Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00076 015603 13842741 na godz. na dobę w sumie
Fotografia cyfrowa dla seniorów. Seria praktyk - książka
Fotografia cyfrowa dla seniorów. Seria praktyk - książka
Autor: Liczba stron: 192
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-2083-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> fotografia cyfrowa >> techniki fotografowania
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Zamień tradycyjny aparat na nowoczesną cyfrówkę!

Jeżeli pamiętasz dreszczyk emocji towarzyszący wywoływaniu kliszy... Jeżeli doskonale przypominasz sobie problemy związane z ustawianiem ostrości, przesłony oraz czasu naświetlania, a przy tym świat cyfrowej fotografii jest dla Ciebie co najmniej magiczny... ta książka jest dedykowana właśnie Tobie! Jest to pierwsza na polskim rynku wydawniczym pozycja, napisana z myślą o seniorach. Dzięki niej rozpoczęcie przygody z cyfrową fotografią to pestka!

Autor książki, posługując się prostym językiem, bez użycia zbędnego żargonu technicznego, odkryje przed Tobą tajniki fotografii cyfrowej. W trakcie lektury dowiesz się, jaki aparat najlepiej kupić oraz na co zwrócić uwagę w sklepie. Poznasz typowe funkcje aparatu i zobaczysz, jak wykonywać codzienne czynności związane z jego obsługą. Ponadto nauczysz się sztuczek, które pozwolą Ci na robienie naprawdę efektownych zdjęć z wakacji, uroczystości oraz portretów. Z ostatnich rozdziałów dowiesz się, jak przenieść zdjęcia na komputer, skorygować je, a następnie wydrukować, wysłać e-mailem lub opublikować w sieci Internet. Dzięki licznym, bogato ilustrowanym przykładom całą wiedzę przyswoisz sobie szybko i bez żadnych trudności. Książka ta sprawi, że już wkrótce zaskoczysz swoją rodzinę nowoczesnym spojrzeniem na świat!

Świat cyfrowej fotografii w zasięgu Twoich rąk!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Idź do • Spis treści • Przykładowy rozdział Katalog książek • Katalog online • Zamów drukowany katalog Twój koszyk • Dodaj do koszyka Cennik i informacje • Zamów informacje o nowościach • Zamów cennik Czytelnia • Fragmenty książek online Kontakt Helion SA ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl © Helion 1991–2010 Fotografia cyfrowa dla seniorów. Seria praktyk Autor: Nick Vandome T³umaczenie: Joanna Pasek ISBN: 978-83-246-2083-8 Tytu³ orygina³u: Digital Photography for Seniors in Easy Steps: For the Over 50s Format: 180×235, stron: 192 Zamieñ tradycyjny aparat na nowoczesn¹ cyfrówkê! (cid:129) Na co zwróciæ uwagê przy zakupie aparatu? (cid:129) Jak przygotowaæ go do pracy? (cid:129) Jak zrobiæ interesuj¹ce zdjêcie, a nastêpnie je wydrukowaæ? Je¿eli pamiêtasz dreszczyk emocji towarzysz¹cy wywo³ywaniu kliszy… Je¿eli doskonale przypominasz sobie problemy zwi¹zane z ustawianiem ostroœci, przes³ony oraz czasu naœwietlania, a przy tym œwiat cyfrowej fotografii jest dla Ciebie co najmniej magiczny… ta ksi¹¿ka jest dedykowana w³aœnie Tobie! Jest to pierwsza na polskim rynku wydawniczym pozycja, napisana z myœl¹ o seniorach. Dziêki niej rozpoczêcie przygody z cyfrow¹ fotografi¹ to pestka! Autor ksi¹¿ki, pos³uguj¹c siê prostym jêzykiem, bez u¿ycia zbêdnego ¿argonu technicznego, odkryje przed Tob¹ tajniki fotografii cyfrowej. W trakcie lektury dowiesz siê, jaki aparat najlepiej kupiæ oraz na co zwróciæ uwagê w sklepie. Poznasz typowe funkcje aparatu i zobaczysz, jak wykonywaæ codzienne czynnoœci zwi¹zane z jego obs³ug¹. Ponadto nauczysz siê sztuczek, które pozwol¹ Ci na robienie naprawdê efektownych zdjêæ z wakacji, uroczystoœci oraz portretów. Z ostatnich rozdzia³ów dowiesz siê, jak przenieœæ zdjêcia na komputer, skorygowaæ je, a nastêpnie wydrukowaæ, wys³aæ e-mailem lub opublikowaæ w sieci Internet. Dziêki licznym, bogato ilustrowanym przyk³adom ca³¹ wiedzê przyswoisz sobie szybko i bez ¿adnych trudnoœci. Ksi¹¿ka ta sprawi, ¿e ju¿ wkrótce zaskoczysz swoj¹ rodzinê nowoczesnym spojrzeniem na œwiat! (cid:129) Wybór cyfrowego aparatu fotograficznego (cid:129) Obs³uga aparatu oraz podstawowe zasady obs³ugi (cid:129) Przygotowywanie sprzêtu do pracy (cid:129) Wykorzystywanie samowyzwalacza (cid:129) Kadrowanie zdjêæ (cid:129) Wykonywanie zdjêæ portretowych (cid:129) Fotografia wakacyjna (cid:129) Metody przenoszenia zdjêæ na komputer (cid:129) Obróbka zdjêæ w cyfrowej ciemni (cid:129) Przygotowanie zdjêæ do wydruku (cid:129) Przesy³anie zdjêæ drog¹ elektroniczn¹ (cid:129) Publikowanie zdjêæ w sieci Internet Œwiat cyfrowej fotografii w zasiêgu Twoich r¹k! 1 2 3 Dołącz do klubu cyfrowych fotografów Dlaczego właśnie ta książka? Fotografia cyfrowa a tradycyjna Techniczne terminy Dostateczna liczba pikseli Dodatki do aparatu Poszerzanie horyzontów Wybór aparatu fotograficznego Odpowiednia wielkość Duży wyświetlacz Stacje dokujące Zoom — wykonywanie zbliżeń Przyciski sterujące Przygotowanie aparatu Tryby działania Scene Jak zacząć Wkładanie karty pamięci Wkładanie baterii Włączanie aparatu Stabilizacja aparatu Pierwsze zdjęcie Czynnik czasu Przeglądanie zdjęć Usuwanie zdjęć Zabezpieczenie aparatu Spis treści 7 8 10 12 14 16 17 19 20 22 24 26 28 30 31 33 34 35 36 37 39 40 42 43 44 4 5 6 Rodzina i przyjaciele Korzystanie z wyświetlacza i wizjera Ustawianie grupowych ujęć Jak samemu znaleźć się na zdjęciu Usuwanie cieni Święta rodzinne Fotografowanie wnuków Zdjęcia portretowe Kadrowanie zdjęć Usuwanie efektu czerwonych oczu Wspaniałe zdjęcia z wakacji Jak poprawić wakacyjne zdjęcia Fotografowanie zabytków i osobliwości Ustawienie aparatu Jak uniknąć tłumu Dzika przyroda Jak wykorzystać światło słoneczne Opowieści z podróży Nocne zdjęcia Przenoszenie obrazów na komputer Korzystanie ze stacji dokującej Podłączanie aparatu do komputera Korzystanie z czytnika kart Ściąganie zdjęć w Windows Ściąganie zdjęć za pomocą programu do edycji Przeglądanie zdjęć Ściąganie zdjęć w Mac OS Edycja zdjęć na macu Katalogowanie cyfrowych zdjęć 45 46 47 48 50 51 52 54 56 58 59 60 66 70 72 75 78 80 83 85 86 88 89 90 92 94 96 98 101 7 8 9 Co kryje się w cyfrowym obrazie Sekcja cyfrowego obrazu Zagadka rozdzielczości Pomniejszanie zdjęć Powiększanie zdjęć Przygotowanie do druku Przygotowanie do publikacji w Sieci Edycja zdjęć Wybór programu do edycji Oglądanie zdjęć Zaznaczanie obszarów Rozjaśnianie ciemnych zdjęć Wyostrzanie zdjęć Wybierz to, co najlepsze Zostań artystą Dodawanie napisów Malowanie zdjęć Dodawanie brakujących osób Porządkowanie zdjęć Zdjęcia a poczta mailowa Ustalanie właściwego rozmiaru Wysyłanie zdjęć pocztą mailową Oglądanie zdjęć otrzymanych mailem Zapisywanie zdjęć otrzymanych mailem 103 104 106 108 110 111 113 115 116 118 120 122 124 126 128 130 132 134 138 141 142 143 148 150 10 11 12 Publikacja w Internecie Jak udostępniać zdjęcia Rejestracja Usługowe serwisy zdjęciowe Tworzenie albumów Udostępnianie zdjęć Drukowanie zdjęć Możliwości druku Drukowanie w domu Drukowanie w punktach usługowych Drukowanie zdjęć online Drukowanie bez komputera Wyświetlanie i przechowywanie zdjęć Tworzenie rodzinnych pokazów slajdów Zapisywanie rodzinnych pokazów slajdów Cyfrowe pocztówki Przeglądanie zdjęć z płyty CD lub DVD Tworzenie kopii zapasowych Nagrywanie płyt CD i DVD Skorowidz 151 152 153 154 156 159 161 162 163 169 170 172 173 174 180 181 184 185 186 187 4 Rodzina i przyjaciele Zdjęcia rodziny i przyjaciół są szczególnie popularne. Ten rozdział jest o tym, jak należy robić takie zdjęcia i jak w różnych sytuacjach uzyskać zdjęcia portretowe o jak najlepszej jakości. 46 Korzystanie z wyświetlacza i wizjera 47 Ustawianie grupowych ujęć 48 Jak samemu znaleźć się na zdjęciu 50 Usuwanie cieni 51 Święta rodzinne 52 Fotografowanie wnuków 54 Zdjęcia portretowe 56 Kadrowanie zdjęć 58 Usuwanie efektu czerwonych oczu Korzystanie z wyświetlacza i wizjera Robienie zdjęć rodzinie i przyjaciołom to jedno z najpopu‑ larniejszych, a zarazem przynoszących największą satysfakcję zastosowań aparatu cyfrowego. Wielką zaletą aparatów cyfro‑ wych jest to, że można oglądać fotografie zaraz po ich zrobie‑ niu, jak również to, że można robić wiele ujęć — tyle, ile się okaże potrzebne. Przy fotografowaniu rodziny i przyjaciół może się okazać, że zależnie od sytuacji lepiej jest korzystać bądź z wyświetlacza, bądź z wizjera. 1 Używaj wyświetlacza, kiedy robisz zdjęcie grupie ludzi. Dzięki temu będziesz mógł patrzyć na nich bezpo‑ średnio i rozmawiać z nimi w czasie, gdy komponujesz ujęcie. l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 6 4 Wskazówka Kiedy robisz zdjęcia grupowe, możesz niepostrzeżenie zrobić ich kilka po kolei. Fotografowane osoby nie będą sztywno po- zować przez cały czas. Być może uda Ci się w ten sposób uzyskać zdjęcie, na którym wszyscy wyglądają naturalnie. 2 Używaj wizjera, kiedy ważna jest jak największa sta‑ bilność aparatu, na przykład wtedy gdy wykonujesz czyjś indywidualny portret. Kiedy bowiem korzystasz z wyświetlacza, musisz trzymać aparat z dala od siebie, a wtedy nie ma on dostatecznego oparcia. Ustawianie grupowych ujęć Kiedy robi się grupowe rodzinne zdjęcia, najtrudniej zwykle jest zebrać wszystkich razem. Kiedy jednak to się już uda, warto poświęcić trochę czasu na takie ustawienie zebranych, by zdjęcie wyszło ciekawsze. Są dwa sposoby, by to osiągnąć: 1 Ustaw fotografowane osoby w różnych pozycjach: stoją‑ cych, siedzących, leżących, a nawet jakichś akrobatycz‑ nych pozach (trudniejsze pozy pozostaw dla młodszych i bardziej elastycznych członków Twojej rodziny). Wskazówka Robiąc rodzinne grupowe zdjęcia, musisz czasem być dość stanowczy, aby nakłonić wszystkich do przybrania właści- wej pozy. 4 7 2 Ustaw grupę osób wokół jakiegoś obiektu. Może być to obiekt zarówno naturalnego, jak i sztucznego pochodze‑ nia. Zabieg ten nada zdjęciu dodatkową wagę. Można go stosować nie tylko przy wykonywaniu portretów grupo‑ wych, lecz również indywidualnych. Jak samemu znaleźć się na zdjęciu Na większości rodzinnych zdjęć brakuje jednej osoby — tej, która to zdjęcie robiła. Czasem, kiedy zbierze się cała rodzina, warto zrobić takie zdjęcie, na którym wszyscy są obecni. Nawet gdy sam jesteś fotografem, możesz pojawić się w kadrze. Oto, jak tego dokonać: 1 Ustaw aparat na statywie. 2 Ustaw wszystkich do zdjęcia tak, jak uznasz za stosowne. Pozostaw gdzieś trochę wolnego miejsca dla siebie. Zrób parę próbnych zdjęć, by upewnić się, że tego miejsca jest dość. l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 8 4 Wskazówka Kiedy robisz zdjęcia w plenerze i nie masz tam ze sobą statywu, to możesz ustawić aparat na jakimś dużym kamieniu lub innym podobnym obiekcie. 3 Włącz funkcję autowyzwalacza, naciskając ten przycisk: 4 Wciśnij przycisk migawki do połowy, by ustawić ostrość. dokończenie... 5 Wciśnij przycisk migawki do końca, by uaktywnić auto‑ wyzwalacz. 6 Aparat będzie błyskać, oczekując na zadziałanie auto‑ wyzwalacza. To błyskanie oznacza, że zdjęcie jeszcze nie zostało zrobione. Zwłoka powinna być dość długa, byś zdążył pójść i zająć miejsce, jakie przeznaczyłeś dla siebie w ujęciu. 7 Po upływie ustalonego czasu (zwykle jest to 20 sekund) autowyzwalacz zwolni migawkę i zdjęcie zostanie zro‑ bione. Strzeż się Kiedy chcesz się sam sfotografować z grupą osób, w której są dzie- ci, to zanim zadziała autowyzwalacz, dzieci mogą się już prze- mieścić. 4 9 8 Jeśli myślisz, że możesz nie zdążyć zająć swojego miejsca w grupie, to skomponuj ujęcie z uwzględnieniem własnej osoby, a potem zleć komuś innemu uaktywnienie aparatu. Usuwanie cieni Kiedy robisz zdjęcia rodzinie albo przyjaciołom w jasny, sło‑ neczny dzień, może Ci się zdawać, że masz idealne warunki do fotografowania. Czasami jednak mimo słonecznej pogody fotografowane osoby są pogrążone w cieniu. Zdarza się to wtedy, gdy słońce jest z tyłu, za nimi; wtedy od przodu są one źle oświetlone. Można naprawić tę sytuację, korzystając z flesza (lampy błyskowej). 1 Kiedy robisz zdjęcia ze słońcem za plecami fotografowa‑ nych osób, to postacie wyjdą bardzo ciemne. 2 Włącz flesz w swoim aparacie i powtórz zdjęcie. 3 Flesz rozjaśni postacie Twych modeli z przodu, dając znacznie bardziej zrównoważone oświetlenie zdjęciu ze słonecznym blaskiem w tle. l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 0 5 Nie zapomnij Flesz użyty do rozjaś- nienia obiektów znaj- dujących się w cieniu zwany jest światłem dopełniającym lub wypełniającym. Wskazówka Fotografując ludzi w słoneczny dzień, lepiej jest ustawić ich plecami do słońca i użyć flesza, kiedy bowiem ustawisz ich twarzą w stronę słoń- ca, to będą mocno mrużyć oczy, a to im nada nienaturalny wygląd. Święta rodzinne Przy specjalnych okazjach, takich jak wesela, jubileusze i przy‑ jęcia, zwykle wielu innych członków rodziny będzie wykony‑ wać pamiątkowe zdjęcia. Skorzystaj z tego i sam spróbuj zrobić kilka zdjęć z ukrycia. Te ujęcia świetnie potem uzupełnią zestaw bardziej oficjalnych fotografii. 1 Ustaw na obiektywie duże powiększenie, aby móc robić zdjęcia ludziom tak, by nie zdawali sobie z tego sprawy. Będą wyglądać o wiele naturalniej. 2 Postaraj się uchwycić, jak ludzie reagują na różne rzeczy, na przykład kiedy zasłyszą coś w trakcie towarzyskiej pogawędki. Wskazówka Jeżeli na rodzinnym przyjęciu jest zawodo- wy fotograf, spróbuj stanąć blisko niego, aby móc robić własne zdjęcia z użyciem jego kompozycji. Możesz też poprosić go o zro- bienie zdjęcia Twoim aparatem, abyś sam też się mógł znaleźć na fotografii. 5 1 3 Spróbuj trzymać aparat z boku i robić zdjęcia pod kątem. Łatwiej tak zrobić zdjęcie z ukrycia, a i perspektywa będzie ciekawsza. l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 2 5 Fotografowanie wnuków Wnuczki to jeden z najwdzięczniejszych tematów do zdjęć, lecz czasem też najbardziej frustrujących. A to dlatego, że dzieci są zawsze w ruchu i czasem trudno je namówić, by przez chwilę zachowywały się spokojnie i pozowały do zdjęcia. Jest jednak kilka sposobów, które możesz wypróbować, by robić lepsze zdjęcia wnuków: 1 Każ im się czegoś przytrzymać w czasie, gdy robisz zdjęcie. To pomoże też odwrócić ich uwagę od faktu, że właśnie pozują do zdjęcia. Nie zapomnij Korzystanie z po- większenia (zoomu) pozwala też uzyskać nieostre, zamglone tło, a to zwykle dobre roz- wiązanie w zdjęciach dzieci. 2 Użyj powiększenia (zoomu), aby zrobić zdjęcie w zbliże‑ niu bez podchodzenia blisko. dokończenie... 3 Fotografuj je, kiedy są czymś zajęte, wtedy nie będą pamiętać o obecności aparatu. 4 Pozwól swym wnukom robić sobie zdjęcia nawzajem. Czasami takie fotografie bywają bardzo udane. Wskazówka Obecnie nawet całkiem małe dzieci świetnie sobie radzą z nowoczesnymi tech- nologiami. Czasami nawet mogą udzielić dobrej rady odnośnie posługiwania się apa- ratem cyfrowym. 5 3 Zdjęcia portretowe Portrety poszczególnych członków rodziny wspaniale się prezentują na ścianach albo na gzymsie kominka. Mogą być to portrety wykonane przez profesjonalnych fotografów, ale taka usługa bywa dość droga. A przecież można samemu robić świetne portretowe zdjęcia bliskich osób. Oto, jak się do tego zabrać. 1 Poinformuj fotografowaną osobę o swych zamiarach. Trzeba dać modelowi czas na przygotowanie się. 2 Wybierz odpowiednie miejsce, by zapewnić atrakcyjne tło. 3 Na początek zrób ogólne ujęcie. To może być całkiem ładna fotografia, lecz zauważ, że tło przyciąga tyleż uwa‑ gi, co sam model. l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 4 5 Wskazówka Portretowe zdjęcie można przyciąć w trakcie kompute- rowej obróbki, tak by model lepiej wypełniał kadr. Dlatego ważne jest, by robić takie zdjęcia z ustawioną w aparacie najwyższą możliwą rozdzielczoś- cią obrazu (najwięk- szym rozmiarem w pikselach). 4 Aby model bardziej przyciągał uwagę, powinien lepiej wypełniać kadr, a tło powinno być mniej wyraźne. 5 Ustaw zbliżenie na portretowaną osobę, tak by tło po‑ zornie się cofnęło. dokończenie... 6 Użyj maksymalnego powiększenia (zoomu), by spor‑ tretować modela w dużym zbliżeniu. Jeśli okaże się to potrzebne, cofnij się, by uzyskać właściwe kadrowanie przy maksymalnym powiększeniu. 5 5 Wskazówka Jeżeli Twój apa- rat ma ustawienie A (z pierwszeństwem przesłony), to możesz z niego skorzystać, by rozmyć tło jeszcze bardziej. W tym celu ustaw przesłonę na maksymalne otwarcie, tj. ustaw najniższą możliwą liczbę prze- słony (f­‑stop). Wtedy tło będzie jeszcze bardziej nieostre. 7 Przy dużym powiększeniu następuje pozorne oddalenie tła; staje się ono zupełnie nieostre. Pozwala to skupić całą uwagę na portretowanej osobie. l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 6 5 Kadrowanie zdjęć Jedna z metod robienia portretów polega na tym, by odpowied‑ nio kadrować ujęcia — tak by twarz jak najszczelniej wypeł‑ niała zdjęcie. Takie zdjęcia robią silne wrażenie, bo każdy detal twarzy jest świetnie widoczny. Często fotografuje się w ten sposób polityków i biznesmenów, gdyż nadaje im to władczy charakter; niekiedy wyglądają nawet nieco onieśmielająco. Można jednak komponować w podobny sposób portrety krew‑ nych i przyjaciół, uzyskując obrazy znacznie mniej oficjalne. Przy wykonywaniu takich kompozycji trzeba koniecznie używać powiększenia (zoomu) — im powiększenie jest więk‑ sze, tym lepiej. Kiedy spróbujesz ustawić podobne ujęcie bez zoomu, efekt będzie taki, jakbyś patrzył na modela z odległości kilku centymetrów. Jest oczywiste, że taki portret wyglądałby bardzo nienaturalnie. Fotografując kogoś bez użycia zoomu, możesz uzyskać cał‑ kiem dobre zdjęcie, ale będzie to zawsze zwykłe zdjęcie, a nie prawdziwy portret. dokończenie... Spróbuj zamiast tego pokazać twarz w zbliżeniu, tak by wypeł‑ niła cały wyświetlacz lub wizjer. Uzyskasz o wiele intymniejszy portret, taki, z którego naprawdę można odczytać charakter modela. Dobrym pomysłem przy tego rodzaju portretach może być przekształcenie uchwyconego obrazu w obraz czarno ‑biały. Można to zrobić, korzystając z opcji dostępnych w aparacie albo w trakcie komputerowej obróbki. Czarno ‑białe zdjęcia portretowe zyskują dodatkowy wymiar. 5 7 l e e i c a j y z r p i a n i z d o R 8 5 Strzeż się Podwójny błysk, jaki występuje przy reduk- cji efektu czerwonego oka przeprowadzanej przez aparat, może być denerwujący. Jeśli nie sprawia Ci kłopotu edycja zdjęć w przeznaczonym do tego programie komputerowym, to zapewne lepiej będzie wykonywać tę opera- cję właśnie tam. Usuwanie efektu czerwonych oczu Czerwone oczy to częsty problem na zdjęciach robionych z użyciem flesza. Błysk flesza odbija się w siatkówce, a to po‑ woduje, że oko osoby widocznej na zdjęciu staje się czerwone. Jest kilka sposobów, by sobie z tym poradzić. 1 Włącz opcję redukcji efektu czerwonego oka, dostępną w Twoim aparacie. Większość cyfrowych aparatów jest wyposażona w taki mechanizm. Polega to na tym, że tuż przed zrobieniem właściwego zdjęcia emitowany jest dodatkowy błysk, a to ogranicza powstawanie odbić. 2 Ustaw portretowaną osobę tak, by nie znajdowała się dokładnie na wprost obiektywu. 3 Użyj programu komputerowego do usunięcia efektu czerwonych oczu. To prosty zabieg, który można wyko‑ nać w większości programów przeznaczonych do edycji zdjęć. Taka operacja składa się najczęściej z jednego lub dwu etapów. Trzeba po‑ większyć fragment zdjęcia z czerwonym okiem, a po‑ tem wybrać narzędzie prze‑ znaczone do usuwania tego defektu. Następnie trzeba tym narzędziem kliknąć czerwony obszar wewnątrz oka albo go obrysować.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Fotografia cyfrowa dla seniorów. Seria praktyk
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: