Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00693 010505 11034317 na godz. na dobę w sumie
Funkcjonalność stron www. 50 witryn bez sekretów - książka
Funkcjonalność stron www. 50 witryn bez sekretów - książka
Autor: , Liczba stron: 420
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0126-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> webmasterstwo >> tworzenie stron www
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W początkowej fazie rozwoju internetu strony WWW były niezwykle ascetyczne. Dynamiczny rozwój technologii sprawił, że dziś na witrynach WWW można znaleźć już nie tylko statyczne elementy graficzne, ale również animacje, filmy, muzykę i wiele innych, nie zawsze potrzebnych, komponentów. Takie bogactwo ma czasem swoje uzasadnienie, ale w przypadku witryn korporacyjnych zwykle odstrasza osoby, które je odwiedzają. Korporacyjna strona WWW powinna wyglądać zupełnie inaczej -- ma być wizytówką firmy i umożliwiać znalezienie wszystkich najważniejszych informacji na jej temat. Podczas projektowania takich witryn należy kierować się przede wszystkim zasadami ergonomii i zwracać szczególną uwagę na funkcjonalność i czytelność.

W książce 'Funkcjonalność stron www. 50 witryn bez sekretów', znany specjalista w zakresie funkcjonalności aplikacji i witryn WWW -- dr Jacob Nielsen przedstawia zasady projektowania głównych stron serwisów internetowych, które przyciągną użytkowników, sprawią, że będą odwiedzać je regularnie i znajdą na nich informacje, których szukają. Wykorzystując zawarte tu wiadomości odpowiednio skomponujesz układ strony głównej, umieścisz na niej odpowiednie treści i zaprojektujesz logiczne mechanizmy nawigacyjne. Zobaczysz też 50 rożnych witryn WWW i dowiesz się, jakie uwagi do ich funkcjonalności ma dr Nielsen.

W książce znajdziesz między innymi:

Zadbaj, aby Twoja witryna WWW zdała test użyteczności.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREŒCI SPIS TREŒCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOŒCIACH O NOWOŒCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Funkcjonalnoœæ stron www. 50 witryn bez sekretów Autorzy: Jakob Nielsen, Marie Tahir T³umaczenie: S³awomir Dzieniszewski ISBN: 83-246-0126-0 Tytu³ orygina³u: Homepage Usability: 50 Websites Deconstructed Format: B5, stron: 430 W pocz¹tkowej fazie rozwoju internetu strony WWW by³y niezwykle ascetyczne. Dynamiczny rozwój technologii sprawi³, ¿e dziœ na witrynach WWW mo¿na znaleŸæ ju¿ nie tylko statyczne elementy graficzne, ale równie¿ animacje, filmy, muzykê i wiele innych, nie zawsze potrzebnych, komponentów. Takie bogactwo ma czasem swoje uzasadnienie, ale w przypadku witryn korporacyjnych zwykle odstrasza osoby, które je odwiedzaj¹. Korporacyjna strona WWW powinna wygl¹daæ zupe³nie inaczej — ma byæ wizytówk¹ firmy i umo¿liwiaæ znalezienie wszystkich najwa¿niejszych informacji na jej temat. Podczas projektowania takich witryn nale¿y kierowaæ siê przede wszystkim zasadami ergonomii i zwracaæ szczególn¹ uwagê na funkcjonalnoœæ i czytelnoœæ. W ksi¹¿ce „Funkcjonalnoœæ stron www. 50 witryn bez sekretów”, znany specjalista w zakresie funkcjonalnoœci aplikacji i witryn WWW — dr Jacob Nielsen przedstawia zasady projektowania g³ównych stron serwisów internetowych, które przyci¹gn¹ u¿ytkowników, sprawi¹, ¿e bêd¹ odwiedzaæ je regularnie i znajd¹ na nich informacje, których szukaj¹. Wykorzystuj¹c zawarte tu wiadomoœci odpowiednio skomponujesz uk³ad strony g³ównej, umieœcisz na niej odpowiednie treœci i zaprojektujesz logiczne mechanizmy nawigacyjne. Zobaczysz te¿ 50 ro¿nych witryn WWW i dowiesz siê, jakie uwagi do ich funkcjonalnoœci ma dr Nielsen. W ksi¹¿ce znajdziesz miêdzy innymi: (cid:129) Najwa¿niejsze zadania strony g³ównej (cid:129) Sposób przekazywania informacji (cid:129) Projektowanie grafiki i elementów interfejsu (cid:129) Nawigacja w witrynie (cid:129) Zasady doboru czcionek i ich kolorów (cid:129) Wybór uk³adu strony Zadbaj, aby Twoja witryna WWW zda³a test u¿ytecznoœci Spis treści Przedmowa Rola strony głównej­ w witrynie Organizacj­a książki Aktywne korzystanie z książki Towarzyszące materiały na stronach WWW Zalecenia dla strony głównej­ Czego w tych zaleceniach nie ma Określanie zawartości strony głównej­ Ogólne zasady proj­ektowania stron WWW Specj­alistyczne zalecenia dla różnych branż Dostępność stron WWW Strony dla dzieci Strony dla użytkowników z zagranicy Strony główne w intranecie Zalecenia Informowanie o celu witryny Przekazywanie informacj­i o firmie Tworzenie zawartości Wykorzystywanie przykładów do prezentowania zawartości Archiwa i sięganie do wcześniej­szych materiałów Łącza Nawigowanie Przeszukiwanie Narzędzia i skróty zadań Grafika i animacj­e Proj­ekt graficzny strony Elementy interfej­su użytkownika Tytuły okien Adresy URL Wiadomości i artykuły prasowe Wyskakuj­ące okienka i strony pośrednie Reklama Komunikaty powitalne Komunikowanie problemów technicznych i radzenie sobie z sytuacj­ami kryzysowymi Podziękowania i nagrody Ponowne ładowanie i odświeżanie strony Dostosowywanie strony głównej­ do indywidualnych potrzeb klienta Zbieranie informacj­i o kliencie Tworzenie społeczności 1 2 5 6 7 9 10 10 10 10 11 11 11 11 11 12 15 17 20 21 22 23 25 26 27 28 30 31 32 33 35 36 36 37 38 38 40 41 41 iv Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Daty i terminy Notowania giełdowe i wyświetlanie liczb Różne konwencj­e proj­ektowania stron głównych Statystyki proj­ektowania stron WWW Czas ładowania Podstawowy układ strony Szerokość strony Konsekwencj­e wyboru płynnego i sztywnego układu strony Długość strony Ramki Podstawowe elementy proj­ektowania strony Logo Przeszukiwanie Nawigowanie Pasek nawigacyj­ny u dołu Mapa witryny Strony przekierowuj­ące Ekrany powitalne Naj­częściej­ używane funkcj­e Logowanie się w witrynie Informacj­e kontaktowe Polityka prywatności Oferty pracy Pomoc Obrazy Tekst alternatywny Muzyka Animacj­e Reklamy Typografia Tekst i kolory tła Formatowanie łączy Zalecany proj­ekt strony głównej­ 42 43 43 45 47 48 48 48 48 48 49 49 49 52 52 53 53 53 54 54 55 56 56 57 58 58 58 58 59 60 60 60 61 Spis treści v Statystyki projektowania stron WWW Prawo Jakoba na temat doświadczeń użytkowników internetu gło- si, że „użytkownicy spędzają większość swego czasu w witrynach innych niż dana strona główna”. Prawo to będzie prawdą niezależ- nie od wielkości witryny, ponieważ żadna witryna nie jest w stanie zaabsorbować więcej niż 50 czasu użytkownika. Prawdę powie- dziawszy, większość witryn WWW oglądana jest tylko przez niewielki procent tego czasu, który użytkownik spędza w sieci. Prawo to siłą rzeczy wymusza na witrynach WWW, aby były łatwe w użyciu i do- stosowywały się do określonych konwencji projektowania — dlate- go użytkownicy mogą czuć silną presję, by w czasie między wizytą w jednej a drugiej witrynie zapamiętywać wszystkie specjalne triki umożliwiające wygodną interakcję z każdą z witryn. W tym rozdziale zmierzymy, w jakim stopniu konwencje te stosowane są obecnie w sieci WWW. Zapewne później powstaną również inne, nowe kon- wencje projektowania. Gdy już tak się stanie, zalecamy wykorzysta- nie tych nowych konwencji podczas kolejnego przeprojektowywania witryny WWW lub nawet przed przystąpieniem do tego. Projektowanie stron głównych witryn WWW wykracza jednak poza zakres wyznaczany przez prawo Jakoba ze względu na rolę, jaką dla użytkownika ma pierwsze wrażenie na temat witryny. W momencie gdy użytkownik trafi po raz pierwszy na daną stronę główną, będzie już niósł ze sobą spory bagaż doświadczeń wyniesionych z odwie- dzin tysięcy innych stron głównych. Jedynym wyjątkiem od tej reguły są usługi, takie jak AOL czy MSN, które często są pierwszymi przy- stankami dla początkujących użytkowników internetu. Tylko kilka z najważniejszych witryn, takich jak Amazon czy Yahoo, ma ten przy- wilej, że znajduje się w pierwszej dziesiątce lub dwudziestce witryn odwiedzanych na samym początku przez nowych użytkowników. Nawet jednak te wielkie witryny muszą liczyć się z tym, że użytkow- nicy nie odkryją ich, nim nie odwiedzą wcześniej bardzo wielu innych witryn WWW. Zasadniczo jednak faktem pozostaje, że użytkownicy, zanim dotrą do danej witryny, obejrzą wcześniej wiele innych stron głównych. A do tego czasu użytkownicy — w oparciu o swoje wcześniejsze doświad- czenia wyniesione z innych witryn — zbudują sobie ogólny model tego, w jaki sposób witryny powinny działać. Z faktu, że na powstanie w umyśle tego modelu właściwej witryny WWW dominujący wpływ będą mia- ły różne witryny wynikają dwa wnioski. Po pierwsze, znakomita większość innych witryn jest przeraźliwie niefunkcjonalna i nie jest nawet warta używania — odwiedzający zazwyczaj szybko to odkrywają i opuszczają je. Oczekiwania prze- ciętnego użytkownika, gdy trafia do witryny po raz pierwszy, będą takie, że witryna najprawdopo- dobniej go rozczaruje. Użytkownicy inwestują bardzo mało czasu (bardzo często nie pozostają tam dłużej niż 10 sekund), przyglądając się nowej witrynie z nadzieją, że akurat ta będzie jedną z tych lepszych. Jeśli jednak witryna wygląda zbyt dziwnie lub jest zbyt złożona lub też użytkownik nie będzie w stanie stwierdzić, w jaki sposób witryna ta może rozwiązać jego bieżące problemy, to umknie stąd tak szybko, jak tylko uda mu się kliknąć myszką. Ponieważ decyzja, by porzucić lub odejść z witryny podejmowana jest zazwyczaj po przyjrzeniu się zaledwie jednej lub może dwóm stronom, z którymi łączy się strona domowa, strona taka musi komunikować swoją natychmiastową wartość i umożliwiać użytkownikom odnajdywanie w ciągu kilku sekund dobrych i właściwych „rzeczy”. Oba z tych wymagań sugerują, że strona domowa po- winna stosować się do standardowych konwencji projektowania interfejsu użytkownika, ponieważ użytkownicy inaczej nie będą mieli czasu, by nauczyć się niczego nowego. Zamiast tego zużyją całą moc swego umysłu na bezskuteczne próby oceny wartości wyznaczanej przez cel. Jeśli odciągnie się uwagę użytkowników — chociażby nawet czymś najmniejszym — od tego, co jest ich głównym motywem eksplorowania witryny (np. możliwość odnalezienia czegoś nowego lub nauczenia się czegoś pożytecznego) — przegra się. Kolejna konkluzja jest taka, że zwykły użytkownik, który pojawia się w danej witrynie po raz pierw- szy, nie będzie prawdziwym nowicjuszem w pełnym znaczeniu tego słowa. Użytkownicy mają zazwyczaj całkiem spore doświadczenia wyniesione z wcześniej odwiedzonych stron domowych i dlatego właśnie strona przyciągać ich będzie sposobem typowym dla tego, w jaki sposób działają prawie wszystkie strony. Aby podobnie poszerzyć stronę główną, goście powinni czuć się mile wita- ni i winni od razu pojmować, w jaki sposób działają konwencje projektowania. Wrogowie użyteczności czasami skarżą się, że konwencje projektowania ograniczają kreatywność i że byłoby nudno, gdyby wszystkie strony główne wyglądały dokładnie w ten sam sposób. Obie te skargi są skierowane pod zupełnie niewłaściwym adresem. Po pierwsze, podstawową ideą projektowania jest rozwiązywanie problemów w ramach przyjętych ograniczeń. Kreatywne projektowanie nie oznacza, że na stronie należy umieszczać „wszystko, co popadnie”, oznacza po prostu, że należy tworzyć rze- czy, które będą działać w naszym świecie. Projektantom zawsze niestety przychodzi liczyć się z takimi ograniczeniami, jak na przykład ograniczona rozdzielczość czcionki wiadomości lub też rozmiar strony po wydrukowaniu. Przyjmujemy założenie, że projektowanie stron WWW jest projektowaniem inter- aktywnym i dlatego akomodowanie ludzkich zachowań jest po prostu jeszcze jednym ograniczeniem projektowym, które nie powinno jednak ograniczać ludzkiej kreatywności, a wręcz przeciwnie pobudzać ją. Po drugie, standardowe konwencje projektowania nie oznaczają, że wszystkie strony główne mają wyglądać jednakowo. Prawie wszystkie magazyny stosują się do tej samej konwencji umieszczania nu- merów stron w rogach, wyświetlając nagłówki czcionką większą niż w tekście głównym i umieszczając na początku spis treści oraz stosując wiele, wiele innych konwencji, które ułatwiają czytanie tekstu. Nie oznacza to oczywiście, że magazyn Vogue ma być taki sam jak Sports Illustrated czy też Far Eastern Economic Review. Podobnie strony główne, które przystosowane są do różnych odbiorców lub repre- zentują różne firmy, wyglądać będą zupełnie inaczej, nawet jeśli stosować się będą do standardowych konwencji ułatwiających korzystanie z witryny. 46 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Rozdział ten prezentuje naszą ocenę konwencji projektowania witryn internetowych, opierając się na analizie 50 stron głównych przedstawionych w tej książce. Bardzo często będziemy tutaj demonstrować dane statystyczne prezentujące przeciętną lub najbardziej powszechną wartość projektowanego ele- mentu. W niektórych przypadkach warto również przyjrzeć się zakresowi wykorzystywanych wartości, co bardzo często robimy, podając po prostu trzy różne liczby: pierwszy kwartyl, medianę i trzeci kwartyl. Pierwszy kwartyl (Q1) jest to wartość, poniżej której znajdzie się 25 wszystkich witryn, które ocenione zostały poniżej tej wartości, a powyżej pozostałe 75 witryn WWW. Na podobnej zasadzie trzeci kwar- tyl (Q3) to wartość, poniżej której znajdzie się 75 witryn o niższych ocenach, a powyżej 25 witryn o wyższych ocenach. Oczywiście, naturalną koleją rzeczy połowa witryn znajdzie się pomiędzy wartoś- ciami wyznaczającymi pierwszy i trzeci kwartyl. Mediana wskazuje z kolei punkt środkowy, poniżej któ- rego znajdzie się druga połowa wszystkich witryn oceniona wyższymi notami. Czas ładowania Gdy korzystamy ze zwykłych, analogowych modemów, podobnych do tych, które wykorzystywane są przez większość zwykłych użytkowników, załadowanie opisywanych przez nas stron głównych zajmuje przeciętnie 26 sekund — prawie trzy razy tyle, ile zalecany czas opóźnienia wynoszący 10 sekund. Tylko 28 witryn spełnia ten wymóg, co jest dość słabym wynikiem. Aby uzyskać naprawdę optymalną uży- teczność, konieczne jest, by strony ładowały się w przeciągu mniej niż jednej sekundy, a tego warunku nie spełniała tak naprawdę żadna z opisywanych tu stron głównych. Nawet jeśli wykorzystamy model kablo- wy lub łącze DSL, większość z opisywanych witryn będzie ładowała się w czasie dłuższym niż 10 sekund. Niestety 26 z omawianych stron głównych ładuje się w czasie dłuższym niż pół minuty. Przy tak długim czasie ładowania większość użytkowników opuści daną stronę domową — chyba że zbierają zrzuty ekra- nów do swojej własnej książki na temat projektowania stron domowych. W wielu przypadkach takie nie- wiarygodnie powolne witryny WWW mogą zostać uszkodzone w wyniku opóźnień wynikających ze zbyt powolnego ładowania ich stron głównych. Serwery też w końcu mogą działać powoli, tak samo jak cały internet i nikt nie ma nad tym kontroli. Z perspektywy użytkownika ważniejsze jest jednak, czy witryna reaguje aktywnie, czy też może raczej ociężale. Wszystkie wspomniane tu prawidłowości, odnoszące się do korzystania z sieci WWW, są jeszcze jednym powodem, by możliwie ograniczać rozmiary strony. Jeśli dana strona główna działa zbyt powoli, to użytkownicy całkiem słusznie założą, że również z pozo- stałej części witryny korzystać się będzie w sposób dość powolny i bolesny, więc bez żalu ją opuszczą. Statystyki projektowania stron WWW 47 Podstawowy układ strony Teraz przyjrzymy się, jaki rozmiar będzie miała strona główna na ekranie oraz w jakim stopniu będzie się ona dostosowywać do różnych rozmiarów okien i w jaki sposób będzie dzielona na ramki. Szerokość strony Większość stron głównych w próbce przystosowa- na jest do 800-pikselowego okna przeglądarki od- powiadającemu monitorowi o rozdzielczości 800 na 600 pikseli w momencie pisania tej książki (czyli w roku 2001), wciąż jeszcze w miarę popularnemu wśród użytkowników domowych komputerów. Prezentowane tu liczby odnoszą się do szerokości strony, nie włączając w to żadnych dodatkowych elementów dodawanych automatycznie przez przeglądarki, takich jak paski przewijania. Wartość Szerokość strony Q1 Mediana Q3 778 pikseli 770 pikseli 774 pikseli Zalecamy jednak, aby strony były projektowane w taki sposób, by optymalnie wyświetlały się dla rozdzielczości około 770 pikseli, ponieważ taki właś- nie obszar będzie dostępny dla strony w standardo- wym oknie o szerokości 800 pikseli. Tak zostanie to omówione w następnej części. Zalecamy również, by układ strony głównej był „płynny”, tak by mogła dostosowywać się do tak wielu różnych rozmiarów okien, jak to możliwe i to zarówno tych węższych, jak i tych szerszych od standardowego okna. Konsekwencje wyboru płynnego i sztywnego układu strony Z opisywanych przez nas 50 witryn WWW około 18 posiada płynny układ zawartości, który bę- dzie się automatycznie dopasowywał do rozmiaru okna przeglądarki użytkownika. Większość witryn używa jednak sztywnego układu strony, gdzie witryna ma takie same rozmiary zarówno dla ma- łych, jak i dla dużych okien. Strony o sztywnym (zamrożonym) układzie mogą zostać, niestety, częściowo obcięte w małych oknach lub też pozo- stawiać z boku spore obszary białej przestrzeni. Mimo iż sztywny układ strony jest normą w przy- padku stron WWW, osobiście jednak zalecalibyśmy korzystanie z płynnego układu. Użytkownicy za- opatrzeni w większe monitory będą wtedy mogli w pełni docenić zawartość witryny, powiększając okna do takich rozmiarów, jakich chcą — nie wspo- minając o tym, że zwrócą im się pieniądze, które wydali na większy monitor. Z kolei użytkownicy korzystający z mniejszych monitorów również sko- rzystają na płynnym układzie strony, która zmniej- szy się odpowiednio do rozmiarów ich mniejszych przecież okien. Na koniec wreszcie, płynne układy strony będą drukować się równie dobrze na kart- kach formatu 8,5 na 11 oraz formatu A4. Długość strony Długość strony potrafi się bardzo zmieniać w zależ- ności od witryny, aczkolwiek większość stron głów- nych w momencie pisania tej książki mieściła się dobrze na ekranach 800 na 600. Zalecamy unikać zbyt długich stron głównych przewijanych w dół. Jeśli strona główna jest dłuższa niż cztery ekrany, lepiej byłoby prawdopodobnie uprościć stronę główną i przenieść część funkcji na inne strony. W końcu nie ma potrzeby zbierania wszystkiego na jednym ekranie, jeśli wszystkie ważne funkcje są widoczne ponad „linią zanurzenia” strony. Wartość Długość strony 634 piksele lub jeden pełny ekran 1018 pikseli lub mniej więcej dwa pełne ekrany 1334 piksele, czyli mniej więcej trzy pełne ekrany Q1 Mediana Q3 Ramki Tylko około 4 witryn WWW korzysta z ramek. Ponieważ ramki mogą powodować pewne prob- lemy związane z funkcjonalnością witryny, lepiej podczas projektowania unikać ich. Większość pro- jektantów stron WWW dokonuje prawidłowego wyboru i nie używa ramek. 48 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Podstawowe elementy projektowania strony Dwie rzeczy, których użytkownicy przede wszystkim szukają wzrokiem na stronie głównej, to logo i funk- cja przeszukiwania. Ludzie muszą wiedzieć, gdzie się znajdują i bardzo często chcą tę witrynę przeszukać. Dlatego też wspomniane wcześniej elementy powinny być umieszczone w takim miejscu, aby było je szcze- gólnie łatwo znaleźć. Na pewno jednak nikt nie powinien być zmuszony do szukania funkcji przeszukiwania. Logo Przeszukiwanie Z reguły wszystkie witryny posiadają w takiej czy innej formie jakieś logo. Oto tabela pokazująca, w którym miejscu strony można je znaleźć: Położenie logo lewy górny róg prawy górny róg u góry pośrodku strony w innym miejscu Wartość 84 6 6 4 Osobiście zalecamy, aby witryny umieszczały logo w lewym górnym rogu strony głównej. Na wszyst- kich pozostałych stronach logo powinno być nato- miast łączem do strony głównej. Rozmiary logo różnią się w zależności od tego, jakie to jest logo. Ponieważ logo są obrazami dwuwymiarowymi, definiujemy tutaj ich rozmiary jako całkowitą liczbę pikseli, które zajmuje logo, oraz podając wymiary kwadratowego obrazka zajmującego tę samą liczbę pikseli. Większość logo jest prostokątna, dlatego też zazwyczaj mają większą szerokość i mniejszą wysokość niż rozmiar podany tutaj. Wartość Rozmiar logo Q1 3,365 pikseli (kwadrat o rozmiarach 58 na 58 pikseli) Mediana 5,485 pikseli (kwadrat 74 na 74 piksele) Q3 12, 268 pikseli (kwadrat 111 na 111 pikseli) Nie do wiary, ale 14 stron głównych nie posiada w ogóle funkcji przeszukiwania i dlatego zostaną usunięte z tej analizy. Przedstawione tu informacje procentowe odnoszą się do tych ze stron głów- nych, które nie posiadają funkcji przeszukiwania. W 81 witryn funkcja przeszukiwania pojawia się jako pole tekstowe, w którym użytkownicy mogą wpisać zapytanie. Ponieważ jest to również roz- wiązanie, które najlepiej się sprawdza, jak mieliśmy okazję przekonać się, wykonując testy na użytkow- nikach, badając ich reakcje na wiele różnych wi- tryn, w funkcji wyszukiwania zalecamy korzystanie właśnie z pola tekstowego. Tylko 20 witryn wyko- rzystuje mniej praktyczny projekt przeszukiwania, w którym użytkownicy muszą klikać łącze przeno- szące ich do osobnej strony przeszukiwania. (Warto zauważyć, że te wartości sumują się do ponad 100 , ponieważ jedna z witryn oferuje funkcję przeszukiwania w dwóch miejscach). Oto statystyki umiejscowienia funkcji przeszuki- wania (zarówno traktowanej jako pole, jak i jako łącze) na stronach głównych: Umiejscowienie funkcji przeszukiwania Wartość górny róg dolny róg u góry pośrodku w środku po lewej w innym miejscu 35 30 14 12 12 Statystyki projektowania stron WWW 49 Osobiście zalecamy umieścić funkcję przeszukiwa- nia w górnej części strony, tak aby łatwo ją było zauważyć. Chociaż dokładne położenie funkcji przeszukiwania zależeć będzie od lokalizacji in- nych elementów znajdujących się na stronie, my sugerujemy umieszczenie jej w jednym z dwóch głównych rogów strony głównej. Należy pamię- tać, że prawy górny róg może być odrobinę lepszy od lewego górnego rogu. Jednak różnica między obiema lokalizacjami jest na tyle niewielka, że równie dobrze można umieścić funkcję przeszu- kiwania w lewym górnym rogu, jeżeli będzie ona lepiej przystawać do ogólnego wyglądu strony. Co więcej, jako etykiety na przycisku wyszukiwania umieszcza się zazwyczaj kilka różnych tekstów. Najbardziej typowe etykiety to: Etykieta Search (szukaj) Go (wykonaj) Find (znajdź) Find it (znajdź to) Wartość 42 40 9 5 Prezentowane tu statystyki sugerują równą czę- stotliwość korzystania z nazw „Search” i „Go”, z punktu widzenia funkcjonalności preferowana jest jednak nazwa „Search”, ponieważ wydaje się, że lepiej definiuje ona zasady działania funkcji i pozwala korzystać z mniejszej liczby słów, ponie- waż sprawdza się dwukrotnie lepiej jako etykieta przeszukiwania. Jeśli natomiast chodzi o kolorystykę, to funkcja przeszukiwania w 97 ma kolor biały i, jak widać, jest to dominująca charakterystyka tego pola. Dlatego też zalecamy korzystnie w polu wyszuki- wania z koloru białego. Oto tabela zestawiająca dominujące charakterysty- ki pól wyszukiwania: Wartość Szerokość pola przeszukiwania Q1 Mediana Q3 85 pikseli lub 14 znaków 110 pikseli lub 18 znaków 171 pikseli lub 28 znaków Aby efektywność przeszukiwania była jak najlep- sza, użytkownicy powinni móc wpisywać stosun- kowo długie zapytania i widzieć wpisywany tekst bez konieczności przewijania pola przeszukiwania. Przeciętne rozmiary pola przeszukiwania w polach WWW są jednak na tyle krótkie, że pozwalają na wpisywanie tylko i wyłącznie najkrótszych zapy- tań. Nawet najdłuższe pole przeszukiwania wy- korzystywane w naszym przykładzie będzie zbyt krótkie, by zmieścić zapytanie „wyszukaj zalecenia użytkowania”, które ma tylko 29 znaków długości, włączając w to cudzysłowy. Zalecamy, aby pole wyszukiwania miało przynaj- mniej 25 znaków szerokości dla najbardziej popu- larnej czcionki stosowanej przez użytkowników, aczkolwiek lepsze są dłuższe pola o szerokości 30 znaków. Proste funkcje przeszukiwania pojawiają się na 70 z funkcji wyszukiwania dostępnych w na- szym przykładzie, co oznacza, że w poszukiwaniu zapytania wprowadzonego przez użytkownika mechanizm wyszukiwania przeglądać będzie wszystkie strony WWW w witrynie. Mechanizmy zawężonego przeszukiwania pojawiają się w 30 funkcji wyszukiwania, co oznacza, że wyszukiwar- ka przegląda tylko część witryny (czyli tak zwany zakres przeszukiwania). Funkcjonalność będzie prawie zawsze największa w przypadku prostego wyszukiwania, ponieważ zawężone wyszukiwanie daje użytkownikom zbyt wielkie pole do popeł- niania błędów i wyboru niewłaściwego zakresu przeszukiwania. 50 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Łącza do zaawansowanych funkcji przeszukiwa- nia pojawiają się w 21 z ogółu witryn. To, czy udostępnianie zaawansowanych funkcji wyszuki- wania jest konieczne, zależeć będzie od stopnia złożoności witryny, niemniej zdecydowanie lepiej jest umieszczać wszelkie bardziej złożone opcje przeszukiwania na osobnej stronie WWW. Chroni to użytkowników przed koniecznością zazna- jamiania się ze specjalistycznymi szczegółami, natomiast użytkownikom, którzy chcieliby wpisać jakieś szczególne kryteria wyszukiwania, udostęp- nia miejsce, gdzie mogą to zrobić. W większości przypadków strona zaawansowanych funkcji wyszukiwania będzie również jedynym miejscem, w którym oferowana będzie funkcja zawężonego przeszukiwania. Użytkownicy, którzy wejdą na stronę z zaawansowanymi opcjami wyszukiwania, robić to będą na swoje własne ryzyko i dlatego wielu nowicjuszy woli pozostać na bezpieczniej- szym gruncie prostszego wyszukiwania, gdzie trudniej im będzie wpakować się w kłopoty. Pełny zestaw przykładowych pól wyszukiwania można znaleźć w dodatku na końcu książki Statystyki projektowania stron WWW 51 Nawigowanie Oto zestawienie różnych schematów nawigacyjnych dominujących na stronach. (Warto zauważyć, że liczby sumują się do ponad 100 , ponieważ kilka z nich oferuje równolegle dwa równie ważne systemy nawigacyjne). Schemat nawigacyjny pasek nawigacyjny po lewej zakładki łącza u góry strony kategorie pośrodku strony rozwijane menu inne (menu po prawej, u dołu, w środku u góry) Procent witryn 30 30 18 12 10 6 Jak widać, nie ma tu jednego zdecydowanego zwycięzcy, niemniej mamy cztery podstawowe systemy nawigacyjne, które wydają się oferować całkiem dobrą funkcjonalność i można je spotkać w sieci WWW na tyle często, iż możemy przyjąć, że większości użytkowników powinny być dobrze znane. Pasek nawigacyjny po lewej stronie. Pasek ten został oryginalnie rozpowszechniony przez CNET jako tak zwany projekt „żółta febra” (ang. yellow fever, wyraźny żółty pasek biegnący po lewej stronie wszystkich stron CNET-u). Po przebudowie w 1999 roku CNET zarzucił ten projekt, niemniej — jak pokazuje powyższe zestawienie — projekt ten nadal można znaleźć w wielu witrynach, włączając w to witrynę BBC Online. Zakładki. Obecnie z takiego rozwiązania korzysta wiele witryn, włączając w to np. witrynę Wal-Mart. Pierwotnie zostały spopularyzowane przez księgarnię internetową Amazon.com, aczkolwiek obecnie Amazon nie wykorzystuje ich już jako swego głównego schematu nawigacyjnego. Łącza u góry strony. Styl używany w momencie pisania tej książki przez witrynę Accenture. Kategorie pośrodku strony. Styl spopularyzowany (i nadal wykorzystywany) przez Yahoo! Mimo iż rozwijane menu są również obecnie w miarę często używane, nie zalecamy wykorzystywania ich jako głównego schematu nawigacyjnego, ponieważ przez większość czasu dostępne w nich opcje są ukryte przed okiem użytkownika. Pasek nawigacyjny u dołu Spośród stron głównych, widocznych w naszym przykładzie, 80 załącza dodatkowo listę łączy nawigacyjnych u dołu strony. Jak widać po tej liczbie, jest to konwencja bardzo często wyko- rzystywana w projektach witryn, pozwalająca na zaprezentowanie wybranych opcji nawigacyjnych u dołu strony. Niestety, nie ma zgodnego stano- wiska co do tego, jakie opcje należałoby umiesz- czać w takiej liście nawigacyjnej. Niektóre witryny powtarzają tam główne menu strony, chcąc przedstawić je użytkownikom, którzy przegapią je lub nie mogą z niego korzystać u góry strony. Inne witryny z kolei przyjmują odmienne podejście i rezerwują dolny obszar strony dla łączy, które można właściwie nazwać stopką strony, takich jak informacje o autorach i informacje kontaktowe. Z uwagi na brak standardów użytkownicy nie wie- dzą, czego mogą się spodziewać w takiej stopce, co czyni ten obszar znacznie mniej użytecznym, niż mógłby być, gdyby jakieś standardy istniały. Ponieważ umieszczanie opcji nawigacyjnych u dołu strony jest w zasadzie rozwiązaniem opcjonalnym, zalecamy żeby nie wykorzystywać go do umieszcza- nia podstawowych opcji nawigacyjnych. Dodatkowo jedna z ważniejszych reguł projektowania mówi, by unikać duplikowania elementów. Jeśli ta sama opcja pojawi się dwukrotnie, użytkownicy będą się zastanawiać, czy wspomniane dwa łącza są różne, czy może jednak identyczne. Na koniec, oczywiście, należy pamiętać również, że każdy piksel strony 52 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir głównej jest cenny, tak więc lepiej nie marnować przestrzeni na dwukrotne prezentowanie tej samej funkcji, niezależnie jak byłaby ona ważna. Jako podsumowanie zalecamy, aby używać stopki tyl- ko do elementów nawigacyjnych właściwych zwycza- jowo dla stopki i nie powtarzać tam podstawowych segmentów struktury informacyjnej danej witryny. Mediana liczby łączy obecnych w stopce wynosi 7,5, co odpowiada mniej więcej liczbie łączy za- lecanej dla menu i podobnych list, która wynosi 7 łączy plus minus 2. Zalecalibyśmy, aby lista łączy znajdujących się w stop- ce strony była jak najkrótsza. Liczba łączy nie po- winna raczej przekraczać siedmiu, a wybrane słowa powinny być wystarczająco krótkie, by lista zmieściła się w pojedynczym wierszu tekstu dla strony wy- świetlanej w oknie o standardowych rozmiarach. Mapa witryny Chociaż w większości naszych przeglądów stron nie komentujemy tego elementu witryny, 48 stron głównych oferuje łącze do mapy witryny. Ponieważ nie ma obecnie jasnych ustaleń, czy mapy witryn rzeczywiście pomagają użytkowni- kom nawigować po witrynie, zalecamy załączanie takiej mapy tylko wtedy, gdy dysponujemy odpo- wiednimi środkami, by przygotować ją naprawdę porządnie i gdy jej konstrukcja została przetesto- wana na grupie prawdziwych użytkowników ob- serwowanych podczas nawigowania po witrynie. Przygotowaliśmy osobny raport, który zawiera wska- zówki, jak projektować mapę nawigacyjną witryny (http://www.NNgroup.com/reports/sitemaps). W tym miejscu omówimy tylko, jak i kiedy użytkownicy będą nawigować między stroną główną a mapą witryny. Na tych stronach głównych, które zawierają łącze do mapy witryny, łącze to zostało nazwane w na- stępujący sposób: Etykieta mapy witryny Procent ogółu witryn Site Map (mapa witryny) Site Index (indeks witryny) Site Guide (przewodnik po witrynie) 63 13 8 Inne wykorzystywane nazwy to „Map” (mapa), „See All Categories” (wszystkie kategorie), „Site Contents” (zawartość witryny) i „Sitemap” (plan witryny). Osobiście zalecamy nazwanie łącza do mapy wi- tryny „mapą witryny” — „Site Map”. Strony przekierowujące Strona przekierowująca to taka strona WWW, która wyświetlana jest użytkownikom, zanim trafią na właściwą stronę główną. Tego rodzaju strony podob- ne są do stron powitalnych (które zostaną omówione za chwilę) w tym sensie, że są dodatkową przeszko- dą, którą użytkownicy muszą usunąć, by dotrzeć do strony głównej. Jednak — w odróżnieniu od stron powitalnych — strony przekierowujące pełnią uży- teczną funkcję w konstrukcji witryny, umożliwiając użytkownikom podjęcie jakiejś sensownej akcji, zamiast po prostu bezczynnie oczekiwać na załado- wanie się strony głównej. Typowym zadaniem strony przekierowującej jest kierowanie użytkowników do odpowiednich stron docelowych w przypadku firm, które oferują kilka stron głównych dla różnych celów. Dwa najbardziej powszechne zastosowania stron przekierowujących to ostrzeganie użytkowników niepełnoletnich, że strony zawierają zawartość prze- znaczoną dla dorosłych, lub przekierowywanie użyt- kowników do strony głównej właściwej dla ich kraju. Ponieważ w przykładach, które wybraliśmy dla potrzeb tej książki, nie ma stron zawierających treści porno- graficzne, nie trafiliśmy na strony przekierowujące, które blokowałyby dostęp do witryny osobom niepeł- noletnim. Strony przekierowujące dla użytkowników z innych krajów stanowią natomiast 2 naszej próbki. Zasadniczo zalecamy rezygnację ze stron przekie- rowujących, za wyjątkiem witryn, które zawierają na stronie głównej treści pornograficzne lub inną zawartość mogącą urazić czyjeś uczucia. Mimo iż strona przekierowującą nie gwarantuje, że osoby niepełnoletnie nie dotrą do treści pornograficz- nych, może jednak chronić ludzi przed trafieniem do witryn pornograficznych przez pomyłkę. Ekrany powitalne Ekrany powitalne są przekleństwem sieci WWW i dlatego zdecydowanie należy się ich pozbyć. Nie tylko irytują one użytkowników, ale również przez to, że coraz rzadziej pojawiają się w internecie, zaskakują odwiedzających. Należy więc umożliwić użytkownikom natychmiastowy dostęp do strony głównej i upewnić się, że ta strona jest wystarcza- jącym wprowadzeniem do danej witryny WWW. Tylko 6 z witryn w naszej próbce prezentuje stro- ny powitalne. Innymi słowy, 94 witryn otwiera przed użytkownikami od razu stronę główną. Statystyki projektowania stron WWW 53 Najczęściej używane funkcje Pewne funkcje pojawiają się w znacznym procencie lub nawet w większości witryn WWW. Czasami z samej koncepcji witryny wynika, iż strona główna powinna zawierać określone funkcje, takie jak infor- macje o firmie lub instytucji, która założyła stronę, lub jak skontaktować się z firmą. W czasie istnienia internetu ewoluowały również inne często wykorzystywane elementy. Na przykład większość stron WWW firm oferuje również informacje dla osób poszukujących pracy. Ponieważ wiele witryn zbiera także informacje na temat klientów, bardzo popularne są strony określające politykę prywatności, jeśli chodzi o przechowywanie zbieranych informacji. W miarę rozwoju sieci WWW prawdopodobnie pojawiać się będą pewne standardowe funkcje, szczególnie w ramach witryn przynależących do pewnych szczególnych kategorii, takich jak witryny korporacji czy witryny rządowe. Osobiście zalecamy, aby przyglądać się innym wiodącym witrynom w ramach danej kategorii i, w ra- zie potrzeby, dodawać funkcje, które upowszechnią się na tyle, że użytkownicy uważać je będą za standard. Często używane funkcje powinny mieć również rozpoznawalne nazwy. W ten sposób użytkownikom łatwiej będzie je odnajdywać, a co za tym idzie szybciej zorientują się, które z funkcji są unikatowe i właściwe tylko dla danej witryny. Im mniej będą się zastanawiać nad znaczeniem powszechnie znanych funkcji, tym więcej uwagi poświęcą nowym. Logowanie się w witrynie Jak się przekonaliśmy, 52 witryn WWW, czyli tro- chę ponad połowa oferuje na stronie głównej zare- jestrowanym użytkownikom możliwość logowania się w witrynie przed skorzystaniem z podstawo- wych funkcji. Mimo iż zalecamy udostępnianie op- cji logowania na stronie głównej, jeśli pozwalamy użytkownikom zalogować się w danej witrynie, to jednak odradzamy prezentowanie użytkownikom osobnego ekranu logowania, który uniemożliwi im przejście ze strony głównej dalej. Witryna powinna traktować użytkowników na tyle przyjaźnie, by chcieli zarejestrować się w niej tak szybko, jak to tylko możliwe. Jeśli jednak użytkownicy nie chcą się logować, wymaganie tego od nich jest wysoce nie- praktyczne i dlatego należy żądać zalogowania się tylko w ostateczności, gdy użytkownicy postanowią zajrzeć do informacji na temat swojego konta. Nie ma jednak żadnych reguł, jeśli chodzi o to, dla jakich funkcji na stronie głównej należy wymagać od użytkowników zalogowania się. Oto przykłady stosowanych etykiet funkcji logowania: Statystycznie 46 witryn WWW używa gdzieś na etykiecie funkcji logowania słowa „account” (konto), wliczając w to również małą grupę (3 ) witryn, które używają zwrotu „customer account” (konto klienta). Stosowane nazewnictwo jest więc, jak widać, nadal zbyt różnorodne, by móc zaprezentować ja- kieś wyraźne zalecenia w tym względzie. Niestety, sposoby logowania w witrynie są nadal jeszcze w początkowej fazie rozwoju i trudno tu wska- zywać jakieś naprawdę uniwersalne konwencje. Osobiście zalecamy wybranie etykiet najlepszych z punktu widzenia danej witryny, sugerujących nazwą, jakie korzyści użytkownik może wynieść z zarejestrowania się i zalogowania w witrynie. Bardzo często właściwym słowem będzie „konto”, jest jednak wiele sytuacji, gdzie użycie tego słowa, które sugeruje dostosowanie funkcji do osobistych potrzeb użytkownika, nie będzie dobrym rozwią- zaniem. Ponieważ nie ma tutaj żadnej standardo- wej terminologii, zalecalibyśmy sprawdzenie, któ- re z etykiet najlepiej będą się sprawdzać w testach z udziałem potencjalnych użytkowników. Etykiet logowania Procent witryn Your Account (Twoje konto) 19 Login (logowanie) Sign In (zaloguj się) My Account (moje konto) Account (konto) 19 (włączając te witryny, które używają słowa „logon”) 15 12 12 54 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir O firmie W nasze próbce stron głównych 84 witryn zawie- rało łącze udostępniające informacje na temat firmy. My również szczerze polecamy dołączenie takiej funkcji. Mimo iż mogłoby się wydawać, że użytkow- ników interesuje tylko to, co firma ma im do zaofe- rowania, a nie zależy im na wiedzy o samej firmie, doświadczenie wykazuje, że dostarczenie informacji na temat firmy jest jednym z elementów najsilniej wpływających na budowę zaufania do firmy. W sieci WWW wszystkie firmy są równe — reprezen- tuje je tylko i wyłącznie zawartość okna na ekranie monitora. Ta równość jest jednym ze wspaniałych aspektów demokratyzacji, wymuszanych przez in- ternet. Prawdę powiedziawszy, sieć WWW oferuje nowym firmom nieograniczone możliwości zdoby- wania klientów na całym świecie i umożliwia im pro- mowanie innowacyjnych usług i wyspecjalizowanych produktów, które w tradycyjnym świecie nie miałyby szans zmieścić się na półkach sklepowych czy zdobyć telewizyjnego czasu reklamowego. Z drugiej strony, ta otwartość internetu czyni go wspaniałym polem do zabawy dla artystów i spammerów (ludzi rozsyła- jących pocztą śmieci). Większość użytkowników inter- netu otrzymuje każdego dnia po kilka lub kilkanaście listów zawierających reklamy serwisów erotycznych lub przepisy na to, jak szybko stać się bogatym. Nic dziwnego, że w takim środowisku użytkownicy szyb- ko wyrabiają sobie odpowiedni pancerz ostrożności i zdrowy sceptycyzm — jeśli nie, szybko pozbędą się swoich pieniędzy i nie trafią do bazy klientów. Aby zbudować sobie reputację firmy działającej w dobrej wierze, trzeba użytkownikom udostępnić jakiś prosty sposób zdobycia informacji na temat danej firmy już na stronie głównej. Oczywiście, dostarczanie informacji o firmie, organizacji lub instytucji nie jest głównym celem witryny. Informacje te nie będą zapewne najczęściej spraw- dzanymi lub najbardziej użytecznymi informacjami w witrynie, niemniej powinny tam być. W badanych witrynach łącze do informacji na te- mat firmy występuje pod następującymi nazwami: Etykieta informacji o firmie Procentowy udział About nazwa-firmy (o Waszej firmie) About Us (o nas) Company Information, Company Info (informacje o firmie) Who We Are (kim jesteśmy) 55 21 7 5 Inne możliwości to „Inside the Company” (poznaj naszą firmę od środka), „Learn About Us” (więcej o firmie), „Our company” (nasza firma), „Our Story” (nasza historia) czy po prostu „About” (o nas). Zalecamy, aby umieścić nazwę firmy lub skrótową wer- sję nazwy, jeśli jest ona zbyt długa, w łączu „About”. Na przykład w witrynie firmy Acme Products powinno znajdować się łącze „About Acme” (o Acme). Informacje kontaktowe W naszej próbce 90 witryn oferowało jakąś metodę skontaktowania się z firmą — zazwyczaj adres pocztowy, numer telefonu i adres e-mail. Oto zestawienie oferowanych przez witryny spo- sobów kontaktowania się z firmą: Lokalizacja informacji kontaktowych Procent witryn podane bezpośrednio na stronie głównej osobne łącze Contact Us (kontakt) za pośrednictwem łącza About Us (o firmie) dostępne za pośrednictwem innych łączy, takich jak Help (pomoc) czy Customer Service (obsługa klienta) 4 60 22 14 Wśród stron głównych, które korzystają z łącza „Contact Us”, by za jego pośrednictwem udostęp- nić informacje kontaktowe, rozkład nazw nadawa- nych temu łączu był następujący: Etykieta dla informacji kontaktowych Procent witryn Contact Us (kontakt) Contact nazwa-firmy (kontakt z firmą) Contact Numbers (informacje kontaktowe) Contact (napisz do nas) 89 4 4 4 Osobiście zalecamy umieszczanie na stronie głów- nej łącza „Contact Us”. W przypadku firm, które starają się zniechęcić klien- tów do bezpośredniego kontaktowania się z nimi, warto unikać bezpośredniego łącza umożliwiają- Statystyki projektowania stron WWW 55 cego kontakt z firmą, jeśli informacje kontaktowe pojawiają się jako pierwszy element na stronie z informacjami o firmie. Dzięki temu nadal daje się klientom możliwość skontaktowania się z firmą, jeśli są naprawdę mocno zdeterminowani, niemniej zachęca się ich, żeby najpierw poszukali innych sposobów rozwiązania dręczących ich problemów. Niezależnie od wybranego rozwiązania polecamy, aby zawsze udostępniać łącze z informacjami kon- taktowymi na stronie „O firmie”. Bardzo istotne jest bowiem, aby ludzie, których naprawdę dana firma interesuje, byli w stanie znaleźć lokalizację jej siedziby i właściwy numer telefonu, pod którym można zastać żywego człowieka. Polityka prywatności Spośród omawianych stron głównych 86 za- wierało łącze do strony podsumowującej politykę prywatności stosowaną przez witrynę. Mimo iż wielu użytkowników nie czyta zasad tej polityki, udostępnienie jej w łatwym do odnalezienia miej- scu jest ważnym elementem podbudowującym zaufanie do witryny — jasne sformułowanie zasad polityki informuje ich, że traktujemy ich prywat- ność poważnie. Zdecydowanie zalecamy, aby każda witryna, która zbiera informacje na temat klientów, zamieszczała na swojej stronie głównej łącze do stosowanych zasad polityki prywatności. Jeśli witryna pozwala na anonimowe korzystanie z niej, to można zrezygnować z udostępniania na stronie głównej łącza do polityki prywatności, niemniej powinno się umieścić je tam, gdzie prosi się użytkowników o podanie jakichś prywatnych informacji (na przykład tam, gdzie zbiera się ich adresy e-mail, by rozsyłać biuletyn). Na stronach głównych, które posiadały łącze do strony z opisem polityki prywatności, łącze to nazywane było w następujący sposób: Pojawiają się jednak również i inne nazwy w ro- dzaju „Privacy Guarantee” (gwarancja prywatno- ści) „Security Privacy” (bezpieczeństwo i prywat- ność), jak również bardziej tajemnicze terminy, takie jak „Safe Harbor” (bezpieczna przystań), „Site Policies” (polityka witryny) czy „Terms and Conditions” (warunki i zasady). Osobiście zalecamy nazwanie tego łącza „Privacy Policy”. Jeśli używana jest już inna nazwa, to za- lecalibyśmy, aby na początku łącza pojawiło się słowo „Privacy” (prywatność). Oferty pracy W przykładowej próbce stron głównych 74 zawierało odpowiednie łącze dla osób poszukują- cych pracy. Kolejne 8 udostępniało możliwości zatrudnienia w sekcji „About Us” (o firmie). Jeśli dana firma nie ma obecnie do zaoferowania żadnych posad lub rekrutacja personelu nie jest jej wysokim priorytetem, wtedy dobrze jest przenieść informacje na temat rekrutacji na stronę „O firmie”, gdzie zwyczajowo zagląda większość osób poszu- kujących pracy, jeśli nie uda im się znaleźć bezpo- średniego łącza do ofert pracy na stronie głównej. Przeniesienie łącza do ofert pracy ze strony głównej w inne miejsce zmniejsza efektywność wysiłków rekrutacyjnych, ponieważ ludzie szukający pracy muszą poświęcić więcej wysiłku, by sprawdzić, kogo firma chce zatrudnić. Oto zestawienie, jak w różnych witrynach nazywa- ne są łącza do stron z ofertami pracy: Etykieta skrywająca oferty pracy Wartość Careers (kariera) Jobs at nazwa-firmy (oferty pracy w firmie) Etykieta łącza do polityki prywatności Procent witryn Jobs (oferty pracy) Privacy Policy (polityka prywatności) Privacy (prywatność) Privacy Statement (deklaracja prywatności) Privacy Notice (zasady prywatności) Privacy Security (prywatność i bezpieczeństwo) 47 19 12 5 5 nazwa-firmy jobs (firma zatrudni) Employment (zatrudnimy) Employment Opportunities (możliwości zatrudnienia) Jobs Careers (praca i zatrudnienie) Join Our Staff (dołącz do nas) 18 16 13 13 11 5 5 5 56 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Inne używane w takich przypadkach terminy to między innymi „Careers nazwa-firmy ” (kariera w firmie), „Career Opportunities” (możliwości kariery), „Job Opportunites” (możliwości pracy), „Job Search” (poszukujesz pracy) lub „Work at nazwa-firmy ” (praca w firmie). A oto statystyki wykorzystania różnych elementów: Etykiety różnych ofert pracy Procentowy udział Jobs, Job (praca) nazwa-firmy Careers, Career (kariera) Employment (zatrudnienie) Opportunities (możliwości) 53 34 28 16 11 Uwzględniwszy wyniki naszych analiz, zalecamy użycie w etykiecie opcji wiodącej do ofert pracy słowa „jobs”. Jest to bowiem nie tylko najczęściej używane ze słów, ale również najkrótsze i najła- twiej zrozumiałe. Słowo „praca” można również połączyć z nazwą firmy, niemniej nie wydaje się to niezbędne, bowiem w przypadku większości stron głównych oczywistym będzie, że oferty pracy dotyczyć będą właśnie tej firmy. Przykładem wy- jątku od tej reguły może być witryna gazety, gdzie łącze „praca” prowadzić będzie do głównej sekcji poświęconej ogłoszeniom o pracy zamieszczanym w gazecie przez inne firmy, najprawdopodobniej wykupywanym jako reklamy. Dlatego też gazeta powinna mieć jeszcze osobne łącze zatytułowane na przykład „Praca w nazwa-gazety ”. Jeśli nazwa łącza ma być dłuższa, to słowo „praca” zdecydowanie powinno znaleźć się w nim na pierwszym miejscu. Pomoc Zaledwie niewiele ponad połowa, dokładniej 54 z badanych stron głównych oferuje funkcję pomocy, więc — jak widać — funkcja ta nie jest wystarczająco powszechna, by użytkownicy sieci WWW mogli mieć absolutną pewność, że znaj- dą ją w witrynie. Należy również pamiętać, że użytkownicy często unikają korzystania z pomocy z powodu wcześniejszych złych doświadczeń z bezużytecznymi funkcjami pomocy w innych witrynach. Dlatego nie zalecamy dołączania do wi- tryny funkcji pomocy tylko po to, aby móc się nią pochwalić. Pomoc należy oferować tylko wtedy, jeśli dana witryna zawiera wiele zaawansowanych i złożonych opcji, których nie da się uprościć do tego stopnia, aby zasady korzystania z nich były zrozumiałe same przez się. Ponadto pomoc należy oferować tylko wtedy, gdy ma się wystarczającą dokumentację techniczną, by zaoferować użyt- kownikom naprawdę dobrą i pomocną zawartość. Oto zestawienie lokalizacji funkcji pomocy w wi- trynach, które oferowały taką opcję: Położenie funkcji pomocy Procent witryn u góry po prawej u góry pośrodku u góry po lewej pośrodku lewej strony u dołu po prawej u dołu pośrodku u dołu po lewej 41 11 4 11 7 11 Jak widać, nie ma pełnej zgody, gdzie należy umieszczać funkcję pomocy i właśnie dlatego tak trudno jest przekonać użytkowników do korzysta- nia z niej. Ponieważ nie wiedzą oni gdzie jej szu- kać, istnieje spora szansa, że po prostu przeoczą funkcję pomocy i nawet jej nie klikną. Chociaż lokalizacja ta nie ma zdecydowanej prze- wagi, to jednak umieszczanie opcji pomocy w pra- wym górnym rogu strony jest najczęstszym wybo- rem projektantów. Dlatego też radzimy stosować się do wyboru większości i umieszczać pomoc właśnie u góry po prawej stronie. Właśnie w tym miejscu opcja pomocy pojawia się w większości aplikacji komputerowych i okien dialogowych. Statystyki projektowania stron WWW 57 Grafika i multimedia Podstawą wszystkich stron WWW jest tekst, zwłaszcza na stronach głównych zdominowanych przez elementy nawigacyjne oraz najnowsze wiadomości, które — jak wiadomo — oparte są głównie na tek- ście. Inne typy mediów używane są tam w połączeniu z zawartością tekstową, niemniej również mają swe miejsce na stronie głównej. Obrazy Muzyka Mediana mierząca przeciętną liczbę ilustracji na stronie wynosi 3. Co więcej, obecnie czasy prze- ładowanych obrazem stron głównych zdają się odchodzić w przeszłość, ponieważ średni obszar przeznaczony na stronie głównej (również mierzo- ny medianą) nie przekracza 8 powierzchni strony. Zasadniczo polecamy przeznaczanie pod obrazy mniej więcej od 5 do 15 powierzchni strony głównej. Niektóre z witryn mogą potrzebować więcej miejsca, jeśli ich zawartość jest bardziej wizualna. Z kolei inne mogą zupełnie obyć się bez grafiki. Odpowiedzi na to pytanie nie można generalizować, bowiem zależy to każdorazowo od konkretnej witryny i jej zawartości. Jeśli jednak dana strona główna przeznaczy na grafikę ponad 15 powierzchni, będzie to ostrzeżenie, że strona jest, być może, odrobinę przeładowana obrazami. W takich przypadkach warto jeszcze raz spraw- dzić, który z obrazów jest naprawdę przydatny, a który w niczym użytkownikom nie pomaga. Tekst alternatywny W przypadku stron głównych, które udostępniają grafikę, alternatywny tekst dodawany za pomo- cą atrybutu ALT jest szczególnie nieoceniony dla osób niewidomych. Niestety, tylko 42 stron głównych dba o przygotowywanie takiego tekstu. Dołączanie do obrazów alternatywnego tekstu za pomocą znacznika ALT jest jednym z najstarszych i najprostszych sposobów uczynienia witryny bar- dziej dostępną dla użytkowników niepełnospraw- nych, dlatego też jesteśmy szczerze rozczarowani, że większość witryn o tym nie pamięta. Nie ocenialiśmy, czy alternatywny tekst jest pomocny ani czy jest dobrze napisany, a tylko czy jest obecny. Ponieważ rozważania, jak uczynić witryny bardziej dostępnymi dla osób niepełnosprawnych, nie są przedmiotem tej książki, Czytelników zainteresowa- nych tym problemem odsyłamy do przygotowanych przez nas materiałów na temat dostępności stron WWW, które można znaleźć w internecie pod adre- sem http://www.nngroup.com/reports/accessibility). Tylko 4 z ogółu witryn odtwarza muzykę od razu, gdy użytkownik wchodzi na stronę głów- ną. Uwzględniając fakt, że 96 witryn zupełnie rezygnuje z dźwięku, my również zalecalibyśmy rezygnację z efektów dźwiękowych. W przyszłości prawdopodobnie możliwe będzie wykorzystanie takich efektów, by zwiększyć funkcjonalność witryny i poprawić jej komunikację z użytkownikami. Jednak nawet gdy dostępne będą lepsze techniki odtwa- rzania materiałów audio, witryny powinny starać się unikać automatycznego odtwarzania dźwięku na stronie głównej i wykorzystywać efekty dźwię- kowe tylko tam, gdzie będzie je można wykorzystać w sposób bardziej sensowny i gdzie nie będą stra- szyć użytkowników. Animacje Spośród badanych witryn 30 zawierało na stronie głównej animację w jakiejś formie. Jest to dość wysoki procent ogółu badanych stron, co wskazuje, że animacja na stronach WWW nie powinna być już dla użytkowników zaskoczeniem ani też ich nie przestraszy. Niemniej nadal rzadko się widzi ani- mację używaną w naprawdę przemyślany sposób. Bardzo często rzeczy poruszają się na stronie tylko dlatego, że projektanci posiedli wiedzę, jak przy- gotować animację — a nie dlatego, by animacja ta wpływała jakoś pozytywnie na doświadczenia, które użytkownik wyniesie ze strony. W naszych badaniach przeprowadzonych na testowych gru- pach użytkowników bardzo często odkrywaliśmy, że animacja jest zbyt agresywna i sprawia wrażenie zbyt inwazyjnej. W ten sposób nie tylko irytuje użytkowników, ale również odciąga ich od zadań, które chcieliby zrealizować w witrynie. Z tego właś- nie powodu, jak również dlatego że 70 badanych witryn unika umieszczania animacji na stronie głównej, zalecamy poważnym witrynom również unikać animowanych elementów na swoich stro- nach głównych. Za wyjątkiem tych przypadków, kiedy rzeczywiście mamy dobry powód, by animo- wać określony element. 58 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Reklamy Prawie połowa, dokładniej 46 ze stron głównych zawiera reklamy w tradycyjnym tego słowa znacze- niu, czyli materiały promujące inne firmy i ich produkty. Dla witryn, które prezentują na swojej stronie głównej reklamy, mediana mierząca średnią liczbę reklam na stronie wynosiła 3, co jest absolutnie gór- ną akceptowalną granicą liczby reklam, jeśli chce się zachować funkcjonalność. Trochę więcej reklam i użytkownicy przestaną zwracać uwagę na indywidualne reklamy i zaczną postrzegać stronę WWW jako przeładowaną i niespójną. Osobiście sądzimy, że reklamy nie grają istotnej roli w modelu biznesowym witryn WWW i konsekwen- tnie powtarzamy tę opinię już od 1997 roku (więcej informacji na ten temat można znaleźć w naszych materiałach pod adresem www.useit.com/alertbox/9709a.html). Mimo to wiele witryn WWW nadal zamieszcza reklamy zewnętrznych firm, traktując je jako istotne źródło swoich dochodów i z tego po- wodu nie odważylibyśmy się zalecić tym witrynom usunięcia reklam, choć niewątpliwie wpływają one negatywnie na ogólną funkcjonalność. Z reguły 84 spośród badanych stron głównych prezentuje wewnętrzne, firmowe reklamy, które defi- niujemy jako wyróżnione obszary mające wizualną formę typową dla reklamy, promujące własne pro- dukty lub usługi oferowane witrynie. Oczywiście, granica między opcją nawigacyjną umożliwiającą prze- niesienie się do produktu czy prezentowaniem towaru jako przykładu całej linii produktów a rzeczywistą reklamą tegoż produktu jest bardzo cienka. Niemniej promocyjny charakter tekstu i oprawa graficzna jednoznacznie wskazująca na reklamę, sprawia, że użytkownik zazwyczaj nie ma problemów z odróż- nieniem reklamy od innej zawartości. Zasadniczo jeśli tekst bardziej koncentruje się na sprzedaży niż na opisie produktu, to zapewne mamy do czynienia z wewnętrzną reklamą. Dla witryn, które prezentowały na swoich stronach głównych wewnętrzne reklamy, mediana definiująca średnią liczbę takich reklam wynosiła 4,5. Innymi słowy, witryny częściej bombardują użytkowników wewnętrznymi reklamami niż reklamami ze- wnętrznych produktów, mimo że te ostatnie są zazwyczaj źródłem dodatkowych dochodów. Osobiście zalecalibyśmy prezentowanie na stronach witryny mniejszej liczby reklam wewnętrznych, niż to było w naszej próbce — dwie lub trzy reklamy są w porządku, natomiast cztery lub pięć to już za dużo. Zazwyczaj przestrzeń zajmowaną przez wewnętrzne reklamy da się wykorzystać znacznie efektywniej, na przykład poprawiając inne elementy strony głównej. Mimo iż prawdą jest, że produkty promowane na stronie głównej sprzedają się znacznie lepiej, niemniej należy pamiętać, że wzrost sprzedaży kilku wybranych produktów może pociągnąć za sobą spadek sprzedaży wszystkich pozostałych, ponieważ użytkownicy będą mieli problemy ze zrozumieniem podstawowej funkcji strony głównej. A co za tym idzie — użytkownicy, którzy przybędą na stronę główną, wyniosą gorsze doświadczenia, jeśli chodzi o możliwość realizacji tych celów, które skłoniły ich do odwiedzenia danej witryny. Statystyki projektowania stron WWW 59 Typografia Kluczową sprawą podczas projektowania tekstu na stronach WWW jest zadbanie o jego czytelność, ponie- waż użytkownicy będą oglądali ten tekst wyświetlony na ekranie komputera, którego rozdzielczość może być lepsza lub gorsza. Z punktu widzenia typografii wszystkie ekrany komputerowe są złym medium i nie zmieni się to jeszcze przez parę lat, ponieważ ekrany o wysokiej rozdzielczości są zbyt kosztowne. Tekst i kolory tła Formatowanie łączy Spośród przebadanej próbki 72 stron głów- nych stosowało tekst w kolorze czarnym. Prawie wszystkie z tych witryn korzystały również z białe- go tła, osiągając w ten sposób maksymalny moż- liwy kontrast między tekstem a tłem i, co za tym idzie, największą czytelność tekstu. Skromne 8 witryn używało tekstu w kolorze nie- bieskim (przeważnie na białym tle), a 8 tekstu w kolorze szarym (zawsze na szarym tle). Ponieważ takie schematy kolorów oferują mniejszą czytelność niż czarny tekst na białym tle, nie zalecamy korzy- stania z nich. Jeśli jednak już się je stosuje, należy pamiętać, aby tekst być ciemniejszy od tła. Tylko 4 z badanych witryn stosowało biały tekst na czarnym tle. Mimo iż takie rozwiązanie rów- nież gwarantuje maksymalny możliwy kontrast, jednak większość ludzi uważa, że taki tekst czyta się gorzej niż czarny tekst na białym tle, który jest bardziej rozpowszechniony i bardziej przypomina tekst drukowany. Jeśli chodzi o tło, to 84 badanych stron głów- nych używa koloru białego. To rozwiązanie jest najprostsze i zazwyczaj również najlepsze, zwłasz- cza jeśli białemu tłu towarzyszy czarny lub bardzo ciemny tekst. Mediana określająca średni rozmiar czcionki tekstu na badanych stronach wynosi 12 punktów. Z re- guły tekst pisany jest czcionką bezszeryfową (sans serif), aczkolwiek 4 witryn korzystało z czcionki z szeryfami (czyli z krótkimi prostopadłymi liniami na końcach kresek tworzących litery). Mimo iż czcionkę z szeryfami łatwiej jest czytać w tekście drukowanym, niemniej szeryfy nie renderują się tak dobrze na monitorach o niższej rozdzielczości, dlatego też na komputerze czyta się lepiej tekst pi- sany czcionką bezszeryfową, taką jak np. Verdana czy Arial. Na obecną chwilę zalecamy używanie w tekście stron czcionki bezszeryfowej, jednak wraz z upowszechnieniem się ekranów o wyższej roz- dzielczości zalecenie to może się zmienić. Oprócz oznaczania tekstu łącza innym kolorem kolejną istotną wskazówką, że dany fragment tekstu można kliknąć, by przenieść się gdzie in- dziej, jest podkreślenie. W naszej próbce aż 80 witryn używa podkreślonego tekstu. My również zalecamy, aby podkreślać tekst łączy, może za wy- jątkiem pasków nawigacyjnych, gdzie oczywistym jest, że tekst tam znajdujący się można klikać. Spośród stron głównych w naszej próbce 60 używało standardowego koloru łączy, czyli niebie- skiego. Nie jest to zdecydowana większość, nie- mniej wystarczająco znacząca, aby zalecać ozna- czanie nieodwiedzonych łączy kolorem niebieskim. Jeśli łącza będą miały kolor niebieski, użytkownicy nie będą zastanawiać się, z czym mają do czynie- nia. To wszystko. Tylko 12 witryn używa czarnych łączy. Rozwiązanie to nie jest zalecane poza sytuacjami, gdy zależy nam na obniżeniu znaczenia łączy. Z reguły ludzie odwiedzający stronę, zastanawia- jąc się, gdzie mogą się przenieść, będą szukać kolorowego tekstu. W naszym badaniu 74 stron głównych zmieniało kolor łączy prowadzących do stron, które użyt- kownik już odwiedził. Gorąco polecamy zmienia- nie kolorów odwiedzonych łączy, ponieważ jest to jedna z podstawowych wskazówek dla użytkowni- ków, które z miejsc już odwiedzili, i wygodny spo- sób uchronienia ich przed oglądaniem kilka razy przez pomyłkę tej samej strony. Spośród witryn, które zmieniały kolor odwiedza- nych łączy, 54 zmieniało kolor łączy na fioletowy (ang. purple). Kolor jasnoniebieski i szary były mniej popularne, występując odpowiednio w 16 i 11 witryn. Większość witryn używała dla łączy już odwiedzanych jaśniejszej lub mniej nasyconej wersji koloru wykorzystywanego w łączach jeszcze nie odwiedzonych przez użytkownika. 60 Funkcjonalność stron WWW Nielsen Tahir Zalecany projekt strony głównej Przedstawiona tutaj tabela prezentuje nasze re- komendacje co do wartości każdego z kryteriów omawianych w tym rozdziale. Nasze rekomenda- cje oparte są na dwóch fundamentach: Każde z naszych zaleceń oznaczone jest gwiazdka- mi, które informują, jak istotne jest przestrzeganie tego zalecenia, by mieć gwarancję satysfakcji użyt- kownika. 1. Wynikach testów na użytkownikach, pokazu- ««« Absolutnie podstawowe: to zalecenie jących, jak ludzie zachowują się w sieci. 2. Prezentowanych w tym rozdziale statystykach, ilustrujących, które z rozwiązań projektowych zostały wybrane przez większość witryn WWW. Jednym z licznych wniosków wynikających z na- szych licznych studiów na temat funkcjonalności jest konkluzja, że najlepiej sprawdzają się witryny, które stosują się do konwencji znanych już użytkownikom z innych witryn WWW. Dlatego im więcej witryn rozwiązuje pewien problem w ten sam sposób, tym bardziej stosowanie się do tej konwencji poprawia użyteczność witryny. Nawet jeśli dana konwencja nie jest najoptymalniejsza z punktu widzenia teoretycz- nego, w praktyce będzie się sprawdzać, ponieważ użytkownicy będą rozumieć, jak ona działa. «« powinno być przestrzegane właściwie we wszystkich projektach. Można je łamać tylko wtedy, jeśli wyniki badań wykażą, że w danych warunkach lepiej sprawdzać się będzie inne rozwiązanie. Zdecydowanie zalecane: zalecenia tego należy przestrzegać w większości projek- tów. Można od niego odejść tylko pod wa- runkiem, że mamy uzasadnione powody, by uważać, że w danej witrynie sprawdzi się inne rozwiązanie. « Zalecane domyślnie: standardowe rozwią- zanie, którego lepiej się trzymać dla wygo- dy i bezpieczeństwa, chyba że uważamy, iż inne rozwiązanie będzie lepsze. Problem czas ładowania szerokość strony płynny a stały układ strony długość strony ramki lokalizacja logo rozmiar logo przeszukiwanie lokalizacja przeszukiwania kolor pola przeszukiwania Stopień ważności ««« «« «« «« ««« ««« «« ««« ««« ««« Zalecany sposób projektowania najwyżej 10 sekund dla typowej prędkości połączenia internetowego używanego przez klientów; w przypadku użytkowników modemów oznacza to rozmiar pliku nie większy niż 50 kB; im krótszy czas ładowania, tym lepiej optymalnie około 770 pikseli, najlepiej jednak z płynnym układem sprawdzającym się dla szerokości od 620 do 1024 pikseli płynny najlepiej jeden lub dwa ekrany, jednak nie więcej niż trzy pełne ekrany (w momencie pisania tej książki od 1000 do 1600 pikseli) nie lewy górny róg 80 na 68 pikseli Należy udostępniać funkcję przeszukiwania. Na stronie głównej. W postaci pola tekstowego. w górnej części strony, najlepiej blisko prawego lub lewego rogu biały Statystyki projektowania stron WWW 61 Problem Stopień ważności Zalecany sposób projektowania przycisk przeszukiwania «« najlepiej nazwać „Szukaj” (mo
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Funkcjonalność stron www. 50 witryn bez sekretów
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: