Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00079 012415 13632252 na godz. na dobę w sumie
Gitara klasyczna dla bystrzaków - ebook/pdf
Gitara klasyczna dla bystrzaków - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 320
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-7679-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> gry, zabawy, sport
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Nastrój do gry:

Gitara jest obecnie najpopularniejszym i najbardziej czadowym instrumentem na świecie. Zwana 'drewnianym magnesem na kobiety', urzeka swym brzmieniem także panów. Z klasycznej gitary możesz wydobyć zarówno chwytliwe melodie i złożone akordy, jak i płynne arpeggia czy liryczne utwory - i to wszystko dzięki zaledwie sześciu strunom. Jeśli i Ty masz ochotę zasilić wreszcie grono muzyków, a do tego nie zniechęcić się podczas nużących ćwiczeń, sięgnij po najzabawniejszy podręcznik do gry na gitarze. Do książki dołączono płytę CD, dzięki której będziesz mógł zagrać wszystkie utwory, słuchając równocześnie ich nagrań!

Z rączki do rączki, trochę gitary, trochę książki:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Gitara klasyczna dla bystrzaków Autorzy: Jon Chappel, Mark Phillips Tłumaczenie: Marcin Dorosz ISBN: 978-83-246-3006-6 Tytuł oryginału: Classical Guitar For Dummies Format: 170×230, stron: 320 Nastrój do gry: • Wybierz idealny instrument • Przyjmij właściwą pozycję • Rozgrzej dłonie i palce • Wsłuchaj się w utwory zawarte na płycie CD • Graj z nut, tabulatur, a nawet ze słuchu Gitara jest obecnie najpopularniejszym i najbardziej czadowym instrumentem na świecie. Zwana „drewnianym magnesem na kobiety”, urzeka swym brzmieniem także panów. Z klasycznej gitary możesz wydobyć zarówno chwytliwe melodie i złożone akordy, jak i płynne arpeggia czy liryczne utwory – i to wszystko dzięki zaledwie sześciu strunom. Jeśli i Ty masz ochotę zasilić wreszcie grono muzyków, a do tego nie zniechęcić się podczas nużących ćwiczeń, sięgnij po najzabawniejszy podręcznik do gry na gitarze. Do książki dołączono płytę CD, dzięki której będziesz mógł zagrać wszystkie utwory, słuchając równocześnie ich nagrań! • Dotknij i poznaj – zaprzyjaźnij się z rezonującą płytą, przyklejonym do niej gryfem oraz innymi elementami instrumentu • Trąć struny – zacznij z dźwięków tworzyć melodie • Podrasuj swoją technikę – poznaj chwyty barowe, technikę legato i tryle; opanuj flażolety; zapuść się w górne partie gryfu i zagraj w wyższych pozycjach • Sięgnij po klasyków – zagraj utwory z wszystkich najważniejszych epok w muzyce klasycznej: od renesansu i baroku aż do klasycyzmu, romantyzmu i modernizmu • Praktyka czyni mistrza – korzystaj ze wskazówek i ćwiczeń zarówno dla początkujących, jak i średnio zaawansowanych gitarzystów Z rączki do rączki, trochę gitary, trochę książki: • Sposoby odczytywania notacji muzycznej • Tabulatury, wykresy i zdjęcia • Wskazówki niezbędne do grania muzyki klasycznej • Utwory autorstwa mistrzów gitary • Metody utrzymywania instrumentu w idealnym stanie • Kurs wymiany strun, krok po kroku Idź do • Spis treści • Przykładowy rozdział • Skorowidz Katalog książek • Katalog online • Zamów drukowany katalog Twój koszyk • Dodaj do koszyka Cennik i informacje • Zamów informacje o nowościach • Zamów cennik Czytelnia • Fragmenty książek online Kontakt Helion SA ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl © Helion 1991–2011 Spis treĂci O autorach ....................................................................................................................11 PodziÚkowania od autorów ...........................................................................................13 WstÚp ............................................................................................................................15 O ksiÈĝce .........................................................................................................................................15 Konwencje zastosowane w ksiÈĝce ......................................................................................................16 Czego nie czytaÊ ...............................................................................................................................17 Naiwne zaïoĝenia ..............................................................................................................................18 Jak podzielona jest ksiÈĝka .................................................................................................................18 CzÚĂÊ I: Poznajemy gitarÚ klasycznÈ ..............................................................................................18 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy .............................................................................................19 CzÚĂÊ III: Praca nad technikÈ gry ..................................................................................................19 CzÚĂÊ IV: Doskonalenie repertuaru na gitarÚ klasycznÈ ...................................................................19 CzÚĂÊ V: Dekalogi ........................................................................................................................19 CzÚĂÊ VI: Dodatki ........................................................................................................................20 Ikony wykorzystane w ksiÈĝce .............................................................................................................20 Co dalej ...........................................................................................................................................21 Od polskiego wydawcy ......................................................................................................................21 CzÚĂÊ I: Poznajemy gitarÚ klasycznÈ ....................... 23 Rozdziaï 1: Gitara akustyczna i jej wïasna liga .............................................................25 Gitara klasyczna: jeden termin, dwa znaczenia i nieco historii ...............................................................26 Jak wyglÈda gitara klasyczna ..............................................................................................................27 Fizyczne róĝnice miÚdzy gitarÈ klasycznÈ i jej rówieĂnicami ..................................................................30 Dalej niĝ wyglÈd: Inne unikalne cechy gitary klasycznej ........................................................................32 Pozycja i technika muzyka .............................................................................................................33 Wiedza muzyczna i umiejÚtnoĂci ....................................................................................................34 Rozdziaï 2: Przygotowania do gry ..................................................................................37 PrzyjÚcie prawidïowej pozycji .............................................................................................................37 Jak usiÈĂÊ .....................................................................................................................................38 Oparcie dla gitary: Uïoĝenie nóg ...................................................................................................39 Obejmowanie gitary: Wsparcie dla ramienia ...................................................................................40 Prawidïowe uïoĝenie dïoni ............................................................................................................41 6 Gitara klasyczna dla bystrzaków Pierwszy kontakt dïoni ze strunami .....................................................................................................43 Chwytanie strun: Uïoĝenie lewej dïoni ...........................................................................................44 Gotowy do szarpniÚcia: Uïoĝenie prawej dïoni ...............................................................................45 Uderzanie strun: Podstawowe techniki prawej rÚki ..........................................................................47 Strojenie ...........................................................................................................................................50 Regulowanie napiÚcia struny w celu podwyĝszenia lub obniĝenia děwiÚku ........................................51 Strojenie wizualne z uĝyciem elektronicznego stroika .......................................................................51 Strojenie ze sïuchu ........................................................................................................................52 Rozdziaï 3: Jak rozszyfrowaÊ zapis nutowy i tabulaturÚ .............................................. 57 Arkana standardowego zapisu nutowego ............................................................................................57 Pïótno kompozytora: PiÚciolinia, klucz, takty i kreski taktowe ..........................................................58 WysokoĂÊ tonu: Raz wyĝej, raz niĝej ..............................................................................................59 DïugoĂÊ nut: Jak dïugo podtrzymywaÊ děwiÚk, co okreĂla rytm i tak dalej ..........................................61 Ekspresja, artykulacja i inne symbole ..............................................................................................63 ZaleĝnoĂci pomiÚdzy piÚcioliniÈ i podstrunnicÈ ...................................................................................65 Urok uĝytecznoĂci typowo gitarowej notacji .........................................................................................67 Oznaczenia palców prawej i lewej dïoni .........................................................................................67 PodoïaÊ poprzeczkom ...................................................................................................................68 Tabulatura — przydatny dodatek do standardowej notacji ..............................................................69 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy .......................71 Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie ........................................................... 73 mwiczenie nut na jednej strunie ..........................................................................................................74 mwiczenie palców: Struny 1, 2 i 3 .................................................................................................74 Praca (gïównie) dla kciuka: Struny 4, 5 i 6 ....................................................................................79 Gra na trzech strunach ......................................................................................................................81 Zabawa palcami na pierwszych trzech strunach ..............................................................................82 Kciuki znów skierowane w stronÚ niĝszych strun .............................................................................84 Wycieczka po wszystkich szeĂciu strunach ...........................................................................................85 Zakaz uĝywania kciuka! ................................................................................................................86 Kciuk i pozostaïe palce — do dzieïa! .............................................................................................87 Pïynna gra melodyjnych utworów na wszystkich szeĂciu strunach ..........................................................88 Rozdziaï 5: Walka z děwiÚkami akordu: Technika arpeggio .......................................... 93 Granie poszczególnych děwiÚków arpeggia: Podstawy .........................................................................94 Struna za strunÈ: Kciuk i palce w gotowoĂci ........................................................................................95 Przypisanie palców do poszczególnych strun ...................................................................................95 Ruchomy kciuk .............................................................................................................................96 Zróĝnicowana praca prawej dïoni ......................................................................................................98 Zmiana kolejnoĂci uderzanych strun ..............................................................................................98 Przeplatanie kciuka i pozostaïych palców ........................................................................................99 Dodawanie wspóïbrzmienia do wybranych nut ..................................................................................102 Szczypta děwiÚku miÚdzy kciukiem i palcami ................................................................................102 Dwa palce jednoczeĂnie ..............................................................................................................103 Utwory z wykorzystaniem techniki arpeggio ......................................................................................104 Spis treĂci 7 Rozdziaï 6: mwiczenie skali w pierwszej i drugiej pozycji ...........................................111 Wprowadzenie do skali, zïa koniecznego ...........................................................................................111 Dlaczego granie skali jest waĝne ..................................................................................................112 Nazewnictwo skali: Dodawanie znaków przykluczowych ...............................................................112 Gdzie siÚ zaczynajÈ i koñczÈ: WstÚp do pozycji ............................................................................116 Skale durowe w 1. pozycji ...............................................................................................................117 Jednooktawowa skala C-dur .........................................................................................................118 Dwuoktawowa skala G-dur .........................................................................................................118 Dwuoktawowa skala F-dur ..........................................................................................................119 Dwuoktawowa skala E-dur ..........................................................................................................120 Dwuoktawowa skala A(cid:4424)-dur (As-dur) .........................................................................................120 Skale molowe w 1. pozycji ...............................................................................................................121 Jednooktawowa skala a-moll ........................................................................................................121 Dwuoktawowa skala e-moll ..........................................................................................................122 Dwuoktawowa skala f-moll ..........................................................................................................122 Skale w 2. pozycji ...........................................................................................................................123 Skala D-dur w 2. pozycji z wykorzystaniem pustych strun ..............................................................123 Skala D-dur w 2. pozycji bez wykorzystania pustych strun .............................................................124 Skala G-dur w 2. pozycji bez wykorzystania pustych strun .............................................................125 Skala b-moll w 2. pozycji bez wykorzystania pustych strun .............................................................125 Wykorzystanie skali w prostych utworach ..........................................................................................126 Rozdziaï 7: Odkrywanie faktur muzycznych .................................................................131 Koordynacja muzyki kontrapunktowej: Warstwy melodyczne ..............................................................132 Rytmiczna gra dwóch zsynchronizowanych melodii .......................................................................132 Przeciwne siïy: Rozdzielenie rytmu kciuka i pozostaïych palców .....................................................134 „ZagÚszczanie” wyĝszej melodii za pomocÈ wspóïbrzmienia ..........................................................135 Melodia z akompaniamentem: Jak wykorzystaÊ wszystkie palce ...........................................................136 Jak dopasowaÊ rytm akompaniamentu i melodii .............................................................................136 Kreatywne pójĂcie za ciosem: Dwie czÚĂci, dwa rytmy ...................................................................137 Proste utwory o róĝnych fakturach muzycznych .................................................................................138 CzÚĂÊ III: Praca nad technikÈ gry ......................... 145 Rozdziaï 8: Palce pïasko na strunach: Chwyty barre ..................................................147 Jak graÊ chwyty barowe ....................................................................................................................147 Uproszczony chwyt barowy .........................................................................................................148 Peïny chwyt barowy ....................................................................................................................149 mwiczenie chwytów barowych w kontekĂcie muzycznym .....................................................................149 Uproszczony chwyt barowy .........................................................................................................150 Peïny chwyt barowy ....................................................................................................................150 Utwory z wykorzystaniem chwytów barre ..........................................................................................152 Rozdziaï 9: Pïynne brzmienie: Technika legato i tryle .................................................155 ’Èczenie děwiÚków za pomocÈ techniki legato ...................................................................................155 Techniki hammer-on i pull-off: Tajniki legato ...............................................................................156 Legato w kontekĂcie dïuĝszej frazy muzycznej ...............................................................................159 8 Gitara klasyczna dla bystrzaków „Migotliwy” děwiÚk: Tryle ..............................................................................................................161 Osobne granie tryli .....................................................................................................................161 Tryle w kontekĂcie ......................................................................................................................162 Utwory z wykorzystaniem techniki legato i tryli .................................................................................163 Rozdziaï 10: Ubarwianie brzmienia: Techniki wydobywania děwiÚku ........................ 167 Tworzenie děwiÚków przypominajÈcych dzwony: Flaĝolety ................................................................167 Granie flaĝoletów ........................................................................................................................168 mwiczenie flaĝoletów w kontekĂcie ................................................................................................169 Urozmaicanie brzmienia za pomocÈ vibrato ......................................................................................170 Granie vibrato ............................................................................................................................170 mwiczenie techniki vibrato w kontekĂcie ........................................................................................171 RozjaĂnianie i przyciemnianie brzmienia: Zmiana barwy děwiÚku ......................................................172 Wprowadzanie zmian brzmienia ..................................................................................................172 mwiczenie zmian barwy děwiÚku w kontekĂcie ...............................................................................174 Tremolo: Gitarowy karabin maszynowy ............................................................................................175 Gra tremolo ...............................................................................................................................175 mwiczenie techniki tremolo w kontekĂcie .......................................................................................176 Utwory z wykorzystaniem technik wydobywania děwiÚku ...................................................................178 Rozdziaï 11: Na muzycznej drabinie: Powyĝej drugiej pozycji ..................................... 181 Wprowadzenie do skali i Êwiczeñ w tym rozdziale .............................................................................181 Poznajemy wyĝsze pozycje ..........................................................................................................182 PogïÚbianie umiejÚtnoĂci poprzez urozmaicanie Êwiczeñ ................................................................183 Skale w 5. pozycji ...........................................................................................................................184 Skala F-dur ................................................................................................................................184 Skala B(cid:4424)-dur ..............................................................................................................................185 Skala d-moll ...............................................................................................................................187 Skale w 9. pozycji ...........................................................................................................................187 Skala A-dur ...............................................................................................................................187 Skala D-dur ...............................................................................................................................188 Skala f(cid:4426)-moll ..............................................................................................................................189 Skale wymagajÈce zmiany pozycji .....................................................................................................189 Skala E-dur z jednÈ zmianÈ pozycji .............................................................................................190 Skala A(cid:4424)-dur z dwiema zmianami pozycji ....................................................................................191 Skala c(cid:4426)-moll z jednÈ zmianÈ pozycji ...........................................................................................191 Skala g(cid:4426)-moll z dwiema zmianami pozycji ....................................................................................191 Granie utworów z wykorzystaniem skali w górnych partiach gryfu .......................................................193 Rozdziaï 12: ’Èczenie arpeggiów i melodii ................................................................. 197 ’Èczenie arpeggiów i melodii w kontekĂcie ........................................................................................197 Wycieczka po nizinach: Melodia basowa ..........................................................................................198 Melodia basowa w obrÚbie arpeggia .............................................................................................199 Uwypuklanie melodii basowej: mwiczenie .....................................................................................200 Wycieczka po wyĝynach: Melodia wiolinowa ....................................................................................201 Melodia wiolinowa w obrÚbie arpeggia .........................................................................................202 Uwypuklanie melodii wiolinowej: mwiczenie .................................................................................203 Spis treĂci 9 Pomieszane melodie: Naprzemienna praca kciuka i pozostaïych palców ..............................................204 Zmienna melodia wiolinowo-basowa w obrÚbie arpeggia ...............................................................204 Uwypuklanie zmiennej melodii: mwiczenie ...................................................................................205 Utwory z wykorzystaniem poïÈczeñ arpeggiów i melodii .....................................................................207 Rozdziaï 13: ’Èczenie róĝnych technik gry lewÈ dïoniÈ w wyĝszych pozycjach ..........217 NakïadajÈce siÚ melodie i poprzeczki w wyĝszych pozycjach: Kontrapunkt ..........................................217 ’Èczenie melodii i akompaniamentu z poprzeczkami i technikÈ legato w wyĝszych pozycjach ................219 Utwory z wykorzystaniem róĝnych technik pracy lewej dïoni w wyĝszych pozycjach ..............................221 CzÚĂÊ IV: Doskonalenie repertuaru na gitarÚ klasycznÈ .............................. 227 Rozdziaï 14: Utwory mistrzów gitary ...........................................................................229 Poznajemy wielkich kompozytorów muzyki gitarowej .........................................................................229 Muzyka hiszpañskich kompozytorów ................................................................................................230 Pierwszy kontakt z Sorem ...........................................................................................................230 Oko w oko z TárregÈ ..................................................................................................................232 Muzyka wïoskich kompozytorów ......................................................................................................234 W parze z Giulianim ..................................................................................................................234 Bliĝej Carcassiego .......................................................................................................................235 Utwory wszystkich wielkich kompozytorów muzyki gitarowej ..............................................................237 Rozdziaï 15: PoczÈtki muzyki gitarowej: Renesans i barok .........................................247 PrzeglÈd stylów ...............................................................................................................................247 Renesans ...................................................................................................................................248 Epoka baroku .............................................................................................................................248 Kompozytorzy renesansu .................................................................................................................249 Tradycyjne melodie z XVI wieku nieznanego autorstwa ................................................................250 John Dowland i inni wielcy lutniĂci ..............................................................................................250 Kompozytorzy baroku .....................................................................................................................252 Zacznij od Bacha .......................................................................................................................252 RamiÚ w ramiÚ z Haendlem ........................................................................................................254 Utwory z epok renesansu i baroku ....................................................................................................256 Rozdziaï 16: Gitara dojrzewa: Klasycyzm, romantyzm i modernizm .............................263 Era klasycyzmu: Muza Mozarta .......................................................................................................264 Oko w oko z Beethovenem, beznadziejnym przypadkiem romantyka ...................................................265 Romantyk na opak: Brahms .............................................................................................................267 ¥wiat marzeñ Debussy’ego: Nowoczesne oblicze muzyki ....................................................................269 Utwory z epok klasycyzmu, romantyzmu i modernizmu ......................................................................272 10 Gitara klasyczna dla bystrzaków CzÚĂÊ V: Dekalogi .................................................281 Rozdziaï 17: DziesiÚciu (mniej wiÚcej) gitarzystów, których powinieneĂ znaÊ .......... 283 Andrés Segovia (1893 – 1987) ......................................................................................................283 Julian Bream (ur. 1933) ..................................................................................................................284 Oscar Ghiglia (ur. 1938) ................................................................................................................284 John Williams (ur. 1941) ................................................................................................................285 Pepe Romero (ur. 1944) i Angel Romero (ur. 1946) ......................................................................285 Christopher Parkening (ur. 1947) ...................................................................................................285 David Starobin (ur. 1951) ..............................................................................................................286 Manuel Barrueco (ur. 1952) ...........................................................................................................286 Eliot Fisk (ur. 1954) ......................................................................................................................286 Benjamin Verdery (ur. 1955) ..........................................................................................................287 Sharon Isbin (ur. 1956) ..................................................................................................................287 Rozdziaï 18: DziesiÚÊ rzeczy, o których warto pamiÚtaÊ, kupujÈc gitarÚ ................... 289 JeĂli nie wiesz na sto procent, czego szukasz, postaw na pobliski sklep muzyczny ..................................289 Weě ze sobÈ znajomego ...................................................................................................................290 Z góry ustal przedziaï cenowy ..........................................................................................................290 Kwestie materialne ..........................................................................................................................290 Oceñ konstrukcjÚ i wykoñczenie gitary ..............................................................................................291 Sprawdě, jak gitara leĝy w dïoniach ..................................................................................................292 Sprawdě intonacjÚ ...........................................................................................................................292 Wsïuchaj siÚ w brzmienie .................................................................................................................293 Oceñ walory estetyczne ...................................................................................................................293 OkreĂl potencjaï gitary .....................................................................................................................293 CzÚĂÊ VI: Dodatki .................................................295 Dodatek A: Podstawowe zasady utrzymywania i konserwacji gitary ......................... 297 Jak zapewniÊ gitarze dogodne warunki ..............................................................................................297 Temperatura ..............................................................................................................................298 WilgotnoĂÊ .................................................................................................................................298 Ochrona gitary w domu i w drodze ..............................................................................................298 Utrzymywanie gitary w czystoĂci ......................................................................................................299 Wymiana strun w gitarze klasycznej ..................................................................................................300 Krok pierwszy: Usuwanie starej struny .........................................................................................301 Krok drugi: WiÈzanie struny przy mostku .....................................................................................301 Krok trzeci: Mocowanie struny na koïeczku ..................................................................................302 Drobne naprawy .............................................................................................................................304 Dodatek B: Jak korzystaÊ z pïyty ................................................................................ 305 Tekst a pïyta ...................................................................................................................................305 Sïuchanie pïyty ...............................................................................................................................306 Korzystanie z pïyty: Microsoft Windows ......................................................................................307 Korzystanie z pïyty: Mac OS ......................................................................................................307 Utwory zawarte na pïycie ................................................................................................................307 Skorowidz ................................................................................................................... 313 Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 73 Rozdziaï 4 Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie W tym rozdziale: Ź gra na pojedynczej strunie Ź tworzenie melodii za pomocÈ dwóch lub trzech strun Ź tworzenie muzyki za pomocÈ wszystkich szeĂciu strun Ź Êwiczenie utworów z wykorzystaniem wszystkich szeĂciu strun K aĝda podróĝ zaczyna siÚ od pojedynczego kroku i kaĝda melodia zaczyna siÚ od pojedynczej nuty. Róĝnica polega na tym, ĝe melodie powstajÈ do koñca wïaĂnie w ten sposób — stajÈ siÚ zbiorami pojedynczych děwiÚków, granych jeden po drugim. Staraj siÚ podchodziÊ do kaĝdej melodii jako do jednego děwiÚku nastÚpujÈcego po poprzednim, a bÚdziesz w stanie odtwarzaÊ najwspanialsze melodie Ăwiata, poczÈwszy od menuetów Bacha, a skoñczywszy na epickim temacie z IX Symfonii Beethovena. W tym rozdziale nauczysz siÚ zatem gry pojedynczych děwiÚków naraz. W tym rozdziale skupimy siÚ na melodiach budowanych w oparciu o pierwsze cztery progi gitary. UmiejÚtnoĂÊ zagrania podstawowych nut na niĝszych progach pozwoli Ci rozpoznaÊ wysokoĂci děwiÚków oraz rytm na piÚciolinii i przenieĂÊ je na podstrunnicÚ. A po podwyĝszeniu i obniĝeniu nut bÚdziesz w stanie zagraÊ na czterech pierwszych progach podstrunnicy wszystkie moĝliwe děwiÚki, od niskiego E po wysokie G(cid:4426) (znane równieĝ jako A(cid:4424)), umieszczone powyĝej piÚciolinii. JeĂli zastosujesz siÚ do postawy ciaïa i uïoĝenia dïoni, które przedstawiliĂmy w rozdziale 2., zauwaĝysz, ĝe zagranie muzyki zawartej w tym rozdziale przyjdzie Ci caïkiem ïatwo i naturalnie. W przypadku pierwszych czterech progów gitary najlepiej wykorzystaÊ 1. palec (wskazujÈcy) dla děwiÚków na 1. progu, 2. palec dla děwiÚków na 2. progu, 3. palec dla děwiÚków na 3. progu i 4. palec dla děwiÚków na 4. progu (wiÚcej informacji na temat uïoĝenia palców znajdziesz we wstÚpie do ksiÈĝki oraz w rozdziale 3.). Innymi sïowy, numer progu odpowiada numerowi palca lewej rÚki. W ten sposób ïatwo zagraÊ děwiÚki na niskich progach, gdyĝ na przykïad „1” oznacza zarówno numer palca, jak i najniĝszego progu. Sytuacja ta ulegnie naturalnie zmianie, kiedy zaczniesz poruszaÊ siÚ w górÚ gryfu, ale na poczÈtku ta zaleĝnoĂÊ moĝe okazaÊ siÚ przydatna. 74 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy mwiczenie nut na jednej strunie Podstawowe nuty oznacza siÚ za pomocÈ „goïych” pierwszych siedmiu liter alfabetu: A, B, C, D, E, F oraz G. To one odpowiadajÈ biaïym klawiszom na fortepianie (na którym pojawiajÈ siÚ siedem razy, w siedmiu róĝnych oktawach, wraz z kilkoma „luěnymi” klawiszami). DěwiÚki podwyĝszone i obniĝone za pomocÈ krzyĝyków i bemoli (którym odpowiadajÈ czarne klawisze fortepianu) stanowiÈ coĂ „w póï drogi” pomiÚdzy nutami podstawowymi. Przyjrzyjmy siÚ zatem, jak graÊ zarówno děwiÚki podstawowe, jak i te obniĝone i podwyĝszone. Kiedy zaczniesz juĝ graÊ prawdziwe utwory, zauwaĝysz, ĝe kciuk prawej dïoni sïuĝy gïównie do grania děwiÚków przypadajÈcych na 6. i 5. strunÚ, podczas gdy pozostaïe palce skupione sÈ na 3., 2. oraz 1. strunie. Z kolei 4. struna to swego rodzaju szara strefa, jeĂli chodzi o palce — moĝna graÊ na niej zarówno z wykorzystaniem kciuka, jak i innych palców, zaleĝnie od kontekstu. Mimo to nie istnieje ĝadna pisana reguïa, która stwierdzaïaby, ĝe niskie struny naleĝy uderzaÊ kciukiem, a wyĝsze palcami — po prostu kciuk naturalnie ukïada siÚ nad tymi strunami. ZresztÈ juĝ w rozdziale 6. przekonasz siÚ, ĝe na wszystkich szeĂciu strunach moĝna graÊ pozostaïymi palcami. W rozdziale tym nauczymy CiÚ skali. Rysunek 4.1 przedstawia zapis nutowy podstawowych nut na niĝszych progach gitary, wïÈczajÈc w to puste struny. Niektóre z nich bÚdziesz uderzaÊ kciukiem, a inne pozostaïymi palcami prawej rÚki, a wszystkie prezentowane tu nuty moĝesz zagraÊ przy uĝyciu róĝnych ustawieñ palców. Umieszczona poniĝej tabulatura to dowód na to, ĝe w Êwiczeniu tym nie bÚdziesz musiaï przekraczaÊ 3. progu (i pamiÚtaj, ĝe tabulatura pokazuje numer progu, a nie palca). Rysunek 4.1. Podstawowe nuty na niĝ- szych progach gitary Na rysunku 4.2 przedstawiamy podstawowe nuty oraz wszystkie děwiÚki pomiÚdzy nimi, tutaj zapisane jako nuty podwyĝszone. PamiÚtaj jednak, ĝe kaĝda nuta podwyĝszona za pomocÈ krzyĝyka posiada równieĝ swój obniĝony odpowiednik (na przykïad F(cid:4426)(cid:3)to to samo, co G(cid:4424); wiÚcej na ten temat znajdziesz w rozdziale 3.). mwiczenie palców: Struny 1, 2 i 3 Kiedy mówimy, abyĂ „zagraï coĂ palcami”, mamy na myĂli palce prawej dïoni, pomijajÈc tym samym kciuk prawej dïoni — nie ĝebyĂmy mieli coĂ przeciwko kciukom. (PrawdÚ mówiÈc, bez przeciwstawnych kciuków nie daïoby siÚ graÊ na gitarze!). Zajmijmy siÚ zatem tematem wykorzystania palców do zagrania na trzech najwyĝszych strunach. Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 75 Rysunek 4.2. Wszystkie nuty przypa- dajÈce na pierwsze cztery progi gitary Nuty na 1. strunie Pierwsza struna to na poczÈtek caïkiem niezïe miejsce, jako ĝe jest strunÈ zewnÚtrznÈ, dziÚki czemu ïatwiej bÚdzie Ci jÈ wyodrÚbniÊ spoĂród pozostaïych. Zaczniemy od podstawowych nut, które przypadajÈ na pierwsze cztery progi gitary na tej strunie, czyli E (pusta), F (1. próg) oraz G (3. próg). W gitarze klasycznej w celu ïatwiejszego i bardziej wydajnego wykonania danej partii musisz korzystaÊ jednoczeĂnie z kilku palców (nie da siÚ zagraÊ szybkich děwiÚków tylko za pomocÈ jednego palca). W Êwiczeniu przedstawionym na rysunku 4.3 zacznij od palca wskazujÈcego i Ărodkowego, zmieniajÈc je jeden za drugim zgodnie ze schematem i-m-i-m. Wykorzystaj technikÚ tirando, o której pisaliĂmy w rozdziale 2. Powtarzaj caïoĂÊ tak dïugo, aĝ uda Ci siÚ wydobyÊ z gitary staïy rytm, ĝebyĂ czuï siÚ komfortowo, grajÈc poszczególne děwiÚki jednoczeĂnie z nagraniem na pïycie. Zauwaĝ teĝ, ĝe powyĝej piÚciolinii, tuĝ nad pierwszym taktem, zamieszczamy diagram przedstawiajÈcy podstrunnicÚ, aby przypomnieÊ Ci, gdzie pojawiajÈ siÚ kolejne děwiÚki. ZwróÊ uwagÚ na termin sim. umieszczony tuĝ nad drugim taktem. To skrót od sïowa simile, który informuje CiÚ, abyĂ kontynuowaï w podobny sposób — czyli w tym przypadku nadal naprzemiennie uderzajÈc struny dwoma palcami. Nawet jeĂli wydaje Ci siÚ, ĝe dane Êwiczenie zagraïeĂ poprawnie, najlepiej odwoïaÊ siÚ do pïyty doïÈczonej do ksiÈĝki i sprawdziÊ zamieszczone na niej wykonanie. ZwróÊ uwagÚ, ĝe Ăcieĝka z pïyty poprzedzona jest odliczaniem („klikniÚciami” perkusji przed pierwszymi děwiÚkami nagrania; wiÚcej informacji na temat tego, jak korzystaÊ z pïyty, znajdziesz w dodatku B), które pomoĝe Ci ustaliÊ tempo gry, jeszcze zanim pojawi siÚ gitara. Wsïuchaj siÚ zatem w to odliczanie i na jego podstawie okreĂl staïy rytm gry. I jeszcze jedno — czy Twoje uderzenia prawej dïoni sÈ tak samo równe i zdecydowane jak te na pïycie? Sprawdě jeszcze raz i upewnij siÚ, czy rytm, jaki wydobywasz z instrumentu, jest stabilny i czy wszystkie děwiÚki czysto i gïoĂno wybrzmiewajÈ. Rysunek 4.4 przedstawia pasaĝ, w którym wykorzystane zostaïy podwyĝszone i obniĝone nuty przypadajÈce na pierwszÈ strunÚ. Najpierw zagraj caïoĂÊ powoli i powtarzaj tak dïugo, aĝ zagrasz te děwiÚki równie pewnie i zdecydowanie, co w przypadku podstawowych nut. 76 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rysunek 4.3. Granie ÊwierÊnut i pauz na pierwszej strunie Rysunek 4.4. Nuty podsta- wowe, pod- wyĝszone i obniĝone na pierwszych czterech pro- gach 1. struny A teraz spróbuj wykonaÊ Êwiczenie z rysunku 4.5. Mamy w nim do czynienia z przemieszanymi poïÈczeniami ÊwierÊnut i ósemek. PamiÚtaj, ĝe na jedno uderzenie metronomu przypadajÈ dwie ósemki, czyli tempo jest dwa razy szybsze od tempa ÊwierÊnut. (WiÚcej informacji na temat dïugoĂci trwania nut znajdziesz w rozdziale 3.). Dopilnuj, aby szereg kostek u podstawy palców lewej dïoni znajdowaï siÚ w pozycji prostopadïej do podstrunnicy. LewÈ dïoñ zakrzyw nieco do Ărodka, tak aby 4. palec znalazï siÚ blisko podstrunnicy, mniej wiÚcej w tej samej odlegïoĂci co palec 1. Nuty na 2. strunie Kiedy juĝ porzÈdnie poÊwiczysz z 1. strunÈ, spróbuj zagraÊ trzy podstawowe nuty na 2. strunie: B (pusta), C (1. próg) oraz D (3. próg) (rysunek 4.6). Zostajemy przy rytmie ÊwierÊnut i ósemek, ale dorzuciliĂmy kilka kropek i ïuków, abyĂ zachowaï czujnoĂÊ. Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 77 Rysunek 4.5. mwierÊnuty i ósemki na 1. strunie Rysunek 4.6. mwierÊnuty, ósemki i inne rytmy na 2. strunie mwiczenie z rysunku 4.7 zawiera juĝ wszystkie děwiÚki dostÚpne w obrÚbie pierwszych czterech progów 2. struny — podstawowe B, C i D oraz podwyĝszone lub obniĝone děwiÚki pomiÚdzy nimi — C(cid:4426)/D(cid:4424)(cid:3)i D(cid:4426)/E(cid:4424). 78 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rysunek 4.7. Granie děwiÚ- ków na niĝ- szych progach 2. struny Nuty na 3. strunie Skoro juĝ wiesz, jak graÊ děwiÚki na pierwszych dwóch strunach, do repertuaru doïoĝymy jeszcze nuty ze struny 3. (rysunek 4.8). ZnajdujÈ siÚ na niej tylko dwie nuty podstawowe: G (pusta) oraz A (2. próg). DěwiÚk A moĝesz chwyciÊ, uĝywajÈc 2. palca lewej dïoni. PodkrÚÊmy teĝ nieco tempo i obok ósemek wykorzystajmy jeszcze szybciej biegnÈce szesnastki. Rysunek 4.8. Szesnastki i ósemki na 3. Strunie Przy jakimkolwiek zadanym lub staïym tempie szesnastki gra siÚ dwa razy szybciej niĝ ósemki. ¿ebyĂ zatem nie musiaï na siïÚ próbowaÊ zagraÊ czegoĂ, co przekracza moĝliwoĂci Twoich palców (lub umysïu), Êwiczenia, w których pojawiÈ siÚ szesnastki, staraj siÚ graÊ w stosunkowo wolnym tempie — przynajmniej dopóki wciÈĝ uczysz siÚ poszczególnych rytmów. DěwiÚki poĂrednie znajdujÈce siÚ na 3. strunie to G(cid:4426)/A(cid:4424) (1. próg, chwytany 1. palcem) oraz A(cid:4426)/B(cid:4424) (3. próg, chwytany 3. palcem). ZwróÊ uwagÚ, ĝe děwiÚk chwytany 4. palcem na 3. strunie to B — podstawowa nuta o tej samej wysokoĂci, co pusta 2. struna. Oznacza to, ĝe jeĂli w zapisie zauwaĝysz B (trzecia linia na piÚciolinii), děwiÚk ten Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 79 moĝesz zagraÊ zarówno na pustej 2. strunie, jak i na 4. progu 3. struny. W Êwiczeniu z rysunku 4.9 zagraj go jednak na 4. progu 3. struny, ĝebyĂ mógï takĝe wykorzystaÊ 4. palec lewej dïoni. Rysunek 4.9. Granie nut na 3. strunie, z děwiÚkiem B wïÈcznie PamiÚtaj — liczby na tabulaturze odnoszÈ siÚ do numerów progów, ale kiedy w grÚ wchodzÈ tylko cztery pierwsze progi, cyfry te dotyczÈ równieĝ kolejnych numerów palców. Kiedy wiÚc bÚdziesz uczyï siÚ rozkïadu děwiÚków na podstrunnicy i próbowaï pogodziÊ ze sobÈ czytanie zapisu oraz koniecznoĂÊ przyïoĝenia palca do odpowiedniej struny i progu, pociesz siÚ, ĝe zawsze moĝesz wykorzystaÊ tabulaturÚ jako przypomnienie uïoĝenia palców (pomimo ĝe cyfry znajdujÈce siÚ na niej tak naprawdÚ dotyczÈ progów). IdÈc w ten sposób „na skróty”, byÊ moĝe nie zniechÚcisz siÚ tak szybko do nauki czytania zapisu nutowego. I jeszcze jedna sprawa — pamiÚtaj, ĝe na podstawie tabulatury moĝesz rozwiaÊ swoje wÈtpliwoĂci co do tego, w jakim miejscu zagraÊ děwiÚk, który pojawia siÚ w dwóch miejscach na podstrunnicy. Praca (gïównie) dla kciuka: Struny 4, 5 i 6 Kciuk prawej dïoni róĝni siÚ od pozostaïych palców tym, ĝe uderza struny pod innym kÈtem. Ponadto kciuk odgrywa innÈ rolÚ w muzyce i sïuĝy gïównie do grania linii basu, a nie poszczególnych děwiÚków melodii, co naleĝy do prawego palca wskazujÈcego, Ărodkowego i serdecznego. Dlatego teĝ kciukiem zajmujemy siÚ osobno. Dajemy kciukowi jego wïasnÈ muzykÚ i wïasny zestaw strun, dziÚki czemu moĝemy skupiÊ siÚ na sprawach zwiÈzanych tylko z tym palcem. Tak samo jak w przypadku grania děwiÚków pozostaïymi palcami, równieĝ naukÚ operowania kciukiem zaczniemy od gry na pojedynczej, zewnÚtrznej strunie. W przypadku kciuka istnieje moĝliwoĂÊ zastosowania zarówno techniki tirando, jak i apoyando, ale gra kciukiem przy uĝyciu tej drugiej opcji naleĝy raczej do rzadkoĂci w stylu gitary klasycznej, wiÚc w zamieszczonych na kolejnych stronach Êwiczeniach wykorzystaj do partii kciuka technikÚ tirando. Nuty na 6. strunie Kciuk czÚsto gra nuty basowe, które z reguïy pïynÈ nieco wolniej niĝ nuty wiolinowe — czyli te wyĝsze, które zazwyczaj przejmujÈ melodiÚ — dlatego teĝ w tym duchu zaczynamy od caïych nut, póïnut i ÊwierÊnut na najbardziej basowej z wszystkich strun — czyli 6. ZwróÊ takĝe uwagÚ na uĝycie kropek i ïuków, a jeĂli zajdzie taka potrzeba, wróÊ do rozdziaïu 3., z którego dowiesz siÚ, co oznaczajÈ te symbole. Zagraj za pomocÈ kciuka trzy najniĝsze nuty podstawowe na gitarze: E, F oraz G, tak jak na rysunku 4.10. 80 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rysunek 4.10. Granie děwiÚ- ków E, F i G na 6. strunie przy uĝyciu kciuka DěwiÚki E, F i G majÈ te same oznaczenia, co nuty, które graïeĂ palcami na 1. strunie (poczÈwszy od Êwiczenia pokazanego na rysunku 4.2), ale te grane kciukiem na 6. strunie sÈ o dwie oktawy niĝsze. Struna 6. to niska struna E. Jej děwiÚk oraz oznaczenie literowe sÈ takie same, jak w przypadku 1. struny, czyli wysokiego E (tyle ĝe to děwiÚk o dwie oktawy niĝszy), toteĝ identycznie bÚdÈ rozkïadaïy siÚ nuty poĂrednie: F(cid:4426)/G(cid:4424) oraz G(cid:4426)/A(cid:4424) znajdÈ siÚ odpowiednio na 2. i 4. progu i chwycisz je za pomocÈ tych samych palców (rysunek 4.11). Rysunek 4.11. Granie nut na 6. strunie Nuty na 5. strunie mwiczenie z rysunku 4.12 przedstawia trzy podstawowe nuty na 5. strunie: A, B oraz C. Dopilnuj, aby podczas gry uderzaÊ tÚ strunÚ czysto, bez zahaczania o którÈĂ z przylegïych strun, 6. lub 4. Jako ĝe nuty podstawowe przypadajÈ odpowiednio na pustÈ strunÚ, 2. próg i 3. próg, nuty podwyĝszone i obniĝone — A(cid:4426)/B(cid:4424) oraz C(cid:4426)/D(cid:4424) — znajdÈ siÚ na progu 1. oraz 4. i bÚdziesz je chwytaÊ palcami o tych samych numerach (rysunek 4.13). Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 81 Rysunek 4.12. Granie děwiÚ- ków A, B i C na 5. strunie za pomocÈ kciuka Rysunek 4.13. Granie nut na 5. strunie Nuty na 4. strunie Omawianie dolnych strun koñczymy grÈ kciukiem na 4. strunie. Rysunek 4.14 przedstawia děwiÚki D, E oraz F grane w kilku róĝnych rytmach: jako póïnuty, ÊwierÊnuty i ósemki. JeĂli uznasz, ĝe to zbyt ïatwe, spróbuj zagraÊ te děwiÚki tylko przy uĝyciu pozostaïych palców (nie kciuka) i zauwaĝ przy tym, ĝe byÊ moĝe bÚdziesz musiaï lekko podnieĂÊ dïoñ (w stronÚ sufitu) w celu zachowania prawidïowego kÈta uderzania strun. Moĝe okazaÊ siÚ to przydatne w sytuacjach, w których kciuk bÚdzie zajÚty grÈ linii basu na 6. lub 5. strunie, a melodia gïówna przypadnie na 4. strunÚ — wtedy zagranie tych děwiÚków bÚdzie naleĝaïo wïaĂnie do palców prawej rÚki. Tym razem zagraj poszczególne děwiÚki (zarówno nuty podstawowe, jak i podwyĝszone i obniĝone) palcami prawej rÚki, zgodnie z oznaczeniami na notacji, a nastÚpnie kciukiem (4. struna to swego rodzaju strefa sporna dla kciuka i palców prawej rÚki). mwiczenie z rysunku 4.15 wprowadza děwiÚki D(cid:4426)/E(cid:4424) i F(cid:4426)/G(cid:4424), chwytane odpowiednio 1. i 4. palcem. Gra na trzech strunach Na kolejnych stronach spróbujemy poïÈczyÊ Twoje umiejÚtnoĂci gry na trzech najwyĝszych strunach osobno i zagramy na nich jednoczeĂnie. JeĂli nauczysz siÚ, jak graÊ na kilku strunach równoczeĂnie, zwiÚkszy siÚ iloĂÊ děwiÚków, które bÚdziesz w stanie zagraÊ w jednym pasaĝu, ale przy tym pojawi siÚ koniecznoĂÊ naprzemiennego uĝywania strun, przemieszczania dïoni w poprzek gryfu oraz zwiÚkszenia aktywnoĂci lewej rÚki w celu uchwycenia niĝej i wyĝej poïoĝonych progów. 82 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rysunek 4.14. Granie děwiÚ- ków D, E i F na 4. strunie przy uĝyciu kciuka Rysunek 4.15. Nuty na 4. strunie Zabawa palcami na pierwszych trzech strunach UmiejÚtnoĂÊ zagrania melodii rozpisanej na kilka strun oznacza jednoczeĂnie koniecznoĂÊ pïynnego przejĂcia pomiÚdzy poszczególnymi strunami. Innymi sïowy, musisz byÊ w stanie zagraÊ dwie nuty na dwóch róĝnych strunach z jednakowÈ ïatwoĂciÈ i pïynnoĂciÈ, jak gdyby znajdowaïy siÚ na tej samej strunie — pomimo ĝe naprzemienne uderzanie strun jest nieco trudniejsze. Zagrywka tego typu nie tylko nie powinna sprawiaÊ trudnoĂci Tobie jako wykonawcy, ale takĝe nie powinna zostaÊ zauwaĝona przez Twojego odbiorcÚ. Melodia musi zatem pïynÈÊ w tak równym tempie i z tak podobnÈ ekspresjÈ, aby maskowaïa fakt, iĝ wïaĂnie zagraïeĂ na innej strunie. Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 83 Granie na dwóch strunach w technice tirando Na rysunku 4.16 przedstawiamy melodiÚ granÈ na dwóch — 1. oraz 2. — strunach przy uĝyciu ÊwierÊ- i póïnut. mwiczenie to wykonaj, korzystajÈc z techniki tirando, zgodnie z oznaczeniami palców na notacji, a nastÚpnie zmieñ kolejnoĂÊ uderzania, zaczynajÈc od palca m zamiast od i. Kiedy juĝ nauczysz siÚ z ïatwoĂciÈ przemieniaÊ struny, bez jakichkolwiek przerw pomiÚdzy kolejnymi děwiÚkami i z zachowaniem pïynnoĂci, spróbuj zagraÊ Êwiczenie przedstawione na rysunku 4.17. Musisz rozpoczÈÊ je od pustej 3. struny, przejĂÊ aĝ do wysokiego G na 1. strunie, a nastÚpnie powróciÊ do punktu wyjĂcia. W ten sposób zagrasz melodiÚ opartÈ na pierwszych trzech strunach gitary. Rysunek 4.16. Granie na dwóch strunach Rysunek 4.17. Melodia na trzech gór- nych strunach 84 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Granie na trzech strunach w technice apoyando W rozdziale 2. poznaïeĂ juĝ, jak dziaïa technika apoyando, wiÚc najwyĝszy czas, aby wiedzÚ tÚ wykorzystaÊ praktycznie do zagrania melodii na pierwszych trzech strunach. PamiÚtaj, ĝe technikÚ apoyando stosujemy w stylu gitary klasycznej w celu nadania strunom bardziej zdecydowanej wibracji, która z kolei przekïada siÚ na poziom gïoĂnoĂci danej melodii — szczególnej efektywnoĂci moĝemy spodziewaÊ siÚ w przypadku wolniejszych pasaĝy. Dopilnuj, aby te same pïynne przejĂcia pomiÚdzy strunami, jakie staraïeĂ siÚ osiÈgnÈÊ w przypadku techniki tirando we wczeĂniejszych Êwiczeniach, byïy obecne takĝe w trakcie grania melodii z rysunku 4.18. Technika apoyando wymaga nieco wiÚkszego wysiïku i zaangaĝowania, poniewaĝ palce prawej dïoni muszÈ oprzeÊ siÚ na niĝszych strunach, a nie po prostu zawisnÈÊ w powietrzu w oczekiwaniu na kolejne uderzenie. Mimo to warto wïoĝyÊ w wykonanie tego typu zagrywki nieco wiÚcej energii — choÊby ze wzglÚdu na bogactwo brzmienia, jakie w ten sposób wniesiemy do utworu! Rysunek 4.18. Melodia grana na pierwszych trzech stru- nach przy uĝyciu techni- ki apoyando Aby usïyszeÊ efekt, jaki daje ta technika, poĂwiÚÊ chwilÚ na dokïadne przesïuchanie tej Ăcieĝki pïyty CD. Spróbuj zagraÊ caïoĂÊ, najpierw stosujÈc technikÚ tirando, a nastÚpnie apoyando, po czym porównaj róĝnice w brzmieniu obu wersji. Kciuki znów skierowane w stronÚ niĝszych strun Skoro juĝ potrafisz zagraÊ pojedyncze děwiÚki na strunach basowych, jesteĂ gotów, aby spróbowaÊ zmierzyÊ siÚ z pasaĝami, których děwiÚki przypadajÈ na trzy najniĝsze struny. Jako ĝe do zagrania wszystkich děwiÚków na tych strunach bÚdzie potrzebny Ci tylko kciuk, nie bÚdziesz musiaï zwracaÊ uwagi na oznaczenia palców prawej rÚki, tak jak w przypadku zwykïych melodii, co nieco uïatwi Ci pracÚ. WiÈĝe siÚ to jednak z pewnymi niedogodnoĂciami — czasami kciuk faktycznie bÚdzie musiaï dwoiÊ siÚ i troiÊ, aby poprawnie zagraÊ niektóre szybsze nuty, takie jak ósemki. Tym razem bowiem nie bÚdziesz mógï podzieliÊ obowiÈzków pomiÚdzy jego sÈsiadów, w przeciwieñstwie do pasaĝy granych przy uĝyciu pozostaïych palców. Aby jednak Twój kciuk caïkowicie nie zwariowaï, w kolejnych dwóch Êwiczeniach staraj siÚ utrzymaÊ stosunkowo rozsÈdne tempo. I jak zawsze najpierw posïuchaj nagrania z pïyty, choÊby po to, aby wsïuchaÊ siÚ w polecanÈ przez nas prÚdkoĂÊ wykonania danego Êwiczenia lub utworu. Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 85 Na rysunku 4.19 przedstawiono pasaĝ skïadajÈcy siÚ z děwiÚków basowych granych na trzech niĝszych strunach i przebiegajÈcy děwiÚk po děwiÚku (bez omijania czegokolwiek), czyli od litery do litery (A, B, C i tak dalej). Najpierw zagraj caïoĂÊ powoli, upewniajÈc siÚ przy tym, czy nastÚpujÈce po sobie nuty brzmiÈ na róĝnych strunach tak samo równo i pïynnie, jak gdyby byïy grane na tej samej strunie. Rysunek 4.19. Gra „děwiÚk po děwiÚku” na trzech niĝ- szych stru- nach Linia basu — którÈ w przypadku gitary klasycznej prawie zawsze gra siÚ za pomocÈ kciuka — rzadko odgrywa rolÚ melodii, toteĝ jej odegranie czÚsto polega na ominiÚciu niektórych nut, a nie na zagraniu caïego pasaĝu „děwiÚk po děwiÚku”. W Êwiczeniu przedstawionym na rysunku 4.20 gra kciukiem przebiega gïównie w oparciu o interwaïy, w skïad których wchodzÈ przede wszystkim pominiÚcia, a nie kolejne děwiÚki — w ten sposób przygotujesz siÚ do gry mniej uporzÈdkowanych partii basowych. Wycieczka po wszystkich szeĂciu strunach Dochodzimy do punktu, który stanowi swego rodzaju kamieñ milowy w Twojej przygodzie z gitarÈ klasycznÈ — to wïaĂnie tutaj zaczniesz graÊ na wszystkich szeĂciu strunach swojego instrumentu. Oznacza to, ĝe kaĝdy rozpisany na nuty pasaĝ wykorzystujÈcy děwiÚki od niskiego E (trzy linie dodane i jedno pole poniĝej piÚciolinii) do G(cid:4426) powyĝej piÚciolinii, z jakim siÚ spotkasz, bÚdzie poĝywkÈ dla rozwijania Twojej umiejÚtnoĂci czytania nut. Aby jednak ten zbiór nut byï ïatwiej przyswajalny, podzielimy go na dwie czÚĂci, dziÚki czemu najpierw zagrasz wszystkie děwiÚki tylko za pomocÈ palców prawej dïoni, a dopiero póěniej podzielisz obowiÈzki pomiÚdzy palce i kciuk. 86 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rysunek 4.20. Linia basu skïadajÈca siÚ gïównie z pominiÚÊ děwiÚków Zakaz uĝywania kciuka! Podczas wykonywania wiÚkszoĂci utworów w celu wydobycia z gitary kolejnych děwiÚków bÚdziesz korzystaÊ zarówno z kciuka, jak i z pozostaïych palców. GitarzyĂci muszÈ teĝ jednak wiedzieÊ, jak graÊ na wszystkich strunach tylko za pomocÈ palców. Przyjrzyjmy siÚ zatem, jak to zrobiÊ, szczególnie, ĝe umiejÚtnoĂÊ ta przyda Ci siÚ juĝ w rozdziaïach 6. i 11., gdzie bÚdziemy omawiaÊ skale. Na rysunku 4.21 prezentujemy pasaĝ, który moĝna zagraÊ, ïÈczÈc kciuk i pozostaïe palce (kciuka uĝywajÈc do uderzania niskich děwiÚków), ale chcielibyĂmy, abyĂ wykonaï go tylko za pomocÈ palców. Rysunek 4.21. Granie melodii na szeĂciu strunach tylko z wykorzysta- niem palców prawej dïoni Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 87 Caïa prawa dïoñ oraz ramiÚ muszÈ przesunÈÊ siÚ w kierunku 6. struny — w stronÚ prawego barku — dziÚki czemu gra palcami na dolnych strunach nie bÚdzie sprawiaÊ Ci dyskomfortu. Pomimo zmiany ustawienia dïoni dopilnuj, aby pomiÚdzy strunami i palcami zostaï zachowany odpowiedni kÈt (jeĂli zajdzie taka potrzeba, wróÊ do rysunku 2.6 w rozdziale 2.). Kciuk i pozostaïe palce — do dzieïa! Podczas nauki gry z wykorzystaniem wszystkich szeĂciu strun bÚdzie przyĂwiecaÊ nam jeden cel — doprowadzenie do peïnej wspóïpracy pomiÚdzy kciukiem i pozostaïymi palcami, które stanowiÈ dwa osobne mechanizmy produkujÈce děwiÚk. Kciuk oraz pozostaïe palce muszÈ dziaïaÊ wspólnie jako spójna, skoordynowana jednostka wydobywajÈca muzykÚ z gitary — spróbuj zatem wykonaÊ Êwiczenie, w którym děwiÚki przekazywane sÈ z palca na palec, tak jak païeczka w biegu sztafetowym. Fragment ten znajdziesz na rysunku 4.22 — stanowi go zbiór děwiÚków gitary zagrany od doïu do góry w róĝnych rytmach. Spróbuj odtworzyÊ ten wschodzÈcy i opadajÈcy pasaĝ powoli, zwracajÈc szczególnÈ uwagÚ na przejĂcie pomiÚdzy 4. i 3. strunÈ, gdzie przeskoczysz z kciuka na pozostaïe palce prawej dïoni. PamiÚtaj teĝ, ĝe zmiana ta powinna pozostaÊ niezauwaĝalna (lub prawie niezauwaĝalna) dla Twojego odbiorcy. Rysunek 4.22. Melodia opar- ta na caïej gamie niĝ- szych progów Dopilnuj, aby zagraÊ caïoĂÊ pïynnie (nie przyspieszaj ani nie zwalniaj tempa) i z okreĂlonÈ dynamikÈ (gïoĂnoĂciÈ) děwiÚków, takĝe w trakcie przeskakiwania z kciuka na pozostaïe palce. To wïaĂnie rytm i dynamika bÚdÈ podstawowymi elementami, na które naleĝy zwracaÊ bacznÈ uwagÚ w celu osiÈgniÚcia pïynnego przejĂcia pomiÚdzy strunami. 88 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rysunek 4.23 przedstawia melodiÚ przebiegajÈcÈ tam i z powrotem „meandrami”, a nie w jednym gïównym kierunku, jak miaïo to miejsce w poprzednim Êwiczeniu. ZwróÊ szczególnÈ uwagÚ na to, co dzieje siÚ pomiÚdzy 4. i 3. strunÈ — fragment ten specjalnie rozpisaliĂmy w ten sposób, abyĂ mógï przyzwyczaiÊ siÚ do przechodzenia z palców na kciuk. Rysunek 4.23. „MeandrujÈ- ca” melodia na wszystkich szeĂciu stru- nach Pïynna gra melodyjnych utworów na wszystkich szeĂciu strunach Juĝ za chwilÚ bÚdziesz miaï okazjÚ wykorzystaÊ swoje umiejÚtnoĂci gry na dolnych progach — wykonasz bowiem trzy caïe utwory, korzystajÈc przy tym ze wszystkich szeĂciu strun i wydobywajÈc z instrumentu caïÈ gamÚ podstawowych, podwyĝszonych i obniĝonych nut. Nie ma siÚ jednak czego obawiaÊ: caïoĂÊ nie powinna sprawiÊ Ci problemu, gdyĝ utwory te rozpisaliĂmy tak, abyĂ zagraï tylko ich melodie. Innymi sïowy, nie przejmuj siÚ na razie graniem kilku děwiÚków jednoczeĂnie. (Na to przyjdzie czas, poczÈwszy juĝ od rozdziaïu 7.). W celu zagrania tych melodii wykorzystaj zarówno kciuk, jak i pozostaïe palce. Utwory rozpisaliĂmy tak, abyĂ nie musiaï zbyt szybko zmieniaÊ palców, toteĝ pïynne przeskakiwanie pomiÚdzy kciukiem i pozostaïymi palcami (i z powrotem) nie powinno okazaÊ siÚ szczególnie trudne. Wystarczy, ĝe zapoznasz siÚ z oznaczeniami palców prawej dïoni. Co wiÚcej, melodie te sÈ doĂÊ znane, wiÚc w odnalezieniu wïaĂciwego děwiÚku pomoĝe Ci nie tylko Twój wzrok, ale równieĝ sïuch. JeĂli w którymkolwiek momencie bÚdziesz mieÊ wÈtpliwoĂci, czy wïaĂciwie odczytaïeĂ wysokoĂÊ děwiÚku ze standardowej notacji muzycznej, zawsze moĝesz rzuciÊ okiem na tabulaturÚ i na jej podstawie sprawdziÊ, czy wybraïeĂ wïaĂciwÈ strunÚ i próg. No i oczywiĂcie zachÚcamy CiÚ do korzystania z nagrañ zawartych na pïycie CD, szczególnie jeĂli chodzi o weryfikacjÚ rytmu, tempa i pïynnoĂci. Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 89 Oto garĂÊ przydatnych informacji na temat kaĝdego z utworów: 9 Motyw z Haydna: Ta melodia autorstwa klasycznego kompozytora Franza Josepha Haydna obecnie funkcjonuje jako hymn pañstwowy Niemiec. Jest w niej coĂ majestatycznego i powinna byÊ grana doĂÊ powoli i okazale. W poniĝszej aranĝacji wystÚpuje sporo pustych strun, wiÚc nie powinna byÊ zbyt trudna dla palców lewej dïoni. 9 Turkey in the Straw: Kolejny utwór to amerykañska piosenka folkowa zatytuïowana Turkey in the Straw w tonacji E. W tonacji tej wystÚpujÈ cztery nuty podwyĝszone, co oznaczono za pomocÈ znaków przykluczowych. Dopilnuj zatem, aby wszystkie děwiÚki F, C, G oraz D zagraÊ o jeden próg wyĝej, niĝ gdyby wystÚpowaïy w swojej podstawowej postaci. To przy okazji dobre Êwiczenie rozciÈgajÈce dla palców Twojej lewej dïoni, jako ĝe czÚsto bÚdziesz korzystaÊ z 1. i 4. palca. Co wiÚcej, bÚdziesz mógï poÊwiczyÊ czytanie i granie szesnastek. 9 Scarborough Fair: Tym razem zmieniamy tonacjÚ na f-moll, czyli tonacjÚ obniĝonÈ, skïadajÈcÈ siÚ z czterech nut obniĝonych (B(cid:4424), E(cid:4424), A(cid:4424) oraz D(cid:4424)). Przedstawiony utwór to melodia z Scarborough Fair — zapadajÈcej na dïugo w pamiÚÊ piosenki, której korzeni moĝna doszukiwaÊ siÚ juĝ w Ăredniowieczu, a spopularyzowanej gïównie przez duet Simon Garfunkel w latach 60. poprzedniego stulecia. W naszej aranĝacji melodia ta rozpoczyna siÚ nisko, ale w 11. takcie przeskakuje o oktawÚ wyĝej, dziÚki czemu bÚdziesz miaï okazjÚ zagraÊ te obniĝone nuty na wszystkich strunach. 90 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Rozdziaï 4: Tylko jeden děwiÚk: Proste melodie 91 92 CzÚĂÊ II: Zaczynamy graÊ. Podstawy Skorowidz 1. struna, 75 2. struna, 76 3. struna, 78 4. struna, 81 5. pozycja, 184 5. struna, 80 6. struna, 79 8va, 169 9. pozycja, 187 A A, 78, 80 A -dur, 114, 120 dwie zmiany pozycji, 191 accelerando, 64 Adagio, 64 A-dur, 114 9. po
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Gitara klasyczna dla bystrzaków
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: