Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00000 020588 15573364 na godz. na dobę w sumie
Giełda Papierów Wartościowych dla bystrzaków - ebook/pdf
Giełda Papierów Wartościowych dla bystrzaków - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 376
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-0765-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> świat
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Parkiet już nie taki śliski!

Dowiedz się:

Nauka pływania z rekinami

Język, którym posługują się eksperci od inwestowania na giełdzie, bywa skomplikowany, prawda? Tabele, wykresy, skróty, obco brzmiące słowa rodem z londyńskiego City i nowojorskiej Wall Street — z tym wszystkim spotyka się na co dzień każdy gracz. Do tego definicje trudnych terminów, które niczego nie wyjaśniają, ponieważ same składają się z wyrazów jeszcze trudniejszych. Jak ma to zrozumieć początkujący inwestor? Dlaczego nikt nie próbuje zmienić tego języka? To proste — tak jak samo inwestowanie na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Utrudnienia są celowe: starzy wyjadacze wiedzą, że nie taka giełda straszna i nie taki parkiet śliski. Po prostu nie chcą dzielić się zyskami!

Na szczęście dla Ciebie autor zaczynał tak jak Ty. Najpierw z otwartymi ustami słuchał „oświeconych” wywodów ekspertów, potem samotnie wgryzł się w temat, zaryzykował, zainwestował i… wygrał! Teraz zaś chce podzielić się z Tobą swoją wiedzą w sposób prosty, zrozumiały, bez zbędnych słów i napuszonych definicji. Ta książka może stać się Twoim najlepszym przewodnikiem w drodze od amatora do inwestora.

To lektura dla Ciebie jeżeli:

Lekcje gry na parkiecie:


Tobiasz Maliński - inwestor giełdowy oraz autor książek poświęconych Giełdzie Papierów Wartościowych (I Ty możesz zostać Warrenem Buffettem, czyli inwestowanie skoncentrowane na GPW oraz Dlaczego Twój makler wolałby, żebyś TEGO nie wiedział?). Prowadzi również blog, na którym publikuje analizy inwestycyjne spółek giełdowych: TobiaszMalinski.pl. Ukończył studia ekonomiczne w zakresie finansów i rachunkowości. Znany jest z udostępniania wartościowych informacji finansowych, z istnienia których większość ludzi nie zdaje sobie sprawy. Wszystko zawsze prezentuje intuicyjnie oraz w sposób łatwy do zrozumienia.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Barbara Gancarz-Wójcicka Projekt okładki: Anna Mitka Fotografia na okładce została wykorzystana za zgodą iStockPhoto Inc. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: dlabystrzakow@dlabystrzakow.pl WWW: http://dlabystrzakow.pl ISBN: 978-83-246-2999-2 Copyright © Helion 2015 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis tre(cid:258)ci O autorze........................................................................................................................11 Podzi(cid:218)kowania ..............................................................................................................13 Wprowadzenie ...............................................................................................................15 Dlaczego warto przeczyta(cid:202) t(cid:218) ksi(cid:200)(cid:285)k(cid:218) ..................................................................................................15 Konwencje zastosowane w ksi(cid:200)(cid:285)ce ......................................................................................................16 Czego nie czyta(cid:202)? ..............................................................................................................................17 Naiwne za(cid:239)o(cid:285)enia ..............................................................................................................................17 Jak podzielona jest ksi(cid:200)(cid:285)ka? ...............................................................................................................18 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych od A do Z ...........................................................................18 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) II: Jak dzia(cid:239)a gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych? ............................................................................18 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III: Rozpoznanie terenu — bez tego ani rusz .............................................................................18 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV: Jak rozpocz(cid:200)(cid:202) inwestowanie na gie(cid:239)dzie papierów warto(cid:258)ciowych? .........................................19 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) V: Zaawansowane narz(cid:218)dzia analityczne ..................................................................................19 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VI: Dekalogi ...........................................................................................................................19 Ikony wykorzystane w ksi(cid:200)(cid:285)ce .............................................................................................................20 Co dalej? ..........................................................................................................................................20 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych od A do Z ... 21 Rozdzia(cid:239) 1: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych — co to takiego? ...................................23 Gie(cid:239)da a zwyk(cid:239)e targowisko ................................................................................................................24 Gie(cid:239)da jako po(cid:258)rednik ........................................................................................................................25 Po co istnieje gie(cid:239)da? .........................................................................................................................26 Czym handluje si(cid:218) na gie(cid:239)dzie? ...........................................................................................................28 Kto handluje na gie(cid:239)dzie? ..................................................................................................................28 Gie(cid:239)da Papierów Warto(cid:258)ciowych (GPW) ..........................................................................................28 NewConnect — rynek troch(cid:218) mniejszy ni(cid:285) GPW ................................................................................29 Obligacje maj(cid:200) w ko(cid:241)cu w(cid:239)asny rynek .................................................................................................30 Gie(cid:239)dowy „anio(cid:239) stró(cid:285)” ......................................................................................................................31 „Jak zatem zacz(cid:200)(cid:202) inwestowa(cid:202)?” .........................................................................................................32 Kup książkęPoleć książkę 4 Gie(cid:239)da Papierów Warto(cid:258)ciowych dla bystrzaków Rozdzia(cid:239) 2: Najwa(cid:285)niejszy element gie(cid:239)dowej uk(cid:239)adanki — Ty ................................... 33 Dlaczego interesujesz si(cid:218) gie(cid:239)d(cid:200) papierów warto(cid:258)ciowych? ....................................................................34 Gie(cid:239)da nie jest magicznym pude(cid:239)kiem ................................................................................................35 Ka(cid:285)dy mo(cid:285)e zarobi(cid:202) pieni(cid:200)dze na gie(cid:239)dzie .............................................................................................35 Ty stanowisz najwi(cid:218)ksze ryzyko dla swoich inwestycji ..........................................................................36 Zalety i wady inwestowania na gie(cid:239)dzie ..............................................................................................39 Najlepsze miejsce i czas na inwestycje — tu i teraz ..............................................................................41 Twój najwi(cid:218)kszy wróg — emocje .......................................................................................................42 Mie(cid:202) racj(cid:218) vs. zarabia(cid:202) pieni(cid:200)dze ........................................................................................................43 Nieomylno(cid:258)(cid:202) i przyznawanie si(cid:218) do b(cid:239)(cid:218)dów .........................................................................................45 Czy wci(cid:200)(cid:285) chcesz zarabia(cid:202) pieni(cid:200)dze na gie(cid:239)dzie papierów warto(cid:258)ciowych? ............................................46 Rozdzia(cid:239) 3: Dwa najwa(cid:285)niejsze sposoby zarabiania pieni(cid:218)dzy na gie(cid:239)dzie papierów warto(cid:258)ciowych ........................................................................... 47 Spekulant nie jest inwestorem ............................................................................................................50 Inwestor nie lubi handlowa(cid:202) ...............................................................................................................52 Spekulant lubi szybkie zyski ...............................................................................................................54 Inwestor lubi pewne zyski ..................................................................................................................55 Spekulacja jest szybka .......................................................................................................................56 Inwestowanie jest stabilne ..................................................................................................................56 Przep(cid:239)yw pieni(cid:218)(cid:285)ny to podstawa .........................................................................................................57 Zyski kapita(cid:239)owe traktuj jako bonus, chyba (cid:285)e... (chcesz zosta(cid:202) traderem na pe(cid:239)ny etat) ..........................58 Zdecyduj ju(cid:285) teraz — handel czy inwestycje? .....................................................................................59 Rozdzia(cid:239) 4: Pami(cid:218)taj: nie ma zysku bez ryzyka ............................................................. 61 Unikanie ryzyka nie jest tym samym co zarz(cid:200)dzanie nim ......................................................................63 Ryzyko, które jeste(cid:258) w stanie kontrolowa(cid:202) ................................................................................................65 Ryzyko poza Twoj(cid:200) kontrol(cid:200) .............................................................................................................66 Najcz(cid:218)(cid:258)ciej spotykane rodzaje ryzyka na gie(cid:239)dzie papierów warto(cid:258)ciowych .............................................67 Ryzyko rynkowe ...........................................................................................................................67 Ryzyko walutowe ..........................................................................................................................70 Ryzyko stopy procentowej .............................................................................................................72 Ryzyko p(cid:239)ynno(cid:258)ci .........................................................................................................................75 Ryzyko wp(cid:239)ywaj(cid:200)ce na dzia(cid:239)alno(cid:258)(cid:202) spó(cid:239)ek gie(cid:239)dowych ..........................................................................77 Ryzyko makroekonomiczne ...........................................................................................................78 Ryzyko kredytowe ........................................................................................................................81 Ryzyko operacyjne ........................................................................................................................83 Ryzyko zwi(cid:200)zane z czynnikiem ludzkim ..........................................................................................83 Kup książkęPoleć książkę Spis tre(cid:258)ci 5 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) II: Jak dzia(cid:239)a gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych? ....................................... 87 Rozdzia(cid:239) 5: Sk(cid:200)d si(cid:218) bior(cid:200) papiery warto(cid:258)ciowe? ........................................................89 Czym jest papier warto(cid:258)ciowy? ...........................................................................................................90 Spó(cid:239)ka akcyjna — emitent akcji .........................................................................................................93 Spó(cid:239)ka potrzebuje pieni(cid:218)dzy, (cid:285)eby si(cid:218) rozwija(cid:202) ....................................................................................95 Oferty pierwotne i wtórne — czym one s(cid:200)? .......................................................................................96 Co si(cid:218) dzieje z pieni(cid:218)dzmi, za które obj(cid:218)to wyemitowane akcje? ............................................................98 Mam papier warto(cid:258)ciowy... ..............................................................................................................100 Kupowanie papierów warto(cid:258)ciowych nie jest tym samym co lokowanie pieni(cid:218)dzy na rachunku oszcz(cid:218)dno(cid:258)ciowym .........................................101 Dwa rodzaje zysków ........................................................................................................................102 Zyski zwi(cid:200)zane z przedsi(cid:218)biorstwem ............................................................................................102 Zyski zwi(cid:200)zane z kupnem papieru warto(cid:258)ciowego .......................................................................103 Po(cid:239)(cid:200)czmy te dwa rodzaje zysków ......................................................................................................104 Kapita(cid:239) pocz(cid:200)tkowy — czy mam wystarczaj(cid:200)co du(cid:285)o pieni(cid:218)dzy, by kupowa(cid:202) papiery warto(cid:258)ciowe? .......105 Czy mog(cid:218) si(cid:218) utrzyma(cid:202) z inwestycji gie(cid:239)dowych? ................................................................................106 Rozdzia(cid:239) 6: Akcje, obligacje i inne sposoby zarabiania pieni(cid:218)dzy ..............................109 Jak zarabia(cid:202) pieni(cid:200)dze na akcjach? ...................................................................................................109 Akcje daj(cid:200) mnóstwo praw i korzy(cid:258)ci, ale tylko je(cid:258)li... ..........................................................................114 Mo(cid:285)esz sta(cid:202) si(cid:218) bankierem — kupuj(cid:200)c obligacje ................................................................................117 Obligacje skarbowe nie s(cid:200) jedynym rodzajem obligacji .......................................................................120 Najpopularniejszy mit gie(cid:239)dowy — akcje s(cid:200) bardziej ryzykowne ni(cid:285) obligacje .......................................122 Mo(cid:285)esz równie(cid:285) zarabia(cid:202) na indeksach gie(cid:239)dowych ............................................................................129 Kupowanie indeksu gie(cid:239)dowego ...................................................................................................129 Papiery warto(cid:258)ciowe przypominaj(cid:200)ce lokaty bankowe .........................................................................132 „Kupimy dla ciebie papiery warto(cid:258)ciowe” ............................................................................................134 Zyskasz wi(cid:218)cej, inwestuj(cid:200)c samodzielnie ...........................................................................................135 Rozdzia(cid:239) 7: Jak handluje si(cid:218) na gie(cid:239)dzie i jak ustalane s(cid:200) ceny papierów warto(cid:258)ciowych? ......................................................137 Zasiadamy przy stole transakcyjnym .................................................................................................138 Kiedy(cid:258) oferty sk(cid:239)adano ustnie... ........................................................................................................138 ...dzi(cid:258) g(cid:239)ównie elektronicznie ............................................................................................................139 Godziny handlu gie(cid:239)dowego .............................................................................................................140 Fazy sesji gie(cid:239)dowej .........................................................................................................................140 Przed otwarciem .........................................................................................................................140 Otwarcie ....................................................................................................................................141 Notowania ci(cid:200)g(cid:239)e ........................................................................................................................143 Przed zamkni(cid:218)ciem .....................................................................................................................143 Zamkni(cid:218)cie ................................................................................................................................144 Przed otwarciem (dogrywka) .......................................................................................................144 Kup książkęPoleć książkę 6 Gie(cid:239)da Papierów Warto(cid:258)ciowych dla bystrzaków Szybko(cid:258)(cid:202) handlu gie(cid:239)dowego ............................................................................................................144 Im wi(cid:218)cej sprzedaj(cid:200)cych i kupuj(cid:200)cych, tym lepiej ...............................................................................144 Sk(cid:200)d si(cid:218) bior(cid:200) ceny papierów warto(cid:258)ciowych? ...................................................................................146 Notowania ci(cid:200)g(cid:239)e ........................................................................................................................146 Notowania jednolite ....................................................................................................................149 Indeksy gie(cid:239)dowe .............................................................................................................................150 Czemu ceny akcji si(cid:218) zmieniaj(cid:200)? .......................................................................................................153 Popyt i poda(cid:285) .............................................................................................................................154 Informacje finansowe i ekonomiczne .............................................................................................154 Psychologia ................................................................................................................................156 Wolumen a obrót ............................................................................................................................157 Rozdzia(cid:239) 8: „Niebezpieczne” instrumenty pochodne ................................................. 159 Podstawowa ró(cid:285)nica ........................................................................................................................159 Instrumenty pochodne istniej(cid:200) ju(cid:285) od dawna ......................................................................................161 Mo(cid:285)esz si(cid:218) ubezpieczy(cid:202) od straty gie(cid:239)dowej ...........................................................................................162 Kontrakt terminowy — prosty sposób wyeliminowania ryzyka ............................................................163 Jeszcze lepszy sposób ubezpieczenia — opcje ....................................................................................171 Instrumentami pochodnymi te(cid:285) mo(cid:285)na spekulowa(cid:202) .............................................................................176 Zak(cid:239)ady bukmacherskie na gie(cid:239)dzie ..................................................................................................180 Uwa(cid:285)aj, bo mo(cid:285)esz pój(cid:258)(cid:202) z torbami ..................................................................................................180 Lepiej nie rozpoczyna(cid:202) inwestowania od przygody z derywatami ........................................................181 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) III: Rozpoznanie terenu — bez tego ani rusz ....183 Rozdzia(cid:239) 9: Obierz w(cid:239)a(cid:258)ciwy kierunek ....................................................................... 185 Czy kupowanie papierów warto(cid:258)ciowych jest loteri(cid:200)? .........................................................................187 Lepiej nie polega(cid:202) na szcz(cid:218)(cid:258)ciu ........................................................................................................188 Analiza techniczna vs. analiza fundamentalna ...................................................................................189 Niecodzienne strategie inwestycyjne ..................................................................................................192 Bez udziwnie(cid:241) ................................................................................................................................193 Niepotrzebne komplikacje ................................................................................................................193 Geniusz tkwi w prostocie .................................................................................................................194 Rozdzia(cid:239) 10: Ustal strategi(cid:218) wej(cid:258)cia do inwestycji i wyj(cid:258)cia z niej .......................... 195 Moment kupna ma znaczenie ...........................................................................................................198 Strategia wyj(cid:258)cia .............................................................................................................................201 Monitoruj rynek ..............................................................................................................................202 Wiadomo(cid:258)ci ze spó(cid:239)ek gie(cid:239)dowych ....................................................................................................203 Kiedy Twoja inwestycja przynosi straty... ..........................................................................................204 Kup książkęPoleć książkę Spis tre(cid:258)ci 7 Rozdzia(cid:239) 11: Uwa(cid:285)aj, kogo s(cid:239)uchasz ...........................................................................207 „Bezinteresowni doradcy” ...............................................................................................................209 Najgorsze (cid:283)ród(cid:239)o informacji .............................................................................................................210 Kupi(cid:239)em akcje, bo znajomy… ......................................................................................................211 Te akcje kupuj(cid:200) wszyscy ..............................................................................................................211 Maklerzy i analitycy ........................................................................................................................214 Po co doradzaj(cid:200)? ........................................................................................................................215 Co to jest rekomendacja inwestycyjna? .........................................................................................216 Typy rekomendacji inwestycyjnych ...............................................................................................218 Media ............................................................................................................................................219 W(cid:239)asne (cid:283)ród(cid:239)a informacji .................................................................................................................219 Rzeteln(cid:200) informacj(cid:218) musisz znale(cid:283)(cid:202) sam .......................................................................................220 Informacje ze spó(cid:239)ek ....................................................................................................................220 Sprawozdania finansowe .............................................................................................................221 Rekomendacje innych inwestorów ................................................................................................222 Rozdzia(cid:239) 12: Poznaj swoich rynkowych „przeciwników” ...........................................223 Inwestorzy tacy jak Ty .....................................................................................................................224 Inwestor indywidualny nie jest bardzo wp(cid:239)ywowy... .......................................................................226 …ale ma dwie wa(cid:285)ne zalety .........................................................................................................226 Inwestorzy instytucjonalni ................................................................................................................227 Otwarte Fundusze Emerytalne — kiedy(cid:258) bardzo znacz(cid:200)cy gracze, dzisiaj ju(cid:285) troch(cid:218) mniej .............230 Fundusze inwestycyjne — czy inwestorzy indywidualni s(cid:200) mocniejsi w grupie? ...............................232 Domy maklerskie równie(cid:285) mog(cid:200) inwestowa(cid:202) .................................................................................235 Banki — one równie(cid:285) obracaj(cid:200) instrumentami finansowymi ...........................................................235 Fundusze hedgingowe jako gracze krótkoterminowi .......................................................................237 Zak(cid:239)ady ubezpieczeniowe — inwestorzy dbaj(cid:200)cy o interesy posiadaczy polis ubezpieczeniowych ......239 Firmy zarz(cid:200)dzaj(cid:200)ce aktywami — na nie równie(cid:285) si(cid:218) natkniesz ........................................................240 Czy masz szans(cid:218) w konfrontacji z pot(cid:218)(cid:285)nymi inwestorami instytucjonalnymi? .......................................240 Rozdzia(cid:239) 13: Praktyka: wirtualne gry gie(cid:239)dowe ..........................................................243 Wirtualne pieni(cid:200)dze ucz(cid:200) .................................................................................................................243 Wirtualne straty nie bol(cid:200) ..................................................................................................................244 Bezbolesna nauka ...........................................................................................................................244 Jak dzia(cid:239)aj(cid:200) gry gie(cid:239)dowe? ................................................................................................................244 Podstawowa wada gier gie(cid:239)dowych ...................................................................................................244 Jak inwestowa(cid:202) wirtualnie? ...............................................................................................................245 Darmowe gry ..................................................................................................................................249 Turnieje gie(cid:239)dowe z nagrodami... .................................................................................................249 ...niekoniecznie s(cid:200) warte po(cid:258)wi(cid:218)canego im czasu ..................................................................................249 Wirtualne gry gie(cid:239)dowe — czy maj(cid:200) sens? ........................................................................................249 Kup książkęPoleć książkę 8 Gie(cid:239)da Papierów Warto(cid:258)ciowych dla bystrzaków Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) IV: Jak rozpocz(cid:200)(cid:202) inwestowanie na gie(cid:239)dzie papierów warto(cid:258)ciowych? ....................251 Rozdzia(cid:239) 14: Stwórz swój w(cid:239)asny portfel inwestycyjny ............................................. 253 Jak mog(cid:218) zainwestowa(cid:202) x z(cid:239)? ............................................................................................................254 Cel inwestycji gie(cid:239)dowych ................................................................................................................256 Tolerancja ryzyka ............................................................................................................................257 Horyzont inwestycyjny .....................................................................................................................260 Akcje czy obligacje? ........................................................................................................................262 Dywersyfikacja vs. dywersja .............................................................................................................262 Inwestowanie skoncentrowane nie tylko dla odwa(cid:285)nych ......................................................................264 Nie kupuj niczego na si(cid:239)(cid:218) .................................................................................................................265 Rozdzia(cid:239) 15: Wybór domu maklerskiego pierwszym krokiem do rozpocz(cid:218)cia realnych inwestycji ........................................................................... 267 Bez rachunku maklerskiego nie kupisz na gie(cid:239)dzie niczego ..................................................................270 Mo(cid:285)esz otworzy(cid:202) rachunek maklerski tylko jako osoba pe(cid:239)noletnia ......................................................271 Rachunek bankowy i rachunek inwestycyjny to nie to samo ...............................................................271 Na co zwraca(cid:202) uwag(cid:218), wybieraj(cid:200)c dom maklerski? .............................................................................273 Pocz(cid:200)tkuj(cid:200)cy inwestorzy zwracaj(cid:200) uwag(cid:218) na co(cid:258) innego .................................................................274 Poziom prowizji maklerskich nie jest najwa(cid:285)niejszy dla do(cid:258)wiadczonego inwestora ...........................274 Studenci — na gie(cid:239)dzie pojawia si(cid:218) ich coraz wi(cid:218)cej ......................................................................276 Gdzie szuka(cid:202) ofert domów maklerskich? ...........................................................................................276 Internet — najwa(cid:285)niejszy kana(cid:239) dokonywania inwestycji w XXI wieku ................................................277 Inwestycje zagraniczne bez wychodzenia z domu ...............................................................................277 Nie podoba Ci si(cid:218) Twój makler? Odejd(cid:283) od niego ............................................................................278 Rozdzia(cid:239) 16: Zlecenia gie(cid:239)dowe ................................................................................. 279 Zlecenia gie(cid:239)dowe u(cid:239)atwiaj(cid:200) dzia(cid:239)anie ...............................................................................................282 Zlecenia „po ka(cid:285)dej cenie” (PKC) ..................................................................................................283 Zlecenie z limitem ceny ...................................................................................................................284 Zlecenie z limitem ceny i z limitem aktywacji ....................................................................................286 Zlecenie stop-loss ............................................................................................................................288 Wide(cid:239)ki ..........................................................................................................................................291 Data wa(cid:285)no(cid:258)ci zlecenia ....................................................................................................................292 Blokada instrumentów finansowych pod wykonanie zlecenia ...............................................................293 „Wy(cid:258)lij zlecenie” i co dalej? .............................................................................................................293 Musisz stan(cid:200)(cid:202) w kolejce ..............................................................................................................293 Kojarzenie kupuj(cid:200)cych i sprzedaj(cid:200)cych .........................................................................................294 Anulowanie zlece(cid:241) ..........................................................................................................................296 Kup książkęPoleć książkę Spis tre(cid:258)ci 9 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) V: Zaawansowane narz(cid:218)dzia analityczne ....... 299 Rozdzia(cid:239) 17: Analiza techniczna .................................................................................301 Analiza techniczna — o co w niej chodzi? ...........................................................................................301 Wykresy — nie ma si(cid:218) czego ba(cid:202) ......................................................................................................304 Wykresy liniowe .........................................................................................................................306 Wykresy (cid:258)wiecowe ......................................................................................................................306 Wykresy s(cid:239)upkowe ......................................................................................................................308 Skala logarytmiczna i liniowa .......................................................................................................310 Trendy ...........................................................................................................................................311 Rynek byka ................................................................................................................................311 Rynek nied(cid:283)wiedzia ....................................................................................................................313 Trend boczny .............................................................................................................................313 Poziomy wsparcia i oporu ................................................................................................................315 Formacje cenowe .............................................................................................................................317 Analiza wolumenu ..........................................................................................................................321 Inne narz(cid:218)dzia analizy technicznej ....................................................................................................324 Rozdzia(cid:239) 18: Analiza fundamentalna ...........................................................................327 Przypowie(cid:258)(cid:202) o domu na skale ...........................................................................................................328 Jak kupowa(cid:202) akcje dobrych spó(cid:239)ek? ...................................................................................................328 Sprawozdanie finansowe — powiniene(cid:258) je rozumie(cid:202) ..........................................................................328 Sprawozdanie zarz(cid:200)du z dzia(cid:239)alno(cid:258)ci vs. sprawozdanie finansowe ..................................................332 Bilans ........................................................................................................................................334 Rachunek zysków i strat ..............................................................................................................337 Rachunek przep(cid:239)ywów pieni(cid:218)(cid:285)nych ..............................................................................................340 Noty obja(cid:258)niaj(cid:200)ce — czytaj je, je(cid:258)li chcesz zarabia(cid:202) pieni(cid:200)dze ........................................................342 Jak rozpozna(cid:202) dobr(cid:200) spó(cid:239)k(cid:218)? ............................................................................................................343 Bran(cid:285)a .......................................................................................................................................343 Zarz(cid:200)d ......................................................................................................................................345 Finanse ......................................................................................................................................346 Zalety analizy fundamentalnej .........................................................................................................348 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) VI: Dekalogi ............................................... 349 10 stron internetowych, które powiniene(cid:258) zna(cid:202) ........................................................351 Gie(cid:239)da Papierów Warto(cid:258)ciowych .....................................................................................................351 Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) ...........................................................................................352 Izba Zarz(cid:200)dzaj(cid:200)cych Funduszami i Aktywami (IZFA) .....................................................................352 Narodowy Bank Polski (NBP) .......................................................................................................352 Ministerstwo Finansów ....................................................................................................................353 Blog Marka Mobiusa po polsku .......................................................................................................353 Strony internetowe spó(cid:239)ek gie(cid:239)dowych ...............................................................................................353 Kup książkęPoleć książkę 10 Gie(cid:239)da Papierów Warto(cid:258)ciowych dla bystrzaków Portale finansowe ............................................................................................................................354 Strony gazet i czasopism finansowych ...............................................................................................354 Fora dyskusyjne ..............................................................................................................................354 10 przykaza(cid:241) inwestora .............................................................................................. 357 B(cid:200)d(cid:283) cierpliwy ................................................................................................................................357 Odrób swoje zadanie domowe ..........................................................................................................357 Nigdy nie podejmuj zbyt ryzykownych decyzji ...................................................................................358 Zdobywaj wiedz(cid:218) z zakresu rachunkowo(cid:258)ci .......................................................................................358 Obserwuj swoje inwestycje ...............................................................................................................358 Reinwestuj zyski .............................................................................................................................359 Miej swoje zdanie ...........................................................................................................................359 Nie s(cid:239)uchaj tzw. ekspertów finansowych ............................................................................................359 Wa(cid:285)ne s(cid:200) inwestycje, a nie wszystko to, co dzieje si(cid:218) w ich otoczeniu ..................................................359 Poszerzaj swój „kr(cid:200)g kompetencji” ...................................................................................................360 10 przykaza(cid:241) spekulanta ............................................................................................ 361 Tnij straty ......................................................................................................................................361 Pozwól zyskom rosn(cid:200)(cid:202) .....................................................................................................................361 Pod(cid:200)(cid:285)aj za trendem .........................................................................................................................362 Opracuj system gry .........................................................................................................................362 Konsekwentnie stosuj opracowany system gry ....................................................................................362 Panuj nad emocjami ........................................................................................................................362 Nie bój si(cid:218) przyzna(cid:202) do b(cid:239)(cid:218)du ..........................................................................................................363 Naucz si(cid:218) zarabia(cid:202) w ka(cid:285)dych warunkach rynkowych .........................................................................363 Zdobywaj nowe umiej(cid:218)tno(cid:258)ci ...........................................................................................................363 Rób sobie wolne .............................................................................................................................363 Skorowidz ................................................................................................................... 365 Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:239) 1: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych — co to takiego? 23 Rozdzia(cid:239) 1 Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych — co to takiego? W tym rozdziale: (cid:377) wyja(cid:258)ni(cid:218) istot(cid:218) funkcjonowania rynku finansowego, (cid:377) przybli(cid:285)(cid:218) Ci podmioty oraz osoby, które mog(cid:200) handlowa(cid:202) na gie(cid:239)dzie, (cid:377) opowiem co nieco o alternatywnych systemach obrotu gie(cid:239)dowego, (cid:377) poznasz instytucje odpowiedzialne za czuwanie nad bezpiecze(cid:241)stwem obrotu gie(cid:239)dowego. G ie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych jest sta(cid:239)ym elementem (cid:285)ycia ka(cid:285)dego z nas — czy to Ci si(cid:218) podoba, czy nie. Niegdy(cid:258) mog(cid:239)e(cid:258) funkcjonowa(cid:202) bez konieczno(cid:258)ci zawracania sobie g(cid:239)owy tym, co si(cid:218) dzieje na gie(cid:239)dzie. Dzi(cid:258) jest inaczej, nawet bowiem w g(cid:239)ównych wydaniach programów informacyjnych pojawiaj(cid:200) si(cid:218) wiadomo(cid:258)ci finansowe z rynku gie(cid:239)dowego. Odk(cid:239)adaj(cid:200)c pieni(cid:200)dze na emerytur(cid:218) we w(cid:239)asnym zakresie, dokonujesz tego za po(cid:258)rednictwem gie(cid:239)dy. W rzeczywisto(cid:258)ci jeste(cid:258) z ni(cid:200) zwi(cid:200)zany bardziej, ni(cid:285) Ci si(cid:218) wydaje. Wi(cid:218)kszo(cid:258)(cid:202) ludzi nie wie jednak, czym jest gie(cid:239)da i jak ona funkcjonuje. Podejrzewam, (cid:285)e zapytani o istot(cid:218) jej istnienia nie wiedzieliby, co odpowiedzie(cid:202). Jak si(cid:218) za chwil(cid:218) przekonasz, sens istnienia gie(cid:239)dy jest Ci ju(cid:285) znany, jednak dotychczas chyba nikt nie przybli(cid:285)y(cid:239) Ci go w ten sposób. Je(cid:285)eli gie(cid:239)da w tak du(cid:285)ym stopniu integruje si(cid:218) z (cid:285)yciem finansowym ka(cid:285)dego z nas, warto j(cid:200) bli(cid:285)ej pozna(cid:202), by móc (cid:258)wiadomie kreowa(cid:202) swoj(cid:200) finansow(cid:200) przysz(cid:239)o(cid:258)(cid:202). Gie(cid:239)da nie jest bowiem zbiorem niewidzialnych si(cid:239), co sugeruj(cid:200) wypowiedzi komentatorów rynkowych, w rodzaju „rynek jest niespokojny” lub „na rynku panuj(cid:200) euforyczne nastroje” itd. Ów rynek jest jednak zbiorem ludzi, a nie wyimaginowanych postaci czy podmiotów. Inwestowanie za po(cid:258)rednictwem internetu jest bardzo du(cid:285)ym u(cid:239)atwieniem, ale zdaje si(cid:218), (cid:285)e coraz wi(cid:218)cej ludzi zapomina o cz(cid:239)owieku jako kreatorze systemu finansowego i jego uczestniku zarazem. Wyja(cid:258)niaj(cid:200)c, na czym tak naprawd(cid:218) polega dzia(cid:239)alno(cid:258)(cid:202) gie(cid:239)dy papierów warto(cid:258)ciowych, b(cid:218)d(cid:218) zawsze uwzgl(cid:218)dnia(cid:239) czynnik ludzki. Gie(cid:239)da zosta(cid:239)a bowiem stworzona przez ludzi i istnieje dla ludzi (troch(cid:218) sparafrazowa(cid:239)em s(cid:239)owa Leszka Czarneckiego, który powiedzia(cid:239) to samo, lecz o biznesie), nale(cid:285)y wi(cid:218)c o nich pami(cid:218)ta(cid:202). Kup książkęPoleć książkę 24 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych od A do Z Gie(cid:239)da a zwyk(cid:239)e targowisko Na gie(cid:239)d(cid:218) papierów warto(cid:258)ciowych mo(cid:285)na spojrze(cid:202) z ró(cid:285)nych perspektyw, co zaraz uczyni(cid:218). W rzeczywisto(cid:258)ci gie(cid:239)da jako taka nie ró(cid:285)ni si(cid:218) niczym od, jak to nazwa(cid:239)em, zwyk(cid:239)ego targowiska. Mo(cid:285)e Ci(cid:218) to zdziwi, a mo(cid:285)e nie, lecz tak to wszystko wygl(cid:200)da. Dzisiaj coraz rzadziej mo(cid:285)na spotka(cid:202) miejsca, w których odbywa si(cid:218) handel w formie targowej, poniewa(cid:285) zamiast nich pojawi(cid:239)y si(cid:218) sklepy osiedlowe oraz supermarkety. Targi s(cid:200) tworami trac(cid:200)cymi popularno(cid:258)(cid:202) masow(cid:200), a szkoda. W mniejszych miejscowo(cid:258)ciach mo(cid:285)na jednak natrafi(cid:202) na targowiska, na których sprzedawana jest (cid:285)ywno(cid:258)(cid:202). Nie wiem, czy mia(cid:239)e(cid:258) okazj(cid:218) wybra(cid:202) si(cid:218) kiedy(cid:258) na typowy targ, ale je(cid:285)eli nie by(cid:239)e(cid:258) nigdy w takim miejscu, to my(cid:258)l(cid:218), (cid:285)e dobrze by by(cid:239)o, gdyby(cid:258) cho(cid:202) raz si(cid:218) tam wybra(cid:239) — g(cid:239)ównie w celach edukacyjnych. Ka(cid:285)dy targ sk(cid:239)ada si(cid:218) z pewnych elementów, które musz(cid:200) wyst(cid:200)pi(cid:202), by mog(cid:239)a zaistnie(cid:202) wymiana handlowa. Tymi elementami s(cid:200): (cid:57) towary, którymi si(cid:218) handluje, (cid:57) sprzedaj(cid:200)cy, czyli handlarze, osoby, które chc(cid:200) sprzeda(cid:202) towary, (cid:57) kupuj(cid:200)cy, czyli konsumenci tacy jak Ty czy ja. W przypadku targu, na którym handluje si(cid:218) (cid:285)ywno(cid:258)ci(cid:200), towarami b(cid:218)d(cid:200) produkty (cid:285)ywno(cid:258)ciowe, sprzedaj(cid:200)cy b(cid:218)d(cid:200) cz(cid:218)sto rolnikami, a kupuj(cid:200)cymi b(cid:218)d(cid:200) najcz(cid:218)(cid:258)ciej konsumenci. W ten sposób dochodzimy do wyja(cid:258)nienia wa(cid:285)nego zagadnienia, jakim jest rynek. Targ jest zatem rynkiem, który jest ju(cid:285) o wiele bli(cid:285)szym Ci poj(cid:218)ciem. Rynek najcz(cid:218)(cid:258)ciej definiowany jest jako zespó(cid:239) warunków doprowadzaj(cid:200)cych do kontaktów mi(cid:218)dzy kupuj(cid:200)cymi a sprzedaj(cid:200)cymi. Jest to zagadnienie typowo ekonomiczne. Zauwa(cid:285), (cid:285)e pojawia si(cid:218) tutaj sformu(cid:239)owanie „zespó(cid:239) warunków”, które nie jest precyzyjne i mo(cid:285)e sugerowa(cid:202) ingerencj(cid:218) jakiej(cid:258) niewidzialnej si(cid:239)y. Z tego wzgl(cid:218)du mówi(cid:200)c o rynku, b(cid:218)d(cid:218) chcia(cid:239), by(cid:258) mia(cid:239) w umy(cid:258)le przedstawione ju(cid:285) jego elementy sk(cid:239)adowe. Ka(cid:285)dy rynek sk(cid:239)ada si(cid:218) bowiem z dok(cid:239)adnie tych samych elementów — s(cid:200) one uniwersalne i dzi(cid:218)ki ich istnieniu mo(cid:285)na mówi(cid:202) o rynku. Ekonomi(cid:258)ci powiedzieliby, (cid:285)e kupuj(cid:200)cy kreuj(cid:200) popyt (zg(cid:239)aszaj(cid:200) zapotrzebowanie) na konkretny towar, a sprzedaj(cid:200)cy zapewniaj(cid:200) poda(cid:285) tego towaru (oferuj(cid:200) jego konkretne ilo(cid:258)ci do sprzeda(cid:285)y). Tak wi(cid:218)c to potrzeba zaspokojenia jakiego(cid:258) pragnienia jest ow(cid:200) si(cid:239)(cid:200) doprowadzaj(cid:200)c(cid:200) do kontaktów mi(cid:218)dzy sprzedawcami a nabywcami towarów na targowisku i na ka(cid:285)dym innym rynku. Gie(cid:239)da jest rynkiem, dlatego jej elementy sk(cid:239)adowe b(cid:218)d(cid:200) dok(cid:239)adnie takie same jak w przypadku zwyk(cid:239)ego targowiska, na którym handluje si(cid:218) (cid:285)ywno(cid:258)ci(cid:200). Gie(cid:239)da jest jednak specyficznym rynkiem — jest bowiem rynkiem finansowym. Na gie(cid:239)dzie pojawiaj(cid:200) si(cid:218) kupuj(cid:200)cy oraz sprzedaj(cid:200)cy, którzy handluj(cid:200) okre(cid:258)lonym towarem. S(cid:200) nim papiery warto(cid:258)ciowe i, w szerszym uj(cid:218)ciu, instrumenty finansowe. Co jednak jest potrzeb(cid:200), która w tym przypadku b(cid:218)dzie sk(cid:239)ania(cid:239)a ludzi do udania si(cid:218) na gie(cid:239)d(cid:218)? T(cid:200) potrzeb(cid:200) jest ch(cid:218)(cid:202) zarobienia wi(cid:218)kszej ilo(cid:258)ci pieni(cid:218)dzy, ale o tym pó(cid:283)niej. Wydawa(cid:202) by si(cid:218) mog(cid:239)o, (cid:285)e na gie(cid:239)dzie handluje si(cid:218) pieni(cid:200)dzem jako takim. Pami(cid:218)taj, (cid:285)e pieni(cid:200)dz na gie(cid:239)dzie papierów warto(cid:258)ciowych jest tylko (cid:258)rodkiem p(cid:239)atniczym, którym kupuj(cid:200)cy oraz sprzedaj(cid:200)cy pos(cid:239)uguj(cid:200) si(cid:218), by dokonywa(cid:202) transakcji. Towarem jest, jak ju(cid:285) wspomnia(cid:239)em, g(cid:239)ównie papier warto(cid:258)ciowy. Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:239) 1: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych — co to takiego? 25 Nie wiem, czy zauwa(cid:285)y(cid:239)e(cid:258), ale ca(cid:239)y czas mówi(cid:218) w kontek(cid:258)cie gie(cid:239)dy o handlu, a nie o inwestowaniu. W telewizji natomiast s(cid:239)yszy si(cid:218) tyle o inwestycjach gie(cid:239)dowych, a nie o handlu gie(cid:239)dowym. Czy to nieporozumienie? Nie do ko(cid:241)ca. Pierwotn(cid:200) przyczyn(cid:200) stworzenia gie(cid:239)d papierów warto(cid:258)ciowych by(cid:239)a potrzeba handlowania lub, inaczej mówi(cid:200)c, wymiany papierów warto(cid:258)ciowych mi(cid:218)dzy uczestnikami rynku. Nie wszyscy ich posiadacze chcieli bowiem mie(cid:202) na w(cid:239)asno(cid:258)(cid:202) konkretne papiery do ko(cid:241)ca swojego (cid:285)ycia. Czasami sensowniej by(cid:239)o si(cid:218) ich pozby(cid:202), ni(cid:285) je zatrzyma(cid:202) — st(cid:200)d mowa o handlu, a nie o inwestowaniu. Je(cid:285)eli gie(cid:239)da nie ró(cid:285)ni si(cid:218) zasadniczo od zwyk(cid:239)ego targu istot(cid:200) swojego funkcjonowania, to trzeba by by(cid:239)o mówi(cid:202) nie o inwestorach, a o handlowcach. Inwestorzy wyst(cid:218)puj(cid:200) na gie(cid:239)dzie, jednak nie zg(cid:239)aszaj(cid:200) ch(cid:218)ci kupna lub sprzeda(cid:285)y papierów warto(cid:258)ciowych tak cz(cid:218)sto jak handlarze. W ten sposób dochodzimy do najwa(cid:285)niejszej funkcji gie(cid:239)dy, jak(cid:200) jest po(cid:258)rednictwo finansowe. Gie(cid:239)da jako po(cid:258)rednik Termin po(cid:258)rednictwo finansowe kojarzy si(cid:218) najcz(cid:218)(cid:258)ciej ze sprzedawcami kredytów oraz szeroko poj(cid:218)tych produktów finansowych. Gie(cid:239)da te(cid:285) jest po(cid:258)rednikiem, poniewa(cid:285) bierze udzia(cid:239) w przep(cid:239)ywie pieni(cid:200)dza, stwarzaj(cid:200)c warunki do jego transferów. Mówi(cid:239)em, (cid:285)e na gie(cid:239)dzie nie handluje si(cid:218) pieni(cid:200)dzem, natomiast tu wspominam o po(cid:258)redniczeniu w jego przep(cid:239)ywie. W istocie jest tak, (cid:285)e pieni(cid:200)dz przep(cid:239)ywa poprzez gie(cid:239)d(cid:218) za po(cid:258)rednictwem papierów warto(cid:258)ciowych, st(cid:200)d mowa o gie(cid:239)dzie jako po(cid:258)redniku finansowym. Rol(cid:200) po(cid:258)rednika finansowego jest zapewnienie sprzyjaj(cid:200)cych warunków przeprowadzania transakcji, czyli kontaktowania si(cid:218) jej uczestników — kupuj(cid:200)cych oraz sprzedaj(cid:200)cych. Gie(cid:239)da stwarza takie warunki, dzi(cid:218)ki czemu przep(cid:239)yw pieni(cid:200)dza pomi(cid:218)dzy kupuj(cid:200)cymi a sprzedaj(cid:200)cymi dokonuje si(cid:218) bardzo sprawnie. Na rysunku 1.1 pokaza(cid:239)em gie(cid:239)d(cid:218) jako po(cid:258)rednika finansowego, który bierze udzia(cid:239) w przep(cid:239)ywie pieni(cid:200)dza pomi(cid:218)dzy kupuj(cid:200)cymi a sprzedaj(cid:200)cymi papiery warto(cid:258)ciowe. Papiery warto(cid:258)ciowe s(cid:200) towarami, którymi handluje si(cid:218) na gie(cid:239)dzie. Nie jest tak, (cid:285)e kupuj(cid:200)cy spotyka si(cid:218) bezpo(cid:258)rednio ze sprzedaj(cid:200)cym, by dokona(cid:202) transakcji, musi by(cid:202) ona bowiem przeprowadzona z udzia(cid:239)em gie(cid:239)dy. Na rysunku kupuj(cid:200)cy jest osob(cid:200) posiadaj(cid:200)c(cid:200) pieni(cid:200)dze i chc(cid:200)c(cid:200) kupi(cid:202) papier warto(cid:258)ciowy. Z kolei sprzedaj(cid:200)cym b(cid:218)dzie zawsze posiadacz papieru warto(cid:258)ciowego, który pragnie si(cid:218) go pozby(cid:202). Transakcja dochodzi do skutku w momencie, gdy na pewien krótki czas kupuj(cid:200)cy i sprzedaj(cid:200)cy przekazuj(cid:200) gie(cid:239)dzie swoj(cid:200) w(cid:239)asno(cid:258)(cid:202), by móc si(cid:218) ni(cid:200) wymieni(cid:202). Zauwa(cid:285), (cid:285)e kupuj(cid:200)cy pozbywaj(cid:200)c si(cid:218) pieni(cid:218)dzy, a nabywaj(cid:200)c papier warto(cid:258)ciowy, staje si(cid:218) potencjalnym sprzedaj(cid:200)cym, i odwrotnie — sprzedaj(cid:200)cy papier warto(cid:258)ciowy staje si(cid:218) potencjalnym kupuj(cid:200)cym. Rysunek 1.1. Gie(cid:239)da po(cid:258)rednikiem finansowym (cid:189)ród(cid:239)o: Opracowanie w(cid:239)asne Kup książkęPoleć książkę 26 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych od A do Z Rysunek 1.1 jest pewnym uproszczeniem, poniewa(cid:285) na gie(cid:239)dzie wyst(cid:218)puje mnóstwo kupuj(cid:200)cych i sprzedaj(cid:200)cych —ich liczba idzie w setki tysi(cid:218)cy, a na najwi(cid:218)kszych gie(cid:239)dach (cid:258)wiata w miliony. W takich warunkach ka(cid:285)dy uczestnik rynku b(cid:218)dzie odgrywa(cid:239) dwojak(cid:200) rol(cid:218) — zarówno kupuj(cid:200)cego, jak i sprzedaj(cid:200)cego. Jak to mo(cid:285)liwe? Ka(cid:285)dy uczestnik rynku mo(cid:285)e przecie(cid:285) dokupowa(cid:202) kolejne papiery, których jak(cid:200)(cid:258) liczb(cid:218) ju(cid:285) posiada, i pozbywa(cid:202) si(cid:218) innych. Tak samo dzieje si(cid:218) w przypadku sprzedaj(cid:200)cego, który mo(cid:285)e chcie(cid:202) si(cid:218) stopniowo pozbywa(cid:202) posiadanych papierów i nabywa(cid:202) inne papiery. Gie(cid:239)da jest chyba jedynym rynkiem, na którym ka(cid:285)dy mo(cid:285)e by(cid:202) zarówno kupuj(cid:200)cym, jak i sprzedaj(cid:200)cym. Wracaj(cid:200)c do przyk(cid:239)adu z targiem — konsument jest konsumentem, natomiast rolnik pozostaje rolnikiem. W(cid:200)tpi(cid:218), (cid:285)eby nagle na du(cid:285)(cid:200) skal(cid:218) chcieli oni zamieni(cid:202) si(cid:218) swoimi rolami. Podobnie dzieje si(cid:218) w sklepach — konsument jest klientem kupuj(cid:200)cym towary, natomiast sklep je sprzedaje. Mo(cid:285)na co prawda otworzy(cid:202) w(cid:239)asny sklep, ale nie ka(cid:285)dy ma na to ochot(cid:218). Na gie(cid:239)dzie jest zupe(cid:239)nie inaczej: je(cid:258)li jeste(cid:258) jej uczestnikiem, to bez wzgl(cid:218)du na powody, dla których si(cid:218) na niej znalaz(cid:239)e(cid:258), b(cid:218)dziesz raz kupuj(cid:200)cym, a raz sprzedaj(cid:200)cym. Po co istnieje gie(cid:239)da? Wiesz ju(cid:285), jak dzia(cid:239)a gie(cid:239)da, teraz dowiesz si(cid:218), dlaczego istnieje. Pewne wzmianki o potencjalnych przyczynach powstania gie(cid:239)d zamie(cid:258)ci(cid:239)em ju(cid:285) wcze(cid:258)niej w tym rozdziale. Napisa(cid:239)em bowiem, (cid:285)e nie ka(cid:285)dy posiadacz papieru warto(cid:258)ciowego chce by(cid:202) jego w(cid:239)a(cid:258)cicielem w niesko(cid:241)czono(cid:258)(cid:202) i czasami pragnie si(cid:218) go pozby(cid:202) — wykorzystuje do tego celu w(cid:239)a(cid:258)nie gie(cid:239)d(cid:218). Jest to jednak bardziej motywacja uczestników rynku — kupuj(cid:200)cych i sprzedaj(cid:200)cych — ni(cid:285) powód powstania gie(cid:239)d. Wspomina(cid:239)em równie(cid:285) o potrzebie, która jest si(cid:239)(cid:200) sprawcz(cid:200) rynku, doprowadzaj(cid:200)c(cid:200) do kontaktów mi(cid:218)dzy jego uczestnikami. Jaka jest zatem g(cid:239)ówna przyczyna istnienia gie(cid:239)dy? Jest ni(cid:200) zapotrzebowanie na kapita(cid:239). Gospodarka jest z(cid:239)o(cid:285)ona z ró(cid:285)nych podmiotów: (cid:57) konsumentów, uto(cid:285)samianych najcz(cid:218)(cid:258)ciej z gospodarstwami domowymi (cid:57) przedsi(cid:218)biorstw, potocznie nazywanych firmami, które dostarczaj(cid:200) dobra nabywane przez konsumentów; mówi si(cid:218) o nich najcz(cid:218)(cid:258)ciej w kategoriach produkowania dóbr, nabywaj(cid:200)cymi ró(cid:285)ne dobra, (cid:57) pa(cid:241)stwa, które równie(cid:285) dokonuje wydatków oraz posiada przychody. Z punktu widzenia gie(cid:239)dy najwa(cid:285)niejsze s(cid:200) przedsi(cid:218)biorstwa, które zajmuj(cid:200) si(cid:218) produkcj(cid:200). Wytwarzanie dóbr mo(cid:285)e jednak nast(cid:200)pi(cid:202) w przypadku posiadania maj(cid:200)tku produkcyjnego. Maj(cid:200)tek ten mo(cid:285)na naby(cid:202) za pieni(cid:200)dze, których cz(cid:218)sto przedsi(cid:218)biorstwom brakuje. Mog(cid:200) one zatem uda(cid:202) si(cid:218) do banku, by zaci(cid:200)gn(cid:200)(cid:202) kredyt, lub na gie(cid:239)d(cid:218). Na gie(cid:239)dzie odbywa si(cid:218) proces przep(cid:239)ywu pieni(cid:218)dzy — kapita(cid:239)u (st(cid:200)d nazwa rynek kapita(cid:239)owy) — od podmiotów maj(cid:200)cych ich nadmiar do podmiotów maj(cid:200)cych ich niedobór. Niedobór kapita(cid:239)u maj(cid:200) zazwyczaj w(cid:239)a(cid:258)nie przedsi(cid:218)biorstwa, które chc(cid:200)c si(cid:218) rozwija(cid:202), potrzebuj(cid:200) pieni(cid:218)dzy. Nadmiar kapita(cid:239)u mog(cid:200) mie(cid:202) jednak zarówno gospodarstwa domowe, jak i przedsi(cid:218)biorstwa, które szukaj(cid:200) okazji do zarobku. Rysunek 1.2 dok(cid:239)adniej przedstawia omawian(cid:200) zale(cid:285)no(cid:258)(cid:202). Kup książkęPoleć książkę Rozdzia(cid:239) 1: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych — co to takiego? 27 Rysunek 1.2. Przep(cid:239)yw kapi- ta(cid:239)u od podmio- tów posiadaj(cid:200)- cych jego nadwy(cid:285)k(cid:218) do podmiotów po- siadaj(cid:200)cych je- go niedobór (cid:189)ród(cid:239)o: Opracowanie w(cid:239)asne Przedsi(cid:218)biorstwa, które potrzebuj(cid:200) pieni(cid:218)dzy na rozwój, udaj(cid:200) si(cid:218) na gie(cid:239)d(cid:218), aby pozyska(cid:202) kapita(cid:239). Gie(cid:239)da natomiast po(cid:258)redniczy w zorganizowaniu tego kapita(cid:239)u, przekazuj(cid:200)c go od inwestorów, którzy maj(cid:200) go za du(cid:285)o, do przedsi(cid:218)biorstw maj(cid:200)cych jego niedobór. W tym miejscu warto si(cid:218) zastanowi(cid:202), dlaczego inwestorzy wol(cid:200) przekazywa(cid:202) swój kapita(cid:239) przedsi(cid:218)biorstwom, ni(cid:285) lokowa(cid:202) go w banku, i dlaczego przedsi(cid:218)biorstwa szukaj(cid:200) pieni(cid:218)dzy na gie(cid:239)dzie, a nie np. w banku, który udziela kredytów. Przede wszystkim inwestorzy wol(cid:200) inwestowa(cid:202) swoje pieni(cid:200)dze w taki sposób, który pozwoli im zarobi(cid:202) jak najwi(cid:218)cej, natomiast przedsi(cid:218)biorstwa chc(cid:200) p(cid:239)aci(cid:202) za ten kapita(cid:239) mniej ni(cid:285) w banku. Gie(cid:239)da stwarza korzystne mo(cid:285)liwo(cid:258)ci zarówno dla inwestorów, jak i dla przedsi(cid:218)biorstw. Rysunki 1.1 oraz 1.2 mo(cid:285)na w prosty sposób po(cid:239)(cid:200)czy(cid:202), dzi(cid:218)ki czemu otrzymamy pe(cid:239)ny obraz funkcjonowania rynku finansowego, jakim jest gie(cid:239)da. Przedsi(cid:218)biorstwa, które pragn(cid:200) pozyska(cid:202) kapita(cid:239) od inwestorów, emituj(cid:200) papiery warto(cid:258)ciowe, daj(cid:200)ce inwestorom mo(cid:285)liwo(cid:258)(cid:202) zarabiania. Z kolei inwestorzy mog(cid:200) wymienia(cid:202) si(cid:218) mi(cid:218)dzy sob(cid:200) papierami warto(cid:258)ciowymi przedsi(cid:218)biorstw. Na rysunku 1.3 nie zamie(cid:258)ci(cid:239)em wzmianki o inwestorach, tylko zilustrowa(cid:239)em gie(cid:239)dowe zale(cid:285)no(cid:258)ci za pomoc(cid:200) okre(cid:258)lenia uczestnicy rynków. Jak si(cid:218) pó(cid:283)niej oka(cid:285)e, na gie(cid:239)dzie wyst(cid:218)puj(cid:200) nie tylko inwestorzy, lecz ka(cid:285)dy uczestnik rynku zawsze staje si(cid:218) kupuj(cid:200)cym lub sprzedaj(cid:200)cym papiery warto(cid:258)ciowe. Rysunek 1.3. Sposób funk- cjonowania gie(cid:239)dy jako ca(cid:239)o(cid:258)ci (cid:189)ród(cid:239)o: Opracowanie w(cid:239)asne Kup książkęPoleć książkę 28 Cz(cid:218)(cid:258)(cid:202) I: Gie(cid:239)da papierów warto(cid:258)ciowych od A do Z Czym handluje si(cid:218) na gie(cid:239)dzie? Podstawowym towarem gie(cid:239)dowym jest papier warto(cid:258)ciowy. Ogólniej mówi si(cid:218), (cid:285)e na gie(cid:239)dzie handluje si(cid:218) instrumentami finansowymi, które niekoniecznie musz(cid:200) by(cid:202) papierami warto(cid:258)ciowymi, a mog(cid:200) by(cid:202) instrumentami pochodnymi. Dok(cid:239)adniej o papierach warto(cid:258)ciowych oraz instrumentach pochodnych opowiem pó(cid:283)niej. Teraz wystarczy, by(cid:258) wiedzia(cid:239), (cid:285)e papier warto(cid:258)ciowy daje pewne uprawnienia, dzi(cid:218)ki którym jego posiadacz mo(cid:285)e zarabia(cid:202) na konkretnym przedsi(cid:218)biorstwie. Jest to du(cid:285)e uproszczenie, ale na ten moment wystarczaj(cid:200)ce. Instrument pochodny jest natomiast tworem, którego warto(cid:258)(cid:202) pochodzi od czego(cid:258) innego. Przyk(cid:239)adem instrumentu pochodnego jest cho(cid:202)by certyfikat na z(cid:239)oto, którego warto(cid:258)(cid:202) si(cid:218) zwi(cid:218)ksza wraz ze wzrostem ceny z(cid:239)ota. Na gie(cid:239)dzie zale(cid:285)no(cid:258)(cid:202) ta jest dok(cid:239)adnie taka sama. Wymiana towarami gie(cid:239)dowymi oraz instrumentami finansowymi, w tym papierami warto(cid:258)ciowymi, odbywa si(cid:218) przy u(cid:285)yciu pieni(cid:200)dza. Nie jest on jednak towarem samym w sobie, lecz czym(cid:258), co umo(cid:285)liwia handel gie(cid:239)dowy. Kto handluje na gie(cid:239)dzie? Ka(cid:285)dy mo(cid:285)e wzi(cid:200)(cid:202) udzia(cid:239) w gie(cid:239)dowym handlu. W zasadzie wystarczy by(cid:202) pe(cid:239)noletnim, by móc zarabia(cid:202) na tym rynku. Mo(cid:285)na wyró(cid:285)ni(cid:202) dwa rodzaje podmiotów, które handluj(cid:200) na gie(cid:239)dzie: (cid:57) podmioty handluj(cid:200)ce bezpo(cid:258)rednio, (cid:57) podmioty handluj(cid:200)ce po(cid:258)rednio. Rysunek 1.4 dok(cid:239)adnie przedstawia te dwa rodzaje podmiotów. Zamieszczony rysunek jest uproszczeniem zasady dost(cid:218)pno(cid:258)ci ró(cid:285)nych podmiotów do gie(cid:239)dy. Bezpo(cid:258)rednio mog(cid:200) handlowa(cid:202) na gie(cid:239)dzie ró(cid:28
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Giełda Papierów Wartościowych dla bystrzaków
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: