Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00539 014011 17190699 na godz. na dobę w sumie
Funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy naftowej i gazu ziemnego do Polski. Uwarunkowania infrastrukturalne i geopolityczne - ebook/pdf
Funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy naftowej i gazu ziemnego do Polski. Uwarunkowania infrastrukturalne i geopolityczne - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 134
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8485-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zarządzanie
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
W publikacji zostały zaprezentowane rezultaty badań naukowych dotyczących zasadniczych aspektów funkcjonowania łańcuchów dostaw surowców energetycznych i paliw. Przedmiotem rozważań teoretycznych i empirycznych są łańcuchy dostaw ropy naftowej i gazu ziemnego do Polski. Analizę empiryczną podporządkowano zagadnieniu krajowego bezpieczeństwa energetycznego, uwzględniając przy tym jego geopolityczny wymiar.
Książka jest adresowana do szerokiego kręgu odbiorców ze świata nauki, praktyków oraz młodzieży akademickiej, którzy interesują się bieżącymi trendami funkcjonowania rynków surowców strategicznych z uwzględnieniem aspektów logistyki.
 
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Urszula Motowidlak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Zakład Logistyki, Instytut Ekonomik Stosowanych i Informatyki 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 37/39 Tomasz Motowidlak – Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Katedra Biznesu i Handlu Międzynarodowego, Instytut Gospodarki Międzynarodowej 90-255 Łódź, ul. POW 3/5 RECENZENT Piotr Kwiatkiewicz REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk SKŁAD I ŁAMANIE Monika Wolska-Bryl KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska PROJEKT OKŁADKI Stämpfli Polska Sp. z o.o. Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Shutterstock.com Wydrukowano z gotowych materiałów dostarczonych do Wydawnictwa UŁ © Copyright by Authors, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07802.16.0.K Ark. druk. 8,375 ISBN 978-83-8088-484-7 e-ISBN 978-83-8088-485-4 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Zasadnicze aspekty funkcjonowania łańcuchów dostaw surow- ców energetycznych i paliw 1.1. Pojęcie i istota bezpieczeństwa energetycznego 1.2. Charakterystyka łańcuchów dostaw surowców energetycznych i paliw 1.3. Bezpieczeństwo i ryzyko w zarządzaniu łańcuchami dostaw surowców energetycz- nych i paliw Rozdział 2 Uwarunkowania dostaw i wykorzystania ropy naftowej i gazu ziemnego w gospodarce Polski 2.1. Znaczenie ropy naftowej i gazu ziemnego w gospodarce Polski 2.2. Główne infrastrukturalne i instytucjonalne determinanty dostaw i wykorzystania ropy naftowej w Polsce 2.2.1. Źródła i kierunki dostaw ropy naftowej do Polski 2.2.2. Kluczowe szlaki transportu ropy naftowej do Polski 2.2.3. Inne możliwości dostw ropy naftowej do Polski 2.2.4. Główni dostawcy paliw w Polsce 2.2.5. Zdolności magazynowania ropy naftowej w Polsce 7 13 13 20 30 35 35 38 38 44 47 50 55 6 Spis treści 2.3. Główne infrastrukturalne i instytucjonalne determinanty dostaw i wykorzystania gazu ziemnego w Polsce 2.3.1. Źródła i kierunki dostaw gazu ziemnego do Polski 2.3.2. Zasadnicze czynniki warunkujące dostawy gazu do Polski z kierunku wschod- niego 2.3.3. Zasadnicze czynniki warunkujące dostawy gazu do Polski z kierunku połu- dniowego 2.3.4. Zasadnicze czynniki warunkujace dostawy gazu do Polski z kierunku za- chodniego 2.3.5. Zasadnicze czynniki warunkujące dostawy gazu do Polski z kierunku pół- nocnego 2.3.6. Zdolności magazynowania gazu w Polsce Rozdział 3 Wpływ czynników geopolitycznych na funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy naftowej i gazu ziemnego do Polski 3.1. Główne założenia strategii energetycznej Federacji Rosyjskiej 3.2. Zmniejszanie stopnia wykorzystania przez Federację Rosyjską dotychczasowych i uruchamianie nowych tras przesyłu ropy i gazu 3.3. Niedostateczne wsparcie państw przyjmujących polskie inwestycje 3.4. Przejmowanie przez Federację Rosyjską strategicznych aktywów energetycznych w Polsce i Europie 3.5. Szantaż gazowy i cenowy Federacji Rosyjskiej 3.6. Utrzymywanie i eskalacja napięcia politycznego przez Federację Rosyjską 3.7. Działania dezinformacyjne Federacji Rosyjskiej Zakończenie Bibliografia Spis tabel Spis rysunków 59 59 64 68 74 78 84 89 89 93 100 104 112 117 123 125 129 133 134 Wprowadzenie Zapewnienie niezawodnych dostaw energii po możliwie niskich ce- nach jest jednym z największych wyzwań, jakie aktualnie stoją przed Unią Europejską (UE). Istota tego wyzwania tkwi w tym, iż zapewnie- nie bezpieczeństwa energetycznego UE zależy w dużym stopniu od im- portu surowców energetycznych. UE zdana jest bowiem na import ponad połowy potrzebnej energii ze względu na brak na swoim obszarze wystar- czających zasobów surowców energetycznych, niezbędnych do jej wy- tworzenia. Szczególnie niskie są zasoby ropy naftowej (ropy) i gazu ziem- nego (gazu), które są odpowiedzialne za pokrycia około dwóch trzecich zapotrzebowania UE na energię. W 2013 r. pokrycie zapotrzebowania w wysokości 1 713,14 Mtoe wy- magało importu 908,97 Mtoe energii, przy czym zależność od importu była największa w przypadku ropy (prawie 90 ) i gazu (66 ), mniejsza zaś w przypadku paliw stałych (42 ) i paliwa jądrowego (40 )1. Duża część importowanych węglowodorów sprowadzana jest z Federacji Ro- syjskiej i państw OPEC, co determinuje znaczne zagrożenie dla bezpie- czeństwa ich dostaw. Federacja Rosyjska kształtuje bowiem często relacje handlowe ze swoimi kontrahentami przez pryzmat czynników politycz- nych, zaś państwa OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Coun- tries) cechuje generalnie nieustabilizowana sytuacja polityczna. Ze strony Federacji Rosyjskiej źródłem zagrożenia dla bezpieczeń- stwa dostaw ropy i gazu jest nie tylko możliwość zakłócenia tych dostaw, ale także ich wstrzymanie z pobudek politycznych. Ropociągi i gazociągi, którymi do UE dociera większość węglowodorów, znajdują się bowiem bezpośrednio na jej terytorium lub na terytorium państw pozostających 1 European Energy Security Strategy, COM(2014) 330 final, Brussels, 28.05.2014. 8 Wprowadzenie w określonej przez nią „strefie swoich wpływów” (np. Białoruś, Ukra- ina, Gruzja, Azerbejdżan), co podkreślane było także militarnie, np. na Ukrainie i w Gruzji. Coraz częściej Federacja Rosyjska zyskuje możliwość oddziaływania na funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy i gazu poza granicą tej strefy. W ostatnim okresie rosyjskie spółki energetyczne stały się bowiem właści- cielem szlaków przesyłowych i magazynów gazu i ropy, zlokalizowanych na terenie UE, istotnych dla zachowania jej bezpieczeństwa energetycz- nego. Odziaływanie to staje się także możliwe poprzez wzmacnianie i zaznaczanie swojej obecności militarnej na wodach Morza Bałtyckie- go, które ma duże znaczenie dla funkcjonowania łańcuchów dostaw ropy i gazu, a także energii elektrycznej do państw członkowskich UE, leżą- cych w jego basenie. Problem zapewnienia bezpieczeństwa dostaw ropy i gazu dotyczy każ- dego z państw członkowskich UE, chociaż jest on szczególnie istotny dla państw Europy Środkowo-Wschodniej (głównie Czech, Słowacji, Pol- ski, Austrii i Węgier), a także dla państw Europy Środkowo-Południowej (głównie Bułgarii, Serbii i Grecji). Skalę tego problemu z pewnym przy- bliżeniem charakteryzują dane odnoszące się do państw UE-132. Udział ropy i gazu w strukturze importu energii tych państw wynosił bowiem w 2013 r. 103,1 3 i był znacznie większy niż w przypadku państw UE-154, dla których udział ten wynosił „tylko” 83,4 . Stąd też dla bezpieczeństwa dostaw ropy i gazu państw UE-13 zagrożeniem jest ich silne uzależnie- nienie od jednego zewnętrznego (rosyjskiego) dostawcy gazu, który do- datkowo wykorzystuje to uzależnienie do dyktowania wysokich cen gazu. Ropa i gaz odgrywały znaczącą rolę w strukturze konsumpcji energii (Gross Inland Consumption, GIC) państw UE-13. W 2013 r. zużyły one 118,08 Mtoe energii uzyskanej w wyniku wykorzystania tych surowców, co stanowiło 44,56 GIC5. W szczególności znacznie powyżej tego po- ziomu wynosił udział tych surowców w strukturze GIC Litwy (68,20 ), Węgier (60,90 ) i Rumunii (56,41 )6. 2 4 5 6 Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry. 3 Udział ten jest wyższy od 100 , ponieważ państwa UE-13 były eksporterami paliw stałych. Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luk- semburg, Niemcy, Portugalia, Szwecja, Wielka Brytania i Włochy. EU Energy in Figures. Statistical Pocketbook 2015, Luxembourg 2015. Jednak w przypadku Rumunii duża część ropy i gazu konsumowanych przez Rumu- nię pochodzi z jej własnych zasobów. Wprowadzenie 9 Polska ponad połowę swojego zapotrzebowania na energię zaspoka- ja wykorzystując rodzime zasoby węgla kamiennego i brunatnego. Z tego względu wskaźnik zależności energetycznej (Import Dependecy, ID) na- szego kraju był w 2013 r. stosunkowo niski i wynosił 26,2 7. Niemniej istotna pozostaje rola ropy i gazu w bilansie energetycznym Polski, co stwarza konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania łańcu- chów dostaw tych węglowodorów. Ich udział w krajowym GIC był bo- wiem stosunkowo wysoki i wynosił w 2013 r. 37,78 8 i można sądzić, że będzie coraz większy. Wydaje się, że realizacja celów polityki energetycznej UE nieuchron- nie doprowadzi do znacznego ograniczenia roli węgla w wytwarzaniu energii (głównie elektrycznej) w Polsce. Rola rodzimego węgla kamien- nego, jako stabilizatora bezpieczeństwa energetycznego naszego kraju, szybko maleje wraz z rosnącymi kosztami jego wydobycia i spadkiem konkurencyjności dla elektrowni, które często sięgają po węgiel kamien- ny z importu. W 2015 r. 5 mln ton tego węgla sprowadzono z Federa- cji Rosyjskiej, 1,6 mln ton z Australii, 0,7 mln ton z Czech, 0,5 mln ton z USA oraz 0,3 mln ton z Kolumbii9. Zapotrzebowania na węgiel kamien- ny nie zwiększą realizowane aktualnie w Polsce inwestycje w rozwój ener- getyki węglowej. Nowe bloki energetyczne elektrowni Opole, Kozienice i Jaworzno zastąpią bowiem tylko wyeksploatowane bloki węglowe, któ- rych efektywność wytwarzania energii jest dodatkowo znacznie niższa. Zużycie gazu w Polsce wzrosło w okresie od 1995 r. do 2015 r.10 z 9 mld m3 do 16,4 mld m3 . Zgodnie z przewidywaniami Ministerstwa Go- spodarki w 2020 r. polska gospodarka będzie konsumować 17,1 mld m3, zaś w 2030 r. 20 mld m3 gazu11. Wzrost znaczenia gazu w bilansie energe- tycznym Polski należy wiązać głównie z coraz większą jego dostępnością oraz z ekologicznymi walorami jego wykorzystania, zarówno w energety- ce, jak i w transporcie12. 7 Wśród państw członkowskich UE Europy Środkowo-Wschodniej i Południowej wskaźnik ID wynosił np. dla Litwy 78,8 , dla Słowacji 60,1 , a dla Węgier 53,1 . Dla UE wartość wskaźnika ID wynosiła 53,1 . W podobnej sytuacji co Polska były np. Estonia (ID – 11,8 , kraj ten posiada zasoby łupków bitumicznych), Rumunia (ID – 18,7 , kraj ten posiada zasoby ropy i gazu) i Czechy (ID – 28,2 , kraj ten po- siada zasoby węgla kamiennego). EU Energy in Figures... 8 9 Węgiel z Rosji trafia do Polski przez Litwę, www.cire.pl, 19.08.2016. 10 Eurogas Statistical Report 2015, Eurogas 2016. 11 K. Czajka, Perspektywy rynku gazu ziemnego w Polsce, www.fiten.pl, 22.08.2016. 12 Europejska Unia Energetyczna. Kompromis dla rozwoju i dobrej energii, PKN Orlen S.A. 2015. 10 Wprowadzenie Elektrownie i elektrociepłownie gazowe cechuje stosunkowo wysoka efektywność wytwarzania. Mogą one nie tylko przyczynić się do ograni- czenia emisji CO2 przez krajowy sektor wytwarzania energii elektrycz- nej i cieplnej i zastąpić zamykane elektrownie węglowe lub zwiększyć wo- lumen mocy zainstalowanej w systemie elektroenergetycznym, ale (co istotniejsze) stać się istotnym elementem elastyczności tego systemu. Możliwości szybkiego załączania jednostek gazowych i zwiększania lub zmniejszania ich obciążenia są bowiem bardzo istotne w warunkach dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) i znaczące- go zwiększenia ich obecności w systemie elektroenergetycznym. Ogniwa fotowoltaiczne i farmy wiatrowe, ze względu na swój niestabilny charak- ter, narażają bowiem ten system na konieczność częstego bilansowania. Rośnie rola gazu jako paliwa alternatywnego w transporcie, chociaż dynamikę wzrostu tej roli ograniczają stosunkowo wysokie koszty zaku- pu pojazdów napędzanych tym paliwem oraz zapewnienia infrastruktury do ich zasilania. W związku z powyższym przynajmniej do 2025 r. Polska stanie przed koniecznością zwiększenia dostaw gazu z importu13. Mimo dużej zależności zapotrzebowania na ropę od jej ceny oraz tem- pa rozwoju gospodarczego Polski można sądzić, że będzie się ono kształ- towało w okresie najbliższych kilkunastu lat na stabilnym poziomie14. Mimo rozwoju alternatywnych technologii napędu oraz poprawy ich efektywności energetycznej, ropa pozostanie bowiem w tym okresie za- sadniczym surowcem do produkcji paliw płynnych, wykorzystywanych przez transport, tj. przez jeden z kluczowych sektorów gospodarki kra- ju. Istotna dla bezpieczeństwa łańcuchów dostaw ropy ich dywersyfikacja będzie wymagała znalezienia optymalnej równowago między tym bez- pieczeństwem a kryteriami ekonomicznymi. Surowiec sprowadzany ak- tualnie w ok. 95 z Federacji Rosyjskiej jest bowiem tańszy od reprezen- tatywnej dla światowych rynków naftowych ropy typu Brent15 z Morza Północnego16. W Polsce w ostatnich latach wiele już zrobiono dla zwiększenia bez- pieczeństwa funkcjonowania łańcuchów dostaw ropy i gazu. Łańcuch dostaw ropy i paliw płynnych stał się bardziej bezpieczny, np. dzięki uru- chomieniu terminala naftowego w Gdańsku, zwiększeniu zdolności pro- 13 R. Zasuń, Bruksela ma nowy scenariusz, www.wysokienapiecie.pl, 25.07.2016. 14 Zapotrzebowanie Polski na ropę będzie stabilne, www.nafta.wnp.pl, 7.06.2013. 15 Ropa typu Brent jest lekkim, słodkim gatunkiem ropy naftowej pochodzącej z Morza Północnego. Podstawą wyznaczania jej ceny są transakcje przeprowadzane na lon- dyńskim rynku ropy Brent. Wartość tych transakcji wynosi ok. 100 mld USD rocznie. 16 Bezpieczeństwo dostaw gazu i ropy do Polski, Ośrodek Analiz Strategicznych, www.oaspl.org, 22.08.2016. Wprowadzenie 11 dukcyjnych krajowych producentów paliw płynnych oraz budowie trze- ciej nitki ropociągu Przyjaźń. Znacznej poprawie uległo bezpieczeństwo dostaw gazu. Poprawa ta była możliwa przede wszystkim wskutek rozpo- częcia funkcjonowania terminala LNG w Świnoujściu, rozbudowy we- wnętrznej sieci gazowej, interkonektorów gazowych, zwiększenia zdol- ności magazynowania gazu oraz uruchomienia wirtualnych i fizycznych rewersowych dostaw gazu z wykorzystaniem gazociągu jamalskiego. Celem pracy jest prezentacja zasadniczych czynników determinują- cych funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy i gazu do Polski. Prezen- tacja koncentruje się wokół czynników mających bezpośredni związek z bieżącymi i planowanymi szlakami przesyłu tych surowców do nasze- go kraju. Ze względu na eksterytorialny charakter tych czynników cel ten realizowany jest w kontekście międzynarodowym, obejmującym w szcze- gólności region Europy Środkowo-Wschodniej. Praca obejmuje trzy zasadnicze rozdziały. Rozdział pierwszy po- święcono podstawowym zasadom funkcjonowania łańcuchów dostaw surowców energetycznych i paliw oraz znaczeniu ich niezawodnego działania dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Motywem drugiego rozdziału jest przedstawienie głównych wyznaczników dostaw i wyko- rzystania ropy i gazu w Polsce. Obejmuje on trzy podrozdziały. Przed- miotem pierwszego z nich jest łączna prezentacja roli, jaką ropa i gaz odgrywają w gospodarce Polski. W drugim z podrozdziałów wskazano główne infrastrukturalne i instytucjonalne uwarunkowania wykorzy- stania ropy w naszym kraju. W trzecim z podrozdziałów przedmiotem prezentacji stały się te same uwarunkowania, ale odnoszące się do gazu. Uwarunkowania te przedstawiono przyjmując kryterium kierunku do- staw gazu do Polski. Rozdział trzeci poświęcono wpływowi czynników geopolitycznych na funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy i gazu do naszego kraju. Wpływ ten wynika głównie z założeń strategii energetycz- nej Federacji Rosyjskiej, tj. głównego dostawcy tych surowców do Polski. Rozdział 1 Zasadnicze aspekty funkcjonowania łańcuchów dostaw surowców energetycznych i paliw 1.1. Pojęcie i istota bezpieczeństwa energetycznego Jednym z głównych wyzwań dla Polski jest realizacja działań na rzecz zwiększenia swojej suwerenności energetycznej. W odniesieniu do ropy i gazu oznacza to m.in. pozyskiwanie ich z różnych źródeł i różnymi szla- kami, tj. dywersyfikację dostaw, która stanowi jeden z zasadniczych ele- mentów bezpieczeństwa energetycznego. Dywersyfikacja źródeł dostaw ropy i gazu ma charakter priorytetowy. Surowce te ogrywają bowiem główną rolę w zaspokajaniu światowych potrzeb energetycznych. Jedno- cześnie rozmieszczenie geograficzne złóż obu tych surowców jest bardzo nierównomierne. Rynki ropy i gazu mają wymiar światowy. Reguły nimi rządzące związane są w dużym stopniu z uwarunkowaniami polityczny- mi. Aspekty techniczne i ekonomiczne mają niejednokrotnie drugorzęd- ne znaczenie1. Problematyka bezpieczeństwa energetycznego była przedmiotem mię- dzynarodowych dyskusji już na początku lat 70. XX wieku. Dotkliwie od- czuwane w tym okresie skutki pierwszego światowego kryzysu naftowe- go przyczyniły się do intensyfikacji badań w zakresie zapewnienia bezpie- czeństwa energetycznego oraz analizy następstw jego braku2. Wstrzyma- nie dostaw ropy, a następnie ponad trzykrotny wzrost jej ceny w 1973 r., do czego przyczyniły się działania państw OPEC, w największym stopniu 1 H. Kaproń, Różne segmenty rynku gazu w Polsce, „Rynek Energii” 2011, nr 4. 2 P. Bożyk (red.), Bezpieczeństwo energetyczne Polski, Akademia Finansów i Biznesu Vistula, Warszawa 2013. 14 Rozdział 1. Zasadnicze aspekty funkcjonowania... dotknęły gospodarki USA oraz państw Europy Zachodniej3. Państwa te, będące wówczas głównymi importerami ropy, zainicjowały trwające po dzień dzisiejszy zmiany w polityce krajowej i światowej, sprzyjające po- prawie bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne jest pojęciem, któremu państwa po- święcają aktualnie dużo uwagi, zarówno w wymiarze krajowym, jak i glo- balnym. Analiza literatury przedmiotu oraz wybranych aktów prawnych pozwala stwierdzić, iż występują duże trudności w jednoznacznym, nie budzącym wątpliwości, precyzyjnym interpretowaniu tego pojęcia. Po- dejmując próbę zdefiniowania bezpieczeństwa energetycznego I. Przybo- jewska podkreśliła, iż sposób jego rozumienia w dużym stopniu zależy od szeregu uwarunkowań faktycznych. Podstawowe rozróżnienie w tym zakresie tworzy postrzeganie tego bezpieczeństwa z perspektywy dostawcy oraz odbiorcy surowców ener- getycznych i paliw4. W pierwszym przypadku zapewnienie bezpieczeń- stwa energetycznego sprowadza się do zagwarantowania odpowiedniego rynku zbytu dla posiadanych surowców po określonych przez eksportera cenach. W drugim zaś bezpieczeństwo energetyczne można zdefiniować jako nieprzerwany dostęp do odpowiedniej ilości zasobów po ekono- micznie uzasadnionych i akceptowanych cenach5. Wieloaspektowość in- terpretowania bezpieczeństwa energetycznego można dostrzec również w badaniach m.in. P. Bożyka, A. Chmielewskiego, J. Malko, W. Mielczar- skiego, R. Riedla, K. Rogowskiego oraz G. Wojtkowskiej-Łodej. Poczynione przez P. Bożyka rozważania dotyczące bezpieczeństwa energetycznego wskazują na możliwość jego analizowania w ujęciu eko- nomicznym, politycznym i technicznym (rys. 1.1)6. Ekonomiczne uję- cie definicji bezpieczeństwa energetycznego nie koresponduje całkowi- cie z definicjami politologów i inżynierów. Bezpieczeństwo ekonomicz- ne odnosi się bowiem do sfery gospodarki, jej struktury oraz powiązań 3 Wprowadzone przez arabskich członków OPEC embarga na dostawy ropy pań- stwom popierającym Izrael spowodowane były wojną Jom Kippur, czyli wojną Izraela z koalicją Egiptu i Syrii w październiku 1973 r., za: P. Bukowski, Rurociągi i ga- zociągi jako współczesne narzędzie realizowania polityki państwa. Perspektywa eu- ropejsko-azjatycka, [w:] P. Kwiatkiewicz, R. Szczerbowski (red.), Europejski wymiar bezpieczeństwa energetycznego a ochrona środowiska, Fundacja na Rzecz Czystej Energii, Poznań 2014. I. Przybojewska, Próba definicji bezpieczeństwa energetycznego, [w:] P. Kwiatkie- wicz, R. Szczerbowski (red.), Bezpieczeństwo energetyczne. Rynki surowców i ener- gii, Fundacja na Rzecz Czystej Energii, Poznań 2015. 5 M. Golarz, Bezpieczeństwo naftowe Polski – charakterystyka, problemy, wyzwania, „Bezpieczeństwo” 2015, nr 9(45), wrzesień. Zob. więcej: P. Bożyk (red.), op. cit. 4 6 Pojęcie i istota bezpieczeństwa energetycznego 15 umożliwiających skuteczne przeciwstawienie się oddziaływaniom czyn- ników zewnętrznych, które mogą osłabić jej rozwój7. Według politologów bezpieczeństwo energetyczne sprowadza się do bezpieczeństwa państwa i jego instytucji, co oznacza zapewnienie ciągło- ści dostaw energii i paliw dla podstawowych sektorów gospodarki i in- stytucji państwowych. Definiując bezpieczeństwo energetyczne przedsta- wiciele nauk technicznych odwołują się przede wszystkim do elementów związanych z infrastrukturą łańcucha dostaw surowców energetycznych. Dlatego też można stwierdzić, że bezpieczeństwo energetyczne jest poję- ciem o charakterze interdyscyplinarnym, ujmowanym przez nauki ekono- miczne, polityczne i techniczne. Elementami wspólnymi tych trzech ujęć tego pojęcia jest ciągłość dostaw surowców energetycznych oraz ich cena. Ujęcie ekonomiczne Ciągłość dostaw Cena nośników Ujęcie techniczne Ujęcie polityczne Rysunek 1.1. Główne wymiary bezpieczeństwa energetycznego Źródło: opracowanie własne na podstawie P. Bożyk (red.), Bezpieczeństwo energetyczne Polski, Akademia Finansów i Biznesu Vistula, Warszawa 2013. Z uwagi na mnogość ujęć definicyjnych bezpieczeństwa energe- tycznego J. Malko wyodrębnił szereg czynników oddziałujących na jego stan. 7 K. M. Księżopolski, Ekonomiczne zagrożenia bezpieczeństwa państwa: Metody i środki przeciwdziałania, Wydawnictwo Kolor Plus, Warszawa 2004.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Funkcjonowanie łańcuchów dostaw ropy naftowej i gazu ziemnego do Polski. Uwarunkowania infrastrukturalne i geopolityczne
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: