Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00182 003933 15209777 na godz. na dobę w sumie
Finanse jednostek samorządu terytorialnego - ebook/pdf
Finanse jednostek samorządu terytorialnego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 238
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-365-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> finansowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Finanse jednostek samorządu terytorialnego to publikacja, która omawia podstawowe pojęcia i instytucje prawne dotyczące funkcjonowania tzw. podsektora samorządowego. Stanowi ona kompendium wiedzy niezbędnej do zrozumienia mechanizmów dotyczących pozyskiwania i redystrybucji środków publicznych w celu realizacji zadań przypisanych ustawowo jednost-kom samorządu terytorialnego.
Książka jest adresowana do prawników praktyków, a w szczególności pracowników admini-stracji samorządowej, jak również członków organów stanowiących samorząd terytorialny. Ponadto można ją polecić studentom, zwłaszcza kierunków: prawo, administracja, zarządzanie.
Prof. dr hab. E. Kornberger-Sokołowska jest profesorem Uniwersytetu Warszawskiego – wykładowcą na Wydziale Prawa i Administracji oraz w Centrum Studiów Samorządu Terytorialnego i Rozwoju Lokalnego, a także członkiem Rady Legislacyjnej.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Finanse jednostek samorządu terytorialnego Elżbieta Kornberger-Sokołowska Wydanie 1 Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Magdalena Urbańska Opracowanie redakcyjne: Hanna Czerniewska Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorki i wydawcy. ISBN 978–83–7806–365-0 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02–222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Wydanie pierwsze Skład i łamanie: Andytex, Warszawa Druk i oprawa: Opolgraf S.A., Opole Druk ukończono w maju 2012 roku Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 ROZDZIAŁ I. Podstawy prawne i zasady systemu fi nansów jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . 1. Pojęcie decentralizacji fi nansów publicznych oraz zakres samodzielności fi nansowej jednostek samorządu terytorialnego . . . . 2. Regulacje prawne dotyczące fi nansów jednostek samorządu terytorialnego – ogólna charakterystyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Zasady ogólne fi nansów jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . ROZDZIAŁ II. Budżet jednostki samorządu terytorialnego i wieloletnia prognoza fi nansowa . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Pojęcie i struktura budżetu jednostki samorządu terytorialnego jako budżetu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Budżet w ujęciu zadaniowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Funkcje budżetu jednostki samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . 4. Zasady budżetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Planowanie i uchwalanie budżetu w jednostkach samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Planowanie wieloletnie w jednostkach samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Wykonywanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego . . . . . . . 8. Klasyfi kacja budżetowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROZDZIAŁ III. Dochody budżetowe jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1. Klasyfi kacja dochodów jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . 2. Dochody własne jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . 3. Udziały w podatkach państwowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 13 19 26 46 46 60 63 65 73 76 79 86 88 88 90 94 5 Spis treści 97 4. Podatki gminne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Podatek od nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 4.3. Podatek rolny i leśny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 4.4. Władztwo podatkowe gmin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 5. Subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . . 107 6. Dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . 119 ROZDZIAŁ IV. Jednostki samorządu terytorialnego jako benefi cjenci środków europejskich . . . . . . . . . . . . . . . 124 1. Cele polityki spójności Unii Europejskiej oraz dokumenty programowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 2. Zasady polityki spójności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 3. System instytucjonalny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 3.2. Instytucja zarządzająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137 3.3. Instytucja pośrednicząca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 3.4. Instytucja certyfi kująca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 3.5. Instytucje audytowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 3.6. Instytucje koordynujące. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 4. Procedura pozyskiwania środków europejskich przez benefi cjentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 5. Środki Unii Europejskiej w systemie fi nansów publicznych . . . . . . . . 156 ROZDZIAŁ V. Wydatki budżetowe jednostek samorządu terytorialnego oraz formy współpracy z sektorem prywatnym i społecznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 1. Wydatki budżetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 2. Współpraca jednostek samorządu terytorialnego z sektorem prywatnym i społecznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 3. Jednostki samorządu terytorialnego jako podatnicy podatku od towarów i usług (VAT) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 ROZDZIAŁ VI. Defi cyt budżetowy i dług jednostek samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 1. Defi cyt budżetowy w jednostkach samorządu terytorialnego oraz źródła jego fi nansowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 2. Dług jednostek samorządu terytorialnego jako element długu publicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 3. Ograniczenia dotyczące zaciągania zobowiązań dłużnych w jednostkach samorządu terytorialnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 6 www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz aktów prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 1. Ustawa z 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 2. Europejska Karta Samorządu Lokalnego, sporządzona w Strasburgu z 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 3. Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 4. Ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 80 poz. 526 ze zm.) . . 218 5. Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . 222 7 Wykaz skrótów Dyrektywa 112 Dz.U. Dz.Urz. EFRR EFS EFTA EKSL FS Konstytucja RP – dyrektywa 2006/112/WE Rady z 29 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE 2006 L 347/1 ze zm.) – Dziennik Ustaw – Dziennik Urzędowy – Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego – Europejski Fundusz Społeczny – Europejskie Porozumienie o Wolnym Handlu – Europejska Karta Samorządu Lokalnego z 15 paź- dziernika 1985 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze zm.; poprzednia nazwa: Europejska Karta Samo- rządu Terytorialnego) – Fundusz Spójności – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze spr. i zm.) – Monitor Polski – produkt krajowy brutto M.P. PKB rozporządzenie nr 1083/2006 – rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Eu- ropejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności… (Dz.Urz. 2006 L 210/25–78) RPO u.d.j.s.t. u.f.p. u.s.g. u.s.p. – regionalne programy operacyjne – ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.) – ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) – ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powia- towym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) 9 u.s.w. u.z.p.p.r. Wykaz skrótów – ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie woje- wództwa (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) – ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) 10 www.lexisnexis.pl Wstęp Niniejsza publikacja przygotowana została z myślą o studentach oraz praktykach-samorządowcach (tj. politykach szczebli lokalnych i regio- nalnych oraz pracownikach administracji samorządowej). Prezentuje ona podstawowe zagadnienia dotyczące systemu fi - nansów jednostek samorządu terytorialnego wynikające z aktu- alnych regulacji prawnych. Omówione w niej pojęcia i instytucje prawne dotyczą kwestii funkcjonowania tzw. podsektora samorzą- dowego w systemie fi nansów publicznych. Wprawdzie pojęcie to nie zostało utrzymane w obowiązującej ustawie o fi nansach publicz- nych, jednak wyodrębnienie podmiotów, które możemy zaliczyć do tego podsektora pozwala na kompleksową prezentację zagadnień dotyczących realizacji zadań publicznych przez jednostki samo- rządu terytorialnego oraz tworzone przez nie lub podległe im jed- nostki organizacyjne, zaliczone przez tę ustawę do sektora fi nansów publicznych. Na podstawie art. 9 ustawy o fi nansach publicznych do tak wyodrębnionego podsektora samorządowego należą: jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki, samorządowe jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez te jednostki, samorządowe in- stytucje kultury oraz samorządowe osoby prawne utworzone na mocy odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych. Nie zalicza się do niego natomiast spółek prawa handlowego, a zatem także i tych, w których samorządy posiadają udziały. Książka stanowi kompendium wiedzy niezbędnej do zrozumienia me- chanizmów opartych na instytucjach prawnych związanych z pozyski- 11 Wstęp waniem i redystrybucją środków publicznych w celu realizacji przypi- sanych samorządom ustawowo zadań publicznych. Mam nadzieję, że prezentowane zagadnienia będą stanowić także in- spirację do bardziej pogłębionych badań i analiz dotyczących zasad i mechanizmów funkcjonowania systemu fi nansów jednostek samo- rządu terytorialnego. Elżbieta Kornberger-Sokołowska 12 www.lexisnexis.pl Rozdział I Podstawy prawne i zasady systemu fi nansów jednostek samorządu terytorialnego 1. Pojęcie decentralizacji fi nansów publicznych oraz zakres samodzielności fi nansowej jednostek samorządu terytorialnego Pojęcie decentralizacji wiąże się z zasadą subsydiarności (pomocni- czości) i potrzebą stworzenia w państwie takiego modelu organizacji administracji publicznej, w którym decyzje dotyczące spraw publicz- nych byłyby podejmowane możliwie najbliżej miejsca ich realizacji. Oznacza to, że odpowiedzialność powinna spoczywać na szczeblu naj- bliższym, w zależności od kompetencji poszczególnych szczebli i po- szukiwanej skuteczności. Artykuł 15 Konstytucji RP zawiera nakaz takiego organizowania admi- nistracji publicznej, aby decentralizacja mogła być zapewniona w na- leżyty sposób. Daje to podstawę prawną i gwarancje najwyższej, bo konstytucyjnej, rangi co do tego, że co najmniej część władzy publicznej będzie zdecentralizowana. Nie daje to jednak podstaw do sytuowania samorządu w pozycji niezależnej od państwowego porządku prawnego. Należy przy tym podkreślić, że Konstytucja RP posługując się pojęciem decentralizacji, nie precyzuje jego treści ani zakresu. Pojęcie decentralizacji w zakresie fi nansów publicznych łączy się z wy- posażeniem samorządu terytorialnego, funkcjonującego na różnych szczeblach zarządzania sprawami publicznymi, w kompetencje do re- alizacji zadań publicznych. 13 Rozdział I. Podstawy prawne i zasady systemu fi nansów jednostek samorządu… W ogólnym ujęciu decentralizację należy łączyć z: – przekazaniem zadań publicznych do realizacji przez szczeble lo- kalne samorządu oraz szczebel regionalny, – przyznaniem samorządom praw do samodzielnego decydowania o szczegółowym zakresie i sposobach realizacji zadań publicznych, – posiadaniem odpowiednich środków fi nansowych do realizacji tych zadań. Podstawowymi przesłankami warunkującymi zakres i skalę decen- tralizacji są przy tym: organizacja terytorialna kraju, odpowiednie przekształcenia własnościowe, a także przyznanie jednostkom tery- torialnym kompetencji do realizacji zadań publicznych i wyposażenie w odpowiednie środki. Szczególne znaczenie ma fakt wyposażenia jednostek samorządu terytorialnego we własny budżet oraz mienie. W literaturze podkreśla się, że wyodrębnienie samorządowej gospo- darki budżetowej wynika ze wzmocnienia odpowiedzialności samo- rządowych organów władzy publicznej za realizację powierzonych im zadań. Wiele czynników zatem składa się na instytucjonalne wa- runki rozwoju decentralizacji, przy czym niewątpliwie kluczową rolę, oprócz czynników ustrojowych, odgrywają tu poszczególne elementy systemu fi nansowego, zwłaszcza zaś systemy strukturalne dochodów budżetów samorządowych pozwalających na samodzielną realizację zadań. Wiążą się one z procesami decentralizacji fi nansów publicz- nych. Decentralizację zatem należy traktować zarówno jako proces przekazywania zadań, kompetencji, jak też narzędzi i instrumentów, w tym także fi nansowych służących ich realizacji. Udział wydatków w realizacji zadań publicznych ponoszonych przez jednostki samorządu terytorialnego w krajach Unii Europejskiej wy- nosi średnio około 12 ich produktu narodowego brutto. Poziom ten kształtuje się różnie w poszczególnych krajach i uzależniony jest przede wszystkim od zakresu zadań realizowanych przez po- szczególne samorządy. W niektórych krajach (np. Wielka Brytania), w których świadczenie usług publicznych podlega w dużym stopniu sprywatyzowaniu lub zlecaniu wykonywania zadań jednostkom spoza administracji publicznej, udział samorządów w bezpośrednim fi nansowaniu usług jest niższy niż w krajach, w których prowadzenie 14 www.lexisnexis.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Finanse jednostek samorządu terytorialnego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: