Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00046 005843 13103320 na godz. na dobę w sumie
Fundusz świadczeń socjalnych. Kadry - Podatki - Księgowość - ebook/pdf
Fundusz świadczeń socjalnych. Kadry - Podatki - Księgowość - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 424
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-6483-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> pracy i ubezpieczeń społecznych
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Czy jesteś gotowy na kontrolę ZUS w wydatkach socjalnych?

Ze zwolnień od składek na ubezpieczenia społeczne mogą korzystać tylko wydatki, które są finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zdaniem ZUS tą dosyć ogólną formułę należy interpretować bardzo ściśle, dlatego kontrolerzy uważnie sprawdzają świadczenia wypłacane z funduszu socjalnego. Błąd pracodawcy w tym zakresie oznacza obowiązek odprowadzenia zaległych składek od nieprawidłowych świadczeń socjalnych nawet za 5 lat wstecz.

Z książki Fundusz świadczeń socjalnych – wydanie II dowiesz się, jak bezpiecznie korzystać ze zwolnienia od obowiązku ustalenia i odprowadzenia składek na rzecz ZUS, a w szczególności:

Ponadto, w książce omówione zostały wszystkie aspekty zakładowej działalności socjalnej, a więc nie tylko jak zgodnie z prawem utworzyć, czy zmodyfikować regulamin zakładowego funduszu socjalnego, ale też jak ustalić odpis i dokonać jego korekty na koniec roku, jakie są konsekwencje udzielania poszczególnych świadczeń w sferze opodatkowania i ozusowania, a także jak je prawidłowo rozliczać na liści płac i księgować pomoc socjalną. Opisano też zasady prowadzenia wspólnej działalności socjalnej, w tym również w zakresie księgowania (w jednostce budżetowej i gospodarczej), a także zasady postępowania z funduszem w przypadku przejścia zakładu lub jego części na innego pracodawcę.

Drugie wydanie książki rozszerzono o nowe opinie dotyczące m.in. następujących zagadnień:

Ważne! W książce zamieszczono dziesiątki autentycznych pytań, przykładów, dokumentów, wzorów zapisów, przez co nie jest ona akademickim rozważaniem, tylko praktyczną pomocą w wypełnianiu obowiązków pracodawcy.

Ponadto w publikacji: tematyczne akty prawne, dostęp do modułu Kadry i płace w firmie na portalu EspertBeck.pl

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

GRATIS dostęp do portalu www.ekspertbeck.pl Kadry i płace w sektorze publicznym Nabywając niniejszą książkę otrzymują Państwo informacje dotyczące: • tworzenia i rezygnacji z zfśs • gospodarowania i finansowania zfśs • opodatkowania wypłacanych świadczeń • potrąceń egzekucyjnych z funduszu • zasad księgowania środków zfśs Dodatkowo opracowane zostały wzory dokumentów, m.in.: • Regulamin zfśs • Regulamin wyboru przedstawiciela załogi na potrzeby zfśs • Tabele dopłat do usług socjalnych • Informacja o wyborze przedstawiciela załogi • Informacja o nietworzeniu zfśs • Karta ewidencji korzystania z zfśs • Plan rzeczowo­finansowy zfśs Maciej Nałęcz – redaktor serwisu Kadry, współautor komentarza do Kodeksu pracy (Wydawnictwo C.H. Beck sp. z o.o.), autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa pracy, doradca organizacji gospodarczych, konsultant w kancelarii Orłowski-Patulski- -Walczak sp. z o.o. Fundusz świadczeń socjalnych Kadry – Podatki – Księgowość 2. wydanie pod redakcją Macieja Nałęcza i F u n d u s z ś w a d c z e ń s o c a n y c h l j 2 . w y d . Fundusz świadczeń socjalnych Kadry – Podatki – Księgowość Książka stanowi kompendium wiedzy w zakresie funduszu świadczeń socjalnych. Zagadnienia opracowane zostały w ujęciu kadrowym, podatkowym i księgowym. Drugie wydanie książki rozszerzono o nowe opinie dotyczące m.in. kompetencji ZUS do kontrolowania socjalnego charakteru świadczeń realizowanych z zfśs, możliwości finansowania ze środków zfśs imprez integracyjnych, obowiązku różnicowania świadczeń zgodnie z kryterium socjalnym, kontroli sposobu wydatkowania przez pracownika środków otrzymanego świad­ czenia socjalnego, limitowania świadczeń, proporcjonalnego ich dostosowywania do wymiaru etatu oraz różnicowania między pracownikami i emerytami. W publikacji znajdziecie Państwo odpo­ wiedzi na pytania: jak ustalić odpis i do­ konać jego korekty na koniec roku, jakie są konsekwencje udzielania poszczegól­ nych świadczeń w sferze opodatko wania i ozusowania, a także jak je prawi dłowo rozliczać na liście płac i księgować. Opisano też zasady prowadzenia wspól­ nej działalności socjalnej, w tym również w zakresie księgowania w jednostce bud­ żetowej i gospodarczej, a także zasady postępowania z funduszem w przy padku przejścia zakładu lub jego części na innego pracodawcę. Wydawnictwo C.H. Beck Beck Info Biznes ul. Bonifraterska 17 00­203 Warszawa tel.: 22 311 22 22 faks: 22 33 77 601 e­mail: bibredakcja@beck.pl www.beckinfobiznes.pl Fundusz świadczeń socjalnych pod redakcją Macieja Nałęcza Fundusz świadczeń socjalnych Kadry – Podatki – Księgowość 2. wydanie Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2014 Fundusz świadczeń socjalnych Kadry – Podatki – Księgowość wydanie 2 lipiec 2014 Autorzy: Redakcja merytoryczna: Maciej Nałęcz Justyna Kisielewska – rozdz. 15 Krzysztof Klimek – rozdz. 10–14 (współautorstwo) Anna Kopyść – rozdz. 10–14 (współautorstwo) Maciej Nałęcz – rozdz. 1–9, 16, 17 Marek Piotrowski – rozdz. 10–14 (współautorstwo) Redakcja: Marta Figuła Korekta: Monika Mielczarek Wszelkie prawa zastrzeżone. Opinie zawarte w niniejszej publikacji Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. stanowią osobisty punkt widzenia Autora Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk: Elpil, Siedlce ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa tel. 22 33 77 600, faks 22 33 77 602 www.beckinfobiznes.pl ISBN: 978-83-255-6482-7 ISBN e-book: 978-83-255-6483-4 SPiS treści Wykaz skrótów ....................................................................................................... XI Autorzy .................................................................................................................... XIII Wykaz piktogramów ............................................................................................. XIV Wprowadzenie ....................................................................................................... 1. Pracodawcy zobowiązani do tworzenia zfśs ............................................. 1.1. Obowiązki pracodawcy wynikające z ustawy o zfśs .......................... 1.2. Definicja pracodawcy w świetle ustawy o zfśs .................................... 1.3. Pracodawcy zobowiązani do tworzenia funduszu ............................. 1.4. Odroczenie obowiązku tworzenia funduszu ....................................... 1.5. Pracodawcy należący do sfery budżetowej .......................................... 1.5.1. Instytucje kultury ........................................................................... 1.5.2. Służby mundurowe ....................................................................... 1.6. Działalność socjalna mniejszych firm .................................................... 1.7. Rolnicze spółdzielnie produkcyjne ........................................................ 2. Rezygnacja z tworzenia zfśs ......................................................................... 2.1. Pracodawcy zatrudniający powyżej 20 pracowników ....................... 2.2. Pracodawcy zatrudniający poniżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty ............................................................................................ 3. Wspólna działalność socjalna kilku pracodawców ................................. 3.1. Wspólna działalność socjalna a tworzenie zfśs .................................... 1 4 6 7 10 11 13 16 17 20 22 23 24 33 36 38   Spis treści 3.2. Umowa między pracodawcami ............................................................. 4. Ustalenie regulaminu gospodarowania zfśs ............................................. 4.1. Treść regulaminu ...................................................................................... 4.2. Tworzenie tabel dopłat i kryteriów dochodowych ............................. 4.3. Uzgodnienie regulaminu ze związkami zawodowymi ...................... 4.4. Uzgodnienie regulaminu z pracownikiem wybranym przez załogę ......................................................................................................... 4.5. Wejście regulaminu w życie .................................................................. 5. Współpraca ze związkami zawodowymi ................................................... 5.1. Uzgadnianie decyzji w sprawie świadczeń, komisja socjalna ........... 5.2. Roszczenie o przekazanie na fundusz środków wydatkowanych niezgodnie z ustawą ................................................................................ 6. Funkcjonowanie zfśs w przypadku zmiany właściciela zakładu pracy lub ogłoszenia upadłości ............................................................................... 6.1. Zmiana właściciela zakładu pracy ......................................................... 6.1.1. Przejście zakładu pracy ................................................................. 6.1.2. Przejście części zakładu ................................................................. 6.2. Upadłość pracodawcy ............................................................................. 6.3. Likwidacja pracodawcy .......................................................................... 7. Finansowanie zfśs ........................................................................................... 7.1. Odpis podstawowy .................................................................................. 7.1.1. Dokonanie pierwszego odpisu ..................................................... 7.1.2. Jedność funduszu ........................................................................... 7.2. Zwiększenie odpisu podstawowego ..................................................... 7.2.1. Pracownik niepełnosprawny ........................................................ 7.2.2. Emeryt i rencista ............................................................................. 7.3. Dodatkowe zwiększenie odpisu na żłobek .......................................... 7.4. Odpis na nauczycieli i emerytowanych nauczycieli ........................... 7.5. Ustalanie przeciętnej planowanej liczby zatrudnionych krok po kroku .................................................................................................... 7.6. Korekta odpisu ........................................................................................ 7.7. Ochrona środków funduszu ................................................................... 7.8. Rachunek bankowy dla funduszu ......................................................... 39 44 45 53 57 64 68 71 71 83 89 90 90 92 97 101 102 103 114 115 116 117 118 126 128 132 139 141 143 I Spis treści 7.9. Odsetki od kwot odpisu nieprzekazanego w ustawowym terminie .. 7.10. Inne źródła finansowania zfśs ............................................................. 7.10.1. Środki trwałe służące działalności socjalnej ............................. 7.10.2. Zakładowe domy i lokale mieszkalne ....................................... 7.10.3. Obowiązkowa wpłata prywatyzacyjna ..................................... 7.10.4. Zwiększenie środków funduszu z zysku przedsiębiorstwa .. 8. Gospodarowanie środkami zfśs .................................................................. 8.1. Osoby uprawnione do korzystania z zfśs ............................................. 8.2. Przeznaczenie środków zfśs ................................................................... 8.3. Kryteria udzielania pomocy socjalnej ................................................... 8.4. Administrowanie zfśs .............................................................................. 8.5. Preliminarz wydatków z funduszu ....................................................... 8.6. Najczęściej wypłacane świadczenia ze środków funduszu ............... 8.6.1. Świadczenia rzeczowe (bony towarowe, paczki świąteczne, karty podarunkowe) ...................................................................... 8.6.2. Finansowanie wycieczek i wczasów ........................................... 8.6.3. Wczasy pod gruszą ........................................................................ 8.6.4. Dofinansowanie do wypoczynku dziecka osoby uprawnionej .................................................................................... 8.6.5. Wypoczynek poza granicami Polski ............................................ 8.6.6. Wypłata zapomóg .......................................................................... 8.6.7. Organizacja imprez integracyjnych dla osób uprawnionych i ich rodzin ...................................................................................... 8.6.8. Pożyczka mieszkaniowa ................................................................ 8.6.9. Świadczenie urlopowe nauczycieli .............................................. 8.6.10. Żłobki ............................................................................................. 8.7. Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom zfśs ....... 9. Świadczenie urlopowe ................................................................................... 9.1. Możliwość wyboru między tworzeniem funduszu a wypłatą świadczenia urlopowego ........................................................................ 9.2. Zasady wypłaty świadczenia urlopowego ........................................... 9.3. Wysokość świadczenia urlopowego ...................................................... 9.4. Rezygnacja z wypłaty świadczenia urlopowego ................................. 144 145 147 153 154 154 157 157 174 179 199 206 209 211 219 220 224 228 229 231 238 246 250 252 259 260 260 262 264 II  Spistreści 10. Składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od wypłacanych świadczeń z zfśs ................................................................................................ 11. Podatek dochodowy od wypłacanych świadczeń z zfśs ........................... 11.1. Świadczenia zwolnione z.podatku do 380 zł ....................................... 11.2. Kwalifikacja do opodatkowania poszczególnych świadczeń . rzeczowych (bilety, karnety, bony towarowe, paczki, karty podarunkowe) .......................................................................................... 11.3. Opodatkowanie wycieczek i.wypoczynku finansowanych z.zfśs ... 11.4. Opodatkowanie wypoczynku dzieci .................................................... 11.5. Opodatkowanie zapomóg ...................................................................... 11.6. Opodatkowanie udziału w.imprezie integracyjnej ............................ 11.7. Opodatkowanie świadczeń wypłacanych emerytom i.rencistom ... 11.8. Opodatkowanie działalności socjalnej pracodawców . nietworzących zfśs .................................................................................. 11.9. Wykazywanie świadczeń socjalnych w.PIT-4R,.PIT-11 i PIT-8AR .. 11.10. Nieodpłatne bądź częściowo odpłatne przekazanie towarów . albo usług finansowanych ze środków zfśs a VAT ........................... 12. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jako koszt uzyskania przychodów pracodawcy ................................................................................ 12.1. Warunek zaliczenia odpisu do kosztów uzyskania przychodów ... 12.2. Zwiększenie odpisu jako koszt pracodawcy ....................................... 12.3. Świadczenie urlopowe kosztem ........................................................... 12.4. Wycofanie środków z.rachunku funduszu a.koszty uzyskania przychodów .............................................................................................. 13. Potrącenia egzekucyjne z zfśs ....................................................................... 14. Rozliczanie pomocy socjalnej na liście płac ............................................... 14.1. Potrącanie raty pożyczki mieszkaniowej na liście płac ..................... 15. Zasady księgowania środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych .......................................................................................................... 15.1. Ewidencja odpisu na zfśs w.jednostce budżetowej ........................... 15.2. Ewidencja odpisu na zfśs w.przedsiębiorstwie prywatnym ............ 15.3. Ewidencja stanu zwiększeń i.zmniejszeń zfśs .................................... 15.4. Ewidencja świadczeń rzeczowych ....................................................... VIII 266 269 269 270 273 274 275 277 282 283 283 286 289 289 290 293 294 296 302 305 308 308 309 312 314 Spis treści 15.5. Ewidencja dofinansowania wycieczek ............................................... 15.6. Ewidencja dofinansowania do wczasów ............................................ 15.7. Księgowanie udzielonej z zfśs zapomogi ........................................... 15.8. Księgowanie udzielonej ze środków zfśs pożyczki mieszkaniowej ... 15.9. Ewidencja świadczenia urlopowego .................................................. 15.10. Ewidencja świadczenia urlopowego nauczycieli .............................. 15.11. Pożyczki na cele mieszkaniowe a VAT ............................................... 16. Zasady księgowania środków przekazanych na wspólną działalność socjalną ............................................................................................................. 16.1. Ewidencja odpisów przekazanych przez jednostki budżetowe na wspólną działalność socjalną .......................................................... 16.2. Ewidencja stanu zwiększeń i zmniejszeń rachunku wspólnej działalności socjalnej jednostek budżetowych u administratora tej działalności ........................................................................................ 16.3. Księgowanie udzielonej zapomogi w ramach wspólnej działalności socjalnej jednostek budżetowych .................................. 16.4. Ewidencja odpisów przekazanych przez spółki na wspólną działalność socjalną ............................................................................... 16.5. Ewidencja stanu zwiększeń i zmniejszeń rachunku wspólnej działalności socjalnej spółek u administratora ................................. 16.6. Ewidencja udzielonej w ramach wspólnej działalności socjalnej spółek pożyczki na zakup mieszkania ............................................... 16.7. Wnioski końcowe dotyczące ewidencji księgowej wspólnej działalności socjalnej ............................................................................. 17. Wzory dokumentów ....................................................................................... 17.1. Regulamin zfśs ....................................................................................... 17.2. Regulamin wyboru przedstawiciela załogi na potrzeby zfśs ......... 17.3. Tabele dopłat do usług socjalnych ...................................................... 17.4. Informacja o wyborze przedstawiciela załogi ................................... 17.5. Informacja o nietworzeniu zfśs ............................................................ 17.6. Oświadczenie o sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej uprawnionego do korzystania z funduszu ........................................ 17.7. Wniosek o przyznanie zapomogi ....................................................... 17.8. Wniosek o wypłatę świadczenia urlopowego ................................... 17.9. Wniosek o refundację „wczasów pod gruszą” ................................. 315 316 317 318 320 321 322 324 324 327 329 330 334 336 337 338 338 352 355 356 357 358 360 362 363 IX  Spis treści 17.10. Wniosek o przyznanie dofinansowania do wypoczynku dziecka ... 17.11. Wniosek o przyznanie pożyczki mieszkaniowej .............................. 17.12. Umowa o przyznanie pożyczki mieszkaniowej ................................ 17.13. Karta ewidencji korzystania z zfśs ...................................................... 17.14. Plan rzeczowo-finansowy zfśs ............................................................. 18. Akty prawne .................................................................................................... 18.1. Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych ................ 18.2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych .. 18.3. Ustawa o związkach zawodowych ..................................................... 365 367 369 372 373 374 374 384 385 X WyKaz SKrótóW art. ..................... artykuł DziałKultU ...... ustawa z 25.10.1991 r. o organizowaniu i prowadze- niu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2012 r., poz. 406) Dz.U. .................. Dziennik Ustaw ew. ...................... ewentualnie FEP .................... Fundusz Emerytur Pomostowych FinPublU ......... ustawa z 27.7.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) KC ....................... ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny KK ...................... ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny KP ....................... ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy KPA .................... ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania ad- ministracyjnego lit. ....................... litera MF ...................... Minister Finansów m.in. .................. między innymi MPiPS ............... Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej MZ ...................... Minister Zdrowia np. ...................... na przykład NSA .................... Naczelny Sąd Administracyjny Nr ....................... numer OSNAPiUS ....... Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Administra- cyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  XI Wykaz skrótów XII OSNP ................. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Pracy, Ubez- pieczeń Społecznych i Spraw Publicznych PDOFizU .......... ustawa z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) PDOPrU ........... ustawa z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) PIP ..................... Państwowa Inspekcja Pracy PIS ...................... Państwowa Inspekcja Sanitarna pkt ...................... punkt pkt. .................... punkty por. ..................... porównaj poz. .................... pozycja r. .......................... rok red. .................... redakcja RM ..................... Rada Ministrów rozdz. ................ rozdział rozp. .................. rozporządzenie s. ......................... strona (y) SN ....................... Sąd Najwyższy t.j. ....................... tekst jednolity tj. ......................... to jest tzn. ..................... to znaczy ustawa o zfśs ... ustawa z 4.3.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 592) ust. ..................... ustęp w zw. ................. w związku wg ...................... według ww. .................... wyżej wymieniony (a, e) zd. ....................... zdanie ze zm. ................ ze zmianami zob. .................... zobacz ZUS .................... Zakład Ubezpieczeń Społecznych ZwZawU .......... ustawa z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 167 ze zm.) § ........................... paragraf autorzy Justyna Kisielewska – ekonomista związana z finansami publicz- nymi. Wieloletni pracownik Urzędu Miasta Sopotu, obecnie na sta- nowisku głównego specjalisty do spraw księgowości i rozliczania projektów europejskich. Krzysztof Klimek – prawnik specjalizujący się w podatkach do- chodowych, wieloletni pracownik administracji celnej i skarbowej, gdzie zajmował się egzekucją, postępowaniami karnoskarbowymi oraz odpowiedzialnością podatkową. Anna Kopyść – specjalista prawa pracy, wieloletni praktyk w dzie- dzinie rozliczania wynagrodzeń. Autorka i redaktor publikacji z zakresu płac i ubezpieczeń społecznych. Trener i wykładowca, współpracuje z firmami szkoleniowymi m.in. w zakresie tematyki płac w sektorze prywatnym i publicznym, w tym w oświacie. Maciej Nałęcz – redaktor serwisu Kadry, współautor komentarza do Kodeksu pracy (Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o.), autor kil- kudziesięciu publikacji z zakresu prawa pracy, doradca organiza- cji gospodarczych, konsultant w kancelarii Orłowski-Patulski-Wal- czak Sp. z o.o. Marek Piotrowski – prawnik specjalizujący się w prawie podat- kowym. Właściciel kancelarii doradztwa podatkowego w Krako- wie i praktykujący doradca podatkowy z ponad dziesięcioletnim stażem. Autor kilkuset artykułów o tematyce podatkowej wydawa- nych między innymi przez Wydawnictwo C.H.Beck. Sp. z o.o.  XIII WyKaz PiKtograMóW – PrzyKŁaD – PytaNie – WaŻNe XI Zakres Zakres obowiązku obowiązku zaspokajania zaspokajania potrzeb potrzeb pracowników pracowników Wprowadzenie Obowiązek pracodawcy zaspokajania socjalnych potrzeb życiowych pracowników należy do podstawowych zasad prawa pracy (por. art. 16 i art. 94 pkt 8 KP). Pracodawca nie ma jednak nieograniczonych zobowiązań w tym zakre- sie. Funkcje socjalne powinien realizować „stosownie do możliwości i warunków” (art. 16 KP), a konkretniej „w mia- rę posiadanych środków” (art. 94 pkt 8 KP). Rozwinięcie i skonkretyzowanie obowiązku zaspokajania socjalnych po- trzeb pracowników następuje w ustawie z 4.3.1994 r. o za- kładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 592), nazywanej dalej „ustawą o zfśs”. Instrumentem praktycznej realizacji omawianego obowiązku pracodaw- cy jest zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, którego celem jest finansowanie pomocy socjalnej na rzecz aktual- nych i byłych pracowników oraz ich rodzin. W zależności od liczby zatrudnionych pracowników pracodawca powinien przeznaczyć określone środki (obciążające koszty jego dzia- łalności) na prowadzenie działalności socjalnej w formie specjalnego funduszu – zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub na wypłaty świadczenia urlopowego. WaŻNe Ustawa z 4.3.1994 r. różnicuje poziom obowiązków socjalnych pracodawców w zależności od liczby zatrudnia- nych pracowników. Mali pracodawcy, tj. zatrudniający mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, nie prowa- dzący działalności w formach jednostek budżetowych lub sa- morządowych jednostek budżetowych, nie mają obowiązku tworzenia funduszu socjalnego, jednak mogą to zrobić do- browolnie.  1 Wprowadzenie Funkcje Funkcje społeczne społeczne pracodawcy pracodawcy Obowiązki Obowiązki socjalne socjalne pracodawcy pracodawcy 2 2 W obowiązującym systemie społecznej gospodarki rynko- wej (art. 20 Konstytucji RP) rola pracodawcy prowadzącego działalność gospodarczą nie sprowadza się do funkcji wy- łącznie ekonomicznych, polegających na osiąganiu zysku, ale polega również na wykonywaniu określonych funkcji społecznych. Chodzi o nie mieszczące się w treści stosunku pracy potrzeby bytowe (do których należy m.in. prowadze- nie zakładowych stołówek i bufetów, pomoc w zaspokaja- niu potrzeb mieszkaniowych), socjalne (organizowanie wy- poczynku i opieka zdrowotna w miejscu pracy, kolonie dla dzieci) oraz kulturalne (popieranie działalności artystycz- nej i sportowej). Realizacja tych potrzeb nie zależy jednak wyłącznie od swobodnego uznania pracodawcy. Jeśli praco- dawca obiektywnie ma przywołane w art. 16 KP „warunki” i „możliwości”, to obowiązany jest zaspokajać wymienione potrzeby pracowników. Należy jednak zaznaczyć, że stopień zabezpieczenia tych potrzeb zawsze jest zależny od sytua- cji ekonomicznej pracodawcy („w miarę posiadanych środ- ków” – art. 94 pkt 8 KP), która podlega koniunkturalnym zmianom. W przypadku trudności finansowych pracodawcy mają możliwość dokonania w przepisach wewnątrzzakłado- wych zmiany kształtu obowiązków wynikających z ustawy o zfśs, tak by dostosować poziom nakładów na działalność socjalną do posiadanych warunków i możliwości. Na mocy postanowień układu zbiorowego pracy lub regulaminu wy- nagradzania, po uzgodnieniu zmiany z zakładową organiza- cją związkową, a jeśli taka u pracodawcy nie działa – z pra- cownikiem reprezentującym interesy załogi, możliwe jest nawet całkowite wyłączenie zobowiązań zakładu w zakre- sie socjalnych potrzeb pracowników. Obowiązki, które spoczywają na pracodawcy z mocy art. 16 i art. 94 pkt 8 KP polegają na stwarzaniu techniczno-organi- zacyjnych warunków zaspokajania socjalnych potrzeb pra- cowników. Adresatami tych obowiązków są zatem pracowni- cy określani grupowo jako załoga zakładu pracy. Obowiązki te nie są objęte treścią indywidualnych stosunków pracy, nie są zależne ani od ilości i jakości wykonywanej przez pracow- Nieroszczeniowy Nieroszczeniowy charakter charakter świadczeń świadczeń z funduszu z funduszu socjalnego socjalnego nika pracy, ani od jej rodzaju i niezbędnych kwalifikacji. Wy- nika z tego, że wymienione przepisy Kodeksu pracy nie dają pracownikowi prawa podmiotowego do uzyskania od pra- codawcy dofinansowania z funduszu socjalnego do określo- nych indywidualnie potrzeb socjalnych, np. w zakresie wy- poczynku. Nie można natomiast wykluczyć, że charakter roszczeniowy nada niektórym świadczeniom z funduszu so- cjalnego prawo wewnątrzzakładowe. Zależy to od postano- wień wewnątrzzakładowych aktów, które są niewątpliwie uzależnione od wielkości funduszu socjalnego i liczby pra- cowników mających potencjalne prawo do korzystania z tego funduszu (por. wyrok SN z 15.7.1987 r., I PRN 25/87, OSNC 1988/12/180). WaŻNe Obowiązki socjalne pracodawcy nie są objęte treścią indywidualnych stosunków pracy. Oznacza to, że na podsta- wie przepisów powszechnie obowiązujących pracownik nie może domagać się przyznania mu wybranego świadczenia socjalnego.  3 1. Pracodawcy zobowiązani do tworzenia zfśs Pracodawców zobowiązanych do tworzenia zakładowe- go funduszu świadczeń socjalnych określa art. 3 ustawy z 4.3.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Są to zasadniczo dwie grupy: 1) pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, 2) pracodawcy prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, bez względu na liczbę zatrudnionych pracowników. WaŻNe Obowiązek stosowania ustawy o zfśs obejmuje wszystkich pracodawców, a więc niezależnie od ich formy własności, sektora, rodzaju prowadzonej działalności, czy też zasobności. Oprócz wyżej wymienionych, do kręgu adresatów ustawy należą: 1) pracodawcy zatrudniający mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, ale ogółem co najmniej 20 pracowników (w niepełnym wymiarze czasu pracy), 2) pracodawcy zatrudniający mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty i mniej niż 20 pracowni- ków w ogóle. Pracodawcy ci nie mają obowiązku tworzenia funduszu so- cjalnego, ale mogą tworzyć fundusz dobrowolnie. Mogą też wypłacać tzw. świadczenie urlopowe. 4 4 1. Pracodawcy zobowiązani do tworzenia zfśs Ustalanie liczby Ustalanie liczby pracowników pracowników Rozpoczęcie Rozpoczęcie działalności działalności w trakcie roku w trakcie roku uWaga! Zmiana liczby zatrudnianych pracowników w trakcie roku kalendarzowego nie wpływa na obowiązek pra- codawcy w zakresie tworzenia funduszu socjalnego. Liczbę pracowników, od której zależy istnienie lub brak obo- wiązku utworzenia zakładowego funduszu socjalnego usta- la się na dzień 1 stycznia każdego roku kalendarzowego. Uwzględnia się tu wszystkich pracowników w rozumie- niu art. 2 KP, a więc nie tylko zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, ale też na podstawie mianowania, powoła- nia, wyboru i spółdzielczej umowy o pracę. Do liczby tej zali- cza się również pracowników, których stosunek pracy uległ zawieszeniu, np. korzystających z urlopów bezpłatnych, wy- chowawczych czy odbywających służbę wojskową. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o zfśs wyraźnie wskazuje, że obowiązek tworzenia funduszu zależy od liczby osób za- trudnionych na dzień 1 stycznia danego roku. Zatem sezo- nowe zatrudnianie większej liczby pracowników, np. przy zbiorze owoców, nie ma wpływu na obowiązek tworzenia zakładowego funduszu socjalnego, jeśli na dzień 1 stycznia pracodawca zatrudniał mniej niż 20 pracowników w przeli- czeniu na pełne etaty. Dzięki temu pracodawcy, u których za- trudnienie waha się wokół liczby 20 pracowników nie mają problemów z realizacją obowiązków wynikających z ustawy o zfśs. Pracodawca rozpoczynający działalność w trakcie roku ka- lendarzowego, który – ze względu na liczbę zatrudnionych pracowników – zobowiązany jest do utworzenia funduszu, co do zasady rozpoczyna realizację obowiązków socjalnych dopiero od następnego, pełnego roku kalendarzowego (por. art. 6a ustawy o zfśs).  
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Fundusz świadczeń socjalnych. Kadry - Podatki - Księgowość
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: