Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00063 010529 7485050 na godz. na dobę w sumie
Formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne - ebook/pdf
Formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 370
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 83-7387-976-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne stanowi opracowanie zawierające wszechstronną analizę prawną podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne. Ukazuje zasady prowadzenia działalności gospodarczej w naszym kraju i na tym tle określa sytuację prawną inwestorów zagranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem inwestorów wywodzących się z krajów członkowskich Unii Europejskiej.
W celu pełnego zobrazowania statusu prawnego podmiotów zagranicznych dokonana została analiza dogmatyczna, jak również historyczna, a ponadto przeprowadzone zostały szczegółowe badania komparystyczne. Szczególny nacisk położony został na ukazanie aktualnych rozwiązań prawa unijnego w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i ocenę koherencji prawa polskiego ze standardami unijnymi.


Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

MONOGRAFIE PRAWNICZE FORMY PROWADZENIA DZIA£ALNOŒCI GOSPODARCZEJ W POLSCE PRZEZ PODMIOTY ZAGRANICZNE TOMASZ SZANCI£O Wydawnictwo C. H. Beck MONOGRAFIE PRAWNICZE TOMASZ SZANCI£O · FORMY PROWADZENIA DZIA£ALNOŒCI GOSPODARCZEJ W POLSCE PRZEZ PODMIOTY ZAGRANICZNE Polecamy w serii: Monika Drela WŁASNOŚĆ ZABYTKÓW Ewa Bagińska ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA ZA WYKONYWANIE WŁADZY PUBLICZNEJ Andrzej Marian Świątkowski KARTA PRAW SPOŁECZNYCH RADY EUROPY Małgorzata Bednarek WZORCE UMÓW W PRAWIE POLSKIM Marian Jamroży OPODATKOWANIE SPÓŁKI OSOBOWEJ Agnieszka Łuszpak-Zając REALIZACJA ROSZCZENIA O ZAWARCIE UMOWY Marcin Orlicki UMOWA UBEZPIECZENIA www.sklep.beck.pl FORMY PROWADZENIA DZIA£ALNOŒCI GOSPODARCZEJ W POLSCE PRZEZ PODMIOTY ZAGRANICZNE TOMASZ SZANCI£O Redakcja: Aneta Flisek, Aleksandra Kutyma ã Wydawnictwo C. H. Beck 2006 Wydawnictwo C. H. Beck, Sp. z o.o. ul. Gen. Zajączka 9, 01–518 Warszawa Skład i łamanie: DTP Service Druk i oprawa: P.W.P. INTER-DRUK Warszawa ISBN 83-7387-976-5 Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie .................................................................................................... XI Wykaz skrótów.................................................................................................... XIX Literatura............................................................................................................... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospo- darczej podmiotów zagranicznych w Polsce .................................. § 1. Zmiany w systemie prawnym do 1991 r. ......................................... I. Uwagi ogólne.................................................................................. II. Zmiany przepisów prawnych w różnych gałęziach prawa o inwestycjach zagranicznych ................................................... 1. Ewolucja przepisów prawnych dotyczących sposobu reprezentacji w Polsce podmiotów zagranicznych ........ 2. Ewolucja przepisów prawnych dotyczących przedsię- biorstw zagranicznych i przedsiębiorstw z udziałem zagranicznym ............................................................................ 3. Ewolucja przepisów prawnych dotyczących spółek z udziałem zagranicznym....................................................... § 2. Ustawa o spółkach z udziałem zagranicznym ................................. I. Zagadnienia ogólne....................................................................... II. Spółka z udziałem zagranicznym według przepisów ustawy .............................................................................................. 1. Prawne formy działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych ........................................................................... 2. Podmioty zagraniczne w świetle ustawy ........................... 3. Zezwolenia według przepisów ustawy............................... 4. Formy objęcia kapitału............................................................ 5. Inne instytucje przewidziane ustawą ................................. III. Ogólna ocena unormowania ...................................................... § 3. Zmiany w systemie prawnym po 1991 r. ......................................... I. Zmiany ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym ......... II. Główne koncepcje w pracach nad nową ustawą.................. § 4. Ewolucja systemu prawnego inwestycji zagranicznych w zakresie bankowości i ubezpieczeń ............................................. I. Sektor bankowy.............................................................................. II. Sektor ubezpieczeń....................................................................... 1 1 1 3 4 7 12 22 22 24 24 25 28 32 33 35 37 37 42 43 44 48 V Spis treści Rozdział II. Zasady prowadzenia działalności gospodarczej na obszarze UE .............................................................................................. § 1. Zasady stosowania prawa unijnego ................................................... I. Uwagi ogólne.................................................................................. II. Stosowanie prawa unijnego........................................................ III. Ekonomiczne zasady ogólne w ujęciu prawa unijnego ...... § 2. Prowadzenie działalności gospodarczej w prawie unijnym ....... I. Prowadzenie działalności gospodarczej według TWE ........ 1. Zagadnienia wstępne............................................................... 2. Swobody gospodarcze według TWE ................................... 3. Zakres przedmiotowy i podmiotowy pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej według TWE... 3.1. Pojęcie swobody prowadzenia działalności gospodarczej ............................................................................. 3.2. Zakres przedmiotowy .......................................................... 3.3. Zakres podmiotowy.............................................................. 3.3.1. Osoby fizyczne .................................................................... 3.3.2. Spółki i inne przedsiębiorstwa ...................................... 4. Ograniczenia swobody prowadzenia działalności gospodarczej ............................................................................. 4.1. Ograniczenia związane z wykonywaniem władzy 55 55 55 57 62 68 68 68 71 74 74 77 80 80 83 89 publicznej .................................................................................. 90 4.2. Ograniczenia ze względu na porządek, bezpie- czeństwo i zdrowie publiczne.............................................. 92 5. Wzajemne uznawanie dyplomów i kwalifikacji zawodowych.............................................................................. 97 II. Zakres zastosowania Jedenastej Dyrektywy Rady UE.......... 100 1. Pojęcie oddziału w prawie unijnym .................................... 100 2. Oddziały spółek z innych państw członkowskich UE..... 102 3. Oddziały spółek z państw trzecich ...................................... 104 III. Świadczenie usług według TWE................................................ 105 IV. Ponadnarodowe formy prowadzenia działalności gospodarczej ........................................................... 110 1. Europejskie Zgrupowanie Interesów Gospodarczych (EZIG) ......................................................................................... 111 2. Spółka Europejska (SE) ........................................................... 115 § 3. Standardy unijne a prawo polskie...................................................... 119 I. Postanowienia Układu Europejskiego ..................................... 119 II. Traktat Akcesyjny........................................................................... 124 III. Wjazd i pobyt cudzoziemców po wstąpieniu Polski do UE ................................................................................................ 126 VI Spis treści Rozdział III. Zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne ................. 129 § 1. Prawne zasady działalności gospodarczej w Polsce...................... 129 I. Uwagi ogólne.................................................................................. 129 II. Zasada wolności gospodarczej................................................... 130 1. Istota wolności gospodarczej ................................................ 130 2. Ograniczenia zasady wolności gospodarczej.................... 142 III. Zasada równości przedsiębiorców ........................................... 153 IV. Zasada uczciwej konkurencji ..................................................... 157 1. Zakaz nieuczciwej konkurencji w świetle ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.............................. 158 2. Szczególne zakazy nieuczciwej konkurencji..................... 162 3. Prawo antymonopolowe ........................................................ 164 V. Zasada poszanowania dobrych obyczajów i słusznych interesów konsumentów ............................................................ 170 § 2. Przedmiotowy i podmiotowy zakres regulacji prowadzenia działalności gospodarczej .................................................................... 173 I. Pojęcie działalności gospodarczej............................................. 173 II. Pojęcie przedsiębiorcy................................................................. 181 1. Uwagi ogólne ............................................................................. 181 2. Pojęcie przedsiębiorcy według Kodeksu cywilnego ...... 183 3. Pojęcie przedsiębiorcy według przepisów ustaw o prowadzeniu działalności gospodarczej ........................ 185 4. Pojęcie przedsiębiorcy według innych ustaw .................. 189 § 3. Zasady działalności gospodarczej dotyczące podmiotów zagranicznych ......................................................................................... 194 I. Uwagi ogólne.................................................................................. 194 II. Definicja osoby zagranicznej i przedsiębiorcy zagra- nicznego .......................................................................................... 196 III. Zasady odnoszące się do osób zagranicznych ....................... 199 1. Osoby zagraniczne traktowane jak przedsiębiorcy polscy .......................................................................................... 199 2. Inne osoby zagraniczne .......................................................... 205 3. Przedsiębiorcy zagraniczni .................................................... 206 § 4. Zasady nabywania nieruchomości przez cudzoziemców ........... 207 Rozdział IV. Oddziały przedsiębiorców zagranicznych .................. 213 § 1. Uwagi ogólne........................................................................................... 213 § 2. Charakter prawny oddziału ................................................................. 216 I. Definicje oddziału w doktrynie i umowach międzynarodowych ...................................................................... 216 1. Pojęcie oddziału ........................................................................ 216 2. Pojęcie oddziału przedsiębiorcy zagranicznego.............. 220 VII Spis treści II. Cechy charakterystyczne oddziału ........................................... 221 1. Podmiotowość prawna............................................................ 221 2. Zakres działalności gospodarczej ......................................... 227 3. Wyodrębnienie organizacyjne i strukturalno- -techniczne................................................................................. 228 4. Samobilansowanie.................................................................... 229 § 3. Obowiązki przedsiębiorcy zagranicznego prowadzącego oddział....................................................................................................... 231 I. Rejestracja oddziału ...................................................................... 231 II. Reprezentacja oddziału................................................................ 234 III. Inne obowiązki............................................................................... 238 1. Obowiązki dotyczące nazwy oddziału ................................ 238 2. Rachunkowość .......................................................................... 241 3. Zmiany stanu faktycznego i prawnego............................... 243 § 4. Zakaz wykonywania działalności gospodarczej przez oddział... 244 I. Uwagi ogólne.................................................................................. 244 II. Przyczyny leżące po stronie oddziału ...................................... 246 III. Przyczyny leżące po stronie przedsiębiorcy zagranicznego ................................................................................ 248 1. Okoliczności związane ze statusem prawnym przedsiębiorcy zagranicznego ............................................. 249 2. Zagrożenie ważnego interesu publicznego ...................... 250 § 5. Likwidacja oddziału ............................................................................... 252 I. Uwagi ogólne.................................................................................. 252 II. Tryb likwidacji oddziału .............................................................. 255 § 6. Oddziały podmiotów zagranicznych w świetle ustaw szczególnych............................................................................................ 257 I. Sektor bankowy.............................................................................. 257 II. Sektor ubezpieczeń....................................................................... 264 Rozdział V. Przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych ................................................................................................ 269 § 1. Uwagi ogólne........................................................................................... 269 § 2. Status prawny przedstawicielstwa..................................................... 271 I. Definicja przedstawicielstwa ..................................................... 271 II. Przedmiot działalności przedstawicielstwa ........................... 272 1. Zakres działalności przedstawicielstwa.............................. 272 2. Pojęcie reklamy i promocji .................................................... 277 III. Podmiotowość prawna przedstawicielstwa........................... 278 § 3. Obowiązki przedsiębiorcy zagranicznego prowadzącego przedstawicielstwo................................................................................ 280 I. Obowiązek wpisu do rejestru przedstawicielstw ................ 280 1. Rejestr przedstawicielstw....................................................... 280 VIII Spis treści 1.1. Organ rejestrowy ................................................................... 280 1.2. Jawność rejestru .................................................................... 282 1.3. Postępowanie rejestrowe .................................................... 283 2. Wniosek o wpis do rejestru ................................................... 287 2.1. Charakter prawny wpisu ..................................................... 287 2.2. Podstawowe dane zawarte we wniosku o wpis............ 290 2.3. Załączniki do wniosku o wpis ........................................... 294 2.4. Zaświadczenie o dokonaniu wpisu .................................. 295 3. Przyczyny odmowy dokonania wpisu do ewidencji....... 299 3.1. Uwagi ogólne.......................................................................... 299 3.2. Przyczyny związane z interesem publicznym ............... 301 3.3. Przyczyny związane z wnioskiem ..................................... 301 II. Pozostałe obowiązki przedsiębiorcy prowadzącego przedstawicielstwo....................................................................... 305 § 4. Zakaz wykonywania działalności przez przedstawicielstwo i jego likwidacja...................................................................................... 308 I. Przesłanki wydania decyzji o zakazie....................................... 308 1. Uwagi ogólne ............................................................................. 308 2. Rażące naruszenie prawa ....................................................... 309 3. Przyczyny dotyczące przedsiębiorcy zagranicznego ...... 310 4. Zagrożenie ważnego interesu publicznego ...................... 311 II. Likwidacja przedstawicielstwa .................................................. 311 Zakończenie ......................................................................................................... 315 Indeks rzeczowy ................................................................................................ 327 IX Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Działalność gospodarcza towarzyszy człowiekowi od początków jego dziejów. Już od pradawnych czasów ludzie, oczywiście uwzględniając specy- fikę poszczególnych okresów dziejowych, prowadzili ją w różnych formach – najpierw na własne potrzeby, z czasem rozszerzając ją poza granice swoich siedzib. Obecnie – w dobie bardzo szybko postępującego procesu globaliza- cyjnego – widać wyraźnie, że nie ma gospodarki samowystarczalnej, która mogłaby funkcjonować i rozwijać się w sposób prawidłowy w oderwaniu i izolacji od gospodarek innych państw. Żadne państwo nie jest w stanie pro- wadzić prawidłowej polityki gospodarczej, licząc tylko na siebie. Nie mogą tego uczynić nawet państwa o największym potencjale ekonomicznym. Jedy- nie prawidłowe uregulowanie stosunków gospodarczych z innymi państwa- mi, w tym również stojącymi na niższym poziomie rozwoju gospodarcze- go, może skutkować wzrostem ekonomicznym danego państwa. W związku z tym niezwykłego znaczenia nabiera zagadnienie możliwości dopuszczania podmiotów wywodzących się z innych państw do prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium państwa goszczącego. Wskazać należy, że międzynarodowe prawo publiczne, regulujące działal- ność gospodarczą, nie nakłada na poszczególne państwa obowiązku dopusz- czenia obcych podmiotów do prowadzenia działalności na swoim teryto- rium. Państwa teoretycznie mogłyby więc w sposób swobodny kształtować swoje rozwiązania prawne w tym zakresie. Jednakże występuje pewne bardzo istotne ograniczenie – należy uwzględniać postanowienia międzynarodowych zobowiązań umownych. Takie zobowiązania zaciąga każde z państw, mając na względzie przede wszystkim własne potrzeby i interes ekonomiczny. Podkre- ślić zatem należy, iż każda regulacja prawna wprowadzona w danym państwie w zakresie warunków udziału obcych podmiotów w jego życiu gospodarczym uwarunkowana jest wyłącznie dobrem tego państwa. W różnych okresach państwa o różnych ustrojach polityczno-społeczno- -gospodarczych na odmiennych zasadach regulowały możliwość działania (prowadzenia działalności gospodarczej) inwestorów zagranicznych na swo- im terytorium, wymagając spełnienia przez nich rozmaitych warunków. W tym zakresie niezwykle ważne jest rozróżnienie dwóch sytuacji: kiedy przedsiębiorcy z innego państwa chcą działać w państwie przyjmującym w formie zależnej od nich placówki (tj. oddziału, przedstawicielstwa, agencji lub innej tego typu jednostki organizacyjnej) oraz kiedy podmioty te chcą prowadzić działalność gospodarczą w formie jednostki o odrębnej osobowo- ści prawnej. W pierwszej z tych sytuacji mamy do czynienia z dopuszcze- XI Wprowadzenie niem do działania podmiotu zagranicznego (obcego), w drugiej zaś – chodzi o umożliwienie utworzenia w państwie przyjmującym podmiotu prawa kra- jowego. W państwach charakteryzujących się liberalnym ustrojem gospo- darczym, a więc np. w państwach Europy Zachodniej, zwykle w pierwszej sy- tuacji są przewidziane szczególne rygory, w drugiej natomiast podmioty obce podlegają ogólnym przepisom prawa tego państwa o spółkach. Ogólnie można wskazać, że istnieją dwa zasadnicze sposoby regulacji dzia- łalności gospodarczej przez podmioty zagraniczne w prawie wewnętrznym danego państwa. Chodzi mianowicie o system koncesyjny (udzielanie odpo- wiednich zezwoleń) oraz system traktowania narodowego (czyli równego trak- towania podmiotów krajowych i zagranicznych). Podkreślić jednak należy, że drugi z tych systemów, charakteryzujący się całkowitym liberalizmem praw- nym w tym zakresie, nie występuje w żadnym kraju w czystej postaci. Wszystkie państwa gospodarki rynkowej zastrzegają sobie prawo kontroli inwestycji za- granicznych, co należy uznać za słuszne rozwiązanie, albowiem niczym niekon- trolowany napływ tych inwestycji może przynieść również znaczne straty. Nie należy zapominać, że również w Polsce zagadnienie dopuszczalności podmiotów zagranicznych do prowadzenia działalności gospodarczej uwa- runkowane było panującym w naszym kraju ustrojem. O ile w Polsce przed- wojennej obowiązywały zasady oparte w znacznej części na liberalizmie go- spodarczym, to po przyjęciu po drugiej wojnie światowej systemu gospodarki socjalistycznej zostały one jednak zmienione przez nasze państwo. Można stwierdzić, iż do momentu zmian systemowych, zapoczątkowanych w 1989 r., nie można w zasadzie mówić o prowadzeniu działalności gospodarczej w Pol- sce przez podmioty zagraniczne, w szczególności wywodzące się z państw Eu- ropy Zachodniej, Azji i Ameryki. Jedynymi podmiotami zagranicznymi, które operowały na naszym rynku w tym okresie, były niemal wyłącznie wywodzące się z tzw. bloku państw socjalistycznych. Ponadto niezwykle ważne było, iż priorytet miała własność państwowa, a przecież działalność gospodarcza w krajach rozwiniętych opiera się w przeważającej części na podmiotach pry- watnych. To oczywiście uniemożliwiało rozwój inwestycji zagranicznych. Sytuacja zmieniła się diametralnie po 1989 r. Wkrótce po rozpoczęciu transformacji systemowej, a więc przeobrażeń politycznych, społecznych i gospodarczych, zaczęły pojawiać się idee stowarzyszenia Polski z UE1. Spo- wodowane to było przede wszystkim załamaniem się polskiej gospodarki, 1 W rozprawie będzie używane określenie „Unia Europejska” również w odniesieniu do utworzonej przepisami TWE Wspólnoty Europejskiej. To samo odnosi się do określe- nia „prawo unijne”. Można byłoby stanąć na stanowisku, iż w chwili obecnej właściwsze byłoby posługiwanie się pojęciami „Wspólnoty Europejskie”, „Unia Europejska” oraz „prawo wspólnotowe”, a użycie w niniejszej rozprawie jedynie pojęć „Unia Europejska” i „prawo unijne” jest nieco przedwczesne, jednakże wydaje się niewątpliwe, iż w nie- długim czasie wszystkie Wspólnoty zostaną ujednolicone w ramach Unii Europejskiej, a w takiej sytuacji nie jest nadużyciem posługiwanie się zwrotem „prawo unijne”. XII Wprowadzenie opartej na przestarzałych rozwiązaniach technologicznych. Tradycyjne powiązania handlowe z byłymi krajami socjalistycznymi zostały w pierw- szym okresie po upadku bloku tych państw w znacznym stopniu bardzo ograniczone, co było wynikiem przede wszystkim załamania się polskiego eksportu do krajów Europy Wschodniej. W związku z tym nasz kraj zmuszo- ny był szukać partnerów handlowych w Europie Zachodniej. Było to roz- wiązanie tym bardziej zasadne, że kraje UE, a w szczególności była Republika Federalna Niemiec, zawsze były naszymi ważnymi kontrahentami handlowy- mi, co zaczęło uwidaczniać się od lat 70. XX w. wraz ze stopniowym otwiera- niem się Polski na świat. Już 19.9.1989 r. Polska zawarła z ówczesną Wspólnotą Europejską umowę o handlu i współpracy handlowej i gospodarczej. Wynikiem prowadzonych następnie rozmów było podpisanie 16.12.1991 r. Układu Europejskiego usta- nawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich pa- ństwami członkowskimi a Rzecząpospolitą Polską. Miał on zacząć obowiązy- wać najpóźniej 1.1.1993 r., jednak w związku z pewnymi problemami ratyfi- kacyjnymi wszedł w życie dopiero 1.2.1994 r. Datę tę należy uznać za jedną z najważniejszych w historii nowożytnej Polski, o ile nie w całej historii na- szego kraju. Od tego bowiem momentu Polska miała realne nadzieje wstąpie- nia w niedługim czasie do UE jako pełnoprawny jej członek. Z dniem 1.5.2004 r., a więc po 15 latach od momentu rozpoczęcia przemian ustrojo- wych, nadzieje te urzeczywistniły się. Jest to niewątpliwie szansa, którą nale- ży wykorzystać i jak się wydaje do tej chwili szansę tę nasz kraj wykorzystuje. W związku z powyższym należy zastanowić się przede wszystkim nad uza- sadnieniem podjęcia się opracowania zagadnień związanych z prowadze- niem działalności gospodarczej przez podmioty zagraniczne w Polsce. Warto jest zatem odpowiedzieć na pytanie, dlaczego spośród tak wielu zagadnień prawa cywilnego i gospodarczego właśnie problemy inwestycji zagranicz- nych stały się przedmiotem tej rozprawy. Powodów jest kilka, ale najważniej- szym z nich jest olbrzymi wpływ inwestycji zagranicznych na ekonomiczny rozwój naszego kraju. Ponadto z chwilą wstąpienia Polski do UE nastąpił wzrost obrotów z jej krajami członkowskimi. Polska ze swoim niemal 40-mi- lionowym rynkiem zbytu należy do państw unijnych o największej liczbie ludności, a co się z tym wiąże – stanowi bardzo atrakcyjne pole dla podmio- tów zagranicznych chcących rozszerzyć zakres swojej działalności gospo- darczej. Zatem niniejsza książka ma przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, jakimi sposobami kapitał zagraniczny napływa do Polski, a konkretnie – w ja- kich formach mogą w naszym kraju prowadzić działalność gospodarczą pod- mioty zagraniczne. Wskazać w tym miejscu należy, iż z racji członkostwa Pol- ski w UE, założeniem tej rozprawy jest przede wszystkim próba odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób w Polsce mogą działać przedsiębiorcy pochodząc z innych państw członkowskich UE. Podkreślić jednak należy, iż jest to dzie- XIII Wprowadzenie dzina charakteryzująca się znaczną dynamiką, co spowodowane jest wpro- wadzaniem przez polskiego ustawodawcę nowych przepisów prawnych z myślą o dostosowanie prawa polskiego do standardów unijnych. Tym nie- mniej w książce tej wskazane zostaną również najważniejsze różnice w trak- towaniu przez nasze prawo przedsiębiorców pochodzących z państw człon- kowskich UE oraz z państw trzecich. Książka ta skonstruowana jest w taki sposób, aby zrealizować wszyst- kie założenia i myśli przewodnie. Zadaniem wprowadzenia jest wskazanie, w jaki sposób należy rozumieć rozważania zawarte w niniejszej publikacji, z jednoczesnym postawieniem zarysu podstawowych tez, których słuszność zostanie udowodniona za pomocą odpowiedniej argumentacji na etapie szczegółowej analizy poszczególnych zagadnień związanych z tematem. To właśnie wprowadzenie ma za zadanie wskazać, jakie cele przyświecać będą w toku „odkrywania” poszczególnych instytucji prawnych w działalności go- spodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce. Celem rozdziału I jest znalezienie genezy obecnych (i przyszłych) roz- wiązań prawnych w zakresie możliwości prowadzenia działalności gospo- darczej w Polsce przez podmioty zagraniczne. Wiąże się to nierozerwalnie ze stopniowym „otwieraniem” się ustawodawstwa polskiego na rozwiązania prawne nieznane wcześniej w naszym kraju, a funkcjonujące latami w pań- stwach o gospodarce wolnorynkowej. Żadne regulacje prawne, bez względu na ich zakres, „nie są zawieszone w próżni”. Do odpowiednich rozwiązań prawodawstwa poszczególnych państw dochodzą powoli. Nie inaczej było również z ustawodawstwem polskim regulującym interesującą mnie dzie- dzinę. Ustawodawca polski bardzo powoli stwarzał podmiotom zagranicz- nym podstawy ich prawnej obecności i funkcjonowania na rynku polskim. Zostanie to wykazane na przykładzie odpowiednich ustaw i aktów prawnych niższego rzędu, co pozwoli lepiej zrozumieć obecne regulacje w tym za- kresie. Następnie w rozdziale II przedstawione zostaną unijne regulacje prawne w zakresie możliwości prowadzenia szeroko pojętej działalności gospodar- czej oraz zasady, jakie przyświecały państwom europejskim tworzącym tę or- ganizację. Rozdział ten nabierał znaczenia w trakcie pisania rozprawy – im bliżej był dzień przystąpienia Polski do UE, tym ważniejsze stawały się oma- wiane w nim rozwiązania unijne. Już sam fakt stowarzyszenia z UE miał ol- brzymi wpływ na ustawodawstwo polskie, wiązało się to bowiem z koniecz- nością dostosowywania naszych regulacji prawnych do ustawodawstwa unijnego. Dotyczy to również regulacji prawnych w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Spowodowane to jest oczywiście faktem, iż Polska po przystąpieniu do UE była zobowiązana do przyjęcia tzw. acquis communautaire, a więc dorobku prawnego tej organizacji. Jak stanowił art. 68 Układu Europejskiego, strony uznały, że istotnym warunkiem wstęp- nym integracji gospodarczej Polski z UE było zbliżanie istniejącego XIV Wprowadzenie i przyszłego ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa istniejącego w UE. Polska zobowiązała się podjąć wszelkie starania w celu zapewnienia zgod- ności jej przyszłego ustawodawstwa z ustawodawstwem unijnym. Dlatego też niezwykle ważne było zbadanie zgodności polskich aktów prawnych re- gulujących dopuszczalność prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty zagraniczne z aktami unijnymi regulującymi analogiczne zagad- nienie. Wyrazem powyższych zobowiązań było uchwalenie ustawy – Prawo dzia- łalności gospodarczej, a następnie obecnie obowiązującej ustawy o swobo- dzie działalności gospodarczej. Przepisy tej drugiej ustawy normują obecnie sytuację prawną podmiotów zagranicznych w Polsce, statuując wobec nich zasadę wolności gospodarczej. Odpowiadają one w zasadzie standardom prawa unijnego i dostosowują prawo polskie w tym zakresie do jego wy- mogów. Tym niemniej motyw komparatystyczny przewijał się będzie we wszystkich rozdziałach. To właśnie ukazanie obowiązującego w Polsce sy- stemu prawnego w odniesieniu do uregulowań unijnych jest podstawową myślą przewodnią przyświecającą w trakcie opracowywania zagadnienia dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty za- graniczne. W obecnym stanie prawnym rozdziałem o podstawowym znaczeniu jest jednak rozdział III, albowiem zawiera podstawowe wytyczne i zasady, jakimi należy kierować się, prowadząc działalność gospodarczą w Polsce. W tym miejscu można postawić tezę, iż w świetle rozwiązań przyjętych w ustawie o swobodzie gospodarczej działalności nie występują w zasadzie większe ba- riery prawne w zakresie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w naszym kraju przez podmioty zagraniczne. Ustawodawca polski stara się traktować w taki sam sposób polskich pzedsiębiorców i analogiczne pod- mioty zagraniczne. Wniosek taki jest uprawniony przede wszystkim w sto- sunku do podmiotów wywodzących się z UE. Jednakże inwestowanie w Pol- sce kapitału przez podmioty zagraniczne nie przebiega w sposób bezproble- mowy. W polskim ustawodawstwie występują bariery utrudniające inwesto- rom zagranicznym lokowanie środków finansowych w naszym kraju. W tym miejscu można wskazać, że o ile prawo cywilne w zasadzie takich barier nie tworzy, o tyle prawo publiczne (w szczególności podatkowe i administracyj- ne) już tak. Oprócz tego nie należy zapominać również o barierach poza- prawnych, a mianowicie barierach ekonomicznych. Tym niemniej należy ogólnie stwierdzić, że w Polsce istnieje wolność go- spodarcza, jako zasada o podstawowym znaczeniu ustrojowym państwa. Za- sada ta dotyczy zarówno podmiotów polskich, jak i podmiotów zagranicz- nych. Jej ograniczenia wynikają z przepisów ustawy i odnoszą się w zasadzie w jednakowym stopniu do wszystkich przedsiębiorców działających na tery- torium naszego państwa, niezależnie od ich kraju pochodzenia. Nieco od- mienne zasady zastosowano jedynie w stosunku do specyficznej grupy pod- XV Wprowadzenie miotów zagranicznych, a mianowicie przedsiębiorców zagranicznych, z tym że i w tym przypadku nie można mówić o ich dyskryminacji lub próbie wpływania władz państwowych na ich działalność, co zostanie wykazane. Pozostałe rozdziały stanowią szczegółową analizę różnych form prowa- dzenia działalności gospodarczej w Polsce, przy zastosowaniu których pod- mioty zagraniczne mogą wejść na polski rynek. W tym miejscu należy wska- zać, że omówione zostaną jedynie formy charakterystyczne, a więc odmien- ne niż podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty krajowe. Oczywiście również i podmioty polskie mogą pro- wadzić działalność gospodarczą w tychże formach, jak również podmioty za- graniczne są uprawnione do skorzystania z możliwości, jakie daje prawo polskie rodzimym przedsiębiorcom. Tym niemniej oddział, a przede wszyst- kim przedstawicielstwo, są formami prowadzenia działalności gospodarczej przewidzianymi głównie z myślą o inwestorach zagranicznych. Ze względu na rozmiar książki pominięte zostaną podstawowe formy prowadzenia działalności gospodarczej w odniesieniu przede wszystkim do podmio- tów polskich. Nie należy jednak zapominać, iż oprócz utworzenia oddziału lub przedstawicielstwa, podmioty zagraniczne mogą działać na naszym ryn- ku w sposób bezpośredni, tj. tworząc podmiot prawa krajowego, czyli ina- czej mówiąc – podmiot polski, np. spółkę prawa handlowego. W takiej sytu- acji są traktowane jak każdy inny przedsiębiorca wywodzący się z naszego kraju. Nie zmienia to sytuacji, że „status zagraniczności” nie skutkuje w zasa- dzie gorszym traktowaniem i dyskryminacją. Wskazane powyżej problemy będą „rozwiązywane” w poszczególnych rozdziałach niniejszego opracowania. Tym niemniej należy mieć świado- mość, że nie jest to lista zamknięta. Zagadnienie prowadzenia działalności gospodarczej jest tak szerokie, że nie sposób jest objąć w jednej publikacji wszystkich istotnych problemów stąd wynikających. Wydaje się jednak, że najważniejsze kwestie z tym związane zostaną omówione w sposób szcze- gółowy. Wspomnieć również należy, iż za jedną z form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne można byłoby uznać franchising, który jednak nie został uwzględniony w niniejszej publikacji. Należy bowiem zauważyć, iż franchising – w przeciwieństwie do oddziału i przedstawicielstwa – jest w zasadzie formą umowy i to umowy nienazwa- nej, a więc wyłącznie porozumieniem między partnerami. Jest wytworem praktyki gospodarczej, nie jest zaś ustawowo regulowany. Ponadto w ostat- nim czasie ukazały się prace monograficzne oraz artykuły, które w sposób dogłębny zajmują się problematyką franchisingu. Pewnego wyjaśnienia wymaga również nomenklatura użyta w niniejszej książce, odnosząca się do oznaczenia podmiotów prowadzących działal- ność gospodarczą. Będzie o tym jeszcze mowa szerzej, w tym miejscu wska- zać jednak należy, iż w obecnym systemie prawnym funkcjonuje pojęcie XVI Wprowadzenie „przedsiębiorcy”, nie występuje natomiast pojęcie „podmiotu gospodarcze- go”. Jedynie w części historycznej rozprawy użyte zostanie sformułowanie „podmiot gospodarczy”, jako właściwe dla istniejącego przed 1997 r. pol- skiego systemu prawnego. Tym niemniej tytuł rozprawy zawiera pojęcie „podmiotu zagranicznego”, a nie „przedsiębiorcy zagranicznego” i ono bę- dzie w zasadzie używane przy omawianiu konkretnych instytucji prawnych. Działalność gospodarczą w Polsce prowadzić mogą nie tylko przedsiębiorcy zagraniczni w rozumieniu przepisów prawa, ale również podmioty, które z zasady w swoim państwie macierzystym nie są uznawane za przedsiębior- ców, gdyż nie prowadzą tam działalności gospodarczej. Ustawodawca okre- śla ich zbiorczym pojęciem „osoby zagraniczne”. Wydaje się jednak, że bar- dziej zasadne jest używanie w tym przypadku pojęcia „podmiotu zagranicz- nego”. O ile zgodzić się należy, że „osobami” są osoby fizyczne i osoby prawne, o tyle trudno uznać za „osobę” jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, ale posiadającą zdolność prawną. Podmioty zagraniczne, za wyjątkiem przedsiębiorców zagranicznych, podejmując działalność gospo- darczą w Polsce (np. przez wniesienie kapitału do polskiej spółki, założenie spółki polskiego prawa handlowego) stają się przedsiębiorcą według prawa polskiego. W takiej sytuacji w stosunku do takich podmiotów nie mają zasto- sowania zasady przewidziane dla przedsiębiorców zagranicznych. Opracowanie niniejsze stanowi adaptację rozprawy doktorskiej, z uw- zględnieniem zmian stanu prawnego. W tym miejscu pragnę bardzo ser- decznie podziękować mojemu promotorowi Panu Profesorowi Krzysztofo- wi Pietrzykowskiemu, który zainteresował mnie problematyką prowadzenia działalności gospodarczej przez podmioty zagraniczne, a następnie wspie- rał i sprawował opiekę naukową, jak również Recenzentom – Panu Profeso- rowi Jerzemu Rajskiemu i Panu Profesorowi Andrzejowi Szumańskiemu, za wyrozumiałą ocenę oraz cenne uwagi, które pozwoliły nadać niniejszej rozprawie obecny kształt. Warszawa, styczeń 2006 r. Tomasz Szanciło XVII Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów artykuł art. .......................................... Apel.-Lub............................... Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Lublinie DzGospPodZagrU ............. ustawa z 23.12.1988 r. o działalności gospo- darczej z udziałem podmiotów zagranicznych (Dz.U. Nr 41, poz. 325 ze zm.) ustawa z 19.11.1999 r. – Prawo działalności go- spodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) DzGospU .............................. Dz.U........................................ Dziennik Ustaw ECR ......................................... EP ............................................ ETS .......................................... GospU................................... ustawa z 23.12.1988 r. o działalności gospodar- European Court Reports Edukacja Prawnicza Europejski Trybunał Sprawiedliwości KC ........................................... KH.......................................... czej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks Handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) KNB ........................................ Komisja Nadzoru Bankowego Komisja ................................. Komisja Europejska KP............................................ KPA ......................................... KPC......................................... KRSU...................................... KSH......................................... ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania ad- ministracyjnego (t.jedn. z 2000 r. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cy- wilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) ustawa z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądo- wym (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlo- wych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) m.in. ....................................... między innymi M.P. ......................................... Monitor Polski XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty zagraniczne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: