Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00283 006696 13243776 na godz. na dobę w sumie
Fundusze unijne - szansa na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw - książka
Fundusze unijne - szansa na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw - książka
Autor: Liczba stron: 264
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-2248-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> mała firma
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W jaki sposób Unia Europejska może pomóc Twojej firmie?

Rozwiń swoją firmę dzięki funduszom unijnym

Ciężkie jest życie małego i średniego przedsiębiorstwa. Nie dla niego bowiem przeznaczono suty stół instrumentów finansowych i środków giełdowych, przy którym posilają się giganty rynkowe. Fale niestabilności gospodarczej przyczyniają się do ochłodzenia żarliwości banków w zakresie udzielania kredytów. Czy to oznacza, że firmy sektora MŚP są pozostawione same sobie? Na szczęście nie! System wsparcia przygotowany w ramach funduszy strukturalnych oferuje wspaniałe możliwości rozwoju tym, którzy chcą i potrafią z niego skorzystać. Spróbuj i ty -- weź do ręki wędkę, na którą złapiesz grubą rybę pełną środków unijnych. Połów czas zacząć!

Nie przegap swojej szansy i skorzystaj z pieniędzy oferowanych Twojemu przedsiębiorstwu w ramach funduszy strukturalnych. Przygotuj projekt finansowany z Regionalnych Programów Operacyjnych, Kapitału Ludzkiego, Innowacyjnej Gospodarki czy też Infrastruktury i Środowiska, a potem efektywnie nim zarządzaj. Dzięki tej książce dowiesz się, co można sfinansować, jak poprawnie przygotować wniosek oraz w jaki sposób skutecznie prowadzić projekt.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Fundusze unijne — szansa na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw Autor: Rafa³ Kasprzak ISBN: 978-83-246-2248-1 Format: A5, stron: 248 W jaki sposób Unia Europejska mo¿e pomóc Twojej firmie? • Rozwój przedsiêbiorstwa finansowany ze œrodków publicznych • Zasady efektywnego pozyskiwania wsparcia • Regu³y zarz¹dzania œrodkami unijnymi • Prowadzenie projektu wspó³finansowanego przez Uniê Europejsk¹ • Podsumowanie wyników badañ nad wsparciem unijnym dla polskich przedsiêbiorstw Rozwiñ swoj¹ firmê dziêki funduszom unijnym Ciê¿kie jest ¿ycie ma³ego i œredniego przedsiêbiorstwa. Nie dla niego bowiem przeznaczono suty stó³ instrumentów finansowych i œrodków gie³dowych, przy którym posilaj¹ siê giganty rynkowe. Fale niestabilnoœci gospodarczej przyczyniaj¹ siê do och³odzenia ¿arliwoœci banków w zakresie udzielania kredytów. Czy to oznacza, ¿e firmy sektora MŒP s¹ pozostawione same sobie? Na szczêœcie nie! System wsparcia przygotowany w ramach funduszy strukturalnych oferuje wspania³e mo¿liwoœci rozwoju tym, którzy chc¹ i potrafi¹ z niego skorzystaæ. Spróbuj i ty — weŸ do rêki wêdkê, na któr¹ z³apiesz grub¹ rybê pe³n¹ œrodków unijnych. Po³ów czas zacz¹æ! Nie przegap swojej szansy i skorzystaj z pieniêdzy oferowanych Twojemu przedsiêbiorstwu w ramach funduszy strukturalnych. Przygotuj projekt finansowany z Regionalnych Programów Operacyjnych, Kapita³u Ludzkiego, Innowacyjnej Gospodarki czy te¿ Infrastruktury i Œrodowiska, a potem efektywnie nim zarz¹dzaj. Dziêki tej ksi¹¿ce dowiesz siê, co mo¿na sfinansowaæ, jak poprawnie przygotowaæ wniosek oraz w jaki sposób skutecznie prowadziæ projekt. • Wsparcie finansowe z funduszy unijnych. • Oferta dla osób fizycznych, zamierzaj¹cych za³o¿yæ w³asn¹ firmê. • Dotacje na ró¿ne cele. • Aplikowanie, realizacja i przep³ywy finansowe w ramach projektu. • Sposoby finansowania inwestycji. • Doœwiadczenia beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego „Wzrost Konkurencyjnoœci Przedsiêbiorstw”. • Doœwiadczenia przedsiêbiorców, którzy za³o¿yli firmê, korzystaj¹c ze œrodków UE. • Spis instytucji wdra¿aj¹cych. S p i s t r e ś c i 5 Spis treści O autorze ................................................................9 Wstęp .................................................................. 11 Rozdział 1. Możliwości wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw ............... 13 1.1. Słownictwo i instytucjonalny system wsparcia MSP .............. 13 1.2. Dotacje dla osób fizycznych zakładających przedsiębiorstwo ............................................. 18 1.3. Dotacje dla przedsiębiorstw .................................................. 21 1.3.1. Dotacje inwestycyjne .................................................. 24 1.3.2. Dotacje na rozwój ICT ............................................... 35 1.3.3. Dotacje na innowacje ................................................. 42 1.3.4. Dotacje dla branży turystyczno-rekreacyjnej .............. 54 1.3.5. Dotacje na dostosowanie do wymogów ochrony środowiska .................................................... 60 1.3.6. Dotacje na doradztwo gospodarcze ........................... 68 1.3.7. Dotacje na działania eksportowe ................................ 72 1.4. Inwestycje w kapitał ludzki .................................................... 77 1.4.1. Szkolenia i doradztwo ................................................ 77 1.4.2. Staże i wsparcie tymczasowego zatrudnienia ............. 80 1.4.3. Outplacement ............................................................. 81 Rozdział 2. Zasady efektywnego pozyskiwania dotacji ..... 83 2.1. Zewnętrzny konsultant .......................................................... 83 2.2. Efektywne czytanie dokumentacji konkursowej ................... 88 2.2.1. Program Operacyjny ................................................... 88 2.2.2. Szczegółowy Opis Priorytetów Programu Operacyjnego ............................................ 89 6 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A Ł Y C H I Ś R E D N I C H P R Z E D S I Ę B I O R S T W 2.2.3. Dokumentacja konkursowa ........................................ 96 2.2.4. Dotychczasowe wyniki konkursów ........................... 100 2.3. Kwalifikowalność ................................................................. 100 2.3.1. Rozumienie kwalifikowalności ................................. 101 2.3.2. Kwalifikowalność projektów ..................................... 104 2.3.3. Ogólne zasady kwalifikowania wydatków ................ 105 2.3.4. Szczegółowe zasady kwalifikowalności wybranych pozycji kosztowych ................................. 109 2.3.5. Wiążące informacje w zakresie kwalifikowalności ... 114 2.4. Zasady przygotowania wniosku ........................................... 115 2.4.1. Ogólne zasady przygotowania projektu .................... 115 2.4.2. Budowanie struktury projektu — Metoda Fiszek .... 118 2.4.3. Budowanie kosztorysu projektu — dążenie do optymalizacji ........................................................ 123 2.4.4. Przygotowanie wniosku o dofinansowanie — Matryca Logiczna i pola wniosku ........................ 129 2.4.5. Intensywność pomocy publicznej i montaż finansowy projektu ................................................... 134 2.4.6. Wydruk i złożenie wniosku ...................................... 143 2.5. Aplikowanie ......................................................................... 144 2.5.1. Etapy oceny .............................................................. 144 2.5.2. Środki odwoławcze ................................................... 146 2.5.3. Najczęstsze błędy wnioskodawców .......................... 146 Rozdział 3. Zarządzanie środkami europejskimi ............149 3.1. Rozpoczęcie realizacji projektu ........................................... 149 3.1.1. Umowa o dofinansowanie i obowiązki beneficjenta ...149 3.1.2. Przygotowanie przedsiębiorstwa do realizacji projektu — wybrane zagadnienia ............................. 154 3.2. Zamówienia publiczne w projektach europejskich .............. 158 3.2.1. Rozumienie Prawa zamówień publicznych .............. 159 3.2.2. Tryby udzielania zamówień publicznych .................. 163 3.3. Efektywna realizacja projektu .............................................. 172 3.3.1. Strategia jednego domu ........................................... 173 3.3.2. Kontrola projektu ..................................................... 177 3.3.3. Wizualizacja .............................................................. 180 S p i s t r e ś c i 7 3.4. Przepływy finansowe w ramach projektu ............................. 182 3.4.1. Rozliczenia i harmonogram płatności ....................... 183 3.4.2. Wnioskowanie o płatność i sprawozdawczość .......... 186 3.4.3. Metodyka dokumentowania wydatków ................... 188 Rozdział 4. Doświadczenia beneficjentów — wyniki badań empirycznych ...................193 4.1. Wsparcie dla osób zakładających przedsiębiorstwo ............ 193 4.1.1. Priorytet drugi ZPORR ............................................ 195 4.1.2. Charakterystyka Działania 2.5. ZPORR .................. 198 4.1.3. Wdrażanie Działania 2.5. ZPORR w województwie mazowieckim ................................. 204 4.1.4. Analiza danych pochodzących z wniosków o dotację inwestycyjną składanych przez beneficjentów ostatecznych Działania 2.5. ZPORR ........................ 211 4.2. Wsparcie innowacyjnych przedsięwzięć w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw ...................................... 221 4.2.1. Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw 2004 – 2006 ...... 227 4.2.2. Charakterystyka Poddziałania 2.2.1. SPO WKP ....... 230 4.2.3. Opinie beneficjentów Poddziałania 2.1.1. SPO WKP .. 232 Zakończenie .........................................................241 Załącznik 1. Spis instytucji wdrażających .....................243 Załącznik 2. Klasyfikacja kategorii interwencji funduszy na lata 2007-2013...................................................249 Spis rysunków i tabel ..............................................255 Bibliografia ...........................................................257 Rozdziaã 2. Zasady efektywnego pozyskiwania dotacji Po przedstawieniu moĝliwoĂci pozyskania Ărodków na realizacjÚ pro- jektów przez maïe i Ărednie przedsiÚbiorstwa warto zastanowiÊ siÚ nad wybranymi zagadnieniami, dziÚki którym moĝliwe stanie siÚ efektywne pozyskanie wsparcia na realizacjÚ wymarzonej inwestycji. W rozdziale tym przeanalizujemy najwaĝniejsze zagadnienia zwiÈzane z przygoto- waniem projektu, a potem wniosku o dofinansowanie projektu. 2.1. Zewnētrzny konsultant Przed przystÈpieniem do realizacji prac, które zakoñczÈ siÚ zïoĝeniem wniosku o dofinansowanie, beneficjent powinien rozwiÈzaÊ podsta- wowy dylemat: czy decyduje siÚ na przejĂcie caïego procesu samo- dzielnie, czy bÚdzie wspóïpracowaï z zewnÚtrznym konsultantem. Kaĝde z tych rozwiÈzañ ma wady i zalety. Poniewaĝ od kilku lat pra- cujÚ w branĝy Ărodków europejskich, wiem takĝe, ĝe powyĝsze roz- wiÈzania obrosïy takĝe licznymi legendami, które równieĝ zostanÈ przeanalizowane. 84 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W Rynek zewnÚtrznych usïug konsultingowo-doradczych w zakresie doradztwa europejskiego w Polsce zaczÈï rozwijaÊ siÚ bardzo dyna- micznie juĝ w momencie otrzymania przez PolskÚ pomocy przedak- cesyjnej w ramach programów SAPARD, ISPA i PHARE. W krótkim okresie czasu powstaïy liczne przedsiÚbiorstwa, które oferowaïy usïugi w zakresie: „ doradztwa zwiÈzanego z wyborem ěródïa dofinansowania, „ wsparcia merytorycznego na etapie przygotowania wniosku, „ wsparcia administracyjnego na etapie aplikowania, „ wsparcia merytorycznego i administracyjnego w zakresie zarzÈdzania (rozliczania) dotowanego projektu. Po wejĂciu Polski do UE i umoĝliwieniu dostÚpu do Ărodków w latach 2004 – 2006 w ramach ówczesnych programów operacyj- nych liczba zewnÚtrznych firm ulegïa zdecydowanemu zwiÚkszeniu. Poniewaĝ bariery wejĂcia na ten rynek sÈ relatywnie niskie (praktycz- nie jedynÈ barierÈ jest ta zwiÈzana z wiedzÈ o systemie wdraĝania), kaĝdego dnia powstaje w Polsce co najmniej kilkanaĂcie tego typu firm. ZwiÚksza to oczywiĂcie konkurencjÚ na tym rynku i prowadzi do silnej walki o potencjalnego klienta. Lata czïonkostwa Polski w UE przyczyniïy siÚ takĝe do pewnych systemowych przemian w strukturach organizacyjnych podmiotów. Duĝo organizacji zdecydowaïo siÚ na stworzenie w ramach swojej struktury organizacyjnej specjalistycznej komórki odpowiedzialnej za pozyskiwanie i zarzÈdzanie projektami finansowanymi ze Ărodków publicznych. Dotyczy to w szczególnoĂci jednostek administracji rzÈ- dowej, samorzÈdowej, szkóï wyĝszych, organizacji pozarzÈdowych, duĝych przedsiÚbiorstw. Jednakĝe pomimo tworzenia takich komórek organizacyjnych ciÈgle istnieje popyt na tego typu usïugi. Jak na tym tle przedstawiajÈ siÚ maïe i Ărednie przedsiÚbiorstwa? CiÈgle brakuje Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 85 w peïni reprezentatywnych badañ, jednakĝe z wybranych projektów badawczych wynika, ĝe ciÈgle korzystajÈ i zamierzajÈ korzystaÊ z usïug zewnÚtrznych doradców1. ReasumujÈc: w dniu dzisiejszym istnieje silny popyt i silna podaĝ na tego typu usïugi2. Moĝna zatem zdecydowaÊ siÚ na caïoĂciowe zakontraktowanie tego typu usïug od podwykonawcy. Przyjrzyjmy siÚ najwaĝniejszym zmiennym warunkujÈcym decyzjÚ o wyborze dostawcy takich usïug: „ Dïugookresowa strategia rozwoju beneficjenta — wïaĂciciel lub zarzÈd przedsiÚbiorstwa powinni zdecydowaÊ siÚ, czy zamierzajÈ rozwijaÊ w ramach swojej struktury specjalnÈ komórkÚ organizacyjnÈ, czy bÚdÈ decydowali siÚ na wynajmowanie zewnÚtrznych usïug. Waĝnym kryterium sÈ tutaj koszty i produktywnoĂÊ. Beneficjent powinien odpowiedzieÊ sobie na pytanie, czy staÊ go na zatrudnienie dodatkowych pracowników i inwestowanie w ich rozwój (np. odpowiednie kursy, szkolenia, zakup literatury)? W jakim okresie osoby te uzyskajÈ odpowiedniÈ produktywnoĂÊ, która zrównowaĝy poniesione nakïady? „ Potencjalny obszar projektów — beneficjent powinien odpowiedzieÊ sobie na pytanie, jakie typy projektów planuje realizowaÊ w najbliĝszych latach. Czy bÚdÈ one jednorodne czy zróĝnicowane? Czy bÚdÈ wymagaïy nawiÈzania wspóïpracy z innymi podmiotami (np. jednostkami B+R), czy bÚdÈ raczej realizowane tylko przez wnioskodawcÚ. 1 Dodatkowe informacje w tym zakresie znajdujÈ siÚ w rozdziale 4., gdzie przedstawiono wybrane wyniki badañ autora nad wdraĝaniem Ărodków europejskich. 2 WpisujÈc zapytanie „doradztwo europejskie” do wyszukiwarki interneto- wej, otrzymujemy prawie 400 000 odnoĂników. 86 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W „ Zakres usïug objÚtych wsparciem — przedsiÚbiorca powinien zdecydowaÊ siÚ, jaki zakres usïug zostanie ewentualnie przekazany zewnÚtrznemu wykonawcy — przygotowanie wniosku, zarzÈdzanie procesem aplikacyjnym czy takĝe administrowanie projektem. Po przeanalizowaniu tych zmiennych naleĝy podjÈÊ ostatecznÈ decyzjÚ. Przyjrzyjmy siÚ wadom i zaletom poszczególnych opcji. Podwykonawca posiada doĂwiadczenie i osiÈgniÚcia w interesu- jÈcej nas dziedzinie, dysponuje zespoïem pracowników, partnerów zorientowanych w tematyce. Warto jednakĝe zwróciÊ uwagÚ na sub- telnÈ kwestiÚ: zewnÚtrzny doradca najczÚĂciej bÚdzie zaintereso- wany przygotowaniem takiego wniosku o dofinansowanie, który wygra konkurs, czÚsto zawyĝajÈc wybrane aspekty wniosku (np. deklarowany poziom rezultatów), tylko dla niektórych podwykonawców waĝne jest, aby przygotowywany projekt byï moĝliwy do zrealizowania3. Z kolei decyzja o budowaniu wïasnego zespoïu ma kilka zalet, którymi sÈ: znajomoĂÊ specyfiki beneficjenta, znajomoĂÊ kierunków jego rozwoju, znajomoĂÊ procedur i moĝliwoĂci wnioskodawcy. Z dru- giej strony oznacza koniecznoĂÊ zaangaĝowania kapitaïowego oraz ewentualne ryzyko, ĝe po pewnym czasie zespóï ten usamodzielni siÚ i zrezygnuje ze wspóïpracy z wnioskodawcÈ. Jak widaÊ, kaĝda z opcji ma swoje wady i zalety i trudno jest osta- tecznie zdecydowaÊ siÚ, w którÈ stronÚ przechyliÊ szalÚ wyboru. Z badañ i obserwacji autora wynika, ĝe maïe i Ărednie przedsiÚbior- stwa najczÚĂciej decydujÈ siÚ na wspóïpracÚ z zewnÚtrznym konsul- 3 Autor w swojej praktyce zawodowej kilkakrotnie spotkaï siÚ z sytuacjÈ, w której beneficjent rezygnowaï z realizacji projektu po otrzymaniu infor- macji o dofinansowaniu, ze wzglÚdu na „wyĂrubowane” wskaěniki wpro- wadzone przez konsultanta, które podwyĝszyïy ocenÚ projektu, ale jedno- czeĂnie praktycznie uniemoĝliwiïy jego realizacjÚ. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 87 tantem, z kolei duĝe organizacje czÚĂciej decydujÈ siÚ na tworzenie takich wewnÚtrznych zespoïów. ZakïadajÈc, ĝe czytelnik takĝe zde- cyduje siÚ na taki wybór, warto przekazaÊ garĂÊ porad zwiÈzanych z nawiÈzywaniem wspóïpracy z zewnÚtrznym konsultantem: 1. Konsultant nie zna specyfiki przedsiÚbiorstwa, jego zwyczajów, wewnÚtrznych uwarunkowañ — aby zwiÚkszyÊ szanse na realizowanie projektu, warto umoĝliwiÊ mu dokïadne zapoznanie siÚ z wewnÚtrznymi regulacjami i dokumentami. 2. Warto dokïadnie przedyskutowaÊ z konsultantem opis wniosku o dofinansowanie, w szczególnoĂci sposób, w jaki beneficjent zamierza realizowaÊ ten projekt, uwzglÚdniajÈc specyfikÚ aplikujÈcej organizacji. W przeciwnym razie konsultant stworzy fikcjÚ, która moĝe i zostanie wysoko oceniona, ale bÚdzie kompletnie niemoĝliwa do realizacji w praktyce. 3. Warto uzaleĝniÊ wynagrodzenie konsultanta od sukcesu w otrzymaniu dotacji. W praktyce zawodowej czÚstym rozwiÈzaniem jest kwota bazowa oraz procent od uzyskanej dotacji (tzw. success-fee). Wspóïpraca z konsultantami obrosïa takĝe licznymi mitami, naj- waĝniejszy i jednoczeĂnie chyba najgroěniejszy z nich to moĝliwoĂÊ tzw. „zaïatwienia” dotacji. Poniewaĝ czÚsto w praktyce zawodowej spo- tykam siÚ z pytaniem, co mogÚ zaïatwiÊ, bo inne firmy to gwarantujÈ, chciaïbym z caïym przekonaniem poinformowaÊ czytelników, ĝe ĝadna z firm doradczych nie jest w stanie zagwarantowaÊ otrzymania dotacji. System wyboru projektów skierowanych do maïych i Ărednich przed- siÚbiorstw jest tak skonstruowany, ĝe nie jest moĝliwe „przepchniÚ- cie” projektu przez ocenÚ merytorycznÈ. SÈdzÚ, ĝe nierzetelni doradcy wprowadzajÈ czÚsto beneficjenta w bïÈd, obiecujÈc mu zaïatwienie dotacji i bazujÈc na nieznajomoĂci procesu aplikacji i oceny wniosku. 88 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W Niezaleĝnie do decyzji o wyborze zewnÚtrznego konsultanta lub rozpoczÚciu przygotowañ do realizacji projektu we wïasnym zakresie, beneficjent musi zapoznaÊ siÚ szczegóïowo z dokumentacjÈ kon- kursowÈ. 2.2. Efektywne czytanie dokumentacji konkursowej Pozyskanie Ărodków publicznych przez przedsiÚbiorstwo powinno zostaÊ poprzedzone szczegóïowym zapoznaniem siÚ z kilkoma doku- mentami. Ze wzglÚdu na swojÈ obszernoĂÊ sÈ one czÚsto pomijane na etapie prac nad wnioskiem o dofinansowanie projektu. Poniewaĝ czytelnik w rozdziale pierwszym dowiedziaï siÚ juĝ, jakie operacje sÈ moĝliwe do sfinansowania w ramach programów operacyjnych, poni- ĝej przedstawione zostanÈ najwaĝniejsze z punktu widzenia wniosko- dawcy aspekty poszczególnych dokumentów. 2.2.1. Program Operacyjny Program operacyjny jest pierwszym dokumentem, z którym powinien zapoznaÊ siÚ potencjalny beneficjent. Kaĝdy z programów operacyj- nych zawiera kilka waĝnych informacji, które naleĝy bezwzglÚdnie przedstawiÊ we wniosku o dofinansowanie projektu. Poszczególne programy operacyjne sÈ moĝliwe do uzyskania w wersji elektronicznej na stronach instytucji wdraĝajÈcych poszczególne dziaïania4. Zapo- znajÈc siÚ z programem operacyjnym, naleĝy w szczególnoĂci prze- czytaÊ: 4 Dane teleadresowe znajdujÈ siÚ w Aneksie. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 89 „ diagnozÚ sytuacji — jest to najczÚĂciej pierwsza czÚĂÊ dokumentu, „ strategiÚ, w szczególnoĂci cel strategiczny i cele szczegóïowe — w uzasadnieniu potrzeby realizacji projektu bÚdzie trzeba miÚdzy innymi odwoïywaÊ siÚ do tych zagadnieñ, „ cel gïówny, cele szczegóïowe i uzasadnienie realizacji interesujÈcego beneficjenta priorytetu — podobnie jak powyĝej znajomoĂÊ ta okaĝe siÚ niezbÚdna dla uzasadnienia potrzeby realizacji projektu. 2.2.2. Szczegóãowy Opis Priorytetów Programu Operacyjnego Dokument ten zawiera najwaĝniejsze z punktu widzenia procesu apli- kacji o Ărodki europejskie informacje i powinien byÊ bardzo szczegó- ïowo przeczytany przez beneficjenta. Dokument ten jest dostÚpny w wersji elektronicznej na stronach internetowych instytucji wdraĝa- jÈcych, warto takĝe pamiÚtaÊ, ĝe podlega on czÚstym uaktualnieniom i beneficjent powinien nabraÊ nawyku weryfikowania, czy pracuje na aktualnej wersji. Uaktualnienia nie obejmujÈ raczej zmian w struktu- rze dziaïañ i poddziaïañ, ale precyzujÈ bÈdě zmieniajÈ pewne szcze- gólne uwarunkowania wpïywajÈce na zaïoĝenia wstÚpne do skïadanego projektu. Po ĂciÈgniÚciu aktualnej wersji dokumentu naleĝy wybraÊ ze spisu treĂci interesujÈce przyszïego wnioskodawcÚ dziaïanie lub poddzia- ïanie i zapoznaÊ siÚ po pierwsze z uzasadnieniem podjÚcia danego priorytetu (bÚdzie potrzebne przy budowaniu uzasadnienia potrzeby realizacji projektu) oraz po drugie — z informacjami zawartymi w tabeli dla konkretnej linii finansowej. W tabeli 2.1 przedstawiono wyjaĂnienia poszczególnych informacji wraz z ich waĝnoĂciÈ dla pod- miotu przygotowujÈcego wniosek o dofinansowanie projektu. 90 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W Tabela 2.1. WyjaĂnienie poszczególnych pól w tabeli Szczegóïowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego Nazwa programu operacyjnego Numer i nazwa priorytetu Nazwa Funduszu finansujĎcego priorytet Instytucja ZarzĎdzajĎca Instytucja PoħredniczĎca Instytucja WdraijajĎca (Instytucja PoħredniczĎca II stopnia) Bez uwag. Bez uwag. W ramach wsparcia dotacji MSP moijliwe sĎ dotacje finansowane w ramach: • Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, • Europejskiego Funduszu Spoãecznego. Informacja, z jakiego funduszu jest finansowane dane dziaãanie, jest waijna ze wzglēdu na zakres kwalifikowalnoħci wydatków5 moijliwych do sfinansowania w ramach danego typu projektu. Instytucja odpowiadajĎca za zarzĎdzanie programem. W przypadku gdy poniijsze dwa pola sĎ puste, oznacza to, ije instytucja zarzĎdzajĎca peãni dla danego dziaãania takije rolē instytucji poħredniczĎcej i wdraijajĎcej (poħredniczĎcej II stopnia). Instytucja poħredniczĎca w zarzĎdzaniu programem. Jeijeli to pole jest puste, to jej zadania peãni instytucja zarzĎdzajĎca. Najwaijniejsza z punktu widzenia pozyskiwania dotacji instytucja, do jej zadaĝ naleijy w szczególnoħci: • szkolenie beneficjentów, • udzielanie wyjaħnieĝ beneficjentom, • ogãaszanie konkursów, • realizacja procedury naboru wniosków, • wyãanianie listy podmiotów, które pozytywnie przeszãy proces oceny merytorycznej, • podpisanie umowy na realizacjē projektu, • wspóãpraca z beneficjentem w realizacji projektu, • nadzór nad realizacjĎ projektu. Jeijeli to pole jest puste, oznacza to, ije zadania tego podmiotu peãni instytucja poħredniczĎca. 5 KwalifikowalnoĂci poĂwiÚcony jest rozdziaï 2.3. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 91 Tabela 2.1. WyjaĂnienie poszczególnych pól w tabeli Szczegóïowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego — ciÈg dalszy Instytucja CertyfikujĎca Instytucja poħredniczĎca w certyfikacji Instytucja certyfikujĎca wydatki w ramach programu operacyjnego. W praktyce zarzĎdzania projektem praktycznie „niezauwaijalna” dla beneficjenta. Instytucja wspomagajĎca certyfikacjē wydatków w ramach programu. W praktyce zarzĎdzania projektem praktycznie „niezauwaijalna” dla beneficjenta. Instytucja przekazujĎca ħrodki z UE do poszczególnych instytucji. W praktyce zarzĎdzania projektem praktycznie „niezauwaijalna” dla beneficjenta. Bez uwag. Instytucja odpowiedzialna za otrzymanie pãatnoħci dokonywanych przez KE Instytucja odpowiedzialna za dokonywanie pãatnoħci na rzecz beneficjentów Numer i nazwa dziaãania Cel i uzasadnienie dziaãania Bardzo waijne informacje, szczególnie w kontekħcie Bez uwag. KomplementarnoħĄ z innymi dziaãaniami i priorytetami uzasadnienia potrzeby realizacji projektu. W polu tym najczēħciej przedstawione sĎ dwa rodzaje informacji: 1. Informacja o moijliwoħciach uzyskania podobnego wsparcia i wskazujĎca, w jakich innych programach moijliwe jest pozyskanie podobnych dotacji. Przykãadowe rodzaje projektów 2. Informacja o warunkach brzegowych przystĎpienia do innych form wsparcia. Dziēki znajdujĎcej siē w tym polu informacji moijliwe jest opracowanie dãugookresowej strategii rozwoju przedsiēbiorstwa w oparciu o ħrodki europejskie6. Kluczowa z punktu widzenia kwalifikowalnoħci projektu informacja. W polu tym przedstawiono, jakie typy projektów sĎ moijliwe do realizacji, a zatem sfinansowania, w ramach danego dziaãania (lub poddziaãania). 6 Szerzej jest o tym mowa w rozdziale 4.3. 92 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W Tabela 2.1. WyjaĂnienie poszczególnych pól w tabeli Szczegóïowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego — ciÈg dalszy Klasyfikacja kategorii interwencji funduszy strukturalnych Lista wydatków kwalifikowanych w ramach dziaãania Zakres stosowania cross- financingu Informacja pozwalajĎca instytucji zarzĎdzajĎcej monitorowaĄ kierunek wydatków. Zapytanie o numer kategorii wystēpuje we wniosku o dofinansowanie projektu, beneficjent najczēħciej musi podaĄ numer z rozwijanej listy (pole typu kombi)7. Klasyfikacja obejmuje nastēpujĎce grupy: • temat priorytetowy — kategoria interwencji dla podstawowego obszaru dziaãaĝ projektu, • temat priorytetowy (dla interwencji cross- -financing) — w przypadku wystēpowania cross- -financingu podany jest kod interwencji dla dziaãaĝ objētych cross-financingiem8, • forma finansowania — sposób rozliczenia z beneficjentem, • dziaãalnoħĄ gospodarcza — branije objēte wsparciem w ramach danego dziaãania, • lokalizacja — obszar realizacji projektu, zróijnicowany ze wzglēdu na regionalny bĎdı ponadregionalny charakter programu. Informacja o dokumencie precyzujĎcym warunki kwalifikowalnoħci wydatków. Zagadnieniu kwalifikowalnoħci poħwiēcony jest rozdziaã 2.3. Jeijeli w danym dziaãaniu (poddziaãaniu) moijliwy jest cross-financing, w tym polu scharakteryzowano jego zakres. Cross-finanacing jest rozwiĎzaniem umoijliwiajĎcym sfinansowanie w ramach jednego projektu wydatków z róijnych funduszy strukturalnych, np. poãĎczenia wydatków o charakterze inwestycyjnym (finansowanych z EFRR) z wydatkami o charakterze szkoleniowym (finansowanymi z EFS). Jeijeli w danym dziaãaniu wystēpuje cross-financing, w tym polu opisane sĎ jego warunki brzegowe. 7 Numery kodów zostaïy podane w ZaïÈczniku. 8 PojÚcie cross-financingu zostaïo szczegóïowo omówione w rozdziale 2.3. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 93 Tabela 2.1. WyjaĂnienie poszczególnych pól w tabeli Szczegóïowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego — ciÈg dalszy Beneficjenci Tryb przeprowadzania naboru wniosków o dofinansowanie Tryb oceny wniosków o dofinansowanie Alokacja finansowa na dziaãanie ogóãem Wkãad ze ħrodków unijnych na dziaãanie Pole to dostarcza dwóch waijnych informacji: • Typ beneficjentów — informacja, jaki typ podmiotu jest upowaijniony do aplikowania o ħrodki w ramach tego dziaãania. Warto pamiētaĄ, ije osoby fizyczne (oczywiħcie z wyjĎtkiem osób prowadzĎcych dziaãalnoħĄ gospodarczĎ) nigdy nie bēdĎ wskazane jako beneficjent. W niektórych przypadkach, jeijeli w dziaãaniu (poddziaãaniu) wystēpujĎ schematy, wtedy w polu tym szczegóãowo przedstawia siē beneficjentów dla kaijdego ze schematów. • Grupy docelowe (osoby, instytucje, grupy spoãeczne bezpoħrednio korzystajĎce z pomocy) (jeħli dotyczy) — informacja, do jakiej grupy osób lub podmiotów skierowane jest wsparcie. Dotyczy to w szczególnoħci wsparcia o charakterze szkoleniowym lub doradczym. W przypadku wsparcia inwestycyjnego pole to najczēħciej pozostaje puste. Informacja o sposobie naboru wniosków o dofinansowanie projektu. W zasadniczy sposób wpãywa on na proces (w szczególnoħci tempo) przygotowania wniosku o dofinansowanie projektu. Zostaã szczegóãowo omówiony w rozdziale 2.2.3. niniejszej publikacji. Sposób wyboru wniosków o dofinansowanie ze wskazaniem instytucji odpowiadajĎcej za podjēcie tych decyzji. Kwota ħrodków przeznaczona na sfinansowanie projektów w ramach danego dziaãania (poddziaãania). Kwota ta okreħla wartoħĄ udzielonego wsparcia na to dziaãanie w ramach caãej perspektywy finansowej, tzn. w latach 2007 – 2013. Informacja o kwocie ħrodków, którymi fundusz strukturalny (czyli UE) wspiera realizacjē danego dziaãania. 94 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W Tabela 2.1. WyjaĂnienie poszczególnych pól w tabeli Szczegóïowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego — ciÈg dalszy Wkãad ze ħrodków publicznych krajowych na dziaãanie Przewidywana wielkoħĄ ħrodków prywatnych na dziaãanie Maksymalny udziaã ħrodków UE w wydatkach kwalifikowanych na poziomie projektu ( ) Minimalny wkãad wãasny beneficjenta ( ) (jeħli dotyczy) Pomoc publiczna Ħrodki pochodzĎce z budijetu krajowego wspóãfinansujĎce, zgodnie z tzw. zasadĎ dodatkowoħci9, dane dziaãanie. Kwota ta nie moije byĄ niijsza niij 15 alokacji finansowej na dane dziaãanie. Wstēpny szacunek ħrodków finansujĎcych dziaãanie wnoszonych przez beneficjentów realizujĎcych projekty. Kwota ta nie moije byĄ wyijsza niij 85 i informuje, jaki udziaã we wnioskowanej dotacji stanowiĎ ħrodki funduszu strukturalnego. Informacja ta jest niezbēdna do przygotowania prawidãowego montaiju finansowego projektu10. Informacja o minimalnym wkãadzie wãasnym wnoszonym przez beneficjenta jako uzupeãnienie otrzymanej dotacji. WartoħĄ ta uzaleijniona jest od rodzaju beneficjenta oraz poziomu intensywnoħci pomocy publicznej i jest niezbēdna do przygotowania prawidãowego montaiju finansowego projektu. Informacja o wystēpujĎcych w ramach danego dziaãania typach pomocy publicznej. Pomoc publiczna bēdĎca sformalizowanym pod wzglēdem prawnym i organizacyjnym bezpoħrednim wsparciem wnioskodawcy (MSP) jest w przypadku funduszy strukturalnych udzielana w róijnych trybach. Kaijdy z nich niesie okreħlone uwarunkowania w zakresie intensywnoħci bĎdı maksymalnej kwoty, jakĎ moije otrzymaĄ przedsiēbiorstwo. 9 WiÚcej informacji na temat ogólnych zasad wsparcia kraju czïonkowskiego z funduszy strukturalnych moĝna uzyskaÊ miÚdzy innymi w publikacji Fundusze strukturalne Unii Europejskiej, red. T. Kierzkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 74 – 92. 10 Zagadnienie montaĝu finansowego projektu jest omówione w rozdziale 2.4. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 95 Tabela 2.1. WyjaĂnienie poszczególnych pól w tabeli Szczegóïowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego — ciÈg dalszy Najczēħciej wystēpujĎcymi typami pomocy w projektach skierowanych do sektora MSP sĎ: • pomoc de minimis, • regionalna pomoc inwestycyjna, • pomoc na usãugi doradcze, • pomoc na badania, • pomoc na szkolenia. Typ pomocy publicznej warunkuje maksymalny poziom dofinansowania, jaki jest moijliwy do otrzymania, a takije wartoħĄ projektu, i jest niezbēdny do przygotowania poprawnego montaiju finansowego projektu. Termin, od którego mogĎ zostaĄ poniesione (w sensie kasowym) wydatki11. Ewentualne warunki brzegowe odnoszĎce siē do wartoħci projektu wynikajĎce z konstrukcji systemu wsparcia i zaleijnoħci pomiēdzy danym dziaãaniem (poddziaãaniem) a innymi programami operacyjnymi i dziaãaniami (które zostaãy przedstawione w informacji o komplementarnoħci projektu). Ewentualne warunki brzegowe odnoszĎce siē do moijliwej do otrzymania w ramach dziaãania (poddziaãania) kwoty wsparcia. Wartoħci wynikajĎ z komplementarnoħci dziaãania z liniami wsparcia dostēpnymi w ramach innych programów operacyjnych. Bez uwag. W przypadku wystĎpienia cross-financingu informuje o warunkach brzegowych odnoszĎcych siē do moijliwej do otrzymania kwoty. ½ródïo: opracowanie wïasne. Dzieĝ rozpoczēcia kwalifikowalnoħci wydatków Minimalna/Maksymalna wartoħĄ projektu Minimalna/Maksymalna kwota wsparcia Forma pãatnoħci WysokoħĄ udziaãu cross-financingu ( ) 11 Okres kwalifikowalnoĂci jest omówiony w rozdziale 2.3. 96 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W Zapoznanie siÚ z tymi informacjami pozwoli na wstÚpne zdiagno- zowanie warunków brzegowych wsparcia, o które bÚdzie ubiegaï siÚ beneficjent. W nastÚpnej kolejnoĂci naleĝy przejĂÊ do zapoznania siÚ z dokumentacjÈ konkursowÈ. 2.2.3. Dokumentacja konkursowa Dotacje udzielane MSP wspóïfinansowane ze Ărodków europejskich sÈ rozdzielane w ramach konkursów ogïaszanych przez Instytucje WdraĝajÈce. Kaĝda z instytucji posiada swojÈ stronÚ internetowÈ, na której znajdujÈ siÚ informacje o harmonogramie ogïaszania konkur- sów i szczegóïowe informacje konkursowe. Z reguïy instytucje wdraĝajÈce przygotowujÈ ramowy harmono- gram ogïaszanych konkursów oraz szczegóïowy zawierajÈcy: „ numery konkursów, „ numery dziaïañ (poddziaïañ), dla których bÚdÈ ogïaszane konkursy, „ kwotÚ alokacji przeznaczonÈ na dany konkurs, „ charakter konkursu, „ termin ogïoszenia (oraz ewentualnie zakoñczenia) naboru wniosków o dofinansowanie projektów. Z przedstawionych powyĝej informacji dodatkowych wyjaĂnieñ wymaga charakter konkursu. W latach 2007 – 2013 konkursy ogïa- szane w ramach poszczególnych programów operacyjnych mogÈ mieÊ charakter otwarty lub zamkniÚty. Konkurs otwarty oznacza, ĝe nabór wniosków trwa od dnia ogïoszenia konkursu do momentu, aĝ wartoĂÊ zïoĝonych wniosków osiÈgnie okreĂlonÈ w procentach wartoĂÊ alokacji. Jeĝeli w ramach interesujÈcego beneficjenta typu dziaïania (poddzia- ïania) w harmonogramie wskazane jest, ĝe konkurs bÚdzie miaï cha- rakter otwarty, to ze wszech miar waĝne jest postÚpowanie wedïug Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 97 zasady „kto pierwszy, ten lepszy”, poniewaĝ czÚsto w pierwszych dniach naboru moĝe wpïynÈÊ taka liczba wniosków, ĝe instytucja wdraĝajÈca zadecyduje o zaprzestaniu naboru projektów. Z kolei konkurs zamkniÚty oznacza, ĝe nabór wniosków trwa w podanym w harmonogramie okresie, czyli moĝna (i czÚsto siÚ tak zdarza) zïoĝyÊ wniosek w ostatnim dniu naboru. Jednakĝe trzeba pamiÚtaÊ, ĝe instytucja wdraĝajÈca moĝe, ze wzglÚdu na wysokÈ ïÈcznÈ wartoĂÊ zïoĝonych projektów, zamknÈÊ nabór wniosków wczeĂniej niĝ w zaplanowanym w harmonogramie okresie naboru12. Informacja o ewentualnym zaprzestaniu naboru wniosków o dofinansowanie musi byÊ umieszczona na stronie instytucji wdraĝajÈcej z kilkudniowym wyprzedzeniem. Poza powyĝszymi cechami nabór wniosków moĝe byÊ realizo- wany w ramach konkursów z (lub bez) preselekcji. Preselekcja jest to wstÚpna weryfikacja zïoĝonych ramowych propozycji projektu, a nastÚpnie zaproszenie beneficjentów, którzy pozytywnie przeszli preselekcjÚ, do skïadania kompletnych wniosków o dofinansowanie. Naleĝy pamiÚtaÊ, ĝe przejĂcie procesu preselekcji jeszcze nie gwaran- tuje otrzymania dofinansowania na realizacjÚ projektu. Po zapoznaniu siÚ z terminami i charakterem konkursów naleĝy szczegóïowo zapoznaÊ siÚ z regulaminem przeprowadzania kon- kursu. W regulaminie konkursu znajduje siÚ kilka kluczowych z punktu widzenia konstrukcji projektu i wniosku o dofinansowanie informacji13: 12 Takie sytuacje zdarzyïy siÚ miÚdzy innymi w ramach konkursów ogïaszanych przez PolskÈ AgencjÚ Rozwoju PrzedsiÚbiorczoĂci dla Dziaïania 8.1. Pro- gramu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz Poddziaïania 2.1.1. Programu Operacyjnego Kapitaï Ludzki w naborach w roku 2008 i 2009. 13 Poniewaĝ nie ma jednolitego wzoru instrukcji (regulaminu) przeprowa- dzania konkursu, moĝe zdarzyÊ siÚ, ĝe wymienione informacje bÚdÈ no- siÊ inne nazwy, jednakĝe pomijajÈc kwestie ĂcisïoĂci leksykalnej, naj- waĝniejsze jest wyodrÚbnienie opisanych w tym punkcie informacji. 98 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W „ warunki uczestnictwa w konkursie — wskazujÈce typ projektu podlegajÈcy dofinansowaniu, warunki, jakie musi speïniÊ wnioskodawca (zarówno o charakterze formalnym, jak i czasami merytorycznym) oraz ewentualnie grupÚ, do której skierowany powinien byÊ projekt, „ informacje o konkursie — w szczególnoĂci kwotÚ Ărodków przeznaczonÈ do wydania w jego ramach i charakter konkursu, „ warunki brzegowe projektu — wymagania czasowe (w szczególnoĂci: termin rozpoczÚcia projektu, termin zakoñczenia, czas trwania projektu), wymagania finansowe (miÚdzy innymi: minimalnÈ lub maksymalnÈ wartoĂÊ projektu, zasady kwalifikowalnoĂci wydatków), wymagania w zakresie rezultatów projektu, „ warunki dotyczÈce partnerstwa — czy projekt moĝe byÊ realizowany w partnerstwie i wymogi w stosunku do partnerstwa, „ zasady skïadania wniosku o dofinansowanie — opisujÈce szczegóïowo wymogi formalne w zakresie skompletowania dokumentacji, informacje o oprogramowaniu sïuĝÈcym do zïoĝenia wniosku, sposób oznakowania skïadanych dokumentów, „ zasady wyboru projektów — opisujÈce nie tylko proces wyboru projektów (ewentualne ramy czasowe oceny formalnej, merytorycznej, terminy i warunki wnoszenia protestów i odwoïañ), ale takĝe moĝliwÈ do uzyskania liczbÚ punktów oraz zasady oceny zarówno formalnej, jak i merytorycznej. Szczegóïowe zapoznanie siÚ z powyĝszymi informacjami pomoĝe w dostosowaniu projektu do oczekiwañ osób oceniajÈcych. Kolejnym dokumentem, z którym naleĝy siÚ zapoznaÊ, jest wzór wniosku o dofinansowanie oraz zasady obsïugi programu generator Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 99 wniosków. W kaĝdym z programów operacyjnych przygotowano spe- cjalny program umoĝliwiajÈcy komputerowe przygotowanie wniosku o dofinansowanie14. Ostatnimi dokumentami, które naleĝy koniecznie przeczytaÊ, sÈ wzory karty oceny formalnej i karty oceny merytorycznej. ZawierajÈ one kryteria oceny formalnej oraz kryteria oceny merytorycznej. Warto zwróciÊ uwagÚ na zaleĝnoĂci pomiÚdzy niektórymi wartoĂciami wskazanymi we wniosku o dofinansowanie projektu a kryteriami punktowymi przyznawanymi w ocenie merytorycznej i rozwaĝyÊ ich uwzglÚdnienie w konstrukcji projektu15. OstatniÈ waĝnÈ informacjÈ sÈ wyniki dotychczasowych konkursów. 14 W niektórych programach operacyjnych istnieje nawet kilka programów obsïugujÈcych poszczególne dziaïania. WyczerpujÈce informacje na temat adresu dostÚpu do oprogramowania znajdujÈ siÚ w regulaminie konkursu. Warto takĝe podkreĂliÊ, ĝe programy te w wiÚkszoĂci zapisujÈ wprowa- dzane informacje na serwerach, zatem czasami w okresach wzmoĝonego ruchu (np. ostatni lub przedostatni dzieñ zïoĝenia wniosku) mogÈ zdarzyÊ siÚ przerwy techniczne zwiÈzane z ograniczeniem przepustowoĂci serwe- rów. DobrÈ praktykÈ jest wczeĂniejsze przygotowanie materiaïów w wersji elektronicznej np. w edytorze tekstu oraz arkuszu kalkulacyjnym, a nastÚp- nie skopiowanie gotowych informacji do generatora wniosków. Opiera- jÈc siÚ na wïasnych doĂwiadczeniach, sugerujÚ takĝe czÚste zapisywanie dokonanych zmian. Zasady obsïugi oprogramowania dostÚpne sÈ z reguïy na stronie kierujÈcej do formularza aplikacyjnego, warto siÚ z nimi zapo- znaÊ przed rozpoczÚciem pracy nad wnioskiem o dofinansowanie projektu. 15 Np. w karcie oceny merytorycznej stosowanej w województwie mazowiec- kim dla oceny wniosków o dotacje inwestycyjne skïadane przez MSP bene- ficjent moĝe otrzymaÊ za zadeklarowanÈ liczbÚ nowo utworzonych miejsc pracy maksymalnie 11 punktów. Jednakĝe ich liczba ĂciĂle zaleĝy od liczby zadeklarowanych do stworzenia w ramach projektu miejsc pracy. Np. jeĝeli beneficjent zadeklaruje: 100 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W 2.2.4. Dotychczasowe wyniki konkursów Kaĝda instytucja wdraĝajÈca jest zobowiÈzana do publikowania wyni- ków konkursów. Poniewaĝ dotychczas w ramach kaĝdego z dziaïañ zrealizowano co najmniej jeden konkurs, warto zatem zapoznaÊ siÚ z jego wynikami, w kontekĂcie wartoĂci przyznanego dofinansowania oraz nazwy podmiotów realizujÈcych juĝ projekty. Opisane powyĝej najwaĝniejsze dokumenty pozwolÈ przygotowaÊ siÚ do sporzÈdzenia zaïoĝeñ organizacyjnych, czasowych oraz formal- nych w zakresie przygotowywanego wniosku o dofinansowanie pro- jektu. NastÚpnym etapem powinno byÊ przygotowanie zaïoĝeñ finan- sowych projektu, a zatem zmierzenie siÚ z frapujÈcym zagadnieniem kwalifikowalnoĂci. 2.3. KwalifikowalnoħĄ KwalifikowalnoĂÊ jest chyba jednym z waĝniejszych zagadnieñ zwiÈ- zanych z przygotowaniem oraz realizacjÈ projektów wspóïfinanso- wanych z funduszy strukturalnych. Cóĝ ona oznacza? Otóĝ fakt, ĝe operacja jest kwalifikowana, oznacza, iĝ kwalifikuje siÚ do refundacji. Rzecz sama w sobie jest dosyÊ prosta i oczywista, jednakĝe zaczyna siÚ komplikowaÊ, jeĝeli przyjrzymy siÚ temu zagadnieniu bardziej szczegóïowo. • stworzenie 0 nowych miejsc pracy, dostaje 0 punktów, • od 1 do 2 miejsc pracy, dostaje 3 punkty, • 3 – 5 miejsc — 6 punktów, • 6 – 10 — 9 punktów, • powyĝej 10 miejsc pracy — 11 punktów. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 101 2.3.1. Rozumienie kwalifikowalnoħci KwalifikowalnoĂÊ dotyczy zarówno projektu, jak i poszczególnych wydatków ponoszonych w ramach projektu. Fakt, ĝe projekt kwalifi- kuje siÚ do wsparcia, nie oznacza automatycznie, ĝe wszystkie jego komponenty takĝe kwalifikujÈ siÚ do refinansowania. Problem kwa- lifikowalnoĂci przypomina trochÚ … piramidÚ (rysunek 2.1). Rysunek 2.1. Piramida kwalifikowalnoĂci ½ródïo: opracowanie wïasne. Przedstawiona piramida kwalifikowalnoĂci pozwala w sposób intuicyjny zrozumieÊ specyfikÚ tego zagadnienia. U podstawy pira- midy leĝÈ fundamentalne dla problemu kwalifikowalnoĂci akty prawne przyjÚte przez UE i obowiÈzujÈce wszystkie kraje korzystajÈce ze wsparcia w ramach funduszy strukturalnych. Do najwaĝniejszych naleĝÈ16: 16 Wymienione akty prawne sÈ dostÚpne w wersji elektronicznej miÚdzy innymi pod adresem www.funduszeeuropejskie.gov.pl. 102 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W 1. RozporzÈdzenie (WE) Nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylajÈce rozporzÈdzenie (WE) nr 1783/1999. 2. RozporzÈdzenie (WE) Nr 1081/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Spoïecznego i uchylajÈce rozporzÈdzenie (WE) nr 1784/1999. 3. RozporzÈdzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiajÈce przepisy ogólne dotyczÈce Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spoïecznego oraz Funduszu SpójnoĂci i uchylajÈce rozporzÈdzenie (WE) nr 1260/1999. 4. RozporzÈdzenie Komisji (WE) Nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiajÈce szczegóïowe zasady wykonania rozporzÈdzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiajÈcego przepisy ogólne dotyczÈce Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spoïecznego oraz Funduszu SpójnoĂci oraz rozporzÈdzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Kaĝdy z krajów czïonkowskich precyzuje powyĝsze przepisy i pu- blikuje grupÚ aktów prawnych uszczegóïowiajÈcych problematykÚ zarzÈdzania projektami i kwalifikowalnoĂci. W Polsce inicjatywy legislacyjne koordynuje Minister Rozwoju Regionalnego. Do najwaĝ- niejszych aktów prawnych regulujÈcych problematykÚ pozyskiwania Ărodków naleĝÈ17: 17 Wymienione akty prawne sÈ dostÚpne w wersji elektronicznej miÚdzy innymi pod adresem www.funduszeeuropejskie.gov.pl. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 103 „ Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2006 r. Nr 227, poz. 1658, z póěn. zm.), „ Krajowe wytyczne dotyczÈce kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu SpójnoĂci w okresie programowania 2007 – 2013. Dokumenty te tworzÈ ogólne ramy obowiÈzujÈce na obszarze caïego kraju i odnoszÈce siÚ do wszystkich programów operacyjnych planowanych do realizacji w ramach perspektywy finansowej 2007 – – 2013. Kolejnym poziomem uszczegóïowienia sÈ wytyczne kwalifiko- walnoĂci przygotowane dla kaĝdego z programów operacyjnych. Infor- macje o wïaĂciwym dla danego dziaïania (poddziaïania) dokumencie moĝna znaleěÊ w Szczegóïowym Opisie Priorytetów w polu „Lista wydatków kwalifikowanych w ramach dziaïania”. Wytyczne kwalifikowalnoĂci dla poszczególnych programów ope- racyjnych zawierajÈ zasady stosowane do wszystkich dziaïañ oraz dodatkowe wymogi w zakresie kwalifikowalnoĂci wydatków dla poszczególnych dziaïañ (a niekiedy nawet poddziaïañ i schematów). Jak zatem poradziÊ sobie ze zrozumieniem kwalifikowalnoĂci? Punktem wyjĂcia jest diagnoza, jaki fundusz strukturalny finansuje dziaïanie, w ramach którego o dofinansowanie ubiega siÚ wniosko- dawca. Informacja ta znajduje siÚ takĝe w szczegóïowym opisie prio- rytetów. W kolejnym kroku naleĝy zapoznaÊ siÚ z wytycznymi UE w zakresie stosowania i kwalifikowania operacji wspóïfinansowanych w ramach danego funduszu strukturalnego. NastÚpnie naleĝy zapo- znaÊ siÚ z wytycznymi kwalifikowalnoĂci dla programu operacyjnego, naleĝy przeczytaÊ ogólne zasady, a w drugim etapie zapoznaÊ siÚ ze szczegóïowymi wymogami dla poszczególnych dziaïañ. Tylko taki kie- runek zapoznawania siÚ z dokumentami umoĝliwi efektywne zrozu- mienie zagadnienia kwalifikowalnoĂci i prawidïowe przygotowanie projektu oraz zawartych w nim operacji. 104 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W 2.3.2. KwalifikowalnoħĄ projektów Jak juĝ wspomniano, punktem wyjĂcia w analizie kwalifikowalnoĂci jest rozeznanie, czy planowany zakres projektu jest moĝliwy do sfinan- sowania w ramach danego dziaïania, a zatem odpowiedě na pytanie o zgodnoĂÊ projektu. Aby zweryfikowaÊ, czy skïadany przez benefi- cjenta projekt jest kwalifikowany, naleĝy zweryfikowaÊ czy: „ zakres merytoryczny projektu jest zgodny z zakresem moĝliwych do sfinansowania operacji w ramach danego dziaïania18, „ beneficjent jest uprawniony do skïadania tego typu projektu do danego dziaïania19, „ projekt jest zgodny z prawodawstwem krajowym20, „ projekt jest zgodny z politykami horyzontalnymi UE21, „ obszar realizacji projektu pokrywa siÚ z obszarem objÚtym wsparciem w ramach danego dziaïania22, „ struktura projektu jest zgodna z wymogami konkursowymi. 18 Informacje o tym uzyskaÊ moĝna zarówno w szczegóïowym opisie prio- rytetów, jak i w dokumentacji konkursowej. 19 jw. 20 W szczególnoĂci z ustawÈ z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówieñ publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 oraz z 2008 r. Nr 171, poz. 1058), tekst ujednolicony ustawy znajduje siÚ na stronie interneto- wej UrzÚdu Zamówieñ Publicznych pod adresem www.uzp.gov.pl, oraz z aktami prawnymi regulujÈcymi zagadnienia pomocy publicznej. 21 W szczególnoĂci zgodnoĂÊ z wytycznymi UE w zakresie oddziaïywania na Ărodowisko, politykÈ równych szans, koncepcjÈ zrównowaĝonego rozwoju oraz politykÈ w zakresie budowania spoïeczeñstwa informacyjnego. 22 Informacje o tym uzyskaÊ moĝna zarówno w szczegóïowym opisie priory- tetów, jak i w dokumentacji konkursowej. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 105 Weryfikacja tych punktów pozwoli na odpowiedě na pytanie o kwalifikowalnoĂÊ projektu. Jednakĝe warto w tym miejscu przy- pomnieÊ, ĝe fakt, iĝ dany projekt jest moĝliwy do refinansowania w ramach danego dziaïania, nie oznacza automatycznie, ĝe wszystkie wydatki mogÈ zostaÊ uznane za kwalifikowane. W kolejnym etapie analizy naleĝy zapoznaÊ siÚ z zasadami kwalifikowalnoĂci wydatków. 2.3.3. Ogólne zasady kwalifikowania wydatków Kaĝdy projekt obejmuje swoim zakresem okreĂlony i uïoĝony w lo- gicznÈ caïoĂÊ zestaw czynnoĂci, które z punktu widzenia kwalifi- kowalnoĂci rodzÈ okreĂlone skutki finansowe. Kaĝde dziaïanie pla- nowane do zrealizowania i realizowane w ramach projektu zawiera pewne pozycje wydatków, aby zatem byÊ pewnym co do ich zasadnoĂci i moĝliwoĂci refundacji, naleĝy przede wszystkim zrozumieÊ ogólne zasady kwalifikowania wydatków23. Po pierwsze, okres kwalifikowania wydatków, czyli przedziaï cza- sowy, w którym wydatek moĝe zostaÊ poniesiony w rozumieniu kaso- wym24. Pomimo ĝe formalne ramy czasowe kwalifikowalnoĂci obej- mujÈ okres od 1 stycznia 2007 do 31 grudnia 2015, faktyczny okres kwalifikowalnoĂci wydatków zaleĝy od szczegóïowych zapisów w do- kumentacji konkursowej i szczegóïowym opisie priorytetów. Okres kwalifikowalnoĂci ĂciĂle zaleĝy od wytycznych w zakresie trybu pomocy 23 Opracowanie wïasne na podstawie zasad kwalifikowalnoĂci wydatków w poszczególnych programach operacyjnych. 24 Wydatek w rozumieniu kasowym oznacza rozchód Ărodków pieniÚĝnych, czyli wypïatÚ. Zatem dniem poniesienia wydatku nie bÚdzie np. data wysta- wienia przez podwykonawcÚ faktury, ale dzieñ, w którym beneficjent tÚ fakturÚ zapïaci. 106 F U N D U S Z E U N I J N E — S Z A N S A N A R O Z W Ó J M A â Y C H I Ħ R E D N I C H P R Z E D S I Ē B I O R S T W publicznej, w ramach której finansowany jest dany projekt i pono- szone w jego ramach wydatki25. W przypadku projektów realizowanych przez MSP za poczÈtek okresu kwalifikowalnoĂci jest przyjmowany najczÚĂciej: „ Dzieñ, w którym beneficjent otrzyma informacjÚ od instytucji wdraĝajÈcej, ĝe wniosek speïnia warunki uzyskania pomocy i co do zasady kwalifikuje siÚ do objÚcia pomocÈ — pismo, które otrzymuje beneficjent w wyniku oceny formalnej zïoĝonego projektu. Ten termin rozpoczÚcia okresu kwalifikowalnoĂci dotyczy wydatków finansowanych w ramach pomocy publicznej udzielanej w trybie regionalnej pomocy inwestycyjnej w obrÚbie regionalnych programów operacyjnych. „ Dzieñ 1 stycznia 2007, ale pod warunkiem, ĝe wydatek jest finansowany w trybie pomocy publicznej de minimis, a projekt nie jest wspóïfinansowany w trybie regionalnej pomocy inwestycyjnej26. Z kolei termin zakoñczenia ponoszenia wydatków nie moĝe nastÈ- piÊ póěniej niĝ do dnia 31 grudnia 2015 roku, jednakĝe w ramach dotacji dla MSP szczegóïowy termin zakoñczenia okresu kwalifiko- walnoĂci jest podany w umowie o dofinansowanie projektu. Okres kwalifikowalnoĂci jest zatem zamkniÚtym przedziaïem czasowym, w którym beneficjent musi ponieĂÊ wydatek, aby móc ubiegaÊ siÚ o jego refundacjÚ. 25 Informacja ta znajduje siÚ w szczegóïowym opisie priorytetów. 26 W przypadku finansowania wydatków projektu jednoczeĂnie w ramach trybów pomocy publicznej de minimis i regionalnej pomocy publicznej wymagane jest otrzymanie informacji od instytucji wdraĝajÈcej, o której mowa wyĝej. Z a s a d y e f e k t y w n e g o p o z y s k i w a n i a d o t a c j i 107 Po drugie, fakt poniesienia wydatku — wydatek musi zostaÊ ponie- siony w sensie kasowym. Ten aspekt kwalifikowalnoĂci jest bardzo waĝny i naleĝy o nim szczególnie pamiÚtaÊ. Przypomnijmy, aby zre- fundowaÊ wydatek, naleĝy go najpierw ponieĂÊ, a dopiero potem wnioskowaÊ o jego zwrot. Warto w tym miejscu podkreĂliÊ, ĝe taka zasada kwalifikowalnoĂci wydatków oznacza przeniesienie caïoĂci odpowiedzialnoĂci na barki beneficjenta. OczywiĂcie nie oznacza to zawsze sytuacji, w której beneficjent musi w caïoĂci ponieĂÊ wydatki w ramach danego projektu, a dopiero potem wnioskowaÊ o ich refun- dacjÚ. W wiÚkszoĂci linii finansujÈcych okreĂlone operacje moĝliwe jest otrzymanie zaliczki27 bÈdě wnioskowanie o refundacjÚ wydatków wczeĂniej niĝ po zakoñczeniu projektu28. Po trzecie, wydatek musi zostaÊ przewidziany w budĝecie projektu oraz zostaÊ zaakceptowany w wyniku oceny merytorycznej przez osoby oceniajÈce zasadnoĂÊ i potrzebÚ jego poniesienia. Warto w tym miejscu przypomnieÊ, ĝe fakt przyjÚcia budĝetu projektu przez instytucjÚ wdra- ĝajÈcÈ nie gwarantuje uznania wydatku za kwalifikowany. PrzyjÚcie budĝetu i podpisanie umowy daje tylko warunkowÈ zgodÚ na realiza- cjÚ tego wydatku oraz na wnioskowanie o jego refundacjÚ29. 27 W lutym 2009 roku w ramach dziaïañ aktywizujÈcych polskÈ gospodarkÚ w czasach kryzysu minister rozwoju regionalnego podpisaïa RozporzÈdze- nie umoĝliwiajÈce szersze uzyskiwanie zaliczek przez beneficjentów reali- zujÈcych projekty wspóïfinansowane z funduszy strukturalnych UE. 28 Problematyka zachowania pïynnoĂci finansowej w realizacji projektu bÚdzie szerzej omawiana w rozdziale 3. 29 Jest to bardzo waĝny aspekt zarzÈdzania projektem europejskim, czÚsto zapominany przez MSP. Fakt podpisania umowy nie daje ĝadnych gwa- rancji, beneficjent ponosi wydatek na swojÈ odpowiedzialnoĂÊ i skïadajÈc wniosek o refundacjÚ, dokumentuje i prosi o uznanie go za kwalifikowany.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Fundusze unijne - szansa na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: