:200) moc. — Seneka (cid:58) rozdziale 16. i rozdziale 17. przyjrzeli(cid:258)my si(cid:218) ró(cid:285)nym formom strachu, jaki wywo(cid:239)uje w nas (cid:258)mier(cid:202), i dowiedzieli(cid:258)my si(cid:218), w jaki sposób ró(cid:285)ni filozofowie próbowali nas pocieszy(cid:202) w obliczu tego, co jest nieuniknione, nie odwo(cid:239)uj(cid:200)c si(cid:218) do koncepcji (cid:285)ycia po (cid:258)mierci. W tym rozdziale zastanowimy si(cid:218) nad kwesti(cid:200) (cid:285)ycia po (cid:258)mierci. Czy cielesna (cid:258)mier(cid:202) jest naszym ko(cid:241)cem, czy istnieje co(cid:258) dalej? Czy (cid:258)mier(cid:202) jest pocz(cid:200)tkiem nowego (cid:285)ycia, czy raczej ostatecznym unicestwieniem? Moja strategia b(cid:218)dzie nast(cid:218)puj(cid:200)ca: najpierw udziel(cid:218) g(cid:239)osu tym, którzy nie wierz(cid:200) w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci. A potem przedstawi(cid:218) pozytywne argumenty przemawiaj(cid:200)ce za t(cid:200) koncepcj(cid:200). (cid:41)(cid:76)(cid:79)(cid:82)(cid:93)(cid:82)(cid:73)(cid:76)(cid:70)(cid:93)(cid:81)(cid:72)(cid:3)(cid:90)(cid:200)(cid:87)(cid:83)(cid:79)(cid:76)(cid:90)(cid:82)(cid:258)(cid:70)(cid:76) (cid:76)(cid:3)(cid:83)(cid:85)(cid:246)(cid:69)(cid:92)(cid:3)(cid:93)(cid:68)(cid:83)(cid:85)(cid:93)(cid:72)(cid:70)(cid:93)(cid:72)(cid:81)(cid:76)(cid:68) Ju(cid:285) od czasów staro(cid:285)ytnych filozofowie szukaj(cid:200) argumentów na korzy(cid:258)(cid:202) koncepcji, która mówi, (cid:285)e cz(cid:239)owiek nie jest w stanie (cid:285)y(cid:202) dalej po (cid:258)mierci. W tym podrozdziale omówimy pi(cid:218)(cid:202) najbardziej popularnych i najmocniejszych argumentów. (cid:36)(cid:85)(cid:74)(cid:88)(cid:80)(cid:72)(cid:81)(cid:87)(cid:3)(cid:83)(cid:82)(cid:70)(cid:75)(cid:82)(cid:71)(cid:93)(cid:72)(cid:81)(cid:76)(cid:68)(cid:3)(cid:83)(cid:86)(cid:92)(cid:70)(cid:75)(cid:82)(cid:79)(cid:82)(cid:74)(cid:76)(cid:70)(cid:93)(cid:81)(cid:72)(cid:74)(cid:82) Ludzie ch(cid:218)tnie wierz(cid:200) w to, czego pragn(cid:200). — Juliusz Cezar Poleć książkęKup książkę (cid:21)(cid:21)(cid:23) Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VI: O co chodzi z t(cid:200) (cid:258)mierci(cid:200)? Argumentacja mówi(cid:200)ca o pochodzeniu psychologicznym to linia rozumowania, która nie skupia si(cid:218) bezpo(cid:258)rednio na twierdzeniu, (cid:285)e cz(cid:239)owiek nie (cid:285)yje dalej po cielesnej (cid:258)mierci, lecz raczej stara si(cid:218) rzuci(cid:202) cie(cid:241) w(cid:200)tpliwo(cid:258)ci na to przekonanie. Argumentacja brzmi nast(cid:218)puj(cid:200)co. Ludzie wierz(cid:200) w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci tylko dlatego, (cid:285)e bardzo chc(cid:200) w to wierzy(cid:202). A przekonanie, które jest wyznawane z powodu g(cid:239)(cid:218)bokiej potrzeby albo pragnienia, jest zawsze — przynajmniej na pierwszy rzut oka (albo, jak mówi(cid:200) prawnicy, prima facie) — podejrzane. (cid:191)yczenia nie s(cid:200) wiarygodnymi przewodnikami na drodze do prawdy. Dlatego powinni(cid:258)my w(cid:200)tpi(cid:202) w przekonanie, (cid:285)e istnieje (cid:285)ycie po (cid:258)mierci. Rozumowanie, które stoi za t(cid:200) argumentacj(cid:200), jest zrozumia(cid:239)e dla ka(cid:285)dego. Tak jak niebezpiecznie jest pi(cid:202) wod(cid:218) z zanieczyszczonej studni, tak samo niebezpiecznie jest wyznawa(cid:202) przekonanie pochodz(cid:200)ce z niepewnego (cid:283)ród(cid:239)a. A pragnienia generalnie s(cid:200) niewiarygodnymi (cid:283)ród(cid:239)ami przekona(cid:241). Dlatego dowolne przekonanie, które bierze si(cid:218) z pragnienia, jest co do zasady w(cid:200)tpliwe i powinno si(cid:218) go unika(cid:202). Wierzymy w to, w co chcemy i lubimy wierzy(cid:202), co jest zgodne z naszymi uprzedzeniami i co podsyca nasze nami(cid:218)tno(cid:258)ci. — Sydney J. Harris Chwileczk(cid:218). Mam g(cid:239)(cid:218)bokie pragnienie, aby wierzy(cid:202), (cid:285)e jestem mi(cid:239)(cid:200) i zabawn(cid:200) osob(cid:200). Czy to jest powód, (cid:285)eby wszyscy zacz(cid:218)li w(cid:200)tpi(cid:202) w twierdzenie, (cid:285)e jestem mi(cid:239)(cid:200) i zabawn(cid:200) osob(cid:200)? Oczywi(cid:258)cie, (cid:285)e nie! Dlaczego? Poniewa(cid:285) tak napraw(cid:218) jestem (cid:258)wietnym, weso(cid:239)ym go(cid:258)ciem — w(cid:239)a(cid:258)nie dlatego! My(cid:258)l(cid:218), (cid:285)e nie min(cid:218) si(cid:218) z prawd(cid:200), je(cid:258)li powiem, i(cid:285) wielu ludzi wierzy w nast(cid:218)puj(cid:200)ce twierdzenie: W wi(cid:218)kszo(cid:258)ci z nas jest jaki(cid:258) pierwiastek dobra. My(cid:258)l(cid:218) równie(cid:285), (cid:285)e mog(cid:218) bezpiecznie za(cid:239)o(cid:285)y(cid:202), i(cid:285) przynajmniej wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) ludzi, którzy wierz(cid:200) w to twierdzenie, ma g(cid:239)(cid:218)bok(cid:200) potrzeb(cid:218) albo pragnienie, (cid:285)eby w nie wierzy(cid:202). Czy w takim razie nale(cid:285)y w nie zw(cid:200)tpi(cid:202)? Nie s(cid:200)dz(cid:218), aby by(cid:239) to sensowny wniosek. My(cid:258)l(cid:218), (cid:285)e jeste(cid:258)my w stanie znale(cid:283)(cid:202) mnóstwo dowodów na prawdziwo(cid:258)(cid:202) tego twierdzenia. A to tylko utwierdza nas w naszym przekonaniu, bez wzgl(cid:218)du na to, jakie psychologiczne potrzeby lub pragnienia ma wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) osób wyznaj(cid:200)cych ten pogl(cid:200)d. Jaki mamy powód, aby s(cid:200)dzi(cid:202), (cid:285)e ludzie, którzy wierz(cid:200) w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci, robi(cid:200) tak, poniewa(cid:285) maj(cid:200) g(cid:239)(cid:218)bok(cid:200) potrzeb(cid:218) albo pragnienie wyznawania takiego przekonania? Samo istnienie g(cid:239)(cid:218)bokiej potrzeby lub pragnienia, (cid:285)eby co(cid:258) by(cid:239)o prawd(cid:200), nie oznacza od razu, (cid:285)e jest to podstawa do wyznawania tego przekonania. By(cid:202) mo(cid:285)e wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) ludzi, którzy wierz(cid:200) w nie(cid:258)miertelno(cid:258)(cid:202), wyznaje taki pogl(cid:200)d, bo ma ku temu okre(cid:258)lone powody lub dowody albo w(cid:239)a(cid:258)nie to podpowiada im intuicja. I cho(cid:202) ich wewn(cid:218)trzna potrzeba wiary zostaje w ten sposób zaspokojona, to nie ona jest (cid:283)ród(cid:239)em samego przekonania. Pami(cid:218)tam, jak kiedy(cid:258) jeden filozof powiedzia(cid:239), (cid:285)e wierzy w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci mimo tego, i(cid:285) strasznie go to irytuje. Mia(cid:239) do(cid:258)(cid:202) (cid:285)ycia i marzy(cid:239) o unicestwieniu, ale rozs(cid:200)dek podpowiada(cid:239) mu co innego, ku jego wielkiemu przera(cid:285)eniu. Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:239) 18: Czy istnieje (cid:285)ycie po (cid:258)mierci? (cid:21)(cid:21)(cid:24) Spytaj o to jak(cid:200)kolwiek osob(cid:218), która ma ju(cid:285) wiele lat na karku; je(cid:258)li jest szczera, to prawdopodobnie odpowie ci, (cid:285)e wiedz(cid:200)c, jak smakuje (cid:285)ycie, nie chcia(cid:239)aby zaczyna(cid:202) go na nowo w innym ciele jako „nowy ch(cid:239)opiec”. — Bertrand Russell (stosuj(cid:200)c filozoficzn(cid:200) hiperbol(cid:218)) Dopóki nikt nie wyja(cid:258)ni, dlaczego warto wierzy(cid:202) w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci, albo nie poda nam przekonuj(cid:200)cego i powszechnie dost(cid:218)pnego dowodu, dopóty nie mamy (cid:285)adnego powodu, (cid:285)eby uwa(cid:285)a(cid:202), (cid:285)e wszyscy (albo wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202)), którzy wyznaj(cid:200) to przekonanie, robi(cid:200) to tylko pod wp(cid:239)ywem psychologicznej potrzeby albo pragnienia. Jednak nawet je(cid:258)li za(cid:239)o(cid:285)ymy, (cid:285)e wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) przekona(cid:241) dotycz(cid:200)cych (cid:285)ycia po (cid:258)mierci wynika z naszych potrzeb i pragnie(cid:241), ze strony ludzi wierz(cid:200)cych mo(cid:285)e pa(cid:258)(cid:202) dalszy argument, który zneutralizuje wnioskowanie z tego (cid:283)ród(cid:239)a przekona(cid:241) tak, i(cid:285) straci on swoj(cid:200) wiarygodno(cid:258)(cid:202). Osoba wierz(cid:200)ca mog(cid:239)aby argumentowa(cid:202), (cid:285)e wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) z nas ma g(cid:239)(cid:218)bok(cid:200) potrzeb(cid:218) i pragnienie (cid:285)ycia po (cid:258)mierci, poniewa(cid:285) zaszczepi(cid:239) je w nas nasz Stwórca, który zaaran(cid:285)owa(cid:239) dla nas t(cid:218) przysz(cid:239)o(cid:258)(cid:202). Mo(cid:285)na by równie(cid:285) stwierdzi(cid:202), (cid:285)e jest to lepsza hipoteza wyja(cid:258)niaj(cid:200)ca istnienie psychologicznej potrzeby wiary w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci ni(cid:285) wszystkie wyja(cid:258)nienia zaproponowane przez materialistów. Materiali(cid:258)ci mogliby z kolei zasugerowa(cid:202), (cid:285)e ta potrzeba i pragnienie powsta(cid:239)y w taki sam sposób jak wszystkie inne naturalne mechanizmy psychologiczne — na drodze naturalnej selekcji, której jedynym celem jest ewolucyjne przetrwanie. Jednak to wydaje si(cid:218) ma(cid:239)o prawdopodobne. Jaka bowiem by(cid:239)aby warto(cid:258)(cid:202) przetrwania dla kontynuacji (cid:285)ycia na tej ziemi, zapewniona przez potrzeb(cid:218) i pragnienie wiary w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci, które by(cid:239)yby wystarczaj(cid:200)co silne, (cid:285)eby powsta(cid:239)o takie przekonanie? Ci, którzy wierz(cid:200) w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci, mogliby mie(cid:202) mniejsze szanse na przetrwanie na tym (cid:258)wiecie, poniewa(cid:285) s(cid:200) bardziej sk(cid:239)onni do po(cid:258)wi(cid:218)cenia swojego (cid:285)ycia za jak(cid:200)(cid:258) wa(cid:285)n(cid:200) spraw(cid:218), a tak(cid:285)e do podejmowania ryzyka, którego racjonalne, niewierz(cid:200)ce osoby staraj(cid:200) si(cid:218) unika(cid:202). Potrzeba i pragnienie wiary w (cid:285)ycie pozagrobowe mo(cid:285)e zatem zmniejsza(cid:202) prawdopodobie(cid:241)stwo fizycznego przetrwania na tym (cid:258)wiecie, co filozofowie nazwali „ewolucyjnym odwarto(cid:258)ciowaniem”. Wydaje mi si(cid:218), (cid:285)e wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) uniwersalnych rewolucyjnych pragnie(cid:241), wyra(cid:285)anych zarówno kiedy(cid:258), jak i dzisiaj, to pragnienie nieba — aby cz(cid:239)owiek zosta(cid:239) uhonorowany przez anio(cid:239)y za co(cid:258) innego ni(cid:285) pi(cid:218)kno czy u(cid:285)yteczno(cid:258)(cid:202). — Kurt Vonnegut Ten drugi argument mo(cid:285)na oczywi(cid:258)cie podwa(cid:285)y(cid:202) na wiele sposobów. Jednak moim celem jest tylko pokaza(cid:202), (cid:285)e materialista, który próbuje wzbudzi(cid:202) w(cid:200)tpliwo(cid:258)ci w osobie wierz(cid:200)cej w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci, nie ma do dyspozycji tak prostych argumentów, jak mu si(cid:218) wydaje. Oryginalny argument rodzi zatem dwa problemy. Po pierwsze, nie udowodniono, (cid:285)e ludzie, którzy wierz(cid:200) w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci, wyznaj(cid:200) takie przekonanie, poniewa(cid:285) czuj(cid:200) g(cid:239)(cid:218)bok(cid:200) potrzeb(cid:218) i pragnienie, (cid:285)eby prezentowa(cid:202) tak(cid:200) w(cid:239)a(cid:258)nie postaw(cid:218). A po drugie, nawet gdyby da(cid:239)o si(cid:218) to udowodni(cid:202), krytycy tego przekonania musieliby wykaza(cid:202), (cid:285)e ten konkretny mechanizm psychologiczny nie ma wiarygodnego powi(cid:200)zania z prawdziwo(cid:258)ci(cid:200) kwestionowanego przekonania — a tego jeszcze nikomu nie uda(cid:239)o si(cid:218) osi(cid:200)gn(cid:200)(cid:202). Ponadto wydaje mi si(cid:218), (cid:285)e mo(cid:285)na podnie(cid:258)(cid:202) argument, i(cid:285) istnieje okre(cid:258)lony Poleć książkęKup książkę (cid:21)(cid:21)(cid:25) Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VI: O co chodzi z t(cid:200) (cid:258)mierci(cid:200)? rodzaj pragnienia (cid:285)ycia po (cid:258)mierci, który mo(cid:285)e by(cid:202) przyk(cid:239)adem ogólnego i bardzo wiarygodnego mechanizmu formu(cid:239)owania przekona(cid:241) (zobacz punkt zatytu(cid:239)owany „Argument pragnienia” w dalszej cz(cid:218)(cid:258)ci tego rozdzia(cid:239)u). Z tych powodów uwa(cid:285)am, (cid:285)e ten argument jest nieprzekonuj(cid:200)cy. (cid:36)(cid:85)(cid:74)(cid:88)(cid:80)(cid:72)(cid:81)(cid:87)(cid:3)(cid:70)(cid:76)(cid:86)(cid:93)(cid:92) Argument ciszy jest krótki, prosty i ciekawy. Skoro miliony, a nawet miliardy ludzi (cid:285)yj(cid:200)cych na tej ziemi umieraj(cid:200) i dalej (cid:285)yj(cid:200) po (cid:258)mierci, to dlaczego nie mamy na to du(cid:285)o wi(cid:218)cej dowodów? Dlaczego ci wszyscy ludzie nie kontaktuj(cid:200) si(cid:218) z nami i nie mówi(cid:200), co si(cid:218) z nimi sta(cid:239)o po ich (cid:258)mierci? A je(cid:258)li nie wszyscy, to przynajmniej spory odsetek? Przecie(cid:285) dobrze wiedz(cid:200), (cid:285)e ci, którzy zostali na ziemi — zw(cid:239)aszcza ich najbli(cid:285)si — chcieliby wiedzie(cid:202), co si(cid:218) z nimi dalej dzieje. Na pewno zdaj(cid:200) sobie spraw(cid:218), (cid:285)e jest to jedna z najwi(cid:218)kszych tajemnic ludzkiego (cid:285)ycia. Dlaczego zatem nad grobami panuje taka cisza? S(cid:239)owa przynale(cid:285)(cid:200) do czasu, milczenie do wieczno(cid:258)ci. — Thomas Carlyle Na listach bestsellerów, paradach karnawa(cid:239)owych, w Hollywood i na licznych przydro(cid:285)nych stoiskach mo(cid:285)na spotka(cid:202) sporo ludzi, którzy twierdz(cid:200), (cid:285)e kontakty spoza grobu s(cid:200) du(cid:285)o cz(cid:218)stsze, ni(cid:285) jeste(cid:258)my w stanie sobie wyobrazi(cid:202). Jednak ich zapewnienia nie brzmi(cid:200) wiarygodnie — mówi(cid:200)c naj(cid:239)agodniej. Dlaczego nie ma bardziej oczywistych dowodów na (cid:285)ycie po (cid:258)mierci — takich o naprawd(cid:218) wysokiej jako(cid:258)ci? Oto krótkie podsumowanie tej argumentacji. 1. Je(cid:285)eli ludzie (cid:285)yj(cid:200) dalej po (cid:258)mierci, to wielu z nich jasno zakomunikowa(cid:239)oby nam ten fakt. 2. Nie ma takiej komunikacji spoza grobu. A zatem: 3. Nie ma (cid:285)ycia po (cid:258)mierci. Forma tej argumentacji jest logicznie poprawna, co oznacza, (cid:285)e je(cid:258)li oba za(cid:239)o(cid:285)enia s(cid:200) prawdziwe, to prawdziwy jest równie(cid:285) p(cid:239)yn(cid:200)cy z nich wniosek. Jednak jej za(cid:239)o(cid:285)enia s(cid:200) kontrowersyjne. Je(cid:258)li zakwestionujemy drugie z nich, to wcale nie b(cid:218)dzie czyni(cid:239)o z nas wariatów (cho(cid:202) czasami niestety mo(cid:285)e si(cid:218) tak wydawa(cid:202)). Ci, którzy w(cid:200)tpi(cid:200) w istnienie (cid:285)ycia po (cid:258)mierci, u(cid:285)ywaj(cid:200) tego argumentu, aby przekona(cid:202) innych, (cid:285)e gdyby tak by(cid:239)o, to na pewno mieliby(cid:258)my na to wi(cid:218)cej wiarygodnych i przekonuj(cid:200)cych dowodów. Dlaczego jednak akceptowa(cid:202) za(cid:239)o(cid:285)enie pierwsze? Niektóre osoby wierz(cid:200)ce w (cid:285)ycie po (cid:258)mierci próbuj(cid:200) przekona(cid:202) nas, (cid:285)e zmarli maj(cid:200) „wa(cid:285)niejsze rzeczy do roboty” w niebie albo gdzie indziej ni(cid:285) uczestnictwo w seansach spirytualistycznych, pomoc w pisaniu bestsellerów czy kontaktowanie si(cid:218) z CNN. Inni wysuwaj(cid:200) tez(cid:218), (cid:285)e metafizyczny podzia(cid:239) mi(cid:218)dzy tym a nast(cid:218)pnym (cid:258)wiatem mo(cid:285)e po prostu uniemo(cid:285)liwia(cid:202) komunikacj(cid:218) z tamtej strony w nasz(cid:200). Tak czy owak, nie znajdujemy si(cid:218) w odpowiedniej pozycji, aby ocenia(cid:202), czy pierwsze za(cid:239)o(cid:285)enie jest prawdziwe, czy fa(cid:239)szywe. Dlatego argument jako taki nie jest dla nas przekonuj(cid:200)cy. Mimo to sprawia on, (cid:285)e wielu ludzi zaczyna si(cid:218) zastanawia(cid:202) i weryfikowa(cid:202) swoje przekonania na temat (cid:285)ycia po (cid:258)mierci. Poleć książkęKup książkę Rozdzia(cid:239) 18: Czy istnieje (cid:285)ycie po (cid:258)mierci? (cid:21)(cid:21)(cid:26) Cisza ma w sobie tyle potencjalnej m(cid:200)dro(cid:258)ci i dowcipu co nieobrobiony marmur, z którego powstanie wspania(cid:239)a rze(cid:283)ba. — Aldous Huxley (cid:36)(cid:85)(cid:74)(cid:88)(cid:80)(cid:72)(cid:81)(cid:87)(cid:3)(cid:93)(cid:3)(cid:68)(cid:81)(cid:68)(cid:79)(cid:82)(cid:74)(cid:76)(cid:200)(cid:3)(cid:71)(cid:82)(cid:3)(cid:87)(cid:85)(cid:200)(cid:69)(cid:78)(cid:76) Pomy(cid:258)l przez chwil(cid:218) o d(cid:283)wi(cid:218)ku wydawanym przez tr(cid:200)bk(cid:218). Dopóki do instrumentu wdmuchiwane jest powietrze, wydaje on d(cid:283)wi(cid:218)k w formie jednej, ci(cid:200)g(cid:239)ej nuty. Je(cid:258)li jednak zgnieciesz tr(cid:200)bk(cid:218) albo j(cid:200) zniszczysz, d(cid:283)wi(cid:218)k ustanie. Istnienie tego konkretnego d(cid:283)wi(cid:218)ku zale(cid:285)a(cid:239)o od tego, czy instrument dzia(cid:239)a we w(cid:239)a(cid:258)ciwy sposób. Gdy obiekt, od którego ten d(cid:283)wi(cid:218)k by(cid:239) zale(cid:285)ny, zosta(cid:239) zniszczony, on sam równie(cid:285) zako(cid:241)czy(cid:239) swoje istnienie. Filozof, który zaprzecza istnieniu (cid:285)ycia po (cid:258)mierci, uwa(cid:285)a, (cid:285)e jest to doskona(cid:239)a analogia do relacji mi(cid:218)dzy cia(cid:239)em a umys(cid:239)em. Umys(cid:239), czyli (cid:258)wiadomo(cid:258)(cid:202), oraz wszystkie procesy my(cid:258)lowe, które w nim przebiegaj(cid:200), s(cid:200) niczym d(cid:283)wi(cid:218)k wydawany z tr(cid:200)bki. Ich istnienie jest zale(cid:285)ne od prawid(cid:239)owo funkcjonuj(cid:200)cego cia(cid:239)a. Je(cid:258)li zniszczysz cia(cid:239)o, d(cid:283)wi(cid:218)k ustanie. W tej analogii (cid:258)mier(cid:202) zabiera umys(cid:239)owi jego wsparcie i (cid:283)ród(cid:239)o mocy, unicestwiaj(cid:200)c tym samym jego samego, tak jak d(cid:283)wi(cid:218)k w zepsutej tr(cid:200)bce. Wniosek zatem jest taki, (cid:285)e (cid:258)mier(cid:202) jest ko(cid:241)cem (cid:258)wiadomego (cid:285)ycia cz(cid:239)owieka. Je(cid:285)eli dusza istnieje, to czym ona jest, sk(cid:200)d pochodzi i dok(cid:200)d zmierza? Czy ktokolwiek, kto kieruje si(cid:218) zdrowym rozs(cid:200)dkiem, jest w stanie sobie wyobrazi(cid:202) dusz(cid:218) niezale(cid:285)n(cid:200) od cia(cid:239)a, miejsce jej zamieszkania, jej charakter albo cokolwiek innego, co jest z ni(cid:200) zwi(cid:200)zane? Je(cid:285)eli istnieje jakie(cid:258) przekonanie, którego wyznawanie lub nie
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Filozofia dla bystrzaków
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: