Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00066 005735 11250931 na godz. na dobę w sumie
Gospodarowanie odpadami komunalnymi. Poradnik dla gmin - ebook/pdf
Gospodarowanie odpadami komunalnymi. Poradnik dla gmin - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-4710-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Opracowanie stanowi kompleksową i usystematyzowaną analizę prawną najważniejszych zmian wprowadzonych z dniem 1 stycznia 2012 r. do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, W książce przedstawiono problemy, które mogą pojawić się przy stosowaniu tej ustawy, oraz zagadnienia związane m.in. z: o procedurami wyboru podmiotu, który będzie budował, utrzymywał i eksploatował regionalną instalację; o mechanizmem, zgodnie z którym gminy będą wyłaniały w drodze przetargu podmioty prowadzące działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości; o zadaniami gmin z zakresu czystości i porządku w gminach. Praca zawiera szeroki i różnorodny zbiór wzorów dokumentów, których przygotowanie, zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowi obowiązek gmin. Publikacja adresowana jest przede wszystkim do gmin, ponieważ to do ich obowiązków należy utrzymanie czystości i porządku. Poradnik może stanowić również bogate źródło wiedzy dla przedsiębiorców, którzy zainteresowani są świadczeniem usług polegających na odbieraniu lub odbieraniu i zagospodarowaniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Autorzy posiadają specjalistyczną i praktyczną wiedzę oraz wieloletnie doświadczenie m.in, w zakresie szeroko pojętego krajowego i unijnego prawa ochrony środowiska, prawa zamówień publicznych, ustaw samorządowych.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

(cid:82)(cid:69)(cid:68)(cid:65)(cid:75)(cid:84)(cid:79)(cid:82)(cid:90)(cid:89)(cid:32)(cid:78)(cid:65)(cid:85)(cid:75)(cid:79)(cid:87)(cid:73) (cid:74)(cid:281)(cid:100)(cid:114)(cid:122)(cid:101)(cid:106)(cid:32)(cid:75)(cid:108)(cid:97)(cid:116)(cid:107)(cid:97) (cid:77)(cid:105)(cid:99)(cid:104)(cid:97)(cid:322)(cid:32)(cid:75)(cid:117)(cid:378)(cid:110)(cid:105)(cid:97)(cid:107) (cid:65)(cid:85)(cid:84)(cid:79)(cid:82)(cid:90)(cid:89) (cid:65)(cid:103)(cid:110)(cid:105)(cid:101)(cid:115)(cid:122)(cid:107)(cid:97)(cid:32)(cid:68)(cid:121)(cid:108)(cid:111)(cid:110)(cid:103) (cid:72)(cid:97)(cid:110)(cid:110)(cid:97)(cid:32)(cid:83)(cid:322)(cid:117)(cid:112)(cid:105)(cid:107) (cid:68)(cid:111)(cid:109)(cid:105)(cid:110)(cid:105)(cid:107)(cid:97)(cid:32)(cid:83)(cid:121)(cid:110)(cid:111)(cid:119)(cid:105)(cid:101)(cid:99) (cid:87)(cid:111)(cid:106)(cid:99)(cid:105)(cid:101)(cid:99)(cid:104)(cid:32)(cid:82)(cid:121)(cid:109)(cid:97)(cid:114)(cid:99)(cid:122)(cid:121)(cid:107) (cid:71)(cid:111)(cid:115)(cid:112)(cid:111)(cid:100)(cid:97)(cid:114)(cid:111)(cid:119)(cid:97)(cid:110)(cid:105)(cid:101)(cid:32) (cid:111)(cid:100)(cid:112)(cid:97)(cid:100)(cid:97)(cid:109)(cid:105)(cid:32) (cid:107)(cid:111)(cid:109)(cid:117)(cid:110)(cid:97)(cid:108)(cid:110)(cid:121)(cid:109)(cid:105)(cid:32) (cid:80)(cid:111)(cid:114)(cid:97)(cid:100)(cid:110)(cid:105)(cid:107)(cid:32)(cid:100)(cid:108)(cid:97)(cid:32)(cid:103)(cid:109)(cid:105)(cid:110) (cid:114)(cid:101)(cid:100)(cid:97)(cid:107)(cid:99)(cid:106)(cid:97)(cid:32)(cid:110)(cid:97)(cid:117)(cid:107)(cid:111)(cid:119)(cid:97) (cid:74)(cid:281)(cid:100)(cid:114)(cid:122)(cid:101)(cid:106)(cid:32)(cid:75)(cid:108)(cid:97)(cid:116)(cid:107)(cid:97) (cid:77)(cid:105)(cid:99)(cid:104)(cid:97)(cid:322)(cid:32)(cid:75)(cid:117)(cid:378)(cid:110)(cid:105)(cid:97)(cid:107) (cid:87)(cid:97)(cid:114)(cid:115)(cid:122)(cid:97)(cid:119)(cid:97)(cid:32)(cid:50)(cid:48)(cid:49)(cid:50) SpiS treści Wykaz skrótów...................................................................................................... 11 Wstęp ...................................................................................................................... 15 Rozdział 1 Budowa, utrzymanie i eksploatacja regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych ..................................................... 21 1.1. Czym jest region gospodarki odpadami komunalnymi? ....................... 21 1.2. Czym jest regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych i jakie musi spełniać wymagania? .................................... 24 1.2.1. Definicja pojęcia „regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych” ................................... 24 1.2.2. Jakie odpady trafiają do regionalnej instalacji? ........................... 35 1.2.3. Wykaz regionalnych instalacji ........................................................ 36 1.2.4. Instalacje przeznaczone do zastępczej obsługi regionu ............... 37 1.2.5. Brak w regionie regionalnej instalacji i instalacji zastępczej ....... 40 2.3. Zobowiązanie gmin do budowy, utrzymania i eksploatacji regionalnej instalacji ................................................................................. 42 1.3.1. Informacje wstępne ......................................................................... 42 1.3.2. Procedury wyboru podmiotu, który będzie budował, utrzymywał i eksploatował regionalną instalację ......................... 45 Rozdział 2 Gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę ............................ 61 2.1. Informacje wstępne ................................................................................... 61 2.1.1. Definicja mieszkańca ...................................................................... 61 2.1.2. Obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy ................................................................. 64 2.1.3. Odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy ............. 66 2.2. Przetarg na odbieranie i/lub zagospodarowanie odpadów komunalnych ............................................................................................. 67 6 SPIS TReśCI 2.2.1. Informacje wstępne ....................................................................... 67 2.2.2. Kto może prowadzić działalność w zakresie odbierania i zagospodarowywania odpadów komunalnych? ........................ 69 2.2.3. Różnice między przetargiem na odbiór odpadów a przetargiem na odbiór i zagospodarowanie odpadów; wybór instalacji .............................................................................. 72 2.2.4. Przetarg nieograniczony i ograniczony........................................ 78 2.2.5. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia ........................... 82 2.2.6. Treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ....... 89 2.2.7. Zamówienia z wolnej ręki ............................................................ 100 2.3. Umowa na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ......................................................................................... 101 2.3.1. Informacje ogólne ......................................................................... 101 2.3.2. Charakter umowy .......................................................................... 102 2.3.3. Istotne postanowienia umowne ................................................... 104 2.4. Ustalenie przez gminę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ........................................................................................... 106 2.4.1. Uchwała rady gminy w sprawie stawki opłaty i wyboru jednej z metod obliczania opłaty ................................................. 106 2.4.2. Selektywne zbieranie odpadów przez właścicieli nieruchomości a wysokość stawki ................................................ 114 2.4.3. Ustalenie przez radę gminy wzoru deklaracji o wysokości opłaty ......................................................................... 115 2.4.4. Stosowanie przepisów ordynacji podatkowej ............................. 117 2.4.5. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi a podatek od towarów i usług ...................................................... 117 Rozdział 3 Zadania gmin z zakresu czystości i porządku w gminach ....................... 121 3.1. Podstawowe zadania gmin ...................................................................... 121 3.1.1. Selektywne zbieranie odpadów .................................................... 122 3.1.2. Osiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów ...... 125 3.1.3. Ograniczenie masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji ............................................................. 125 3.1.4. Obowiązki informacyjne gmin ..................................................... 126 3.2. Uchwalenie regulaminu.......................................................................... 127 3.3. Przejęcie przez gminę niektórych obowiązków właścicieli nieruchomości ......................................................................................... 130 SPIS TReśCI 7 3.4. Udzielanie zezwoleń na świadczenie usług z zakresu czystości i porządku w gminach ............................................................................. 134 3.5. Prowadzenie rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ...... 136 Rozdział 4 Nadzór gmin nad realizacją obowiązków właścicieli nieruchomości .... 141 Rozdział 5 Sprawozdawczość .............................................................................................. 146 5.1. Obowiązki sprawozdawcze podmiotów odbierających odpady komunalne ............................................................................................... 146 5.2. Obowiązki sprawozdawcze podmiotów opróżniających zbiorniki bezodpływowe ......................................................................................... 147 5.3. Obowiązki sprawozdawcze wójta ........................................................... 148 5.4. Obowiązki sprawozdawcze marszałka województwa ........................... 149 5.5. Weryfikacja sprawozdań ......................................................................... 149 Rozdział 6 Kontrola przestrzegania przepisów ustawy................................................. 151 Rozdział 7 Kary pieniężne ................................................................................................... 153 7.1. Rodzaje kar .............................................................................................. 153 7.2. Zawieszenie lub umorzenie kary ........................................................... 156 7.3. Wejście w życie przepisów dotyczących kar pieniężnych ....................................................................................... 156 Rozdział 8 Przepisy przejściowe i końcowe ...................................................................... 158 8.1. Przepisy przejściowe ............................................................................... 158 8.2. Przepisy końcowe .................................................................................... 164 Zakończenie ........................................................................................................ 167 Wzory uchwał rady gminy ............................................................................... 171 1. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy (art. 4 ust. 1 u.c.p.g.) ......................................................... 171 8 SPIS TReśCI 2. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie górnej stawki opłaty za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy (art. 6 ust. 2 u.c.p.g.) ...................................................................................... 196 3. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6n ust. 1 u.c.p.g.) ........ 198 4. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokości cen za te usługi (art. 6r ust. 4 u.c.p.g.) ..................................................................................... 201 5. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie górnej stawki opłaty za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych (art. 6 ust. 2 u.c.p.g.) ...................................................................................... 203 6. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.) ................................................... 204 7. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie podziału gminy na sektory (art. 6d ust. 2 u.c.p.g.) ..................... 206 8. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie przejęcia niektórych obowiązków właścicieli nieruchomości (art. 6a ust. 1 u.c.p.g.) .................................................................................... 208 9. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie sposobów udokumentowania wykonywania obowiązków związanych z pozbywaniem się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych (art. 6 ust. 1a u.c.p.g.) ...... 210 10. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów (art. 6r ust. 3 u.c.p.g.).......................... 212 SPIS TReśCI 9 11. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie stawki opłaty za pojemnik na odpady o określonej pojemności (art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.) ...................................................... 216 12. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6l u.c.p.g.) ................... 218 13. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.) ........................................................................... 221 14. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych (art. 7 ust. 3a u.c.p.g.) ................................................. 223 15. Uchwała (rady gminy, zgromadzenia związku międzygminnego) w sprawie określenia wymagań, jakie powinien spełnić przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie ochrony przed bezdomnymi zwierzętami, prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt, a także grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części (art. 7 ust. 3 u.c.p.g.) ................................... 227 Umowa na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ................................................................................................ 231 Wykaz źródeł ...................................................................................................... 241 WyKaZ SKRótóW akty prawne k.c. – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny nowelizacja z 2011 r. p.o.ś. pr. bud. projekt rozporządzenia p.z.p. rozporządzenie nr 763/2008 rozporządzenie o dokumentach u.c.p.g. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) – ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzy- maniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony śro- dowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) – projekt rozporządzenia Ministra środowiska z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właś- cicieli nieruchomości – ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień pub- licznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.) – rozporządzenie We Parlamentu europejskiego i Rady nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. Urz. Ue L 218 z 13.08.2008, s. 14) – rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grud- nia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817) – ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czysto- ści i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.) 12 u.g.k. u.k.r.b. u.o. u.o.k.k. u.o.s. u.p.o.l. u.p.p.p. u.s.d.g. u.s.g. ustawa o VaT u.s.w. u.u.i.ś. WyKaZ SKRóTóW – ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunal- nej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236) – ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty bu- dowlane lub usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.) – ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.) – ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno- -prywatnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100 z późn. zm.) – ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności go- spodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) – ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) – ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu in- formacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeń- stwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływa- nia na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) Organy orzekające NSa SN TS UOKiK WSa – Naczelny Sąd administracyjny – Sąd Najwyższy – Trybunał Sprawiedliwości Unii europejskiej – Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – wojewódzki sąd administracyjny WyKaZ SKRóTóW 13 Czasopisma i publikatory FK Oiś OSNP PK – Finanse Komunalne – Odpady i środowisko – Orzecznictwo Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego – Przegląd Komunalny Inne region regionalna instalacja regulamin RPWiK WIOś WPGO – region gospodarki odpadami komunalnymi – regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komu- nalnych – regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie – Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – wojewódzki inspektor ochrony środowiska – wojewódzki plan gospodarki odpadami WStęP W związku z przystąpieniem Polski do Unii europejskiej w 2004 r. po- wstała konieczność dostosowania prawa polskiego do obowiązujących już przepisów prawa unijnego, a także bieżącego implementowania nowych aktów prawa unijnego do krajowego porządku prawnego. Obowiązkiem tym objęte są również kwestie związane z gospodarką odpadami, w tym odpadami komunalnymi. Na gruncie krajowym obowiązuje kilkanaście aktów prawnych (ustaw i rozporządzeń) regulujących tematykę związaną z szeroko pojętą gospo- darką odpadami. Do najważniejszych aktów prawnych rangi ustawowej regulujących tę kwestię należy zaliczyć ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) i ustawę z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z późn. zm.). Polski ustawodawca przepisami tych aktów prawnych, a także wyda- nych na ich podstawie rozporządzeń wykonawczych na bieżąco imple- mentuje do krajowego porządku prawnego regulacje unijne określające długofalową strategię gospodarowania odpadami (w tym odpadami ko- munalnymi) w Unii europejskiej, które stanowią jednocześnie fundament dla tych działań. Do najważniejszych aktów unijnych z tego zakresu należy zaliczyć: 1) dyrektywę Rady 91/271/eWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącą oczysz- czania ścieków komunalnych (Dz. Urz. We L 135 z 30.05.1991, s. 40); 2) dyrektywę Rady 1999/31/We z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz. Urz. We L 182 z 16.07.1999, s. 1); 3) dyrektywę Parlamentu europejskiego i Rady 2008/98/We z dnia 19 li- stopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającą niektóre dyrekty- wy (Dz. Urz. L 312 z 22.11.2008, s. 3); 4) dyrektywę 94/62/We Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 20 grud- nia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz. Urz. We L 365 z 31.12.1994, s. 10). 16 WSTęP Gospodarka odpadami stanowi priorytet polityki ekologicznej Unii europejskiej, dlatego też tak dużą wagę przywiązuje się do sukcesywnego wdrażania i udoskonalania zasad określających strategię Unii europej- skiej w gospodarowaniu odpadami, do których należy zaliczyć: 1) zapobieganie wytwarzania odpadów – chodzi o działania zapobiega- jące i ograniczające powstawanie odpadów. Ta zasada o charakterze prewencyjnym stanowi postulat, zgodnie z którym recykling odpadów, ich składowanie powinny być stosowane wtedy, jeśli powstaniu odpa- dów nie udało się zapobiec; 2) recykling odpadów (powtórne ich wykorzystanie) – jeżeli nie udało się zapobiec wytworzeniu odpadów, powinny być one odzyskiwane lub unieszkodliwiane w sposób niepowodujący zagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska; 3) maksymalne ograniczenie składowania odpadów – składowanie odpa- dów powinno być rozwiązaniem ostatecznym; 4) rekultywacja – podejmowanie działań mających na celu przywrócenie terenów zdegradowanych do optymalnego stanu; 5) bezpieczny transport odpadów – zwiększenie bezpieczeństwa przy jedno- czesnym ograniczeniu zagrożeń wynikających z przemieszczania odpadów. Pomimo podejmowania przez polskiego ustawodawcę nieustannego wysiłku w dążeniu do przystosowania krajowych przepisów, dotyczących m.in. odpadów, do porządku unijnego – gospodarka odpadami w dalszym ciągu stanowi jeden z najtrudniejszych i najpoważniejszych problemów, który wymaga natychmiastowej i kompleksowej regulacji. Milowym krokiem do ujednolicenia porządków prawnych – krajowego i unijnego – w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi oraz popra- wienia zatrważających statystyk, według których na polskie składowiska trafia od 95 do 97 wytwarzanych odpadów komunalnych, było ogłosze- nie w dniu 25 lipca 2011 r. ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 z późn. zm.). Głównym celem nowelizacji z 2011 r. było przeprowadzenie zmian w obo- wiązującym systemie gospodarowania odpadami komunalnymi poprzez zmia- ny w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na: 1) uszczelnieniu systemu gospodarowania odpadami komunalnymi; 2) prowadzeniu selektywnego zbierania odpadów komunalnych; WSTęP 17 3) zmniejszeniu ilości odpadów komunalnych, w tym odpadów ulegają- cych biodegradacji kierowanych na składowiska odpadów; 4) zwiększeniu liczby nowoczesnych instalacji do odzysku, w tym recy- klingu oraz unieszkodliwiania odpadów komunalnych w sposób inny niż składowanie odpadów; 5) całkowitym wyeliminowaniu nielegalnych składowisk odpadów, a tym samym zmniejszenie zaśmiecenia w szczególności lasów i terenów rekreacyjnych; 6) prowadzeniu właściwego sposobu monitorowania postępowania z od- padami komunalnymi zarówno przez właścicieli nieruchomości, jak i prowadzących działalność w zakresie odbierania odpadów komunal- nych od właścicieli nieruchomości; 7) zmniejszeniu dodatkowych zagrożeń dla środowiska wynikających z transportu odpadów komunalnych z miejsc ich powstania do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania, przez podział województw na regiony gospodarki odpadami, w ramach których prowadzone będą wszelkie czynności związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Zmiany wprowadzone nowelizacją z 2011 r. w systemie gospodarowa- nia odpadami komunalnymi polegają przede wszystkim na obligatoryjnym przejęciu przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie zagospodarowania odpadami komunalnymi. Rozwiązanie to oznacza, że gminy nie będą musiały przeprowadzać referendum gminnego, a rada gminy, w drodze uchwały, będzie podej- mowała decyzje, czy odpady będą odbierane wyłącznie z gospodarstw domowych, czy również od właścicieli nieruchomości, na terenie któ- rych prowadzona jest działalność, w związku z którą powstają odpady komunalne. Przejęcie przez gminy obowiązków właścicieli nieruchomości w zakre- sie gospodarowania odpadami komunalnymi pozwoli tym samym zwolnić właścicieli nieruchomości z obowiązku podpisywania umów na odbieranie odpadów komunalnych z podmiotami prowadzącymi działalność w tym zakresie. Na podstawie nowych regulacji gmina może również zadecydować o przejęciu obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania odpadów komunalnych wyłącznie z gospodarstw domowych, pozostawia- jąc możliwość zawierania umów na odbieranie odpadów komunalnych 18 WSTęP między przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne a firmami pro- wadzącymi działalność na terenie gminy. Rada gminy będzie również określała wysokość opłaty za gospoda- rowanie odpadami komunalnymi (która będzie uwzględniała koszty od- bierania, transportu, zbierania, odzysku, w tym recyklingu, a także unie- szkodliwiania odpadów zgodnie z obowiązującą hierarchią postępowania z odpadami), a także szczegółowy sposób świadczenia usług na rzecz właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowania nimi. Powyższe oznacza wprowadzenie jednolitych zasad finansowania odbierania odpadów komunalnych i zagospodarowa- nia na terenie całego kraju. Nowelizacja z 2011 r. wprowadza również mechanizm, zgodnie z któ- rym gminy będą wyłaniały w drodze przetargu podmioty prowadzące działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (co w określonych przypadkach wiązało się będzie z ko- niecznością przekształcenia gminnych jednostek organizacyjnych w spółki prawa handlowego). Jednocześnie wzmocnione zostały funkcje kontrolne gmin, które w sposób kompleksowy będą mogły monitorować działania podejmowa- ne zarówno przez właścicieli nieruchomości, jak i przez przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Dodatkowo nowelizacja z 2011 r. reguluje obowiązki sprawozdawcze gmin oraz uprawnienia kontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w stosunku do samorządu gminnego, a także obowiązki pro- wadzących działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości związane z osiągnięciem określonych pozio- mów odzysku i recyklingu odpadów komunalnych oraz ograniczeniem masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji deponowanych na składowiskach odpadów. Przyjęcie rozwiązań zaproponowanych w nowelizacji z 2011 r. po- winno, zdaniem ustawodawcy, przyczynić się do zwiększenia osiąganych poziomów wyznaczonych przepisami Unii europejskiej, a także pozytyw- nie wpłynąć na rozwój regionalny i dać podstawy do stworzenia nowych miejsc pracy1. 1 Zob. http://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/0/3Ca1250258CBa9D3C12577eD 003C38F7/$file/3670.pdf. WSTęP 19 Nowelizacja z 2011 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. (z nie- licznymi wyjątkami – zob. rozdział 9.2 poradnika), a kompleksowy sy- stem nowych rozwiązań wprowadzonych tą ustawą zacznie funkcjonować najpóźniej w dniu 1 lipca 2013 r., kiedy to wejdą w życie odpowiednie uchwały rad gmin, na podstawie których gminy rozpoczną świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nie- ruchomości. Rozdział 1 BUDOWa, UtRZyMaNIE I EKSPLOataCJa REGIONaLNyCH INStaLaCJI PRZEtWaRZaNIa ODPaDóW KOMUNaLNyCH 1.1. Czym jest region gospodarki odpadami komunalnymi? Pojęcie „regionu gospodarki odpadami komunalnymi” zostało wpro- wadzone art. 3 ust. 3 pkt 15b ustawy o odpadach. Zgodnie z tym prze- pisem, regionem gospodarki odpadami komunalnymi jest określony w wojewódzkim planie gospodarki odpadami obszar liczący co najmniej 150 000 mieszkańców, przy czym regionem może być także pojedyncza gmina licząca powyżej 500 000 mieszkańców. Tworzenie regionów należy do kompetencji sejmiku województwa, który zgodnie z art. 14 ust. 8 pkt 1 w zw. z art. 14a ust. 2 ustawy o odpa- dach, dokonuje określenia regionów wraz ze wskazaniem gmin wcho- dzących w jego skład w WPGO. Należy jednak podkreślić, że WPGO nie jest aktem prawa miejscowego, dlatego też jego postanowienia nie mają mocy wiążącej w odniesieniu do gmin i ich mieszkańców. aktem prawa miejscowego jest natomiast uchwała w sprawie wykonania WPGO, która podejmowana jest przez sejmik województwa równolegle z uchwaleniem WPGO. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaliczenie gminy do regionu jest wiążące dopiero z chwilą wejścia w życie uchwały w sprawie wykonania WPGO, tj. 14 dni od dnia jej publikacji w dzienniku urzędo- wym województwa. Mając na uwadze zasady tworzenia regionów, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w skład regionu, co do zasady, wchodzą dwie gminy lub więcej gmin. Wyjątkowo regionem może być jedna gmina, ale tylko wówczas, gdy liczy ona powyżej 500 000 mieszkańców. Dotyczy to więc 22 ROZDZIał 1 jedynie 5 największych miast w Polsce. Ponadto zauważyć należy, że na tle obowiązujących przepisów nie jest dopuszczalny podział jednej gminy pomiędzy dwa różne regiony – gminy mają być włączane w całości w skład regionu2. Należy również omówić problem dopuszczalności i warunków two- rzenia regionów o charakterze międzywojewódzkim, jako szczególnie istotny z punktu widzenia związków międzygminnych grupujących gminy z różnych województw, które wspólnie wykonują zadania z zakresu go- spodarowania odpadami i posiadają ku temu odpowiednią infrastrukturę służącą zainteresowanym gminom. analizy wymaga więc kwestia, czy będzie możliwe uwzględnienie takich związków międzygminnych w struk- turze regionu gospodarki odpadami komunalnymi. Zauważyć należy, że ustawodawca w przepisach odnoszących się do regionu milczy na temat dopuszczalności utworzenia regionu „międzywo- jewódzkiego”. W doktrynie przyjmuje się jednak, że utworzenie regionu o charakterze międzywojewódzkim jest prawnie dopuszczalne i powinno nastąpić w drodze uzgodnień pomiędzy sejmikami województw (mar- szałkami województw), na terenie których planowane jest utworzenie wspólnego regionu3. Przedmiotem uzgodnień powinno być ustalenie, które gminy spoza danego województwa zostaną uwzględnione w regionie położonym na obszarze sąsiedniego województwa. Zainteresowane sejmiki muszą więc skorelować ze sobą projekty WPGO, jak również projekty uchwał w sprawie ich wykonania. Podkre- ślenia wymaga jednak fakt, że tego typu uzgodnienia nie stanowią poro- zumienia międzywojewódzkiego, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.). Kolejną istotną kwestią jest to, że przepisy znowelizowanej ustawy o odpadach dają sejmikom województw kompetencję do arbitralnego kształtowania obszaru regionów i wyznaczania do jego składu określo- nych gmin. 2 Por. M. Duczmal, Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, cz. 1, Oiś 2011, nr 4, s. 29; tak też M. Górski, Regiony gospodarki odpadami komunalnymi, PK 2011, nr 11, s. 34. 3 Por. M. Duczmal, Ustawa o utrzymaniu czystości…, cz. 1, s. 30; tak też M. Gór- ski, Regiony gospodarki…, s. 35. BUDOWa, UTRZyMaNIe I eKSPLOaTaCJa ReGIONaLNyCH INSTaLaCJI... 23 Można więc stwierdzić, że zaliczenie gminy do regionu jest rozstrzyg- nięciem niejako narzuconym przez sejmik. Rozstrzygnięcie to wyznacza z kolei ramy, w obrębie których gmina będzie musiała podjąć współpracę z pozostałymi gminami wchodzącymi w skład regionu, mającą na celu zorganizowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w re- gionie. W tym kontekście wskazać należy, że gminy wchodzące w skład regionu zgodnie z art. 3a ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. zobowiązane są zapewnić w jego obrębie regionalną instalację do przetwarzania odpadów komu- nalnych. Wskazany powyżej przepis ustanawia obowiązek podejmowania w przedmiotowym zakresie działań inwestycyjnych i eksploatacyjnych samodzielnie przez jedną gminę bądź we współdziałaniu z innymi gmi- nami z regionu. W grę wchodzić może współdziałanie w formie porozumienia między- gminnego lub związku międzygminnego, o których mowa w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Szersze informacje na temat regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych oraz współdziałania gmin w przedmiotowym zakresie zamieszczone są w dalszej części po- radnika. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że zaliczenie gminy do danego regionu może naruszać jej interesy szczególnie w sytuacji, gdy gmina wchodzi w skład związku międzygminnego wykonującego zadania z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, a sejmik wojewódz- twa, tworząc dany region, nie uwzględnił w jego strukturze tegoż związku. W takim przypadku gminie przysługuje, na podstawie art. 90 ust. 1 u.s.w., prawo do zaskarżenia decyzji sejmiku o ustanowieniu obszaru re- gionu. Należy jednak wskazać, że art. 90 ust. 1 u.s.w. pozwala na zaskarże- nie jedynie aktu prawa miejscowego, wydanego w sprawie z zakresu admi- nistracji publicznej, którego określone przepisy naruszają interes prawny skarżącego. W związku z powyższym gminie przysługuje prawo wniesienia skargi jedynie na uchwałę w sprawie wykonania WPGO, a nie na uchwałę o WGPO, gdyż tylko ta pierwsza stanowi akt prawa miejscowego. Dla skutecznego zaskarżenia uchwały w sprawie wykonania WPGO gmina powinna wykazać naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnie- nia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a jej własną, indywidualną sytuacją prawną. Związek taki musi istnieć w chwili podejmowania uchwały, a nie w przyszłości, i powodować następstwo 24 ROZDZIał 1 w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Należy również wskazać, że skargę można wnieść dopiero po bezskutecznym wezwaniu sejmiku województwa do usunięcia naruszenia. Wyjaśnienia wymaga kwestia, jakie skutki w stosunku do WPGO bę- dzie miało uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na uchwałę w sprawie wykonania WPGO w zakresie wyznaczenia granic regionów gospodarki odpadami komunalnymi. Należy bowiem podkreślić, że gminy są związane nie postanowieniami samego WPGO, a postanowieniami uchwały w sprawie jego wykonania. Tak więc po uchyleniu zamieszczo- nych w uchwale w sprawie wykonania WPGO przepisów odnoszących się do granic regionów zaistnieje sytuacja, w której brak będzie wiążących gminy regulacji odnoszących się do obszaru regionu. Jest to o tyle istotne, gdyż w ramach regionu w regionalnych insta- lacjach do przetwarzania odpadów komunalnych następuje gospoda- rowanie zmieszanymi odpadami komunalnymi, odpadami zielonymi i pozostałościami z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania. Wydaje się, że w takim przypadku sejmik województwa zmuszony będzie w pierwszej kolejności dokonać odpowiednich zmian w WPGO w zakresie ukształtowania obszaru regionów, a następnie podjąć w tym przedmiocie nową uchwałę oraz uchwałę w sprawie jego wykonania. 1.2. Czym jest regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych i jakie musi spełniać wymagania? 1.2.1. Definicja pojęcia „regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych” Zmieszane odpady komunalne, odpady zielone i pozostałości z sor- towania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania należy przekazywać, w celu zagospodarowania, do regionalnej instalacji do prze- twarzania odpadów komunalnych. Pojęcie regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. BUDOWa, UTRZyMaNIe I eKSPLOaTaCJa ReGIONaLNyCH INSTaLaCJI... 25 Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach, ilekroć jest mowa o regionalnej instalacji, rozumie się przez to zakład zagospodarowa- nia odpadów o mocy przerobowej wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego przez co najmniej 120 000 mieszkańców, spełniający wymagania najlepszej dostępnej tech- niki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) oraz zapewniający termiczne przekształcanie od- padów lub: a) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komu- nalnych i wydzielanie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku; b) przetwarzanie selektywnie zebranych zielonych odpadów i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o właściwościach na- wozowych lub środków wspomagających uprawę roślin, spełniającego wymagania określone w przepisach odrębnych; c) składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno- -biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych o pojemno- ści pozwalającej na przyjmowanie przez okres nie krótszy niż 15 lat odpadów w ilości nie mniejszej niż powstająca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Reasumując, regionalna instalacja: 1) stanowi instalację, a zarazem zakład w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska; 2) ma odpowiednią moc przerobową; 3) spełnia wymagania najlepszej dostępnej techniki (tzw. BaT, które obecnie dotyczą jedynie składowisk odpadów i spalarni) lub tech- nologii4; 4) zapewnia termiczne przekształcanie odpadów lub procesy wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 15c lit. a–c ustawy o odpadach. 4 Dokumenty referencyjne BaT (BReF) dostępne są na stronie internetowej http://eippcb.jrc.es/reference. Tłumaczenia niektórych dokumentów dostępne są na stronie Ministerstwa środowiska http://ippc.mos.gov.pl/preview/pl/bref.html.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Gospodarowanie odpadami komunalnymi. Poradnik dla gmin
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: