Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00433 006787 13595394 na godz. na dobę w sumie
Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja - książka
Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja - książka
Autor: Liczba stron: 280
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2517-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> biznes it >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zaplanuj i wprowadź w życie świetny projekt internetowy!

Przygotowanie i wdrożenie profesjonalnego projektu internetowego nie polega wyłącznie na założeniu atrakcyjnej wizualnie strony WWW i biernym oczekiwaniu na spodziewane zyski. Za taką stroną, pełniącą rolę wizytówki firmy, musi przecież stać cała strategia, związana z kształtowaniem wizerunku, interakcją z użytkownikami, budowaniem społeczności internetowej. Tylko w taki sposób nowoczesne przedsiębiorstwo jest w stanie dotrzymać kroku swoim konkurentom, dowiedzieć się, jakie elementy jego działalności są najbardziej dochodowe, oraz zrozumieć, co należy zmienić, by usatysfakcjonować klientów. Krótko mówiąc, każdy firmowy projekt internetowy wymaga sensownego planowania i aktywnego zarządzania na co dzień.

W książce 'Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja' znajdziesz wszystko to, czego zabrakło w innych publikacjach dotyczących projektowania serwisów internetowych. Ideą jej autora było pokazanie całego procesu powstawania witryny: od wyznaczenia strategii, przez określenie profilu użytkowników, wybór najlepszej technologii, właściwe dokumentowanie działań, aż po aspekty prawne. Paweł Frankowski nie ograniczał się przy tym do omówienia określonego rodzaju strony, dlatego też poradnik ten możesz wykorzystać przy tworzeniu wszelkich projektów: blogów i stron firmowych, serwisów społecznościowych, forów i sklepów internetowych, stron produktów i innych. Przeczytaj, przemyśl i... do dzieła!

Profesjonalne podejście do projektu internetowego to podstawa sukcesu w sieci!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Autor: Pawe³ Frankowski ISBN: 978-83-246-2517-8 Format: 158×235, stron: 280 Zaplanuj i wprowadŸ w ¿ycie œwietny projekt internetowy! (cid:129) Cele, strategia, technologia – precyzyjnie okreœl potrzeby i przewiduj skutki swoich dzia³añ (cid:129) Internauci, klienci, sponsorzy – uwzglêdnij ich oczekiwania, mo¿liwoœc i zachowania (cid:129) Dokumentacja projektu, kwestie prawne – nie zaniedbuj formalnoœci: i tak Ciê dopadn¹! Przygotowanie i wdro¿enie profesjonalnego projektu internetowego nie polega wy³¹cznie na za³o¿eniu atrakcyjnej wizualnie strony WWW i biernym oczekiwaniu na spodziewane zyski. Za tak¹ stron¹, pe³ni¹c¹ rolê wizytówki firmy, musi przecie¿ staæ ca³a strategia, zwi¹zana z kszta³towaniem wizerunku, interakcj¹ z u¿ytkownikami, budowaniem spo³ecznoœci internetowej. Tylko w taki sposób nowoczesne przedsiêbiorstwo jest w stanie dotrzymaæ kroku swoim konkurentom, dowiedzieæ siê, jakie elementy jego dzia³alnoœci s¹ najbardziej dochodowe, oraz zrozumieæ, co nale¿y zmieniæ, by usatysfakcjonowaæ klientów. Krótko mówi¹c, ka¿dy firmowy projekt internetowy wymaga sensownego planowania i aktywnego zarz¹dzania na co dzieñ. W ksi¹¿ce „Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja” znajdziesz wszystko to, czego zabrak³o w innych publikacjach dotycz¹cych projektowania serwisów internetowych. Ide¹ jej autora by³o pokazanie ca³ego procesu powstawania witryny: od wyznaczenia strategii, przez okreœlenie profilu u¿ytkowników, wybór najlepszej technologii, w³aœciwe dokumentowanie dzia³añ, a¿ po aspekty prawne. Pawe³ Frankowski nie ogranicza³ siê przy tym do omówienia okreœlonego rodzaju strony, dlatego te¿ poradnik ten mo¿esz wykorzystaæ przy tworzeniu wszelkich projektów: blogów i stron firmowych, serwisów spo³ecznoœciowych, forów i sklepów internetowych, stron produktów i innych. (cid:129) Cele przyœwiecaj¹ce projektom internetowym (cid:129) Ró¿ne rodzaje stron internetowych (cid:129) Budowanie strategii i jej za³o¿enia (cid:129) Grupy docelowe i sposoby ich okreœlania (cid:129) Wspó³praca z agencj¹ interaktywn¹ (cid:129) Web 2.0 i 3.0 (cid:129) Wybór technologii dostosowanej do potrzeb (cid:129) Dokumentacja projektu i zapytania ofertowe (cid:129) Prototypy oraz specyfikacja strony internetowej (cid:129) Logotyp i slogan a znaki towarowe (cid:129) Ochrona konkurencji i prawo autorskie (cid:129) Regulamin strony internetowej i umowy zwi¹zane z Internetem (cid:129) Polityka prywatnoœci i ochrona danych osobowych (cid:129) Wstêp do zarz¹dzania wykonaniem projektu Profesjonalne podejœcie do projektu internetowego to podstawa sukcesu w sieci! Spis treĈci Wprowadzenie .................................................................................. 7 Rozdziaä 1. Cele i strategia .............................................................................. 11 Wprowadzenie ................................................................................................................ 11 Cele przyĞwiecające projektom internetowym ............................................................... 12 Pani Zosiu, musimy mieü stronĊ… ........................................................................... 13 Rodzaj strony a jej cel .............................................................................................. 13 Liczy siĊ powodzenie, ale co to takiego? ................................................................. 19 Strategia i jej zaáoĪenia ................................................................................................... 19 Dopasuj strategiĊ do rynku ....................................................................................... 23 A gdyby siĊ nie udaáo? ............................................................................................. 25 Rozdziaä 2. Ludzie, czyli internauci, klienci i sponsorzy ...................................... 29 Wprowadzenie ................................................................................................................ 29 Jaki jest Polak, kaĪdy widzi? .......................................................................................... 30 Grupa docelowa .............................................................................................................. 31 Kobiety ..................................................................................................................... 37 Nastolatki ................................................................................................................. 40 Magia, horoskopy i ich czytelnicy ............................................................................ 42 Pracownicy ............................................................................................................... 42 Zabawki, rodzice, duĪe dzieci i ich dzieci ................................................................ 43 Godziny pracy, weekendy a internauci ..................................................................... 44 OkreĞlanie grupy docelowej ..................................................................................... 45 Czáowiek jako istota spoáeczna ................................................................................ 47 User Experience produktu i usáugi ........................................................................... 49 User-Centered Design (UCD) .................................................................................. 52 Agencja interaktywna jako partner przy realizacji zaawansowanych projektów ............ 54 Masz klienta na stronĊ WWW — masz problem ............................................................ 57 Sponsor czy Unia, czyli skąd braü Ğrodki? ..................................................................... 59 Rozdziaä 3. Technologia ................................................................................... 63 Wprowadzenie ................................................................................................................ 63 Web 1.0 .......................................................................................................................... 64 Systemy zarządzania treĞcią (CMS) ............................................................................... 64 Wprowadzenie .......................................................................................................... 64 Kiedy warto przesiąĞü siĊ na CMS-a ........................................................................ 65 Budowa CMS ........................................................................................................... 68 4 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Zalety CMS-ów ........................................................................................................ 71 Tysiące CMS na Ğwiecie, co wybraü? ...................................................................... 74 CMS-owy detektyw .................................................................................................. 78 Typy systemów CMS ............................................................................................... 78 Popularne CMS ........................................................................................................ 80 LMS i LCMS .................................................................................................................. 83 Web 2.0 — serwis spoáecznoĞciowy, wideo i systemy Wiki .......................................... 87 Serwis spoáecznoĞciowy (social networking) ........................................................... 90 Serwisy wideo i VOD ............................................................................................... 92 Wiki .......................................................................................................................... 93 Sklepy internetowe ......................................................................................................... 95 Jak zostaü e-sprzedawcą? ......................................................................................... 96 Jakie funkcje powinien posiadaü dobry sklep internetowy? ..................................... 96 Gotowe rozwiązania do zastosowania w e-commerce .............................................. 99 Sklepy, porównywarki cen a wyszukiwarki ........................................................... 102 Proces podejmowania decyzji o zakupie ................................................................ 103 Enterprise 2.0 ................................................................................................................ 104 Web 3.0 ........................................................................................................................ 107 Rozdziaä 4. Dokumentacja projektu, zapytania, prototypy oraz specyfikacja strony internetowej ...................................................................... 113 Wprowadzenie .............................................................................................................. 113 Karta projektu ............................................................................................................... 114 Manifest — cele i zaáoĪenia projektu ........................................................................... 115 Harmonogram prac ....................................................................................................... 116 Zapytania ofertowe ....................................................................................................... 117 Typowe báĊdy ......................................................................................................... 118 O wykonaniu strony internetowej ........................................................................... 120 Specyfikacja strony internetowej .................................................................................. 121 Definicja specyfikacji strony internetowej (SSI) .................................................... 121 Dlaczego specyfikacja jest potrzebna? ................................................................... 121 Dlaczego aĪ dwie specyfikacje? ............................................................................. 122 Jak wygląda, a jak powinna wyglądaü specyfikacja? ............................................. 122 Raporty ......................................................................................................................... 133 Káamaü czy nie káamaü — czyli dylematy project managera ................................. 135 Minimalna zawartoĞü ............................................................................................. 136 Rodzaje raportów ................................................................................................... 136 Prototypowanie, czyli makiety ..................................................................................... 137 ZakoĔczenie .................................................................................................................. 141 Rozdziaä 5. Zagadnienia prawne ..................................................................... 143 Wprowadzenie .............................................................................................................. 143 Domeny i nazwy domenowe .................................................................................. 145 Logotyp i slogan a znaki towarowe ........................................................................ 152 Ochrona konkurencji .............................................................................................. 155 Podstawa prawna dziaáania stron urzĊdowych ....................................................... 156 Prawo autorskie ...................................................................................................... 159 Fotografia na stronie WWW .................................................................................. 180 Dane kontaktowe na stronie ................................................................................... 185 Regulamin strony internetowej ............................................................................... 186 Ochrona danych osobowych ................................................................................... 196 Polityka prywatnoĞci .............................................................................................. 201 Spis treĈci 5 Czy moja strona internetowa jest dziennikiem, czy magazynem? .......................... 202 OdpowiedzialnoĞü prawna ..................................................................................... 208 Umowy związane z internetem ..................................................................................... 212 Umowa dotycząca wykonania strony internetowej ................................................ 214 Umowa cesji domeny ............................................................................................. 220 Umowa NDA — umowa o zachowaniu poufnoĞci ................................................. 225 Umowa autorska ..................................................................................................... 230 ZastrzeĪenie prawne ..................................................................................................... 232 Rozdziaä 6. Wstöp do zarzñdzania wykonaniem projektu .................................. 233 Projekt internetowy — wprowadzenie .......................................................................... 233 Zarządzanie projektem internetowym — porady ................................................... 235 Aplikacje webowe wspierające zarządzanie projektami i pracĊ grupową .............. 241 Wnioski ........................................................................................................................ 249 Dodatek A Terminologia ................................................................................ 251 Skorowidz .................................................................................... 265 Rozdziaä 1. Cele i strategia Niektórzy tak bardzo pamiĊtają o celu, do którego zmierzają — iĪ zapomnieli o ruszeniu z miejsca. Wáadysáaw Grzeszczyk — Parada paradoksów Wprowadzenie Zacznijmy do podstaw. KaĪdy nowy projekt internetowy jest procesem, na który skáa- dają siĊ kolejne etapy: a) OkreĞlenie celu. b) Opracowanie strategii osiągniĊcia celu. c) Wskazanie grupy docelowej oraz troska o bieĪącego klienta (internautĊ). d) Zaplanowanie funkcjonalnoĞci serwisu i wybór technologii. e) Projektowanie struktury strony internetowej lub e-usáugi. f) Prototypowanie. g) Przygotowanie projektu graficznego. h) Uzupeánienie strony treĞcią. i) Testowanie strony i korekta zauwaĪonych báĊdów. j) Uruchomienie strony internetowej lub e-usáugi. k) Promocja strony w internecie. l) Dalsza praca nad ulepszaniem i wzbogacaniem zawartoĞci strony WWW. 12 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Cele przyĈwiecajñce projektom internetowym Na ogóá przez cel w e-biznesie rozumiemy przewidywane korzyĞci, jakie strona WWW lub e-usáuga ma przynieĞü w przyszáoĞci jej wáaĞcicielom. Susan M. Weinschenk, au- torka ksiąĪki Neuro Web Design: What Makes Them Click?, od początku jasno stawia sprawĊ: wiĊkszoĞü serwisów internetowych powstaje z myĞlą o osiągniĊciu okreĞlo- nego celu — przekonaniu uĪytkowników do rejestracji, záoĪenia zamówienia, zosta- wienia swoich danych kontaktowych, wziĊcia udziaáu w tworzeniu treĞci, konkursie, programie lojalnoĞciowym. Strona internetowa lub e-usáuga, która ma powstaü w ramach naszego projektu, nie jest celem samym w sobie, ale jedynie Ğrodkiem do jego zrealizowania. Celem moĪe byü pogáĊbienie stopnia znajomoĞci (zbudowanie ĞwiadomoĞci) oferty, stworzenie pozytywnych skojarzeĔ z marką (produktem, usáugą), chĊü rozszerzenia wachlarza usáug o sprzedaĪ internetową, unowoczeĞnienie oferty i wiele innych. Technologia ma tylko posáuĪyü do osiągniĊcia tych zaáoĪeĔ. Od precyzyjnego sformuäowania celu zaleĔy powodzenie strategii jako takiej. Klu- czem do sukcesu jest jednoznaczne wyznaczenie kierunku dziaäania — zdefiniowa- nie powodu, dla którego decydujemy siö zaangaĔowaè w dany projekt1. Cele strategiczne są elementarnym uzupeánieniem wyborów dokonanych odnoĞnie do domeny dziaáania oraz strategicznej przewagi nad konkurentami. Cele okreĞlają, co konkretnie firma chce osiągnąü (teoria idealnego zakoĔczenia) w kolejnych odcinkach czasu, i pozwalają zmierzyü, czy serwis internetowy osiąga sukces. Na podstawie obserwacji setek róĪnych firm realizujących strategie nurtowe moĪna wyodrĊbniü grupĊ kilku najwaĪniejszych celów, które przyĞwiecają tym dziaáaniom. KaĪdy musi oczywiĞcie sam oceniü, jakie cele są najbardziej istotne z punktu widze- nia jego firmy (przedsiĊwziĊcia)2. a) Sáuchanie internautów (klientów) — poprzez stworzenie wáasnej spoáecznoĞci lub monitoring marki. b) Komunikowanie siĊ — uczestniczenie w rozmowach i stymulowanie dwukierunkowej wymiany poglądów pomiĊdzy klientami jako alternatywa dla jednostronnych komunikatów. c) Inspirowanie klientów — to doskonaáa metoda sáuĪąca do poprawy pozycji rynkowej firmy lub serwisu. Zainspirowany klient staje siĊ inicjatorem marketingu wirusowego (marketing szeptany): przedstawia zalety korzystania z serwisu czy usáugi wszystkim znajomym, a firma bĊdąca wáaĞcicielem nie ponosi z tego tytuáu Īadnych kosztów. Z pewnoĞcią w promocji Naszej-Klasy 1 Li Ch., Bernoff J., Marketing technologii spoáecznych, MT Biznes 2009, s. 105. 2 TamĪe, s. 105, 107, 189. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 13 czy Allegro pomogáa wáaĞnie taka forma reklamy. Mechanizmu marketingu szeptanego nie moĪna uruchomiü sztucznie, moĪna jednak wspieraü jego funkcjonowanie. d) Wspieranie — stworzenie klientom danego produktu moĪliwoĞci wzajemnej pomocy. e) ZaangaĪowanie — zachĊcenie klientów do wspólnej pracy nad rozwiązaniami, które pozwoliáyby podnieĞü jakoĞü serwisu, produktu lub usáugi. f) Pozyskanie nowych klientów i utrzymanie dobrych relacji z dotychczasowymi. Pani Zosiu, musimy mieè stronö… Wiele firm wie o swoich stronach bardzo maáo (co zmniejsza ich zyski i utrudnia dal- szy rozwój) i nie ma zdefiniowanych konkretnych celów swojej dziaáalnoĞci w inter- necie. Wynika to z popularnego przekonania, Īe wystarczy po prostu mieü stronĊ. W przypadku gdy chcesz, aby Twój serwis stanowiá tylko bezcelowy dodatek do dzia- áalnoĞci, byá odpowiedzią na zachciankĊ szefa albo staá siĊ ozdobnikiem na ulotkach, wystarczy Ci zapewne prosta internetowa wizytówka z logo, ofertą i danymi adreso- wymi. W kaĪdej innej sytuacji warto wiedzieü, po co ma istnieü dana strona i co siĊ chce dziĊki niej osiągnąü3. Na szczĊĞcie liczba firm, które po prostu chcą mieü stronĊ WWW, jest z kaĪdym ro- kiem mniejsza, zwiĊksza siĊ natomiast grupa tych, którzy mają ĞwiadomoĞü celu ist- nienia strony, odczuwają koniecznoĞü przebudowy juĪ istniejącej witryny czy potrze- bĊ stworzenia nowego serwisu lub e-usáugi. MyĞlĊ, Īe ten trend bĊdzie siĊ rozwijaá, co — jak sądzĊ — jest związane równieĪ z coraz skuteczniejszym i bardziej profesjo- nalnym podejĞciem firm (agencji interaktywnych) do klientów. Istota rzeczy dotyczy bowiem juĪ nie tylko samego wyglądu witryny, ale teĪ funkcjonalnoĞci, uĪytecznoĞci i celów, jakie strona internetowa musi realizowaü. Rodzaj strony a jej cel Cele zaleĪą od rodzaju strony, co widaü choüby na przykáadzie róĪnic miĊdzy serwi- sem wideo a stroną intranetową. Blog firmowy Warunkiem koniecznym do utworzenia blogu firmowego powinna byü chĊü podjĊcia rozmowy z klientami. Dlatego teĪ niemalĪe wszystkie systemy do prowadzenia blo- gów są wyposaĪone w opcje komentowania, aby ową komunikacjĊ uáatwiü. Na blog powinny trafiaü informacje, które nie nadają siĊ do dziaáu oficjalnych komunikatów (aktualnoĞci) na stronie firmowej. Osoba pisząca blog powinna reagowaü na wpisy internautów — wyjaĞniaü kwestie sporne, a nie tylko kasowaü niepoprawne lub nie- zgodne z polityką firmy wypowiedzi. Celem blogu moĪe byü informowanie nie tylko 3 http://artelis.pl/artykuly/7920/czego-wielu-nie-wie-o-wlasnej-stronie. 14 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja o nowych produktach, ale równieĪ o nowych pracownikach czy zmianach w firmie (rysunek 1.1). Cele mogą i powinny siĊ zmieniaü w zaleĪnoĞci od reakcji osób czyta- jących blog. Rysunek 1.1. Wygląd blogów firmowych dwóch wielkich firm Mimo Ĕe bezpäatne platformy blogowe sñ szeroko dostöpne, blog firmowy naleĔy za- äoĔyè na firmowej domenie, do której trzeba dokupiè lub przydzieliè hosting. W fir- mie powinno siö prowadziè politykö blogowñ, jasno okreĈlajñcñ, co jest tajemnicñ handlowñ i ma niñ pozostaè4. Strona firmowa Z pewnoĞcią nadrzĊdnym celem strony firmowej jest informowanie klientów o gamie produktów, oferowanych usáugach oraz danych kontaktowych. Witryna sáuĪy do pro- mocji marki, a takĪe ma za zadanie wzmocniü wizerunek firmy jako eksperta w danej dziedzinie, czasami równieĪ stanowi miejsce publikacji ofert pracy, wspóápracy czy programów partnerskich (rysunek 1.2). Strona produktowa W gáównym zaáoĪeniu strona produktowa informuje internautów o konkretnym pro- dukcie lub linii produktów, a takĪe sáuĪy budowaniu ĞwiadomoĞci i wizerunku nowej marki poprzez przedstawienie licznych zalet oraz zdjĊü produktu. Celem jest wzbu- dzenie zainteresowania u odbiorców i zachĊcenie ich do nabycia towaru w sklepie internetowym lub tradycyjnej sieci handlowej (czyli sklepach posiadających fizyczną 4 Szulc E.M., Jak utrzymaü przy Īyciu dáuĪej niĪ 6 miesiĊcy blog firmowy?, http://artelis.pl/artykuly/ 12884/jak-utrzymac-przy-zyciu-dluzej-niz-6-miesiecy-blog-firmowy. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 15 Rysunek 1.2. Przykáadowe strony firmowe lokalizacjĊ). Stroną produktową moĪe teĪ byü nazwana witryna promująca film lub serial telewizyjny (rysunek 1.3). Rysunek 1.3. Strony promujące seriale telewizyjne sieci FOX Sklep internetowy NajwaĪniejszym celem sklepu internetowego bĊdzie zapewnienie rentownoĞci zwią- zanej z wykorzystaniem Ğrodków finansowych, opáacalnoĞcią sprzedaĪy, rozáoĪeniem ryzyka finansowego i szeroko pojĊtą kontrolą wydatków. Nie naleĪy teĪ zapominaü o oferowaniu najwyĪszej jakoĞci produktów, tak aby zminimalizowaü liczbĊ reklama- cji. A takĪe o odpowiednich umowach z firmami, które bĊdą dostarczaü w najkrót- szym czasie oferowane przez nas towary. Z czasem, wraz ze stopniowym wzrostem sprzedaĪy, naleĪy rozwaĪyü dziaáania strategiczne w postaci pozyskania nowych ryn- ków zbytu (inne kraje), poszerzenia oferty o nowe produkty lub usáugi dla klientów. PamiĊtaj, Īe zakupy w sklepie, takĪe tym internetowym, mają sprawiaü kupującemu przyjemnoĞü — zarówno ze wzglĊdu na wygląd, jak i na sposób prezentacji produk- tów (rysunek 1.4). 16 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Rysunek 1.4. Strony trzech sklepów oferujących T-shirty (drippinginfat.com, threadless.com oraz virusgroup.pl) Sklepy realny i wirtualny majñ pewne podobne elementy. I tak strona gäówna skle- pu internetowego peäni funkcjö odpowiadajñcñ fasadzie (witrynie) sklepu tradycyj- nego. Jej gäównym zadaniem jest przyciñgniöcie uwagi odwiedzajñcego sklep. Po- dobnie jak witryna sklepu tradycyjnego strona gäówna ma sprawiè, by internauta nie poszedä dalej, lecz wstñpiä do sklepu i zapoznaä siö z jego ofertñ. Dlatego na stronie gäównej prezentowane sñ najczöĈciej nowoĈci czy towary objöte promocjñ. Wiöcej na ten temat przeczytasz na stronie: www.plutecki.net/2009/08/merchan- dising-produktow-w-sklepie-internetowym/ oraz www.symetria.pl/blog/?p=1168. CRM Obecnie doĞü powszechnie uĪywa siĊ terminu CRM, jednak okreĞlenia Enterprise Re- lationship Management (ERM) — zarządzanie relacjami w przedsiĊbiorstwie — czy Customer Interaction System (CIS) — system wspóápracy z klientem — są uĪywane zamiennie przez róĪnych producentów5. Niestety prawie poáowa duĪych firm inwe- stujących w CRM nie osiąga ustalonych przed wdroĪeniem celów. Wina zrzucana jest nader czĊsto na dziaá IT i jego kierownictwo, co dowodzi caákowitego niezrozumienia miejsca CRM w organizacji. Z badaĔ agencji McKinseyR przeprowadzonych wĞród 60 firm na rynku amerykaĔskim, które wdroĪyáy CRM, wynika, Īe na sukces wdroĪe- nia wpáyw ma nie tylko wykorzystywany software6. Podstawowe cele CRM to:  ZwiĊkszenie satysfakcji klienta i utrzymanie jego lojalnoĞci.  Zdobycie poparcia wĞród klientów.  Polecenie firmy.  Rozpoznanie potrzeb klienta.  Wprowadzenie najskuteczniejszego systemu sprzedaĪy. 5 WĊcel K., Istota, cele i gáówne elementy CRM, http://archiwum.gazeta-it.pl/2,5,1055,index.html. 6 Gaáka A., Informatyczny wĊzeá gordyjski?, http://cio.cxo.pl/artykuly/57736/ Informatyczny.wezel.gordyjski.html. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 17  ZwiĊkszenie efektywnoĞci handlowców, kontrola nad nimi oraz wáaĞciwa ocena efektywnoĞci ich pracy.  Lepsza komunikacja miĊdzy komórkami firmy. Istnieje reguáa, Īe 20 klientów firmy dostarcza jej aĪ 80 dochodu. Systemy CRM pomagają handlowcom odnaleĨü i objąü ich szczególną troską7. Enterprise 2.0 Idea stworzenia tego typu rozwiązaĔ zrodziáa siĊ z koniecznoĞci zebrania i usystema- tyzowania informacji najczĊĞciej wykorzystywanych w firmie, organizacji lub insty- tucji, tak by czas dostĊpu do zasobów byá jak najkrótszy i moĪliwie najefektywniej- szy. Zarządzanie informacją i dostĊpem do niej w firmie zatrudniającej na przykáad ponad stu pracowników nie naleĪy do zadaĔ áatwych. Wiele trudnoĞci moĪna jednak ominąü dziĊki wykorzystaniu odpowiednich narzĊdzi. Takimi narzĊdziami okazaáy siĊ systemy oparte na Wiki, umoĪliwiające stworzenie wspólnego dla caáej firmy Ğrodowi- ska wspóápracy grupowej. NajczĊĞciej wymieniane cele wdroĪenia tych rozwiązaĔ to:  Uáatwienie zarządzania duĪą iloĞcią zgromadzonej i tworzonej na bieĪąco informacji.  Usprawnienie komunikacji pomiĊdzy pracownikami.  ZwiĊkszanie motywacji pracowników do dzielenia siĊ wiedzą.  Redukcja czasu przeznaczanego na akcje informacyjne skierowane do pracowników.  Wspomaganie pracy pracowników, klientów itd.  Redukcja kosztów, w tym kosztów poáączeĔ telefonicznych czy materiaáów biurowych. Z zaáoĪenia tego typu serwis ma byü podstawowym Ğrodowiskiem pracy, zapewniają- cym dostĊp do wszystkich potrzebnych pracownikowi informacji i narzĊdzi. Fora internetowe Forum internetowe sáuĪy budowaniu bazy uĪytkowników okreĞlonych tematów oraz zbieraniu informacji — uáatwia bowiem komunikacjĊ oraz stwarza moĪliwoĞü wza- jemnego wspierania siĊ przez uĪytkowników (rysunek 1.5). LMS Celem prowadzenia platformy LMS moĪe byü miĊdzy innymi moĪliwoĞü przeprowa- dzania szkoleĔ wewnątrz korporacji lub szkoleĔ (kursów) dla osób i podmiotów ze- wnĊtrznych. Z zalet e-learningu najczĊĞciej korzystają duĪe i Ğrednie przedsiĊbiorstwa, organizacje rządowe oraz oĞrodki edukacji publicznej — gáównie szkoáy wyĪsze. E-learning okazuje siĊ bowiem taĔszy (redukcja kosztów) niĪ inne tradycyjne formy 7 http://www.iveno.com/pl.l/uslugi/budowa_systemow_crm/. 18 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Rysunek 1.5. Popularne fora dyskusyjne duĪych serwisów (Money.pl oraz Wirtualna Polska) nauczania, a oszczĊdnoĞci są tym wiĊksze, im wyĪsza jest liczba osób korzystających ze szkolenia internetowego. Ponadto e-learning pozwala zaoszczĊdziü czas — pra- cownicy uczestniczą w kursie w najdogodniejszym dla nich terminie, bez konieczno- Ğci opuszczania stanowisk pracy. Gwarantuje lepszą organizacjĊ pracy — w szkoleniu moĪe wziąü udziaá dowolna liczba osób, a tryb nauczania jest dostosowywany do spe- cyficznych wymagaĔ firmy. Uáatwia dostĊp do wiedzy — moĪliwoĞü wielokrotnego uruchamiania wybranych szkoleĔ pozwala pracownikom na powtórzenie w szybki i prosty sposób poznanych wczeĞniej zagadnieĔ. I wreszcie umoĪliwia sprawne zarzą- dzanie ĞcieĪkami karier — pracownicy mogą systematycznie doskonaliü swoje kom- petencje i poszerzaü wiedzĊ poprzez uczestnictwo w szkoleniach, których ĞcieĪka bu- dowana jest zgodnie z oczekiwaniami przedsiĊbiorstwa8. Strona mobilna Wbrew powszechnej opinii osoby, które korzystają z urządzeĔ mobilnych (telefon komórkowy, palmtop, smartphone), nie chcą tych samych informacji, które uzyskują w „normalnym” internecie. Nikt przecieĪ nie bĊdzie przeglądaá 10 000 produktów za- mieszczonych na stronie sklepu lub czytaá dáugiego (kilkustronicowego) artykuáu na 2,5-calowym wyĞwietlaczu. Ludzie oczekują informacji, która jest powiązana z tym, co wáaĞnie robią, teraz, w danym momencie. Gdy ma siĊ do dyspozycji niewielkie urzą- dzenie, na którym trudno jest prezentowaü rozbudowane treĞci, najwaĪniejsze staje siĊ to, aby informacja byáa dopasowana do odbiorcy w dwóch aspektach. Po pierwsze forma — to nie mogą byü rozlegáe opisy, miliony zdjĊü i inne rosáe gadĪety. Po drugie treĞü — powinna byü wáaĞciwie dopasowana do kontekstu. Badania wykazaáy, Īe w ka- nale mobile najczĊĞciej wyszukiwane są repertuary kin i rozkáady jazdy, czyli informa- cje o tym, jak dostaü siĊ z punktu A do punktu B. NaleĪy zatem pamiĊtaü, aby aplikacja lub strona mobilna dotyczyáa jednego konkretnego celu, który w danym kontekĞcie pomaga uĪytkownikowi9. Nie ma wiĊc wiĊkszego sensu transformowanie peánej treĞci 8 http://www.2business.pl/uploads/ulotki/SharePoint 20LMS_ulotka_v_1_0.pdf. 9 StĊpieĔ M., Serwisy mobilne poszerzają rzeczywistoĞü, (wywiad) http://www.internetmaker.pl/ artykul/4434,1,wywiad_serwisy_mobilne_poszerzaja_rzeczywistosc.html. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 19 serwisu firmowego na przykáad za pomocą odpowiednich komponentów. Przeciwnie — strona mobilna powinna z zaáoĪenia byü odrĊbnym bytem, a jej redaktor przed do- daniem treĞci musi zadaü sobie pytanie, czy rzeczywiĞcie dana informacja (lub zdjĊ- cie) jest niezbĊdna, jeĞli chodzi o jej zawartoĞü, formĊ i rozmiar. A zatem przy projek- towaniu mobilnej wersji serwisu firmowego najwaĪniejszym celem bĊdzie pokazanie danych kontaktowych i danych adresowych (czyli jak dojechaü — mapa) oraz zapre- zentowanie maksymalnie skróconej oferty. Liczy siö powodzenie, ale co to takiego? Zamiast definiowaü powodzenie jako zakoĔczenie projektu w wyznaczonym czasie i bez przekroczenia budĪetu, naleĪy skupiü siĊ na wartoĞci biznesowej przedsiĊwziĊcia — kryterium kluczowym dla zleceniodawców projektu. Innymi sáowy, jeĞli projekt nie zostaá zrealizowany w planowanym terminie i przekroczyá zakáadany budĪet, ale wnosi do biznesu oczekiwaną wartoĞü, to firma powinna uwaĪaü go za udany. W ten sposób nie zmienia siĊ definicji udanego projektu w celu obniĪenia poprzeczki, ale po prostu dokonuje siĊ przedefiniowania pojĊcia sukcesu po to, Īeby to wewnĊtrzni klienci mieli ostatnie sáowo — tak aby koĔcowy wynik bardziej odpowiadaá ich potrzebom. Powodzeniem dla firmy moĪe byü zarówno wartoĞü dodana w postaci wyĪszej Ğwia- domoĞci marki oraz zwiĊkszonego ruchu na stronie, jak i wymierne korzyĞci, czyli duĪa liczba zrealizowanych transakcji, a takĪe baza zadowolonych klientów oraz ich opinie. Nie bez znaczenia jest równieĪ dostĊp do setek komentarzy (krytycznych, kre- atywnych i pozytywnych), na podstawie których firma moĪe ksztaátowaü i rozwijaü swoje pomysáy w najbliĪszej przyszáoĞci. Dane te moĪesz uzyskaü, korzystając z roz- wiązaĔ typu Web 2.0. ZapamiĊtaj, co napisaáa Hannah More: „Przeszkody pojawiają siĊ, gdy spuszczasz wzrok z celu”. Strategia i jej zaäoĔenia Termin „strategia” pochodzi od greckiego sáowa strategos, które oznacza kierowanie wojskami z pozycji naczelnego wodza. PojĊciem tym zaczĊto siĊ posáugiwaü co naj- mniej 400 lat p.n.e., chociaĪ w piĞmiennictwie pojawiáo siĊ ono dopiero pod koniec XVIII wieku. Od tego czasu aĪ do mniej wiĊcej lat szeĞüdziesiątych XX wieku kate- goria ta odnosiáa siĊ przede wszystkim do terminologii wojskowej, w której strategiĊ rozumiano jako dziaá sztuki wojennej obejmujący przygotowanie i prowadzenie woj- ny jako caáoĞci. W pierwszych dekadach XX wieku strategiĊ utoĪsamiano z programem dziaáania firmy, tworzonym na podstawie analizy nieodlegáej przyszáoĞci. Opracowa- nie takiego programu uáatwiaáo funkcjonowanie organizacji, a zwáaszcza zarządzanie w coraz trudniejszych warunkach zewnĊtrznych10. 10 http://ue.ujk.kielce.pl/strony/Marcin.Szplit/Strategia.htm. 20 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Strategia przedsiĊbiorstwa jest to kierunek i zakres dziaáania, który firma zamierza przyjąü w dáugim terminie, aby osiągnąü swoje cele i zyskaü przewagĊ konkurencyj- ną. Strategia ma na celu zaadaptowanie przedsiĊbiorstwa i jego dziaáaĔ do zmian za- chodzących w jego Ğrodowisku w taki sposób, aby zapewniü firmie dáugotrwaáe funk- cjonowanie i rozwój. Obejmuje ogóá dziaáaĔ przedsiĊbiorstwa oraz bierze pod uwagĊ Ğrodowisko wewnĊtrzne i zewnĊtrzne. Strategia pomaga osiągaü dáugoterminowe suk- cesy. Wiele badaĔ wskazuje na to, Īe przedsiĊbiorstwa tworzące i realizujące strategie biznesowe w dáugim terminie radzą sobie lepiej. Wynika to z tego, Īe skuteczniej dosto- sowują siĊ one do zmieniających siĊ warunków. PrzedsiĊbiorstwa nietworzące strategii znacznie czĊĞciej są zaskakiwane zmianami w otoczeniu i reagują na nie zbyt póĨno11. WiĊkszoĞü strategii opiera siĊ na konkretnych przewidywaniach dotyczących przy- száoĞci. Niestety, przyszáoĞü jest wysoce nieprzewidywalna. Co gorsza, aby osiągnąü przeáomowy sukces, strategiĊ trzeba wdraĪaü w sposób wykluczający jej adaptacjĊ do zmienionego otoczenia, gdy przyszáoĞü mija siĊ z przewidywaniami. W efekcie po- wstaje paradoks strategii: strategie z najwiĊkszymi szansami na sukces niosą ze sobą takĪe najwiĊksze ryzyko poraĪki. Udana strategia pozwala przedsiĊbiorstwu tworzyü i chwytaü wartoĞü. By tworzyü wartoĞü, firma musi utrzymywaü wiĊĨ z klientami. Aby firma chwytaáa wartoĞü, jej strategia musi byü odporna na naĞladownictwo ze strony konkurentów. Usatysfakcjonowanie klientów w sposób niemoĪliwy do skopiowania przez konkurentów wymaga dokonania istotnych wyborów na rzecz danej strategii, czyli strategicznych trwaáych wyborów dotyczących unikalnych rozwiązaĔ lub szcze- gólnych usáug12. By zmniejszyè ryzyko strategiczne, wiele firm inwestuje swój czas i Ĉrodki tylko w to, o czym juĔ wiadomo, Ĕe siö sprawdza. Jednak na däuĔszñ metö takie dziaäania nie powodujñ wzrostu liczby internautów (klientów) oraz ich zadowolenia. Zwiñzane jest to równieĔ z mentalnoĈciñ ludzi, z jednej strony sñ przyzwyczajeni do znanych roz- wiñzaþ, z drugiej zaĈ poszukujñ nowoĈci, oĔywczego powiewu ĈwieĔoĈci. Strategia to drugi po celu podstawowy etap kaĪdego planowania — bez wzglĊdu na skalĊ i rozmiar projektu. Dokáadne przemyĞlenie przedsiĊwziĊcia jest kluczem do je- go sukcesu — pozwala lepiej zarządzaü czasem i zasobami ludzkimi oraz efektywniej wydaü Ğrodki, które firma ma do dyspozycji. Docelowo ma spowodowaü, Īe firma skupi siĊ tylko na tych obszarach, które powinny przynieĞü jej najwyĪszy zysk w sto- sunku do poniesionych nakáadów. Istota strategii jest prosta: trzeba byü lepszym niĪ konkurenci albo dziaáaü inaczej niĪ oni i na innym obszarze wspólnego rynku, jakim jest internet. Czasami po prostu trzeba byü pierwszym! Gáówne Ĩródáo przewagi konkurencyjnej to pomysá, który przycią- ga i utrzymuje ruch na stronie. Drugim waĪnym czynnikiem e-sukcesu bĊdzie na pew- no trafienie w aktualną modĊ, gusty i potrzeby internautów — czyli znalezienie niszy rynkowej. 11 http://www.findict.pl/slownik/strategia/. 12 Raynor M.E., Paradoks strategii, Wydawnictwo StudioEMKA, Warszawa 2007, s. 22. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 21 Strategia to kompleksowy plan osiñgania celów. To proces ustalania däugookreso- wych zamierzeþ, wyboru kierunków dziaäania oraz alokacji zasobów niezbödnych do osiñgniöcia tych zaäoĔeþ. Podstawowa zasada, której warto siĊ trzymaü, mówi, aby mierzyü siáy na zamiary, czyli nie staraü siĊ od razu konkurowaü ze swoimi najsilniejszymi przeciwnikami na rynku. Zamiast walczyü z silnym konkurentem, który ma juĪ ugruntowaną pozycjĊ w branĪy i w internecie, lepiej spróbowaü znaleĨü dla swojej firmy taką niszĊ rynko- wą, w której moĪna by zaoferowaü duĪo wiĊcej niĪ konkurencja. MoĪna teĪ oczywi- Ğcie szukaü takiej niszy, która nie jest opáacalna dla naszych konkurentów13. Są trzy rodzaje korzyĞci, jakie moĪe odnieĞü firma, która pierwsza wejdzie z produk- tem na rynek14:  Chronione prawem autorskim, patentami i licencjami technologie uĪyte do stworzenia innowacyjnych usáug (rozwiązaĔ) powstrzymują ataki konkurentów. DziĊki temu producent/dystrybutor uzyskuje moĪliwoĞü czerpania korzyĞci z tymczasowego monopolu na jego produkt.  Nazwa pierwszego dostĊpnego na rynku produktu moĪe zostaü zaakceptowana przez konsumentów i uĪywana jako synonim grupy produktów lub usáugi, nawet jeĞli ich producentami są naĞladowcy. Przykáadami serwisów, którym siĊ to udaáo, są miĊdzy innymi Allegro — serwis aukcyjny, Nasza-Klasa — serwis spoáecznoĞciowy, Onet, Wirtualna Polska, Interia — serwisy informacyjne, Google — wyszukiwarka internetowa, mBank — bank internetowy.  Koszty zmiany usáugi, która stanie siĊ standardem, zarówno finansowe, jak i niefinansowe (czas poĞwiĊcony na przyzwyczajenie siĊ, niewygoda), mogą siĊ okazaü zbyt wysokie dla internautów (konsumentów), którzy pozostaną lojalnymi uĪytkownikami serwisu wprowadzonego na rynek jako pierwszy. Co ciekawe, firmy (serwisy internetowe), które nie wprowadzają usáug (rozwiązaĔ) jako pierwsze, ale są wczesnymi naĞladowcami, takĪe odnoszą z tego korzyĞci. Ser- wisy wprowadzające usáugi oparte na technologiach, które zdobyáy juĪ zaufanie kon- sumentów, mają wiĊksze szanse na szybki sukces rynkowy. Rozwiązania oparte na technologiach, które zdobyáy juĪ zaufanie konsumentów, mają wiĊksze szanse na szybki sukces rynkowy15. Podczas szukania rozwiązaĔ technologicznych, które planuje siĊ wdroĪyü, aby zaskoczyü klienta, naleĪy odpowiedzieü sobie na pytanie: „Na co goto- wi są moi klienci?”. Ludzie (takĪe internauci) nie lubią byü zaskakiwani, a nawet jeĞli lubią — oczekują prostych wskazówek, co zrobiü, aby osiągnąü dany efekt. 13 http://www.przewodnik.ittechnology.us/?s=ittechnology. 14 Na podstawie: Gilbert J.T., „Faster! Newer!” is Not a Strategy, „S.A.M. Advanced Management Journal” 1984, t. 58, nr 4, s. 5. 15 Jak planowaü rozwój przedsiĊbiorstwa w warunkach niepewnoĞci?, http://www.e-mentor.edu.pl/ artykul_v2.php?numer=17 id=371. 22 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Wizja i strategia od zawsze liczñ siö w biznesie, ale w przypadku stron internetowych tuĔ za nimi, na drugim miejscu powinien byè klient (internauta). Moim zdaniem planowanie strategii zaczyna siĊ juĪ w czasie wstĊpnych prac nad przy- száą stroną internetową, kiedy bada siĊ konkurencjĊ, myĞli, jak ją wyprzedziü (a nie skopiowaü) i rozwaĪa, skąd napáyną nowe treĞci do serwisu. Opracowanie strategii przy budowie czy przebudowie serwisu sprowadza siĊ do planowania, a wiĊc upo- rządkowania przyszáych dziaáaĔ, z uwzglĊdnieniem tego, co firma chce osiągnąü, jaki ma potencjaá i jakie czynniki zewnĊtrzne wpáywają na jej funkcjonowanie. Cele stra- tegiczne mogą staü siĊ same w sobie celami projektowymi, chociaĪ czasem bĊdą wy- magaáy doprecyzowania. PoniĪej znajdziesz praktyczne przeáoĪenie pomysáu i celu do osiągniĊcia na listĊ py- taĔ i odpowiedzi. Niezmiernie trudno jest opracowaü wspólną listĊ dla kaĪdego rodzaju przypadku (pro- jektu internetowego), niemniej postaram siĊ to uczyniü: a) Dokonaj analizy dobrych i záych punktów Twojej dotychczasowej strony firmowej lub tej, którą zamierzasz zmieniü, przebudowaü. b) Jak wedáug Ciebie mogáyby siĊ zmieniü Twoje relacje z klientami (internautami) po dodaniu nowej usáugi lub budowie nowego serwisu? c) Czy chcesz, aby klienci pomogli Ci dotrzeü do innych klientów lub przedstawicieli obsáugiwanego przez Ciebie rynku? Czy moĪe chcesz, aby w wiĊkszym stopniu zaangaĪowali siĊ w Īycie Twojej firmy lub jej produktów? d) OkreĞl ksztaát relacji z klientami (internautami) w rocznej, dwu- i trzyletniej perspektywie czasu. e) Jak zamierzasz sfinansowaü budowĊ nowej usáugi lub serwisu internetowego? f) Jaką kwotĊ jesteĞ w stanie otrzymaü od firmy, a jaką dodatkowo musisz uzyskaü z innych Ĩródeá? g) Jaką sumą miesiĊcznie firma bĊdzie mogáa wspieraü projekt — we wczesnym etapie jego Īycia, po opublikowaniu i rozreklamowaniu? h) Ile osób bĊdzie zaangaĪowanych w projekt? Czy bĊdą potrzebne konsultacje z ekspertami z branĪy? i) Skąd bĊdą pochodziü materiaáy (teksty, zdjĊcia, filmy) do nowej strony? j) Kto i z jaką czĊstotliwoĞcią bĊdzie dodawaá do serwisu nowe treĞci, na przykáad artykuáy? k) Czy treĞü w serwisie bĊdzie pochodziü równieĪ od internautów (klientów)? l) Jak wykorzystasz informacje, które serwis zgromadzi w związku z wprowadzeniem rozwiązaĔ Web 2.0 umoĪliwiających staáy napáyw nowych opinii, wraĪeĔ i odczuü klientów? Rozdziaä 1. i Cele i strategia 23 m) Kto bĊdzie odpowiedzialny za moderacjĊ w pierwszym okresie oraz wtedy, gdy zwiĊkszy siĊ ruch na stronie? n) Kim jest konkurencja? Ile jest firm, które prowadzą strony internetowe o tematyce podobnej lub takiej samej jak Twoja (planowana)? Czy są to firmy, które oferują usáugi lub produkty dokáadnie takie same jak Twoje, czy teĪ jest to dla nich wyáącznie dziaáalnoĞü poboczna? o) Czy moĪna wykupiü (przejąü) serwis konkurencyjny lub innowacyjne rozwiązanie16? p) Jakie dziaáania podejmiesz, jeĞli liczba osób odwiedzających Twoją stronĊ w miesiącu zwiĊkszy siĊ o 50 , 100 , 300 ? q) Jakie obroty i zyski chcesz osiągnąü w ciągu pierwszego roku? r) Ile procent z zysków przeznaczysz na dalszy rozwój projektu? PoniewaĔ Ĕadna strategia nie jest jednorazowym dziaäaniem, kaĔdy jej element po- winien byè dobrze przemyĈlany. Niestety, nie ma tu miejsca na bäödy, gdyĔ te ge- nerujñ koszty, spadek zaufania klientów i zaangaĔowanych w projekt pracowników oraz powodujñ stratö cennego czasu. Caáy czas miej ĞwiadomoĞü, Īe stworzenie i wypromowanie strony internetowej to dopiero początek. Aby internauci (klienci) chĊtnie na nią powracali, konieczny jest staáy dopáyw treĞci. W zaleĪnoĞci od charakteru serwisu mogą to byü artykuáy (auto- rów naleĪy opáaciü), ogáoszenia (trzeba zadbaü o uczciwoĞü i reagowaü na zgáoszenia uĪytkowników) czy materiaáy stworzone przez uĪytkowników (moderacja). Dopasuj strategiö do rynku WspóáczeĞnie czas Īycia przyjĊtej strategii jest krótki. Konkurencja internetowa wciąĪ roĞnie w siáĊ, oprócz duĪych graczy takĪe setki osób prywatnych kaĪdego dnia uru- chamiają nowe strony i serwisy. OczywiĞcie im bardziej lokalny jest Twój rynek (czyli teĪ im mniej masz konkurentów), tym wiĊksze prawdopodobieĔstwo, Īe bĊdziesz jed- nym z nielicznych na nim graczy, co stwarza duĪe szanse na áatwe i szybkie dotarcie do potencjalnych klientów oraz utrzymanie ich. Planowanie strategii rozwoju serwisu moĪe (i powinno) byü oparte na:  Obserwacji zachowaĔ internautów (klientów) — wczytaniu siĊ w ich krytyczne gáosy, ale i sugestie oraz Ğledzeniu zachowaĔ, to znaczy gdzie klikają najczĊĞciej, a który dziaá i dlaczego wszyscy pomijają.  Obserwacji dziaáaĔ konkurencji. 16 Niewątpliwą zaletą kupowania innowacyjnych rozwiązaĔ jest oszczĊdnoĞü czasu, który trzeba by poĞwiĊciü na wymyĞlanie, planowanie, prototypowanie, testowanie itd., oczywiĞcie w zaleĪnoĞci od stopnia zaawansowania projektu. 24 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja Szczegóáowo nie naleĪy planowaü w perspektywie dáuĪszej niĪ rok. Z reguáy nie ma to wiĊkszego sensu, poniewaĪ na rynku ciągle coĞ siĊ dzieje. JeĞli bĊdziesz obserwo- waü trendy, czytaü róĪne wypowiedzi, takĪe krytyczne dotyczące konkurencji, szybko odkryjesz, Īe powinieneĞ zaoferowaü nowe produkty i usáugi za poĞrednictwem wy- branych kanaáów dystrybucji i technologii albo po prostu czĊĞciej aktualizowaü okre- Ğlone dziaáy. Ostatecznie nie chodzi o samą obserwacjĊ, tylko o gotowoĞü do zmian w reakcji na sáuszne uwagi i nowe inicjatywy zewnĊtrzne. Jedyny staäy element Twojej strategii powinna stanowiè chöè bycia jeden krok przed konkurencjñ w zaspokajaniu istotnych potrzeb internautów. Zacznij patrzeè na od- wiedzajñcych jak na klientów, którzy pragnñ otrzymaè okreĈlony produkt i do tego äadnie zapakowany. Z obserwacji historii wynalazków wynika, Īe pierwotny pomysá (realizacja) rzadko byá od razu gotowy do uĪycia, musiaá ewoluowaü, byü doskonalony, produkt szukaá dla siebie zastosowaĔ i… nagle na nie natrafiaá, po czym zmieniaá Ğwiat. Tak byáo na przykáad z pocztą elektroniczną i internetem. Te wynalazki powstaáy w latach siedem- dziesiątych, ale zrewolucjonizowaáy biznes dopiero w latach dziewiĊüdziesiątych, gdy komputery i áącznoĞü staáy siĊ relatywnie tanie i powszechnie dostĊpne. Podobnie bĊdzie z nowymi usáugami, które zaoferujesz. PamiĊtaj, rynek jest cháonny, ale i bardzo krytyczny, szczególnie w stosunku do znanych graczy. Dlatego znaczą- ce innowacje czy modyfikacje naleĪy wprowadzaü ostroĪnie, tak aby nie spotkaü siĊ z negatywnym gáosem tysiĊcy internautów. Jako przykáad warto podaü chociaĪby bunt z marca 2009 roku, kiedy serwis spoáecznoĞciowy Grono.net wprowadziá nowy wygląd (layout), który upodobniá go za bardzo do Facebooka. Z pewnoĞcią przykáady moĪna by mnoĪyü. W kontekĈcie podobieþstw miödzy serwisami naleĔy pamiötaè o procesie sñdowym, który Facebook wytoczyä w 2008 roku wäaĈcicielowi niemieckiego portalu spoäecz- noĈciowego StudiVZ.net, który równieĔ nazbyt mocno zainspirowaä siö ówczesnñ wersjñ amerykaþskiej spoäecznoĈciówki. Co ciekawe, StudiVZ.net znalazä siö na pierwszym miejscu listy 10 miödzynarodowych klonów Facebooka, opublikowanej w lipcu 2007 roku na stronie mashable.com17. JeĞli zatem firma ma pomysá na nową usáugĊ, ale trudno oszacowaü, w jakiej formule znajdzie ona ostatecznie zainteresowanie klientów, musisz zaproponowaü zbudowa- nie dziaáającego prototypu i udostĊpniü go najpierw wąskiemu gronu zaufanych uĪyt- kowników (klientów). Dopiero po uwzglĊdnieniu ich uwag udostĊpnia siĊ publicznie prototyp usáugi, który nastĊpnie jest doskonalony i rozwijany. We wszystkich przy- padkach ulepszanie produktów i usáug w odpowiedzi na opinie internautów (klientów) powinno byü podstawą dalszego rozwoju firmy. Z pewnoĞcią przypomina to model dziaáania firmy Microsoft. Podobnie postĊpują inne innowacyjne firmy, jak na przy- káad Google. 17 Fieüko P., O kilku takich, co ukradli Facebooka, http://interaktywnie.com/biznes/newsy/inne/ o-kilku-takich-co-ukradli-facebooka-1571. Adres strony z listą 10 klonów: http://mashable.com/ 2007/07/11/10-facebook-clones/. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 25 PamiĊtaj, Īe sukces w internecie to nie jednorazowy efekt czy osiągniĊcie na przykáad zamierzonej liczby odwiedzin na stronie, to proces. O sukcesie moĪna bowiem mówiü dopiero z perspektywy czasu, czĊsto dáuĪszego, i to zarówno w przypadku jednostki, zespoáu, projektu, jak i caáej firmy. Niektórzy porównują sukces do wygranej wojny, a nie tylko potyczki. Tak wáaĞnie naleĪy pojmowaü sukces — jako proces dąĪenia do upragnionego celu. Kluczem do osiñgniöcia e-sukcesu jest pamiötanie o swoich odbiorcach na kaĔdym etapie produkcji i rozbudowy serwisu internetowego. A gdyby siö nie udaäo? KaĪdy projekt, zwáaszcza nowatorski, niesie ryzyko niepowodzenia. Na kaĪdym eta- pie projektu internetowego jest mnóstwo kluczowych elementów, o których niewiele wiadomo lub które wydają siĊ nieistotne. Tymczasem gáównym zagroĪeniem dla pro- jektu (nie tylko internetowego) nie jest to, co o nim wiemy, ale to, czego nie wiemy. Amerykanin, któremu nie udaá siĊ projekt start-up, jest dla przyszáego pracodawcy czáowiekiem z interesującym doĞwiadczeniem. KtoĞ, kto przeĪyá poraĪkĊ i wyciągnąá z niej wnioski, bĊdzie cenny w kaĪdym projekcie. MoĪe zauwaĪy w odpowiednim momencie, Īe projekt zmierza w záym kierunku i zaalarmuje? MoĪe uratuje go przed upadkiem? Wreszcie — moĪe bĊdzie pracowaá wydajniej, by sobie samemu udowod- niü, Īe jest coĞ wart. Polak, któremu nie udaá siĊ projekt start-up, staje siĊ — niestety — poĞmiewiskiem znajomych („I co, stary, utonąáeĞ w dáugach po emeryturĊ?”), jest z politowaniem trak- towany przez rodzinĊ („I po co ci to byáo? A mogáeĞ wyjechaü do Irlandii jak twój ko- lega…”) i postrzegany z przymruĪeniem oka przez pracodawcĊ („No tak, nie wyszáo ci, jesteĞ fajtáapą — to czego oczekujesz ode mnie? WiĊcej jak trzy tysiące nie dam, choü nawet studentom dajĊ trzy i póá”). Ten czáowiek traci motywacjĊ i emocjonal- nie umiera. Ludzie czösto rezygnujñ z podejmowania dziaäaþ, poniewaĔ majñ w ĈwiadomoĈci wizjö siebie jako osoby, której siö nie uda. Zamiast patrzeè na dobre strony pro- jektu i snuè dalekosiöĔne plany jego rozwoju, zadröczajñ siö na przykäad chwilowym spadkiem liczby odwiedzin albo zastojem, który równie dobrze moĔe byè spowodo- wany okresem urlopowym. Ta desperacja w poszukiwaniu pomysáu, który na pewno chwyci i Ğwietnie siĊ sprze- da, wynika z irracjonalnej obawy o to, co powiedzą inni. JuĪ na początku pomysáo- dawca (zwykle máody) podĞwiadomie zdaje sobie sprawĊ z tego, Īe gdy mu nie wyj- dzie, nie stanie przed rodziną i nie powie: „Tak, nie wyszáo. To i to zrobiáem Ĩle. Mój pomysá byá zbyt ambitny albo ja miaáem za maáo umiejĊtnoĞci, by go zrealizowaü. NastĊpnym razem pójdzie lepiej”. To go paraliĪuje18. Czy zatem zainwestowanych 18 http://www.nierobcietegowdomu.pl/wpisy/o-prawdziwych-start-upach-polemika-z-robertem-drozdem/. 26 Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja kilka tygodni, miesiĊcy powinno CiĊ pogrąĪyü? Zdecydowanie nie. ZyskaáeĞ przecieĪ doĞwiadczenie, teraz masz czas, aby przeanalizowaü, co poszáo nie tak. Sukcesy pojawiajñ siö tylko tam, gdzie istnieje swoboda ponoszenia poraĔek. JeĈli nie masz moĔliwoĈci zaryzykowania, nigdy siö nie przekonasz, czy Twoje zaäoĔenia sprawdziäyby siö na internetowym rynku. Niestety czöĈè firm boi siö zainwestowaè pieniñdze w przedsiöwziöcia nowatorskie i obarczone duĔym ryzykiem. Zapewne stñd bierze siö popularne uwielbienie do kopiowania sprawdzonych rozwiñzaþ w myĈl prawdy: „Skoro im siö udaäo, nam teĔ siö uda zdobyè kawaäek rynku”. PoraĪka w postaci nieudanego projektu internetowego powinna byü w kaĪdej dobrze zarządzanej firmie traktowana jako szansa na odniesienie korzyĞci z przeanalizowania jej przyczyn. Tak postĊpuje na przykáad NASA — po kaĪdej katastrofie podnosi ja- koĞü procedur bezpieczeĔstwa. NASA jest synonimem jakoĞci zarządzania i najwyĪ- szej technologii wáaĞnie dlatego, Īe potrafi uczyü siĊ na poraĪkach. Oczywiste, Īe nikt nie lubi, równieĪ w Polsce, aby firmie lub osobie dodano etykietĊ tego, który odniósá (odnosi) poraĪki. Steve Wozniak, legendarny pionier rynku komputerów osobistych, uwaĪa, Īe poraĪka to raczej zasada niĪ wyjątek od reguáy. NajwiĊkszym nieporozumieniem jest twier- dzenie, Īe ci, którzy wygrywają, przetrwają. „PoraĪka pcha ciĊ do przodu. Wsáuchuj siĊ w swoje poraĪki. Ale są róĪne rodzaje poraĪek. Czasami poraĪka mówi ci, abyĞ zrezygnowaá i wziąá siĊ za coĞ zupeánie innego. Czasami poraĪka mówi ci, abyĞ wziąá siĊ za to, co robisz trochĊ inaczej, czasami mówi ci, Īe potrzebujesz pomocy”. Woz- niak nie mówi o poraĪkach jak o czymĞ, czego naleĪy siĊ wstydziü. Przeciwnie, opo- wiada o nich ze szczegóáami, niemal tryskając dumą. Wozniak po sukcesach w Apple na początku lat osiemdziesiątych zrezygnowaá z pracy w firmie i szukaá nowych szans na rozpoczĊcie biznesu. Po Apple byáa firma Cloud Nine, która pod wieloma wzglĊ- dami okazaáa siĊ wielką poraĪką. Produkowaáa uniwersalne urządzenia do zdalnego sterowania sprzĊtem RTV (piloty). Klienci nie przyjĊli dobrze tego wynalazku, a sam sprzĊt nie byá kompatybilny ze wszystkimi urządzeniami. Wozniak straciá wiĊkszoĞü fortuny zarobionej w Apple. Potem staá siĊ jednym z najbardziej znanych wykáadow- ców grafiki komputerowej na Ğwiecie. NastĊpnie przyszáa kolej na sáynny „czarny” komputer NEXT (Next Computer Inc.). Wreszcie w styczniu 2001 roku Wozniak po- wróciá do tego, co kochaá najbardziej, czyli do wymyĞlania nowych rzeczy. ZaáoĪyá firmĊ WOZ (skrót od Wheels of Zeus). Zacząá produkowaü tanie nadajniki wykorzy- stujące system GPS, które moĪna zaáoĪyü na przykáad psom na spacerze czy dzieciom pozostawionym na placu zabaw. Wozniak jest przykáadem niepoprawnego optymisty, który zupeánie nie przejawia strachu przed poraĪkami19. KiedyĞ zapytano Thomasa AlvĊ Edisona, wielkiego wynalazcĊ i bohatera wielu aneg- dot, czy nie miaá poczucia klĊski i nie odczuwaá frustracji po dziesiĊciu tysiącach po- raĪek przy konstruowaniu Īarówki. „Nie — odpowiedziaá Edison — ja nie poniosáem dziesiĊciu tysiĊcy poraĪek, ale tyle razy dowiedziaáem siĊ, jak nie naleĪy robiü Īarówki”. 19 http://cio.cxo.pl/artykuly/52772_1/Jak.zamienic.porazke.w.sukces.html. Rozdziaä 1. i Cele i strategia 27 Podobnie myĞli i mówi sportowiec Robert Korzeniowski — dla niego poraĪka byáa wpisana w sukces. To tak jak ĞwiadomoĞü istnienia nieba obok ĞwiadomoĞci istnienia piekáa. Wiemy, dokąd zmierzamy, wiemy teĪ, dokąd nie powinniĞmy zmierzaü, ale czasem trzeba poczuü te ognie piekielne, tĊ poraĪkĊ, Īeby tym bardziej wytrwale dą- Īyü do nieba. Korzeniowski jest chyba jednym z lepszych przykáadów na to, Īe po- raĪkĊ moĪna przekuü w sukces. Nieraz byáy to wrĊcz serie poraĪek, które naleĪaáo prze- analizowaü, by wyciągnąü z nich wnioski. Warto podkreĞliü, Īe sukces moĪe teĪ byü początkiem poraĪki. JeĞli sukcesu dokáadnie siĊ nie opisze, nie przeanalizuje, to moĪ- na popaĞü w samouwielbienie i zapomnieü, w jaki sposób siĊ do niego doszáo20. Na przyczynĊ poraĪki skáada siĊ wiele czynników, które w pewnych okresach mogáy ze sobą wspóágraü:  Czynniki wewnĊtrzne — Twój brak zaangaĪowania (czyli sáomiany zapaá), káopoty finansowe, rodzinne, osobiste, káótnie w zespole wspóátworzącym serwis.  Czynniki zewnĊtrzne — záa koniunktura rynku (czyli kryzys), dziaáania konkurencji wymierzone w Twój projekt, zmiany przepisów lub ich interpretacji przez urzĊdy, zbyt silna konkurencja, zmiana trendów. Wedáug definicji Winstona Churchilla sukces skáada siĊ z przechodzenia od poraĪki do poraĪki bez utraty entuzjazmu. 20 Fragment wywiadu Roberta Jesionka z Robertem Korzeniowskim, Sukces nie przychodzi z marszu, http://cio.cxo.pl/artykuly/52767/Sukces.nie.przychodzi.z.marszu.html.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Firmowa strona WWW. Idee, strategia, realizacja
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: