Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00065 007040 13412901 na godz. na dobę w sumie
Gospodarstwo domowe i racjonalne żywienie - ebook/pdf
Gospodarstwo domowe i racjonalne żywienie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-932575-6-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Interesujący poradnik, który mimo tego, że wydany został w 1937 roku nic nie stracił ze swojej aktualności. W książce opisano ogólne zasady, jakie powinny być przestrzegane przy przygotowywaniu posiłków. Omówiono rodzaje żywności, ich skład i sposoby ich przygotowania do spożycia. Opisano wyposażenie kuchni i sposoby jego wykorzystywania.

W książce umieszczono też szereg kulinarnych przepisów, a także planów żywienia rodziny rozpisanych na dni i tygodnie. Według dzisiejszego nazewnictwa można tę publikację nazwać podręcznikiem dietetyki. W drugiej, krótszej części książki autorka przedstawiła sposoby utrzymania czystości: czyli prania i sprzątania. Ciekawe ilustracje oraz liczne pożyteczne tabele i zestawienia dopełniają całości. Oprócz walorów praktycznych, książka jest też arcyciekawym dokumentem minionej epoki.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

GOSPODARSTWO D O M O W E I RACJONALNE ZYWIENIE KAMILLA CHOLONIEWSKA 1 Copyright © Jacek Chołoniewski, 2017 All rights reserved Copyright © for the Polish edition by Jacek Chołoniewski Wydanie pierwsze w tej edycji, przygotowane na podstawie wydania II z 1937 roku opublikowanego przez Wydawnictwo M. Arcta w Warszawie Warszawa 2017 Wydawca: Jacek Chołoniewski ISBN 978-83-932575-6-0 Konwersja: www.elitera.pl II Nota o Autorce Kamilla Chołoniewska (1877–1936) działaczka, pisarka, dziennikarka, nauczycielka, przedsię- biorca. Ukończyła szkołę średnią Sacré Coeur w Grazu (Austria), a następnie, jako pierwsza kobieta, historię na Uniwersytecie Lwowskim. Jeszcze będąc studentką poślubiła (1900) Antoniego Choło- niewskiego – dziennikarza i pisarza, autora książki „Duch dziejów Polski”. Mieszkała kolejno we Lwowie, Krakowie, Gdańsku, Bydgoszczy i Warszawie. Przez wiele lat była nauczycielką w żeńskich gimnazjach (brała udział w zakładaniu kilku z nich) a następnie wizytatorką szkolną w Ministerstwie Wyznań i Oświecenia Publicznego. W czasie Pierwszej Wojny Światowej organizowała pomoc dla legionistów i więźniów politycznych. Była czynna w różnych stowarzyszeniach kobiecych, zwłaszcza jako przewodnicząca stowarzyszenia Pomocy Naukowej dla Kobiet im. Kraszewskiego, która uła- twiała studentkom wyższe studia przez udzielanie stypendiów. W Bydgoszczy założyła i prowadziła dobrze prosperujący warsztat i szkołę kilimkarską. Dążyła usilnie do podniesienia poziomu kultury i  życia rodzin polskich przez zaznajamianie ich z  nowymi metodami gospodarstwa domowego. Tematy te poruszała w czasopiśmie „Pani Domu” a także w pismach zagranicznych. Ukoronowa- niem tej działalności było wydanie książki „Gospodarstwo domowe i kuchnia racjonalna” (1929), której kolejne, rozszerzone wydanie miało tytuł „Gospodarstwo domowe i racjonalne żywienie” (1936). Inne jej książki, to: „O koronę” (1899), „Z naszej przeszłości” (1910) – rodzaj wypisów historycznych, oraz popularny szkic „Stanisław Staszyc, jego życie i czyny” (1916). W1934 roku objęła kierownictwo Państwowej Szkoły Pracy Domowej i na tym stanowisku spędziła ostatnie lata życia. Kamilla Chołoniewska była gorącą Polką i niestrudzoną działaczką społeczną, Łączyła w sobie entuzjazm i optymizm z energią czynu, obowiązki zawodowe i społeczne godziła szczęśliwie z ro- dzinnymi, a życie swoje uczyniła służbą obywatelską. W stosunkach prywatnych ujmowała dobrocią i rzadką uczynnością. Umiała skupiać ludzi wokół siebie, przelewać w nich swój zapał i krzepić ich wiarę. Przedstawiała typ wybitnie społeczny, którego potrzebą było budowanie i organizowanie. III S P I S T R E Ś C I Przedmowa do wydania pierwszego 3 Przedmowa do wydania drugiego dla użytku szkół i kursów gospodarczych 3 Część I NAUKA O ŻYWIENIU Składniki odżywcze naszych pokarmów 5 Woda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Substancje mineralne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Środki żywności, zawierające substancje mineralne . . . . . . . . . . . . . 8 Substancje białkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Pokarmy węglowodanowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 Tłuszcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 Witaminy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 Trawienie i przemiana materii 13 Trawienie składników pokarmowych . . . . . . . . . . . . . . . . . .14 Znaczenie składników żywnościowych dla organizmu 15 Racjonalny dobór środków żywności 15 Część II ŚRODKI ŻYWNOŚCI I ICH PRZYRZĄDZANIE Uwagi ogólne 18 Różne sposoby przyrządzania pokarmów przez wystawienie ich na działanie wysokiej temperatury 19 Przepisy ogólne,tyczące się przyrządzania potraw 20 Zamiana objętości na wagę 21 1 Środki żywności, obfitujące w sole mineralne i witaminy 21 A. Owoce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 Surówki owocowe,czyli sałaty z surowych owoców. . . . . . . . . . . . . . . . .23 Gotowanie owoców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .24 Owoce zapiekane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26 Konserwowanie owoców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26 Różne metody konserwowania owoców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .27 B. Jarzyny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 Przyrządzanie jarzyn na surowo.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .37 Gotowanie jarzyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 Sałaty. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .40 Gotowanie jarzyn na parze. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 Jarzyny zaprawione zasmażką . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .42 Duszenie jarzyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .44 Konserwowanie jarzyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .44 C. Jarzyny strączkowe suche . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .47 Gotowanie jarzyn strączkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .48 Jarzyny strączkowe zaprawione zasmażką . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .49 D. Ziemniaki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .49 Gotowanie ziemniaków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .51 Smażenie ziemniaków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .52 Duszenie ziemniaków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .53 Pieczenie ziemniaków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .53 2 Środki żywności obfitujące w białko 54 A. Mleko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .54 Napoje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56 Potrawy z mleka gotowanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56 Potrawa z surowego mleka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .57 Przetwory mleczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .57 B. Jaja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .58 Gotowanie jaj . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59 Jaja smażone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .61 Potrawy z surowych jaj . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 Leguminy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 Sosy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 C. Mięso . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .63 Gotowanie mięsa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66 Smażenie mięsa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .69 Pieczenie mięsa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .72 Duszenie mięsa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .75 Marynowanie mięsa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .77 3 Środki żywności, obfitujące w skrobię 78 Gotowanie produktów zbożowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .80 Smażenie produktów zbożowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .86 Pieczenie produktów zbożowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .92 4 Przyprawy 103 5 Napoje 104 Przyrządzanie napojów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 Napoje alkoholowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Naturalne soki owocowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 6 Kuchnia dietetyczna 107 7 O podawaniu i spożywaniu posiłków 108 8 Tablice 109 Składniki pokarmów i ich wartość odżywcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 I. Pokarmy roślinne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109 Ii. Pokarmy zwierzęce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Obecność witamin w niektórych produktach spożywczych . . . . . . . . . . . . 111 OSZCZĘDNA GOSPODARKA DOMOWA CZĘŚĆ III 1 Organizacja pracy w gospodarstwie domowym 114 Tablica rozkładu zajęć tygodniowych i okresowych (wzór).. . . . . . . . . . . . . 118 Spis naczyń i przyborów potrzebnych w gospodarstwie domowym. . . . . . . . . . 121 2 Rachunkowość domowa 123 Preliminarze roczne przy różnej skali zarobkowej . . . . . . . . . . . . . . . . 123 3 Oszczędny dobór i zużytkowanie produktów 131 Przykłady zestawień obiadów i kolacjiw porze letniej i zimowej . . . . . . . . . . . 136 Sezonowość produktów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 Całodzienne jadłospisy z obliczeniem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 Wzór zestawienia zapasów konserw zimowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Zużytkowanie resztek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 Przechowywanie środków żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 Przechowywanie jarzyn i owoców na zimę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 4 Oszczędne zużytkowanie materiałów opałowych 146 UTRZYMANIE CZYSTOŚCI I PORZĄDKU 1. Porządki domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 2. Pranie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 CZĘŚĆ IV PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO Kobieta powinna się przygotować do dwóch zawodów. Jeden to ten, który da jej w razie potrzeby zarobek i zapewni byt jej samej, a może i jej bliskim, a drugi to naturalne jej powo- łanie gospodyni, żony i matki. Jak wiemy, kobiety, kształcąc się i pracując zawodowo, zdobyły już bardzo wiele: zatrudnione są w przemyśle, w szkole, w urzędach, doszły też do wyższych stanowisk jako lekarki, adwokatki, uczone. Niezależnie od tego, czy kobieta pracuje też poza domem, w ręku jej spoczywa zarząd tego domu, zagospodarowanie nim należyte. Sprostanie tym poważnym obowiązkom wymaga dobrego przygotowania, wysiłku pracy i pokonania wie- lu trudności. Trzeba przy tym zrozumieć i ocenić to należycie, że dom własny to nie ciężar, ale przywilej. Jeśli zarobione pieniądze nie mają pójść na marne, lecz stać się podstawą szczęścia i dobrobytu rodziny, trzeba nauczyć się nimi zarządzać, umieć danymi środkami osiągnąć moż- liwie najwięcej. Zadanie to przypada kobiecie, ale umiejętności tych nie nabędzie ona samą tylko praktyką. Utrzymanie domu jest nauką, która obowiązek ten uczyni jednym z najbardziej przyjemnych i produktywnych. Kobiety nie przygotowane do tej pracy gospodarczej stronią od niej i często bez wyraźnej konieczności szukają zajęcia poza domem. Nie zastanawiają się nad tym, że straty moralne i ma- terialne, jakie skutkiem tego ponosi rodzina, nieraz przewyższają wartość zarobionych pieniędzy. A jeśli kobieta musi pracować zawodowo, tym bardziej powinna być biegła w umiejętnym za- rządzaniu domem, by umieć pogodzić jedno z drugim. Aby dobrze wykonać jakąś pracę, trzeba u m i e ć j ą wykonać, trzeba mieć na nią czas i  oddawać się jej z  zamiłowaniem. Książeczka niniejsza dopomoże młodej gospodyni w  za- poznaniu się z  higieną odżywiania, ze sposobami sporządzania pokarmów, przeprowadzania porządków domowych, prania bielizny etc., poda jej nadto sposoby racjonalnego wykonywania najprostszych czynności, a wtedy znajdzie ona czas na wszystko. Słowem, dopomoże jej wy- pełniać obowiązki gospodyni umiejętnie, łatwo i radośnie, a od tego zawisło zdrowie, spokój i zadowolenie jej samej i jej najbliższych. PRZEDMOWA DO WYDANIA DRUGIEGO DLA UŻYTKU SZKÓŁ I KURSÓW GOSPODARCZYCH Na niniejszy podręcznik złożyły się z jednej strony nauka o żywieniu, towaroznastwo żyw- nościowe i przyrządzanie pokarmów, z drugiej właściwa ekonomia życia domowego, ujmująca gospodarkę rodzinną w organizację sprawnie funkcjonującego, dobrze obmyślonego warsztatu. Właściwe odżywianie ważniejsze jest dzisiaj niż kiedykolwiek, gdyż tylko wystarczająco odżywione ciało uczynić może zadość podniesionym wymaganiom obecnego życia. Poza tym z zagadnieniem tym łączy się drugie, również ważne, by w czasach gospodarczego przesilenia, 3 jakie przeżywamy, najumiejętniej wyzyskać środki żywności, będące do rozporządzenia. Sto- sownie do tych założeń chodziło o to, by w szkole gospodarczej oprzeć naukę przyrządzania pokarmów na znajomości produktów i higienie żywienia i wypracowywać zasady jej z uczenni- cami na podstawie tych nauk. By wdrożyć uczennice do właściwego opanowywania tej dziedziny i wykluczenia ślepego naśladownictwa i biernego trzymania się wzorów, konieczne było rozklasyfikowanie materia- łu i podzielenie go na logicznie rozbudowane grupy. I tak poświęcono oddzielne rozważania poszczególnym technikom przyrządzania pokarmów z  zachowaniem kolejności zależnie od tego, jaką trudność przedstawiają dla uczennic. Zgrupowano dalej różnorodne środki spożyw- cze zależnie od ich składników, przestrzegając przynależności ich do poszczególnych gatunków (owoce, jarzyny etc.). Podział ten i rozklasyfikowanie umożliwi uczennicom właściwe zrozumie- nie rozlicznych procesów odrębnych, lub od siebie zależnych, dopomoże im do zorientowania się w całości i zachęci do samodzielnych prób i dociekań. znajdą one niejedną wskazówkę i podnietę w pracy swej na terenie własnego gospodarstwa. Część druga podręcznika, poświęcona oszczędnej gospodarce domowej, wprowadzi uczen- nice w  zagadnienia właściwej organizacji pracy i  rachunkowości. Szkoła może i  powinna przygotować je do tego, by w przyszłości nie cofnęły się przed stałym, dzień po dniu rozwiązywa- nym problemem, jak w ramach budżetu domowego zapewnić rodzinie swej lepsze, racjonalnie zorganizowane życie. Podręcznik niniejszy służyć będzie uczennicom i po ukończeniu nauki szkolnej – w nim Kamilla Chołoniewska. 4 CZĘŚĆ I. NAUKA O ŻYWIENIU Ustrój ludzki potrzebuje pożywienia, aby żyć i rozwijać się. Ponadto organizm zużywa się nieustannie nie tylko pracą fizyczną i  umysłową, ale także przez nigdy nie ustające funkcje organów wewnętrznych: serca, płuc, narządów trawiennych etc., musi więc być zasilany sub- stancjami o składzie podobnym do własnego. Pożywienie spełnia dwa zadania: 1) Służy do budowy nowych tkanek i odnowienia zużytych. 2) Wytwarza w organizmie potrzebne do życia ciepło: a) aby utrzymać temperaturę ciała na 36–37°, b) aby wytworzyć potrzebną organizmowi energię. Ciało ludzkie, którego tkanki ustawicznie się zużywają i muszą być odnawiane pożywieniem, składa się z wielkiej ilości wody (60–70 ), dalej – z białka, tłuszczu, węglowodanów i substancji mineralnych, jak: siarka, fosfor, chlor, jod, żelazo etc. Wymienione składniki są zawarte w pożywie- niu. Pokarmy nasze zawierają różne ich ilości, a żaden nie jest w stanie sam zaspokoić wszystkich potrzeb organizmu, przeto pożywienie musi być urozmaicone i składać się z różnych środków spożywczych. Wszystkie pokarmy, bez względu na ich pochodzenie i cenę, odnoszą się do sześciu głównych substancji. Są to: 1. Woda 2. Substancje mineralne 3. Białko 4. Węglowodany 5. Tłuszcze 6. Witaminy Składniki, służące do odbudowy zużytych tkanek Substancje energetyczne, wytwarzające ciepło Czynniki dopełniające Rola czynników dopełniających polega głównie na regulowaniu funkcji życiowych, jak od- dychanie, trawienie i przemiana materii. SKŁADNIKI ODŻYWCZE NASZYCH POKARMÓW WO D A Woda jest połączeniem tlenu i wodoru. Ciało ludzkie składa się w 65 z wody. Krew nasza zawiera około 90 wody, mięśnie 76 , a nawet kości 5–40 . Również i pokarmy nasze tak roślinne jak i zwierzęce składają się głównie z wody – zawierają jej od 30–90 . (Mleko zawiera 87–90 , mięso 40–80 , jarzyny i owoce 75–90 , chleb 30–40 ). Z n a c z e n i e . Woda zajmuje wśród składników odżywczych specjalne miejsce. Nie wytwarza ciepła, ale odbudowuje organizm i jest głównym składnikiem ciała ludzkiego. Przemiana materii i oddy- chanie zużywają wodę, pożywienie musi jej organizmowi dostarczyć. 5 1) Woda jest niezbędna przy tworzeniu soków trawiennych i rozpuszczaniu stałych pokarmów. 2) Woda jest potrzebna do wytwarzania krwi, do rozpuszczania niezliczonych, krążących w ciele materii i przyswajania ich organizmowi. 3) Uskutecznia wydzielanie zużytych i niestrawionych substancji. 4) Woda, wyparowując nieustannie płucami i porami skóry, pomaga w utrzymaniu normal- nej temperatury ciała. 5) Dorosłemu człowiekowi potrzeba 2–3 litrów wody dziennie, którą następnie traci przez wyparowywanie i wydzielanie przez płuca, skórę i nerki. Organizm reguluje zapotrzebowanie wody przez przyjmowanie pokarmów i napojów. 6) Niedostateczne dostarczenie organizmowi wody powoduje szybkie znużenie, zgęszczenie krwi, a nawet śmierć. W ł a ś c i w o ś c i i   z a s t o s o w a n i e . Dobra woda do picia jest bezbarwna, bez wyraźnego smaku ani zapachu. Woda, zawierająca sole mineralne, przede wszystkim sole wapnia i rozpuszczone w niej gazy, jest smaczniejsza niż woda miękka, nie zawierająca soli mineralnych. 1) Woda źródlana zawiera wapno i kwas węglowy – jest to woda twarda. Woda deszczo- wa jest chemicznie czysta – jest to woda miękka. Jest ona dobra do prania i gotowania jarzyn strączkowych. 2) Woda twarda mniej się nadaje do gotowania (np. potraw strączkowych). Przez gotowanie można ją zmiękczyć. Wapno osadza się wtedy jako kamień na naczyniach. Przez filtrowanie wody usuwamy pływające w niej substancje. Przez destylowanie wody usunąć można rozpuszczone w niej substancje. 3) Woda jest nieodzownym środkiem pomocniczym przy przygotowywaniu pokarmów. a) Rozpuszcza cukier i sole. b) Służy do wyługowania pokarmów (mięso peklowane, śledzie peklowane, śledzie so- c) Rozmiękcza produkty i sprawia, że pęcznieją (strączkowe, kasze, owoce suszone). d) Wyciąga z produktów soki smakowe (mięso, owoce obrane). e) Oczyszcza środki żywności. lone). baty). We w r z ą c e j w o d z i e i   p a r z e g o t u j ą s i ę p o t r a w y. a) Ona rozpuszcza cukier i sole prędzej i w większych ilościach. b) Zamienia skrobię na klajster. c) Ścina białko. d) Wyciąga szybciej substancje, nadające pokarmom smak (eteryczne olejki z kawy, her- 4) Im więcej wody zawierają środki żywnościowe, tym prędzej się psują. Jednym ze sposo- bów zakonserwowania owoców, jarzyn, grzybów jest pozbawienie ich wody. 5) Woda służy również do oczyszczania, do prania i do pielęgnowania ciała ludzkiego. ZADANIA DLA UCZENNIC. 1) Doświadczalnie wykazać zawartość wody w mięsie, ziemniaku, jarzynach, owocach, pieczywie. 6 2) Przefiltrować wodę, zmieszaną z miałem węglowym. 3) Jak pozbawić owoce zawartej w nich wody, by uchronić je przed zepsuciem? 4) Udowodnić, ze rozmoczone produkty prędzej się gotują – obliczyć dokładnie zysk na czasie i opale. S U B S TA N C J E M I N E R A L N E Występują w wodzie i we wszystkich pokarmach roślinnych i zwierzęcych. Liściaste jarzyny są pod względem soli najlepiej uposażone. Sucha ich substancja zawiera do 18 soli, podczas gdy mięso wykazuje tylko 5 , a zboże i strączkowe jarzyny 3 . Niektóre owoce również zawie- rają pokaźne ilości żelaza – głównie obfituje w nie łupina. Normalnie pożywienie dostarcza człowiekowi soli w dostatecznej ilości, lecz w wypad- kach nadmiernego wycieńczenia zażywać je musimy w lekarstwach. Sole mineralne stanowią około 5 wagi naszego organizmu. Sole są połączeniem zasad i kwasów. Zależnie od tego, czy są solami słabych kwasów, a silnych zasad, czy silnych kwasów, a słabych zasad, reagują w roztworach wodnych wskutek zachodzącej hydrolizy zasadowo lub kwaśno. Np. węglan sodu z wodą daje kwas węglowy i wodorotlenek. Ponieważ wodorotlenek jest bardzo silną zasadą, a kwas węglowy słabym kwasem, całość reaguje zasadowo. Pewne substancje w organizmie dostarczają związków chemicznych, mających własności zakwaszania organizmu; tu należą: mięso, ryby, jaja, jarzyny strączkowe, potrawy zbożowe, poza tym brukselka i borówki czerwone. Inne produkty znów przeciwnie, dostarczają związków od- kwaszających, czyli zasadowych, jak mleko, jarzyny, owoce. Składniki soli mineralnych są ważnym budulcem naszych komórek. Z n a c z e n i e . Żelazo potrzebne jest do powstawania ciałek krwi, bez których występuje anemia; wapno ma decydujące znaczenie dla ogólnego rozwoju organizmu i służy do formowania kości; fosfor do ich wzmacniania, przy czym chroni dzieci od zapadania na krzywicę (angielską chorobę), odżywia również mózg i nerwy; siarka formuje tkanki, sól kuchenna wytwarza w żołądku soki trawienne. Nadużywanie soli jest jednak szkodliwe dla zdrowia, gdyż źle wpływa na funkcje przemiany materii i na nerwy. 1) Substancje mineralne wchodzą w skład tkanek organizmu. 2) Regulują one przemianę materii; potrzebne są do przebiegu procesów trawienia, wchła- niania i przyśpieszają usuwanie zbędnych substancji. 3) Sole mineralne, dostarczające organizmowi związków chemicznych zakwaszających, na- ruszają białko organizmu i powodują choroby przemiany materii: artretyzm, choroby nerek etc. Przewaga tych soli szkodzi organizmowi. Są to: siarka, chlor, fosfor, węgiel. 4) Przewaga w pożywieniu soli, dostarczających po spaleniu w organizmie związków che- micznych zasadowych, jest dla organizmu korzystna. Są to: sól, potaż, wapno, magnes, żelazo. W ł a ś c i w o ś c i . 1) Większość soli mineralnych rozpuszcza się w wodzie. 2) W pożywieniu znajdują się one w bardzo małych ilościach. 7
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Gospodarstwo domowe i racjonalne żywienie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: