Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00087 004572 13085656 na godz. na dobę w sumie
Finansowanie zadań oświatowych - ebook/pdf
Finansowanie zadań oświatowych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Infor Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-65947-32-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> finansowe
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Przyjęta przez Sejm 27 października 2017 r. nowa ustawa o finansowaniu zadań oświatowych – w zasadniczej części – weszła w życie 1 stycznia 2018 r. Reguluje ona zasady finansowania oświaty publicznej i niepublicznej. Przepisy te zastępują materię uregulowaną dotychczas w innych aktach prawnych –przede wszystkim w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Celem nowej regulacji jest zapewnienie spójności i jednolitości stosowania prawa oraz doprecyzowanie reguł określających finansowanie oświaty. Nowe przepisy określają:

zasady obliczania części oświatowej subwencji ogólnej,

dotacje dla szkół i placówek publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego,

dotacje przedszkolne,

dotacje celowe na wyposażenie w podręczniki,

świadczenia pomocy materialnej i programy rządowe,

opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego.

Wszystkie te zagadnienia są zaprezentowane w książce. Jej walory praktyczne zwiększa także porównanie dotychczasowych i nowych regulacji oraz omówienie wpływu wprowadzanych zmian na inne akty prawne, w tym na ustawę o systemie oświaty i Prawo oświatowe.

Publikacja skierowana jest przede wszystkim do osób, które będą zobligowane do stosowania przepisów ustawy w ramach wykonywanych obowiązków. Są to w szczególności osoby zatrudnione w jednostkach samorządu terytorialnego, w centrach usług wspólnych, szkołach i placówkach – zarówno publicznych, jak i niepublicznych

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Finansowanie zadań oświatowych Przyjęta przez Sejm 27 października 2017 r. nowa ustawa o finansowaniu zadań oświatowych – w zasadniczej części – weszła w życie 1 stycznia 2018 r. Reguluje ona zasady finansowania oświaty publicznej i niepublicznej. Przepisy te zastępują materię uregulowaną dotychczas w innych aktach prawnych – przede wszystkim w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Celem nowej regulacji jest zapewnienie spójności i jednolitości stosowania prawa oraz doprecyzowanie reguł określających finansowanie oświaty. Nowe przepisy określają:  zasady obliczania części oświatowej subwencji ogólnej,  dotacje dla szkół i placówek publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego,  dotacje przedszkolne,  dotacje celowe na wyposażenie w podręczniki,  świadczenia pomocy materialnej i programy rządowe,  opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego. Wszystkie te zagadnienia są zaprezentowane w książce. Jej walory praktyczne zwiększa także porównanie dotychczasowych i nowych regulacji oraz omówienie wpływu wprowadzanych zmian na inne akty prawne, w tym na ustawę o systemie oświaty i Prawo oświatowe. Publikacja skierowana jest przede wszystkim do osób, które będą zobligowane do stosowania przepisów ustawy w ramach wykonywanych obowiązków. Są to w szczególności osoby zatrudnione w jednostkach samorządu terytorialnego, w centrach usług wspólnych, szkołach i placówkach – zarówno publicznych, jak i niepublicznych. INFOR PL Spółka Akcyjna ul. Okopowa 58/72 01-042 Warszawa ISBN 978-83-65947-31-4 Cena 129 zł (w tym 5 VAT) F i n a n s O w a n i e z a d a ń O ś w i a t O w y c h Oświata Agata Piszko FinansOwanie zadań OświatOwych Nowe zasady przyznawania i rozliczania dotacji R E KO M E N D U J E Finansowanie_zadan_oswiatowych_v2.indd 1-3 2018-01-18 09:44:28 Grupa INFOR PL Prezes Zarządu Ryszard Pieńkowski Dyrektor Centrum Wydawniczego Marzena Nikiel Zespół redakcyjny: Magda Grotkiewicz – redaktor prowadzący Anna Stefańska – redaktor graficzny Elżbieta Marszalik – korekta Publikację polecają eksperci © Copyright by INFOR PL S.A. Warszawa 2018 INFOR PL S.A. 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 www.infor.pl Biuro Opiekunów Klienta 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 tel. 22 761 30 30, e-mail: bok@infor.pl Infolinia: 0 801 626 666 Księgarnia internetowa: www.sklep.infor.pl Druk: MCP Profesjonalne księgarnie stacjonarne w kraju oraz księgarnie internetowe Publikacja jest chroniona przepisami prawa autorskiego. Wykonywanie kserokopii bądź powielanie inną metodą oraz rozpowszechnianie bez zgody Wydawcy w całości lub części jest zabronione i podlega odpowiedzialności karnej. ISBN 978-83-65947-32-1 Spis treści Rozdział 4. Dotacje udzielane szkołom i placówkom prowadzonym Rozdział 1. Geneza ustawy .......................................................... 7 Rozdział 2. Postanowienia ogólne .................................................. 11 2.1. Sposób finansowania zadań oświatowych ........................................ 12 2.2. Forma organizacyjna szkoły lub placówki ........................................ 13 2.3. Pomoc szkołom lub placówkom artystycznym .................................... 15 2.4. Gospodarka finansowa szkół i placówek prowadzonych przez podmioty prywatne ........................................................................ 16 2.5. Zwolnienie z danin publicznych .................................................. 16 Rozdział 3. Część oświatowa subwencji ogólnej .................................... 20 3.1. Sposób ustalania łącznej kwoty i podziału części oświatowej subwencji ogólnej ... 20 3.2. Zadania związane z organizacją kształcenia specjalnego ........................... 27 przez podmioty prywatne .......................................................... 33 4.1. Pojęcie wydatków bieżących ..................................................... 33 4.2. Pojęcie „najbliższych” jednostek .................................................. 36 4.2.1. Najbliższa gmina prowadząca przedszkole ................................. 37 4.2.2. Najbliższa gmina prowadząca szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny ...................................................... 39 4.2.3. Najbliższa gmina prowadząca szkołę danego typu .......................... 40 4.2.4. Ustalenie najbliższego powiatu prowadzącego szkołę danego typu ......... 41 4.2.5. Najbliższa gmina i najbliższy powiat prowadzący szkołę specjalną .......... 43 4.2.6. Pozostałe regulacje ........................................................ 45 4.2.7. Przekazywanie danych przez najbliższą gminę lub najbliższy powiat ....... 45 4.3. Statystyczna liczba uczniów ..................................................... 47 4.4. Podstawowa kwota dotacji ...................................................... 50 4.4.1. Podstawowa kwota dotacji dla przedszkoli ................................. 50 4.4.2. Podstawowa kwota dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny ...................................... 52 4.4.3. Podstawowa kwota dotacji dla placówek ................................... 53 4.4.4. Podstawowa kwota dotacji dla szkół, w których zorganizowano internat .... 54 3 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH 4.4.5. Podstawowa kwota dotacji dla szkół artystycznych ......................... 54 4.5. Wskaźnik zwiększający .......................................................... 56 4.5.1. Wskaźnik zwiększający dla szkół niebędących szkołami specjalnymi ........ 57 4.5.2. Wskaźnik zwiększający dla szkół specjalnych .............................. 58 4.5.3. Uregulowania przejściowe i szczególne .................................... 59 4.5.4. Uregulowania szczególne dotyczące gimnazjów i branżowych szkół I stopnia ................................................................... 61 4.6. Obliczanie wysokości dotacji .................................................... 61 4.6.1. Dotacja na zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju ...................... 63 4.6.2. Dotacja dla publicznych przedszkoli ...................................... 66 4.6.3. Dotacja dla niepublicznych przedszkoli ................................... 68 Dotacje dla publicznej szkoły podstawowej, w której zorganizowano 4.6.4. oddział przedszkolny ..................................................... 70 4.6.5. Dotacja dla niepublicznej szkoły podstawowej, w której zorganizowano oddział przedszkolny ..................................................... 71 4.6.6. Dotacja dla publicznych innych form wychowania przedszkolnego ........ 73 4.6.7. Dotacja dla niepublicznej innej formy wychowania przedszkolnego ....... 74 4.6.8. Otwarty konkurs ofert .................................................... 75 Odbywanie rocznego przygotowania przedszkolnego poza placówką 4.6.9. wychowania przedszkolnego ............................................. 85 4.6.10. Uczęszczanie do więcej niż jednej placówki wychowania przedszkolnego .......................................................... 86 4.6.11. Dotacje dla placówek wychowania przedszkolnego – analiza porównawcza ................................................... 86 4.6.12. Dotacje dla publicznych szkół, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki ............................................. 89 4.6.13. Dotacje dla publicznych szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki ............................................. 91 4.6.14. Dotacje dla niepublicznych szkół, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki ............................................. 93 4.6.15. Dotacje dla niepublicznych szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki .................................. 94 4.6.16. Sposób naliczania dotacji na osobę będącą uczniem więcej niż jednej szkoły ......................................................... 95 4.6.17. Dotacja dla publicznych placówek ........................................ 96 4.6.18. Dotacja dla niepublicznych placówek ..................................... 97 4.6.19. Dotacja dla placówek prowadzących zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze ............................................. 98 4.6.20. Dotacja dla szkół ponadpodstawowych prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe ......................................................... 98 4.6.21. Dotacja dla jednostek wymienionych w art. 32 ufzo ....................... 100 4.6.22. Zasady przekazywania i wykorzystania dotacji – regulacje przejściowe .... 100 4.6.23. Kontrola pobrania i wykorzystania dotacji ................................ 113 4.6.24. Wstrzymanie wypłaty dotacji ............................................ 125 4 Rozdział 7. Dotacja celowa na dofinansowanie zadań w zakresie Rozdział 8. Wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne Rozdział 5. Rozliczenia finansowe między jednostkami samorządu 4.6.25. Uchwała organu stanowiącego w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji ....................................................... 126 4.6.26. Wyrażenie zgody na udzielenie dotacji w wyższym wymiarze ............. 142 4.6.27. Aktualizacja kwoty dotacji – zasady wyrównywania kwoty dotacji ......... 145 4.6.28. Obowiązek informacyjny ................................................. 152 4.6.29. Odsetki od zaległości ..................................................... 152 4.6.30. Konsekwencje nieprawidłowości w przyznaniu i wydatkowaniu dotacji ... 153 4.6.31. Uregulowania przejściowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 terytorialnego ....................................................................... 158 5.1. Uczęszczanie do placówek wychowania przedszkolnego prowadzonych przez gminę ..................................................................... 158 5.2. Uczęszczanie do placówek wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osobę fizyczną lub prawną inną niż jednostki samorządu terytorialnego .... 160 Rozdział 6. Opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego ................. 164 wychowania przedszkolnego ....................................................... 170 i materiały ćwiczeniowe ............................................................ 179 8.1. Definicje podręcznika, materiału edukacyjnego i materiału ćwiczeniowego ....... 179 8.2. Harmonogram wyposażenia w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe .................................................................... 180 8.3. Dotacja na podręczniki, materiały edukacyjne lub materiały ćwiczeniowe .................................................................... 181 8.4. Rozliczenie dotacji celowej na zakup podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych .................................................... 198 8.5. Dofinansowanie zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych przez organ prowadzący ......................................... 200 8.6. Postępowanie w przypadku uszkodzenia, zniszczenia lub niezwrócenia podręcznika lub materiału edukacyjnego, przekazywanie podręczników lub materiałów edukacyjnych ................................................... 200 8.7. Postępowanie w przypadku likwidacji szkoły .................................... 202 8.8. Dotacja dla niepublicznych szkół podstawowych ................................. 202 Rozdział 9. Finansowanie świadczeń pomocy materialnej ......................... 204 Rozdział 10. Finansowanie programów regionalnych, lokalnych i rządowych ..... 207 Rozdział 11. Inne dotacje udzielane z budżetu państwa ........................... 210 USTAWA z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych ..... 213 przedszkolnego .................................................................... 313 ROZPORZĄDZENIE Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie udzielania jednostkom samorządu terytorialnego dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania Spis treści 5 Wykaz skrótów k.c. k.p.a. Prawo oświatowe Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe rozporządzenie w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” SIO ufzo uofp uor updof upol uso ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.) ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60 ze zm.) rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (j.t. Dz.U. z  2016 r. poz. 283 ze zm.) System Informacji Oświatowej ustawa z 7 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U z 2017 r. poz. 2203) ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077) ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2342 ze zm.) ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.) ustawa o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.) ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2198 ze zm.) ustawa o dochodach JST ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1453 ze zm.) ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ustawa o gospodarce nieruchomościami ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1817 ze zm.) ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) ustawa o podatku leśnym ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1821 ze zm.) ustawa o podatku rolnym ustawa z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.) ustawa o SIO ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2159 ze zm.) 6 Rozdział 1 Geneza ustawy Ustawa z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, określa – ogólnie uj- mując – zasady finansowania zadań oświatowych. Na potrzebę wydania ustawy regulującej przedmiotową materię wskazują autorzy projektu zmian (uzasadnienie projektu ustawy o fi- nansowaniu zadań oświatowych, druk sejmowy nr 1837 z 2017 r.). Złożyły się na nią wy- stępujące problemy w zakresie funkcjonującego systemu finansowania zadań oświatowych – zgłaszane zarówno przez jednostki samorządu terytorialnego, jak również inne podmioty prowadzące szkoły i placówki oświatowe, a także regionalne izby obrachunkowe. Zamiarem pomysłodawców było stworzenie spójnego w tym zakresie zbioru przepisów, które byłyby objęte jedną regulacją ustawową. Ustawa złożona jest z rozdziałów, na które składają się: 1. Rozdział 1 – określający przepisy ogólne, zawierający definicje legalne, określający formy organizacyjno-prawne przedszkoli, szkół i placówek zakładanych i prowadzonych przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego, zasady udzielania pomocy rzeczowej lub finansowej szkołom artystycznym i placówkom zapewniającym opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, prowadzonym przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zasady zwolnień z niektórych danin publicznych; 2. Rozdział 2 – regulujący zasady ustalania części oświatowej subwencji ogólnej, a także sposób przeznaczania środków na realizację zadań związanych z organizacją kształce- nia specjalnego, o którym mowa w art. 127 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe; 3. Rozdział 3 – regulujący zasady finansowania niepublicznych placówek wychowania po- zaszkolnego, szkół i placówek oraz publicznych placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych przez ministrów, osoby prawne niebędące jednostka- mi samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne. Poruszono tu zagadnienia związane z obliczaniem dotacji dla wymienionych podmiotów, w tym pojęcie: wydatków bieżą- cych, najbliższej gminy, najbliższego powiatu, a także obowiązku ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do udostępniania na stronie internetowej obsługującej tego ministra narzędzia pomocniczego w postaci elektronicznej aplikacji do ustalenia dla każdej gminy dotującej i każdego powiatu dotującego wykazu odpowiednio gmin i po- 7 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH wiatów spełniających warunki „najbliższych”, obowiązki najbliższych gmin i powiatów do przekazywania danych niezbędnych do wyliczenia podstawowych kwoty dotacji oraz wskaźnika zwiększającego wraz ze wskazaniem terminu przekazywania tych danych, po- jęcie statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewali- dacyjno-wychowawczych, pojęcie podstawowej kwoty dotacji dla poszczególnych szkół i placówek, sposób obliczania wskaźnika zwiększającego – dla szkół ogólnodostępnych i specjalnych, zasady obliczania dotacji dla szkół i placówek publicznych i niepublicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorzą- du terytorialnego, sposób postępowania w przypadku, gdy uczeń placówki wychowania przedszkolnego lub szkoły jest uczniem więcej niż jednej odpowiednio takiej placówki lub szkoły dotowanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, zasady udzielania do- datkowej dotacji na absolwentów, którzy uzyskali świadectwo dojrzałości lub dyplom po- twierdzający kwalifikacje zawodowe, zasady wykorzystywania środków pochodzących z dotacji, zasady aktualizacji podstawowej kwoty dotacji; 4. Rozdział 4 – określający zasady rozliczenia finansowego między jednostkami samorządu terytorialnego – w którym zostały określone zasady zwrotu kosztów wychowania przed- szkolnego, w przypadku gdy do placówki wychowania przedszkolnego prowadzonej przez gminę uczęszcza uczeń objęty wychowaniem przedszkolnym, niebędący jej miesz- kańcem, a ponadto, gdy uczeń niebędący mieszkańcem danej gminy uczęszcza do przed- szkola, oddziału przedszkolnego, innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez podmiot prywatny; 5. Rozdział 5 – określający opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego, w którym określono kompetencje rady gminy w zakresie określenia opłat za korzystanie z wycho- wania przedszkolnego uczniów objętych wychowaniem przedszkolnym; 6. Rozdział 6 – określający zasady udzielania dotacji celowej na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego, w którym określone zostały zasady przyznawa- nia dotacji na powyższy cel; 7. Rozdział 7 – w którym określono zasady wyposażenia publicznych i niepublicznych szkół oraz szkolnych punktów konsultacyjnych w podręczniki, materiały edukacyjne i materia- ły ćwiczeniowe; 8. Rozdział 8 – regulujący zasady finansowania świadczeń pomocy materialnej – gdzie okre- ślono zasady otrzymywania przez gminę dotacji celowej z budżetu państwa na dofinan- sowanie świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym, a także zasady finan- sowania stypendiów za wyniki w nauce lub za osiągniecia sportowe, a także stypendium Prezesa Rady Ministrów; 9. Rozdział 9 – określający zasady finansowania programów regionalnych, lokalnych i rzą- dowych – w tym zasad otrzymywania dotacji celowej; 10. Rozdział 10 – w którym uregulowano zasady uzyskiwania innych dotacji z budżetu pań- stwa, w tym dotacji Ministra Edukacji Narodowej udzielanej na dofinansowanie zadań bieżących lub inwestycyjnych; 11. Rozdział 11 – określa zakres zmian w innych ustawach, w tym w: 8 Rozdział 1. Geneza ustawy a) ustawie z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela – sfera zmian dotyczy takich aspek- tów, jak: ■ ocenianie nauczycieli, ■ awans zawodowy nauczycieli, ■ zatrudnianie nauczycieli, ■ wynagradzanie nauczycieli, ■ pensum nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej zatrudnianych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego oraz współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych, niedostoso- wanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, ■ zasad przydzielania godzin ponadwymiarowych dyrektorowi i wicedyrektorowi oraz innym nauczycielom zajmującym stanowiska kierownicze, ■ ustalanie limitów pensum określanego przez organ prowadzący dla pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych, doradców zawodowych, z wyjątkiem nauczycieli zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicz- nych, ■ zasad obniżenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin nauczycielowi niepełnosprawnemu, ■ zasad przyznawania urlopów dyrektorowi i wicedyrektorowi oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze, ■ zasad udzielania dni wolnych z tytułu opieki nad zdrowym dzieckiem, ■ zasad wyodrębniania środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego na- uczycieli, ■ zasad udzielania urlopu dla poratowania zdrowia; b) ustawie z 21 listopada 2008 r. o pracownikach urzędów państwowych; c) ustawie z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej; d) ustawie 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; e) ustawie 7 września 1991 r. o systemie oświaty – w tym zakresie zmiany mają przede wszystkim charakter derogacyjny – z uwagi na przeniesienie zakresu objętego uchy- leniem na grunt przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i polegają na uchyleniu m.in.: ■ rozdziału 2 – określającego zasady ustalania opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz udzielania dotacji celowej na wychowanie przedszkolne, ■ art. 22ac, 22ae–22ai, 22ak–22am, 22ax, 22ay ust. 1, 22az–22azc, 22e – dotyczą- cych bezpłatnego dostępu do podręczników, materiałów edukacyjnych lub mate- riałów ćwiczeniowych, ■ rozdziałów 7 i 8 – określających zasady finansowania szkół i placówek publicz- nych i niepublicznych; f) ustawie z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego; 9 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH g) ustawie z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej; h) ustawie z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej; i) ustawie – Prawo oświatowe – zmiany mają przede wszystkim charakter dostoso- wawczy; j) ustawie – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe – zmiany mają głów- nie charakter dostosowawczy; 12. Rozdział 12 – zawierający przepisy przejściowe i końcowe. Analiza poszczególnych zakresów przedmiotowych pozwala na konstatację, że materia obję- ta przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych koncentruje się przede wszystkim na finansowych aspektach systemu oświaty. Jakkolwiek jest to rolą przewodnią omawianej ustawy, niemniej należy zwrócić uwagę na bardzo znaczące zmiany w: zakresie pragmatyki zawodowej nauczycieli, ■ obszarze rozdziału 12 wskazującego na sposób postępowania w okresie intertemporal- ■ nym. 10 Rozdział 2 Postanowienia ogólne W rozdziale 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych ustawodawca zawarł definicje le- galne użyte na gruncie tej ustawy. Znaczenie, jakie nadał poszczególnym słowom, jest wią- żące dla osób stosujących te przepisy. Zasadę tę potwierdza w szczególności pogląd wyra- żony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 2007 r. (sygn. akt II FSK 1132/06). W uzasadnieniu do powołanego wyroku NSA pokreślił przewagę wykładni języ- kowej oraz wskazał kolejność stosowania różnych reguł wykładni. Pojęciom zdefiniowanym w języku prawnym nie powinno się – co do zasady – nadawać znaczenia przyjętego w języku potocznym. W razie braku definicji legalnej danego wyrażenia należy podjąć działania mające na celu ustalenie, czy budzący wątpliwości zwrot ma swoje znaczenie powszechnie ustalone w języku prawniczym (języku literatury prawniczej i orzecznictwa sądowego) danej gałęzi prawa. Dopiero w następnej kolejności należy odwołać się do języka powszechnego. Tym bar- dziej więc język aktu normatywnego ma pierwszeństwo przed językiem powszechnym. W związku z tym niezwykle istotne jest zapoznanie się z wyjaśnieniem znaczeń poszcze- gólnych wyrażeń nadanych przez ustawodawcę na potrzeby ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Art. 2 komentowanej ustawy pozwala interpretatorowi na wykładnię pojęć, które są użyte w kolejnych przepisach. Definiowane pojęcia odwołują się do znaczenia już nadanego im przez obowiązujące akty prawne – w tym: ustawy o dochodach JST, ■ ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1068 ze zm.), ■ ustawy – Prawo oświatowe, ■ ustawy o finansach publicznych, ■ ustawy o systemie oświaty. ■ Zwrócenia uwagi wymaga dodanie do słownika definicji: roku budżetowego i roku bazowego, ■ placówek wychowania przedszkolnego (grupującą wszystkie formy wychowania przed- ■ szkolnego), szkół niepublicznych, ■ organu rejestrującego, ■ 11 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH 2.1. Sposób finansowania zadań oświatowych oświatowe jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, są finansowane na zasadach określo- nych w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oraz w ustawie o dochodach jednostek sa- ucznia niepełnosprawnego, ■ szkoły, w której jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, oraz tej, w któ- ■ rej nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki. W art. 3 ust. 1 ufzo nastąpiło rozwinięcie art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe (w stanie prawnym przed 1 września 2017 r. – art. 5a ust. 1 uso), zadania oświatowe jednostek samorządu terytorialnego są finanso- wane na zasadach określonych w odrębnych ustawach. „Odrębną ustawą” jest w tym ro- zumieniu ustawa o dochodach JST. Przepis art. 3 ust. 1 ufzo stanowi już o tym wprost: Zadania morządu terytorialnego. Przepisy ustawy o dochodach JST przewidują następujące źródła do- chodów jednostek samorządu terytorialnego: 1) dochody własne, przy czym dochodami własnymi są również udziały we wpływach z po- datku dochodowego od osób fizycznych oraz z podatku dochodowego od osób prawnych, 2) subwencję ogólną, 3) dotacje celowe z budżetu państwa. Na subwencję ogólną składa się subwencja oświatowa, do której otrzymywania uprawnione są jednostki samorządu terytorialnego wszystkich stopni – tj. gminy, powiaty i wojewódz- twa. O przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu części oświatowej subwencji ogólnej decyduje sama jednostka samorządu terytorialnego. Jest to podstawowa cecha odróżnia- jąca subwencje od dotacji. Prawo do otrzymywania subwencji jest zasadą konstytucyjną. Zgodnie z art. 167 ust. 2 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. O przeznaczeniu środków otrzymywanych w ramach subwencji decyduje więc, co do zasady, jednostka samorządu terytorialnego otrzymująca subwencję w uchwale budżetowej tej jed- nostki. Organem decydującym w tej sprawie jest więc organ stanowiący odpowiedniej jedno- stki samorządu terytorialnego – tj. rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia podejmowanego na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach JST. Z uwagi na zmianę wytycznych, które minister zobowiązany będzie uwzględnić podczas wydania rozporządzenia, warto zwrócić uwagę, że rozporządzenie ma uwzględniać w szczególności: 1) typy i rodzaje szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki, 2) stopnie awansu zawodowego nauczycieli, liczbę uczniów w szkołach i placówkach, 3) 12 Rozdział 2. Postanowienia ogólne liczbę dzieci, które ukończyły 6 lat lub więcej w roku bazowym, objęte wychowaniem 4) przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego, 5) zróżnicowanie kwot ustalanych na dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym i dzie- ci realizujące obowiązek szkolny i obowiązek nauki z uwzględnieniem wyższej kwoty na dziecko objęte wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach oraz wyższej kwoty w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych for- mach wychowania przedszkolnego zlokalizowanych na terenach wiejskich i w miastach do 5000 mieszkańców, 6) zróżnicowanie kwot ustalonych na uczniów objętych kształceniem zawodowym w zależ- ności od prognozowanej nadwyżki lub deficytu zapotrzebowania na pracowników w da- nym zawodzie na wojewódzkim rynku pracy w stosunku do liczby kandydatów chętnych do podjęcia pracy, liczbę uczniów, którzy zdali odpowiednio egzamin maturalny lub egzamin potwierdzają- 7) cy kwalifikacje w zawodzie w liceach ogólnokształcących dla dorosłych, szkołach police- alnych oraz w szkołach lub placówkach prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe. Pkt 6 i 7 zostały dodane na podstawie art. 81 ufzo. Wydając rozporządzenie na podstawie wskazanej delegacji ustawowej, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania musi uwzględnić wskazane dane, z tym że w zakresie informacji wskazanych w pkt 6 minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ma obowiązek je uwzględnić, określając sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2019 – zgodnie z art. 147 pkt 4 w związ- ku z art. 81 ufzo. Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych utrzymuje zasadę wyrażoną na gruncie art. 11 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe, zgodnie z którą, środki niezbędne do realizacji zadań oświatowych, w tym na wynagrodzenia nauczycieli oraz utrzymanie szkół i placówek, są za- gwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Przepis art. 3 ust. 2 ufzo jest w tym zakresie powtórzeniem obowiązującego w dotychczasowym stanie prawnym art. 11 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe, a do 31 grudnia 2016 r. – art. 5a ust. 3 uso. Mowa tu oczywiście o części oświatowej subwencji ogólnej, której sposób podziału określa rozporzą- dzenie wydane na podstawie wcześniej wspomnianego art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach JST. Na podstawie powołanych aktów prawnych, jak również z uwzględnieniem danych przed- stawionych w Systemie Informacji Oświatowej, jednostka samorządu terytorialnego otrzy- muje tzw. metryczkę części oświatowej subwencji ogólnej, w której wskazane są poszczegól- ne kwoty subwencji przysługujące na dzieci, uczniów i wychowanków, uczęszczających do przedszkoli, szkół i placówek prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego. Na temat wyliczania subwencji, szerzej patrz: Rozdział 3. Część oświatowa subwencji ogólnej. Artykuł 4 ufzo przesądza o formie organizacyjno-prawnej przedszkoli, szkół i placówek za- kładanych i prowadzonych przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie 2.2. Forma organizacyjna szkoły lub placówki z art. 4 ust. 1 ufzo, przedszkola, szkoły i placówki zakładane przez ministrów i jednos- 13 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH tki samorządu terytorialnego są jednostkami budżetowymi. Przepis ten stanowi powtó- rzenie art. 79 ust. 1 uso, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r. Tym samym, ustawodawca adaptował na grunt ustawy o finansowaniu zadań oświatowych powszechnie stosowaną formę organizacyjną gospodarki budżetowej. Na podstawie art. 11 ust. 1 uofp, jed- nostki budżetowe są to jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które: pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, ■ pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio budżetu państwa albo budże- ■ tu jednostki samorządu terytorialnego – a więc rozliczają się z budżetem w oparciu o tzw. zasadę rozliczeń brutto. Jak zwraca uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 21 czerwca 2017 r. (sygn. akt I SA/Gl 494/17), w konsekwencji wielkość wydatków jednostek budżetowych nie jest w żaden spo- sób związana z wysokością dochodów zrealizowanych przez te jednostki. Zgodnie z art. 223 uofp, oświatowe samorządowe jednostki budżetowe mogą posiadać wy- dzielony rachunek dochodów – co stanowi odstępstwo od ogólnej zasady budżetowania brut- to. Na wydzielonym rachunku samorządowe oświatowe jednostki organizacyjne gromadzą dochody określone w uchwale przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Podjęcie decyzji w sprawie utworzenia wydzielonego rachunku dochodów należy do organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Podejmując uchwałę w tej spra- wie, organ stanowiący określa: 1) jednostki budżetowe, które gromadzą dochody, 2) źródła, z których dochody są gromadzone na rachunku, 3) przeznaczenie dochodów, z tym że dochody wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczo- ne na finansowanie wynagrodzeń osobowych, 4) sposób i tryb sporządzania planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowa- nych, dokonywania zmian w tym planie oraz ich zatwierdzania. Wydatki, które dokonywane są z rachunku dochodów własnych, mogą być dokonywane do wysokości kwot zgromadzonych dochodów. Dochodami, które mogą być gromadzone przez szkoły lub placówki na wydzielonym rachun- ku dochodów, pochodzą w szczególności: 1) ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej, 2) z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie albo użyt- kowaniu jednostki budżetowej. Wymieniony katalog dochodów nie ma charakteru zamkniętego. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę sformułowania „w szczególności”. Zwraca na ten aspekt uwagę Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 14 lipca 2016 r. (sygn. akt I ACa 274/16). Sąd Apelacyjny przede wszystkim akcentuje, że wyliczenie dochodów zamieszczone w art. 223 uofp nie ma charak- teru zamkniętego. Oznacza to, że gromadzenie dochodów przez samorządową jednostkę bu- dżetową również na podstawie innych niż wskazane wprost w treści przepisu źródła – w tym np. wpłaty za wyżywienie ucznia w stołówce szkoły lub przedszkola – mogą stanowić dochód gminy nieumieszczony w budżecie gminy. 14 Rozdział 2. Postanowienia ogólne 2.3. Pomoc szkołom lub placówkom artystycznym Tworzenie wydzielonych rachunków dochodów nie jest obowiązkiem jednostki samorządu terytorialnego. Jednostka samorządu terytorialnego może – ale nie musi – podejmować decy- zję o utworzeniu wydzielonego rachunku dochodów. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan finansowy – czyli plan do- chodów i wydatków tej jednostki. Środkami określonymi w planie finansowym dysponuje dyrektor szkoły lub placówki. Dyrektor ponosi również odpowiedzialność za prawidłowe wy- korzystanie środków zabezpieczonych w planie finansowym. W procesie tworzenia planu fi- nansowego współuczestniczą organy szkoły lub placówki, których rola w tym zakresie jest opiniodawcza. Projekt planu finansowego podlega zaopiniowaniu przez radę pedagogiczną – na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe, radę szkoły lub placówki – na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy oraz przez radę rodziców – zgodnie z treścią art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe. Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych doprecyzowuje zasady udzielania z budżetu je- dnostki samorządu terytorialnego pomocy rzeczowej lub finansowej szkołom artystycznym i placówkom (prowadzonym przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzi- ctwa narodowego) zapewniającym opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania na- uki poza miejscem stałego zamieszkania. Do 31 grudnia 2017 r. kwestia ta była uregulowa- na w treści art. 79 ust. 1c uso. Ustawodawca zdecydował o dookreśleniu sposobu udzielania wsparcia. Przede wszystkim sprecyzował, że udzielana pomoc może mieć charakter rzeczo- wy lub finansowy. Redakcja obowiązującego do 31 grudnia 2017 r. przepisu art. 79 ust. 1c uso nie pozwalała na tak jednoznaczną interpretację. W uchylonej regulacji ustawodawca posłu- żył się konstrukcją planowania wydatków w budżecie danej jednostki samorządu terytorial- nego na rzecz szkół i placówek artystycznych. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ufzo, pomoc rzeczowa może polegać na zakupie i przekazaniu szkole artystycznej lub placówce zapewniającej opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobiera- nia nauki poza miejscem stałego zamieszkania prowadzonym przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, środków trwałych oraz wartości niemate- rialnych i prawnych obejmujących: 1) książki i inne zbiory biblioteczne, 2) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w tej szkole lub placówce, 3) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci i młodzieży, 4) meble, 5) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekracza- jącej 10 000 zł, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przy- chodu w 100 ich wartości, w momencie oddania do używania. Katalog wydatków, które mogą zostać sfinansowane z budżetu danej jednostki samorządu te- rytorialnego, wydaje się być katalogiem zamkniętym. Udzielenie pomocy szkole lub placówce artystycznej polega na skoncentrowaniu środków na obszarze służącym celom dydaktyczno- -wychowawczym. Nie może więc ona polegać na sfinansowaniu dowolnego celu. Zauważyć 15 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH 2.4. Gospodarka finansowa szkół i placówek prowadzonych przez podmioty prywatne należy, że ustawodawca nie wspomina o możliwości udzielania wsparcia na wydatki inwe- stycyjne – co było wyartykułowane wprost w dotychczas obowiązującym art. 79 ust. 1c uso. Z tego względu należałoby rozważyć, czy wsparcie może dotyczyć wydatków bieżących, a nie majątkowych – podobnie jak w przypadku wykorzystywania dotacji udzielanej z budżetu jednostek samorządu terytorialnego dla szkół i placówek publicznych i niepublicznych pro- wadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialne- go. Należy również zauważyć, że dokonywane wsparcie nie polega w tych okolicznościach na transferze środków z budżetu jednostki samorządu terytorialnego do planu finansowego szkoły lub placówki, lecz na zakupie określonych ustawą środków trwałych oraz wartości nie- materialnych i prawnych, a następnie przekazaniu ich beneficjentowi. Pomoc finansowa może być udzielona w formie darowizny, o której mowa w art. 11a ust. 1 pkt 1 uofp – art. 4 ust. 4 ufzo. Środki pochodzące z darowizn szkoły i placówki artystycz- ne mogą gromadzić na wydzielonym rachunku dochodów – jeżeli została podjęta decyzja o utworzeniu wydzielonego rachunku dochodów. Przekazując darowiznę, jednostka samorządu terytorialnego może określić cele, na które da- rowizna może zostać przeznaczona. Ponadto szkoła lub placówka artystyczna może przezna- czyć darowiznę na sfinansowanie wydatków bieżących i majątkowych. Szkoły lub placówki oświatowe mogą być zakładane i prowadzone przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego. Przepisy ustawy o finanso- waniu zadań oświatowych nie nakładają na szkoły i placówki prowadzone przez osoby pry- watne formy organizacyjnej – tak jak w przypadku szkół i placówek publicznych prowadzo- nych przez ministra lub jednostkę samorządu terytorialnego. Wynika to przede wszystkim z faktu, że jednostki te nie są jednostkami sektora finansów publicznych. Decyzję w tej spra- wie ustawa pozostawia organowi prowadzącemu szkołę lub placówkę. Zgodnie z art. 5 ufzo, przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne prowa- dzą gospodarkę finansową na zasadach określonych przez organ prowadzący. Dodatkowo, w przypadku szkół i placówek niepublicznych w statucie określa się sposób uzyskiwania środków finansowych na działalność szkoły lub placówki. Placówki wychowania przedszkolnego, szkoły, placówki, placówki doskonalenia nauczycieli i kolegia pracowników służb społecznych oraz organy prowadzące te podmioty są zwolnio- ne z opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania i użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ich związ- ków, zajętych na działalność oświatową. Przepis art. 6 ust. 1 ufzo odpowiada swoim zakresem art. 81 ust. 1 uso. 2.5. Zwolnienie z danin publicznych 16 Rozdział 2. Postanowienia ogólne Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną – stosownie do art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Trwały zarząd wyda- wany jest w drodze decyzji na wniosek zainteresowanej jednostki. Jednostka organizacyjna, której przekazano nieruchomość w trwały zarząd, ma prawo do ko- rzystania z tej nieruchomości, a w szczególności do: 1) korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania, 2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, remontu lub rozbiórki obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, za zgodą organu nadzorującego, 3) oddania nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę albo użyczenie na czas nie dłuż- szy niż okres, na który został ustanowiony trwały zarząd, z równoczesnym zawiadomie- niem właściwego organu i organu nadzorującego, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony do 3 lat, albo za zgodą tych organów, jeżeli umowa jest zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony, jednak na okres nie dłuższy niż czas, na który został ustanowiony trwały zarząd; zgoda jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą ustalić, odpowiednio w drodze zarządze- nia lub uchwały, szczegółowe warunki korzystania z nieruchomości przez jednostki organi- zacyjne. Trwały zarząd może być ustanowiony na czas nieoznaczony lub oznaczony. Zgodnie z art. 82 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość oddaną w trwa- ły zarząd pobiera się opłaty roczne. Opłaty roczne uiszczane są przez cały okres trwałego zarządu, w terminie do 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. W pierwszym roku po ustanowieniu trwałego zarządu opłata roczna uiszczana jest najpóźniej po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd stała się ostateczna. Jest ona ustalana proporcjonalnie w stosunku do pozostałego do wykorzystania w danym roku okresu trwałego zarządu. Właściwy organ może, na wniosek jednostki organizacyjnej złożony nie później niż 14 dni przed upływem terminu uiszczenia opłaty rocznej, ustalić inny termin uiszczenia tej opłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego. Sposób ustalania wysokości opłaty za ko- rzystanie z trwałego zarządu określają szczegółowo przepisy art. 83–84 ustawy o gospodarce nieruchomości. Inną formą władania nieruchomością jest wieczyste użytkowanie. Zgodnie z art. 238 k.c., wie- czysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Przedmiotem użyt- kowania wieczystego są grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Użytkownik, któremu został przekazany grunt w użytkowa- nie wieczyste, może z niego korzystać z wyłączeniem innych osób. Z tego względu władanie nieruchomością na podstawie użytkowania wieczystego zbliża tę formę dysponowania nie- ruchomością do własności. W uzasadnieniu do uchwały z 11 grudnia 1975 r. (sygn. akt III CZP 63/75 – zasada prawna) 7 sędziów Sądu Najwyższego wyraziło pogląd, iż z lokaty przepisów 17 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH normujących użytkowanie wieczyste wynika, że jest ono kategorią pośrednią pomiędzy włas- nością a ograniczonymi prawami rzeczowymi (na które składają się: użytkowanie, służeb- ność i zastaw). Do użytkowania wieczystego stosuje się więc odpowiednie przepisy o własno- ści w materii nieuregulowanej w użytkowaniu wieczystym. W tezie powołanej uchwały Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczalne jest nabycie prawa wieczystego użytkowania przez zasie- dzenie biegnące przeciwko poprzedniemu wieczystemu użytkownikowi. Z kolei użytkowanie zaliczane jest do ograniczonych praw rzeczowych. Istota użytkowania została wyrażona w art. 252 k.c. Na podstawie powołanego przepisu rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków. Przedmiotem użytkowania może być zarówno nieruchomość, jak i ruchomość. Wykonywanie użytkowania można również ograni- czyć do jej oznaczonej części. Z uwagi na odpowiednie stosowanie przepisów o przeniesieniu własności do ustanowienia użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności – art. 245 k.c. Placówki wychowania przedszkolnego, szkoły, placówki, placówki doskonalenia nauczycieli i kolegia pracowników służb społecznych oraz organy prowadzące te podmioty są zwolnione z opłat z tytułu użytkowania i użytkowania wieczystego nieruchomości. Przepis art. 6 ust. 1 ufzo zwalnia jednostki w nim wymienione od opłat z tytułu określonej formy (wymienionej w przepisie) władania nieruchomością. Placówki wychowania przedszkolnego, szkoły, placówki, placówki doskonalenia nauczycieli i kolegia pracowników służb społecznych oraz organy prowadzące te podmioty są ponadto zwolnione z podatku od nieruchomości, podatku leśnego i podatku rolnego w zakresie nieru- chomości zajętych na działalność oświatową – na zasadach określonych w przepisach o po- datkach i opłatach lokalnych, podatku leśnym oraz podatku rolnym – art. 6 ust. 2 ufzo. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych normuje zasady ustalania: 1) podatku od nieruchomości, 2) podatku od środków transportowych, 3) opłaty targowej, 4) opłaty miejscowej, 5) opłaty uzdrowiskowej, 6) opłaty reklamowej, 7) opłaty od posiadania psów. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zasady ustalania wysokości podatku od nieruchomości określają przepisy art. 4–5 upol. Natomiast art. 7 tej ustawy określa okoliczności zwolnienia od tego podatku. Art. 7 ust. 2 pkt 2 upol stanowi – obok art. 6 ust. 2 ufzo – podstawę do zwolnienia dla jednostek oświa- 18 Rozdział 2. Postanowienia ogólne towych. Zgodnie z powołaną regulacją, od podatku od nieruchomości zwalnia się publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętej na działalność oświatową. Opodatkowaniu podatkiem rolnym w rozumieniu ustawy o podatku rolnym podlegają grun- ty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zwolnienia i ulgi podatkowe w zakresie opodatkowania podatkiem rolnym zostały określone w rozdziale 4 ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku rolnym, od po- datku rolnego zwalnia się również publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie gruntów zajętych na działalność oświatową. Przepis ten stanowi analogiczną regulację, jak powołany wcześniej art. 7 ust. 2 pkt 2 upol. Za takowe należy również uznać zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku leśnym. 19 Rozdział 3 Część oświatowa subwencji ogólnej części oświatowej subwencji ogólnej 3.1. Sposób ustalania łącznej kwoty i podziału O części oświatowej subwencji ogólnej była już częściowo mowa w rozdziale 2.1 przy oka- zji omawiania sposobu finansowania zadań oświatowych. W tym miejscu należy podkreślić, że udział w dochodach publicznych przez jednostki samorządu terytorialnego jest gwaran- towane przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 167 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w do- chodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań. Konstytucja zapewnia więc partycypację jednostek samorządu terytorialnego w dochodach publicznych, a miarodajnym wyznacznikiem udziału w dochodach są zadania przez tę jednostkę realizowane. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Sposób ustalania łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego oraz sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego określają – stosownie do art. 7 ufzo – przepisy ustawy o do- chodach JST. Wielkość części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorzą- du terytorialnego ustala corocznie ustawa budżetowa. Kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budże- towej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowa- nych zadań oświatowych. Od kwoty przeznaczonej na część oświatową subwencji ogólnej odli- czana jest kwota rezerwy, wyrażona procentowo. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o dochodach JST, według stanu na dzień 1 stycznia 2018 r. wskaźnik ten wynosi 0,4 tej kwoty. Środki wyod- rębnione w ramach 0,4 rezerwy pozostają w dyspozycji ministra właściwego do spraw finan- sów publicznych, który dysponuje środkami rezerwy, po zasięgnięciu opinii ministra właści- wego do spraw oświaty i wychowania oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego. 20 Rozdział 3. Część oświatowa subwencji ogólnej Podział środków pochodzących z rezerwy następuje sukcesywnie w ciągu całego roku bu- dżetowego – nie później jednak niż do 30 listopada. Corocznie minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa kryteria podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogól- nej. Z dotychczasowej praktyki wynika, że o środki z rezerwy mogły ubiegać się w szczegól- ności te jednostki samorządu terytorialnego: 1) w których nastąpił wzrost zadań szkolnych i pozaszkolnych, polegający na wzroście licz- by uczniów przeliczeniowych w stosunku do danych przyjętych do naliczania algoryt- mem części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok, 2) w których nastąpiły zdarzenia losowe, a w ich wyniku ucierpiały budynki szkół (placówek) publicznych prowadzonych (dotowanych) przez jednostki samorządu terytorialnego, 3) które wypłaciły odprawy nauczycielom zatrudnionym w szkołach i placówkach oświa- towych, zwalnianym w wyniku całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły lub placów- ki albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć, jak również nauczycielom przechodzącym na emeryturę, 4) które doposażają szkoły lub placówki w sprzęt szkolny i pomoce dydaktyczne, 5) u których stwierdzono błędy statystyczne popełnione przez kuratoria oświaty bądź powstałych w Ministerstwie Edukacji Narodowej przy agregowaniu danych Systemu Informacji Oświatowej. Kryteria podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej ogłaszane są corocznie na stronie internetowej ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Podstawą udzie- lenia dofinansowania w danym zakresie jest wniosek podpisany przez osoby upoważnio- ne, składany przez zainteresowaną jednostkę samorządu terytorialnego do Ministerstwa Edukacji Narodowej w terminie i formie wskazanym w tych kryteriach. Przyznane środ- ki przekazuje jednostkom samorządu terytorialnego minister właściwy do spraw finansów publicznych. Po odliczeniu rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej minister właściwy do spraw oświaty i wychowania dzieli część oświatową subwencji ogólnej między poszczególne jed- nostki samorządu terytorialnego, biorąc pod uwagę zakres realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych, z wyłączeniem zadań związanych z: dowozem uczniów, ■ zapewnieniem kształcenia, wychowania i opieki uczniom, którzy kończą 5 lat lub mniej ■ w roku bazowym, w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawo- wych i innych formach wychowania przedszkolnego, niezwiązanych z wychowaniem i kształceniem specjalnym albo zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi. Zarówno zadania związane z zapewnieniem dowozu i opieki w czasie dowozu dzieci i uczniów, a także zadania związane z zapewnieniem kształcenia, wychowania i opieki uczniom, którzy kończą 5 lat lub mniej w roku poprzedzającym rok budżetowy w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego, niezwiązanych z wychowaniem i kształceniem specjalnym albo zajęciami rewalidacyjno-wy- chowawczymi – są zadaniami własnymi gminy. Są one więc finansowane z dochodów włas- nych gmin. 21 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH Podział części oświatowej subwencji ogólnej następuje na podstawie danych Systemu Informacji Oświatowej, w oparciu o przepisy rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok budżetowy. Na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy o SIO, raz w roku, według stanu na 30 września, a w przypadku kolegiów pracowników służb społecznych według stanu na 10 października, na podstawie danych zawartych w zbiorach danych: szkół i placówek oświatowych, ■ innych jednostek wykonujących zadania z zakresu oświaty, ■ uczniów, ■ nauczycieli ■ – zgromadzonych w bazie danych SIO, są sporządzane zestawienia zawierające dane doty- czące liczby uczniów i liczby etatów nauczycieli, niezbędne do dokonania podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie, należy zwrócić uwagę na zmianę w zapisie art. 105 ufzo, która przewiduje wydłużenie okresu przejściowego funkcjonowania Systemu Informacji Oświatowej, o któ- rym mowa w ustawie z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2004 r. Nr 49, poz. 463), zgodnie z organizacją i na zasadach określonych w art. 106–118 ustawy o systemie informacji oświatowej z 2004 r. W początkowej wersji ustawy o systemie informa- cji oświatowej przepis art. 105 przewidywał funkcjonowanie „starego” Systemu Informacji Oświatowej do 1 marca 2014 r. Późniejsza nowelizacje przesunęła okres współfunkcjonowa- nia dotychczasowego Systemu Informacji Oświatowej do 1 marca 2017 r. Z dniem 1 stycznia 2017 r. – w związku z reformą ustroju szkolnego dokonano kolejnego przesunięcia – na dzień 31 grudnia 2017 r. W wyniku obecnie wprowadzanych zmian w obszarze finansowania oświaty, termin ten został określony na 1 marca 2019 r. Zgodnie z art. 145 ufzo – do podziału części oświatowej subwencji ogólnej na 2018 r. przyj- muje się dane zgromadzone w Systemie Informacji Oświatowej, o której mowa we wspomnia- nym wcześniej art. 105 ustawy o SIO w brzmieniu nadanym ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Podział części oświatowej subwencji ogólnej następuje z uwzględnieniem zakresu realizo- wanych przez te jednostki zadań. Zadania te można podzielić na zadania szkolne i pozaszkol- ne. Przez zadania szkolne należy rozumieć zadania związane z prowadzeniem szkół pod- stawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, oddziałów i szkół specjalnych, centrów kształcenia ustawicznego, centrów kształcenia praktycznego, ośrodków dokształcania i do- skonalenia zawodowego, kolegiów pracowników służb społecznych, szkół zorganizowanych w podmiotach leczniczych, szkół artystycznych, jednostek obsługi ekonomiczno-administra- cyjnej szkół i placówek, zapewnieniem warunków do prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Z kolei przez zadania pozaszkolne należy rozumieć zadania związane z: a) prowadzeniem: ■ przedszkoli dla dzieci w wieku 6 lat i powyżej, ■ oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych dla dzieci w wieku 6 lat i powyżej, 22 Rozdział 3. Część oświatowa subwencji ogólnej innych form wychowania przedszkolnego dla dzieci w wieku 6 lat i powyżej, ■ ■ przedszkoli specjalnych (w tym oddziałów specjalnych w przedszkolach ogólnodo- stępnych), ■ oddziałów przedszkolnych specjalnych zorganizowanych w szkołach podstawowych ogólnodostępnych i specjalnych, ■ przedszkoli, oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, innych form wychowania przedszkolnego dla dzieci posiadających odpowiednio orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo o potrzebie zajęć rewalidacyjno- -wychowawczych, ■ placówek doskonalenia nauczycieli, ■ poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowaw- ■ czych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjo- terapii, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, centrów kształcenia ustawicznego, ■ centrów kształcenia praktycznego i ośrodków dokształcania i doskonalenia zawodo- ■ wego, w zakresie prowadzenia form pozaszkolnych umożliwiających realizację obo- wiązku nauki, placówek wychowania pozaszkolnego umożliwiających rozwijanie za- interesowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego, ■ bibliotek pedagogicznych, świetlic szkolnych dla uczniów i wychowanków, ■ kolonii i obozów; b) udzielaniem pomocy materialnej dla uczniów; c) prowadzeniem burs i internatów oraz domów wczasów dziecięcych; d) prowadzeniem szkolnych schronisk młodzieżowych. Podział części oświatowej jest dokonywany w szczególności z uwzględnieniem: 1) finansowania wydatków bieżących (w tym wynagrodzeń pracowników wraz z pochodny- mi) szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, 2) dotowania publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego oraz przez osoby fizyczne, 3) finansowania zadań z zakresu dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli, z uwzględnieniem doradztwa metodycznego, 4) finansowania wydatków związanych z indywidualnym nauczaniem, 5) dofinansowania wydatków związanych z wypłacaniem odpraw nauczycielom oraz udzie- laniem nauczycielom urlopów dla poratowania zdrowia, 6) dofinansowania kształcenia uczniów niebędących obywatelami polskimi, 7) finansowania dodatków i premii dla opiekunów praktyk zawodowych, 8) finansowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, 23 FINANSOWANIE ZADAŃ OŚWIATOWYCH 9) finansowania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla nauczycieli będą- cych emerytami i rencistami, 10) finansowania wynagrodzeń nauczycieli biorących udział w przeprowadzaniu części ust- nej egzaminu maturalnego, 11) finansowania kosztów prac komisji egzaminacyjnych powoływanych przez jednostki sa- morządu terytorialnego w związku z awansem zawodowym nauczycieli, 12) finansowania zadań związanych z wyposażeniem gabinetów profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej, 13) finansowania zadań związanych z doradztwem zawodowym. Po dokonaniu obliczeń na podstawie danych Systemu Informacji Oświatowej, według stanu na 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania przesyła poszczególnym jednostkom samorządu terytorialnego: ■ metryczkę zawierającą dane kalkulacyjne przyjęte do obliczenia części oświatowej sub- wencji ogólnej na dany rok budżetowy dla określonej jednostki samorządu terytorialnego, tabelę dotyczącą kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na realizację zadań ■ wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży (na temat kwoty przewidzianej na realizację zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży, patrz: przykłady poniżej), ■ wykaz szkół i placówek prowadzonych (dotowanych) przez daną jednostkę samorządu te- rytorialnego, opracowany na podstawie danych Systemu Informacji Oświatowej, zestawienie zawierające dane o łącznej liczbie etatów nauczycieli zatrudnionych na podsta- ■ wie ustawy – Karta Nauczyciela. Przykład Przykład wyliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przysługującej z tytułu prowa- dzenia szkoły podstawowej. Do dokonania wyliczenia przyjęto standard A w wysokości 5436 zł, przez który mnożona jest liczba uczniów przeliczeniowych. Kategoria uczniów Liczba uczniów Waga Uczniowie przeliczeniowi Razem Liczba uczniów rzeczywista (młodzież) Liczba uczniów szkół podstawowych na terenach wiejskich – P1 Liczba uczniów niepełnosprawnych – uczniowie niewidomi i słabowidzący – P5 100 100 2 1,000 0,400 2,900 100 40 5,8 543.600 217.440 31.528 24 Liczba uczniów niepełnosprawnych – uczniowie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim – P4 Liczba uczniów niepełnosprawnych – uczniowie z niepełnosprawnością ruchową – P5 Liczba uczniów niepełnosprawnych – uczniowie z zespołem Aspargera – P7 Liczba uczniów niepełnosprawnych w klasach integracyjnych Liczba uczniów klas I, II i III szkół podstawowych – P40 1 1 2 10 60 Rozdział 3. Część oświatowa subwencji ogólnej 1,400 1,4 7.610 2,900 2,9 15.764 9,500 0,800 0,065 19 8 3,9 103.284 43.488 21.200 Razem: 983.914 Uzyskana kwota powinna być jeszcze pomnożona przez wskaźnik korygujący Di – który jest różny dla każdej jednostki samorządu terytorialnego i wynika z informacji przedstawionej w me- tryczce. Przykład Przykład wyliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przysługującej z tytułu prowa- dzenia specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, Do dokonania wyliczenia przyjęto stan- dard A w wysokości 5436 zł, przez który mnożona jest liczba uczniów przeliczeniowych. Kategoria uczniów Liczba uczniów Waga Uczniowie prze
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Finansowanie zadań oświatowych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: