Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00258 005594 14681466 na godz. na dobę w sumie
Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne Polski z Unią Europejską - ebook/pdf
Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne Polski z Unią Europejską - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 275
Wydawca: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-62453-51-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> politologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Doskonałe wprowadzenie w zawiły świat negocjacji międzynarodowych, które w książce postrzegane są jako wielopoziomowa gra, gdzie ważne role odgrywają nie tylko negocjatorzy reprezentujący Brukselę i Warszawę, ale również krajowa opinia publiczna, partie polityczne, związki zawodowe oraz liczne grupy interesu.


(…) Po książkę Sergiusza Trzeciaka warto sięgnąć także i dlatego, że oparta jest na bardzo solidnych podstawach naukowych. Zawiera niezwykle wnikliwie przeprowadzoną analizę negocjacji. Myślę, że może pobudzić do przemyśleń nie tylko ludzi nauki czy studentów politologii i stosunków międzynarodowych. Politycy, parlamentarzyści, urzędnicy – jednym słowem wszyscy, których interesuje Europa i procesy podejmowania decyzji – mogą się z niej wiele nauczyć.

Danuta Hübner

w latach 2004-2009 komisarz ds. polityki regionalnej Unii Europejskiej, od 2009 roku przewodnicząca Komisji Rozwoju Regionalnego Parlamentu Europejskiego

 


To książka o wyjątkowej jakości, zasługująca na uznanie. Zawiera bezcenny wgląd empiryczny w skomplikowany i pełen sporów proces polskiego przystąpienia do UE. Książka odsłania wiele nieznanych faktów i zawiera szereg pogłębionych analiz, przedstawionych w przystępny dla czytelnika sposób.

Jan Zielonka

profesor polityki europejskiej na Uniwersytecie w Oksfordzie

 


Wejście Polski do UE poprzedzone długimi negocjacjami to wydarzenie o ogromnym znaczeniu, które wpłynie na rozwój Polski w najbliższych dziesięcioleciach. Niestety, jest ono praktycznie nadal mało opisane i słabo przemyślane. Książka Sergiusza Trzeciaka na pewno pomaga wypełnić tę dotkliwą lukę. Jest ona również doskonałym wprowadzeniem czytelnika w zawiły i skomplikowany świat negocjacji Polski z Unią Europejską.

Marek Cichocki

dyrektor programowy Centrum Europejskiego w Natolinie

 


Książka Sergiusza Trzeciaka częściowo wypełnia lukę w polskim dyskursie wokół procesu integracji. Autor słusznie zwraca uwagę na kontekst teoretyczny rokowań akcesyjnych jako podwójnej gry z otoczeniem zewnętrznym i aktorami wewnętrznymi (krajowymi). Szczególnie cenne jest wskazanie roli aktorów wewnętrznych w tym procesie: partii politycznych, związków zawodowych, organizacji pozarządowych i grup interesów.

Leszek Jesień

koordynator programu ds. UE w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

GRA O EUROPĘ NEGOCJACJE AKCESYJNE POLSKI Z UNIĄ EUROPEJSKĄ Sergiusz Trzeciak GRA O EUROPĘ NEGOCJACJE AKCESYJNE POLSKI Z UNIĄ EUROPEJSKĄ Warszawa 2010 © Copyright by Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa 2010 Tłumaczenie Jacek Maziarski, Janusz Dołęga Projekt okładki Tomasz Sobiak Redakcja tekstu, korekta Marek Gawron, Agnieszka Nowak Indeks rzeczowy i osobowy Piotr Budny Redakcja techniczna Dorota Dołęgowska ISBN 978-83-62453-51-1 Wydawca Polski Instytut Spraw Międzynarodowych ul. Warecka 1a, 00-950 Warszawa tel. (+48) 22 556 80 00, faks (+48) 22 556 80 99 www.pism.pl, publikacje@pism.pl Podlaska Spółdzielnia Produkcyjno-Handlowo-Usługowa w Białymstoku ul. 27 Lipca 40/3, 15-182 Białystok Druk i oprawa Spis treści Słowo wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Od autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Rozdział 1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 1.1. Omówienie podstawowych pojęć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 1.2. Literatura przedmiotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.3. Uzasadnienie wyboru trzech studiów przypadku . . . . . . . . . . . . . 29 1.4. Metodologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 Rozdział 2. Dwa poziomy analizy w negocjacjach międzynarodowych: polityka zagraniczna a polityka wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . 33 2.1. Poziomy analizy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 2.2. Teorie systemowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 2.3. Naciski wewnętrzne a system międzynarodowy . . . . . . . . . . . . . . 38 2.3.1. Gra dwupoziomowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2.3.2. Koncepcja gry dwupoziomowej na tle wcześniejszych teorii . . . 43 2.3.3. Krytyka modelu gry dwupoziomowej i alternatywne hipotezy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 2.4. Strategia i taktyka negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 2.4.1. Asymetria między negocjującymi stronami. . . . . . . . . . . . . . 48 2.4.2. Cel polskich negocjacji akcesyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 2.4.3. Analiza strategii i taktyki. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 2.5. Polityka zagraniczna i wewnętrzna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 2.6. Naciski wewnętrzne: opinia publiczna, elity, grupy interesu . . . . 54 2.6.1. Opinia publiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 2.6.2. Elity i opinia publiczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 2.6.3. Grupy interesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 2.6.4. Alternatywna definicja nacisków krajowych . . . . . . . . . . . . . 59 2.7. Pytania i hipotezy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 2.7.1. Wstępne pytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 2.7.2. Hipotezy wymagające badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Rozdział 3. Relacje między Polską a UE w latach 1990–2003. . . . . . . . . . . 67 3.1. Dlaczego Polska chciała przystąpić do Unii Europejskiej? . . . . . . 67 3.1.1. Wspólnota wartości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 3.1.2. Wspólnota interesów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 3.2. Nawiązanie stosunków ze Wspólnotami i negocjowanie układu stowarzyszeniowego (1988–1991) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 3.2.1. Negocjacje umowy o stowarzyszeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 — 5 — — Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne polski z Unią Europejską — 3.2.2. Szczyt w Kopenhadze (1993) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75 3.2.3. Ratyfikacja umowy stowarzyszeniowej . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 3.3. Złożenie polskiego wniosku w sprawie przystąpienia do UE i strategia przedczłonkowska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 3.3.1. Dialog strukturalny i program PHARE . . . . . . . . . . . . . . . 81 3.3.2. Biała Księga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 3.3.3. Kwestionariusz Komisji Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 3.3.4. Poparcie dla rozszerzenia w krajach UE . . . . . . . . . . . . . . . . 83 3.4. Proces negocjacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 3.4.1. Przygotowania do negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 3.4.2. Przegląd polskiego prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 3.4.3. Przygotowywanie stanowisk negocjacyjnych . . . . . . . . . . . . 88 3.4.4. Rozmowy w oparciu o stanowiska negocjacyjne . . . . . . . . . 90 3.4.5. Traktat Akcesyjny i proces ratyfikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 3.5. Struktura negocjacji akcesyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 3.5.1. Złożoność negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 3.5.2. Sposób ukształtowania struktury dla negocjacji . . . . . . . . . . 93 3.5.2.1. Struktura organizacyjna negocjacji w okresie 1998–2001 . . 93 3.5.2.2. Struktura organizacyjna negocjacji w okresie 2001–2002 . . 94 3.5.3. Kierownictwo polityczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 3.5.4. Zespół Negocjacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 3.5.5. Struktura negocjacyjna UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Rozdział 4. Negocjacje dotyczące rolnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 4.1. Wspólna Polityka Rolna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 4.2. Otwarcie negocjacji i przegląd prawa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 4.2.1. Otwarcie negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 4.2.2. Przegląd prawa (screening). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 4.3. Przedstawienie stanowiska negocjacyjnego w obszarze 4.4. Negocjacje w sprawie porozumienia o liberalizacji rolnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 4.3.1. Cele Polski w negocjacjach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 4.3.2. Unijna odpowiedź na polskie stanowisko . . . . . . . . . . . . . . . 114 . . . . . . . . . . . 115 4.4.1. Unijna krytyka Polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 4.4.2. Podpisanie porozumienia o liberalizacji . . . . . . . . . . . . . . . . 119 4.5. Zmiana rządu w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 4.5.1. Nowa koalicja i przyspieszenie procesu negocjacyjnego . . . . 122 4.5.2. Elastyczniejsze podejście do negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 4.5.3. Propozycje Komisji Europejskiej i reakcja strony polskiej . . . 125 4.5.4. Nacisk opinii publicznej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 4.6. Przyspieszenie negocjacji a kryzys polityczny . . . . . . . . . . . . . . . . 130 4.6.1. Rola związków zawodowych rolników i opinii publicznej . . . 131 4.6.2. Stanowisko UE przed szczytem w Sewilli . . . . . . . . . . . . . . . 132 4.6.3. Kryzys w koalicji rządowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 4.6.4. Nacisk ze strony partii politycznych i grup interesu . . . . . . 137 — 6 — — Spis treści — 4.7. Usztywnienie stanowisk negocjacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 4.7.1. Usztywnienie stanowiska UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 4.7.2. Usztywnienie polskiego stanowiska negocjacyjnego . . . . . . . 141 4.8. Zmiana stanowiska negocjacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 4.8.1. Zmiana polskiego stanowiska negocjacyjnego . . . . . . . . . . . 142 4.8.2. Odpowiedź UE na zmodyfikowane stanowisko polskie. . . . . 145 4.8.3. Wyjaśnienie stanowiska polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 4.9. Negocjacje w Kopenhadze. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 4.9.1. Duńska propozycja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 4.9.2. Polska odpowiedź na duńską propozycję i drugi kryzys w koalicji rządowej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 4.9.3. Porozumienie w Kopenhadze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 4.10. Od szczytu kopenhaskiego do Traktatu Akcesyjnego . . . . . . . . . 154 4.10.1. Ocena wyników negocjacji przez opinię publiczną . . . . . . . . . . 155 4.10.2. Manipulowanie zbiorami win-set . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 4.10.3. Ocena szczytu w Kopenhadze przez partie polityczne . . . . . . . . 158 4.11. Wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 Rozdział 5. Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców . . . . . . . . . . . 163 5.1. Waga kwestii nabywania nieruchomości w wewnętrznych stosunkach Polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 5.2. Problem nabywania nieruchomości w innych państwach przystępujących . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 5.3. Przegląd prawa i ocena UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 5.4. Przygotowanie stanowiska Polski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 5.4.1. Uzasadnienie stanowiska Polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 5.4.2. Poparcie wewnętrzne dla stanowiska polskiego . . . . . . . . . . 174 5.4.3. Analiza polskiego stanowiska przez UE . . . . . . . . . . . . . . . . 176 5.5. Proces negocjacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 5.5.1. Twarde negocjacje (1999–2001) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178 5.5.2. Złagodzenie stanowiska negocjacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . 179 5.5.3. Krajowa krytyka nowego stanowiska rządu . . . . . . . . . . . . . 182 5.5.4. Demonstracja przez rząd polski oporu wobec UE. . . . . . . . . 186 5.6. Zamknięcie negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 5.6.1. Osiągnięcie kompromisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 5.6.2. Tymczasowe zamknięcie rozdziału negocjacyjnego. . . . . . . . 191 5.6.3. Reakcje z poziomu krajowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192 5.6.4. Traktat Akcesyjny i proces ratyfikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 5.7. Wnioski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 Rozdział 6. Swoboda przepływu pracowników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 6.1. Dlaczego sprawa swobody przepływu pracowników stała się ważną kwestią na arenie krajowej? . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 6.1.1. Obawy na tle ekonomicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 — 7 — — Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne polski z Unią Europejską — 6.1.2. Aspekty społeczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 6.1.3. Czynniki polityczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 6.1.4. Swoboda przepływu osób jako cel strategiczny Polski . . . . . . 204 6.2. Proces przeglądu prawa i przygotowanie stanowiska negocjacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 6.2.1. Przegląd prawa (screening) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 6.2.2. Stanowisko Polski. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 6.2.3. Społeczna ocena polskiego stanowiska negocjacyjnego . . . . . 207 6.3. Otwarcie negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 6.3.1. Nacisk czynników wewnętrznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 6.3.2. Propozycje Unii i odpowiedź Polski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 6.4. Przyspieszenie negocjacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 6.4.1. Propozycja Komisji Europejskiej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 6.4.2. Propozycja Hiszpanii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218 6.4.3. Nieudana próba budowy wspólnego frontu państw 6.4.4. Presja opinii publicznej przystępujących . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 6.5. Zmiana rządu w Polsce i zamknięcie negocjacji. . . . . . . . . . . . . . . 224 6.5.1. Zmiana polskiego stanowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225 6.5.2. Krajowa krytyka nowego stanowiska negocjacyjnego . . . . . . 225 6.5.3. Ocena negocjacji przez opinię publiczną. . . . . . . . . . . . . . . . 226 6.5.4. Postanowienia Traktatu Akcesyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 6.6. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231 Rozdział 7. Uwagi końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 7.1. Dlaczego omówione w książce trzy przypadki są istotne w polityce krajowej? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 7.2. Dynamika negocjacji akcesyjnych w polskiej polityce wewnętrznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 7.3. Rozmiar zbioru win-set i jego determinanty . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 7.3.1. Preferencje i koalicje na krajowym poziomie II. . . . . . . . . . . 240 7.3.2. Krajowe instytucje i procedury ratyfikacyjne.. . . . . . . . . . . . 242 7.4. Teoretyczna strona polskiej strategii negocjacyjnej. . . . . . . . . . . . 243 7.5. Teoretyczna strona strategii negocjacyjnej UE . . . . . . . . . . . . . . . 248 7.6. Wnioski do dalszych badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Lista wywiadów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Bibliografia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 Indeks osobowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 — 8 — Słowo wstępne Powstała bardzo dobra książka o tym, co z jednej strony należy już do historii, z drugiej zaś wymaga głębokiej naukowej i politycznej reflek- sji w kontekście reform instytucjonalnych Unii Europejskiej. Integracja europejska, zgodnie z intencjami jej twórców, od zarania była procesem otwartym. Polityka rozszerzenia była zawsze niezwykle skutecznym instrumentem przemian politycznych w Europie, nie tylko prowadzącym do wielkich reform w państwach kandydujących, lecz także oddzia- łującym z wielką siłą na zmiany w samej Unii. Szczególnym przykładem są niewątpliwie dwa ostatnie rozszerzenia z lat 2004 i 2007. Analiza negocjacji w sprawie przystąpienia Polski do Unii Euro- pejskiej, oglądanych dzisiaj z perspektywy trwającego już pięć lat człon- kostwa Polski w Unii, siłą rzeczy obciążona jest oceną jego rezultatów. Ta ocena, nawet w opinii najbardziej sceptycznych analityków, polityków czy obywateli, pokazuje, że na wielkim rozszerzeniu zyskali wszyscy, bez względu na to, po której stronie stołu negocjacyjnego zasiadali. Korzyści polityczne i ekonomiczne, a także waga Unii w globalnym świecie, w czasach pełnych wyzwań przerastających możliwości skutecznego dzia- łania nawet tych największych i najbardziej rozwiniętych – potwierdzają tezę polskich negocjatorów, że rozszerzenie było grą, którą mieli wygrać wszyscy. Negocjacje są sztuką znajdowania najlepszych kompromisów, które pozwalają zasiadającym wokół stołu negocjacyjnego odejść od niego z przekonaniem, że udało się zrealizować zaplanowany scenariusz. Negocjacje europejskie zakończone wejściem Polski (wraz z dziewię- cioma innymi państwami) do Unii były bardzo specyficzne. Ustalano warunki, na jakich w obszar już częściowo połączonej Europy wchodziła dużo słabiej rozwinięta gospodarka. W znacznym stopniu interes był wspólny. Intencją Polski nie było osłabienie unijnych instytucji i mechanizmów integracji, w szczególności działających w obszarze rynku wewnętrznego. Nie leżało również w interesie ówczesnej Unii osłabienie zdolności rozwojowych Polski, reprezentującej mniej więcej połowę potencjału rozwojowego dziesięciu państw akcesyjnych. To nie były negocjacje, w których jeden partner chciał coś drogo sprzedać, a drugi tanio kupić. Negocjowaliśmy przede wszystkim okresy przejściowe, potrzebne polskim podmiotom gospodarczym na dostosowanie się do wymagań rynku wewnętrznego oraz dynamikę obejmowania Polski przez europejskie instrumenty finansowe. Wielkość budżetu Unii przeznaczo- — 9 — — Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne Polski z Unią Europejską — na na wsparcie nowych państw członkowskich została jednak w znacznej mierze przesądzona wcześniej, w 1999 roku, w ramach decyzji zatwier- dzającej perspektywę budżetową na lata 2000–2006. Negocjacje miały określić warunki realizacji strategicznego celu Polski przechodzącej wielką systemową transformację – członkostwa w Unii. Tym niemniej wiadomo było, że ich rezultaty, a w szczególności ich polityczne wykorzystanie przez ugrupowania niechętne integracji europejskiej, będą miały znaczenie dla przebiegu publicznej debaty przed referendum akcesyjnym, a więc i dla jego rezultatów. Dlatego negocjacje były ważnym instrumentem wykorzystywanym w polityce wewnętrznej. Dyskusje toczyły się na dwóch płaszczyznach. Między rządem i nego- cjatorami a przedstawicielami sektorów i grup interesów, których dotyczyły, oraz między rządem i negocjatorami a przedstawicielami wszystkich sił politycznych i parlamentem. Z jednej strony, dyskusje te wywierały istotny wpływ na negocjacje, z drugiej – ułatwiały wyko- rzystywanie negocjacji dla wąskich interesów partyjnych. Nie ulega też wątpliwości, że służyły upowszechnianiu i pogłębianiu wiedzy o inte- gracji europejskiej, tworzyły poczucie odpowiedzialności w strukturach politycznych, administracyjnych i gospodarczych. Wewnętrzny wymiar negocjacji miał więc istotną wartość. Mówię o tym szczególnym wymiarze procesu negocjacyjnego, żeby pokazać jego otwartość, przejrzystość i silnie w nim obecną rolę czynni- ków wewnętrznych. Negocjacje akcesyjne były procesem politycznym nie tylko z uwagi na strategiczny interes Polski w wejściu do Unii, lecz także z uwagi na jego wykorzystanie do budowania pozycji ugrupowań politycznych, wyróżniających się na polskiej scenie partyjnej niechęcią do Europy. Mimo że te partie przegrały w referendum, utrzymały się na jakiś czas na scenie politycznej, ostatecznie jednak straciły poparcie społe- czeństwa. Negocjacje członkostwa w Unii miały jeszcze jedną cechę specy- ficzną – bardzo ścisłe powiązanie ich rezultatów z procesem dostosowu- jącym polską rzeczywistość do wymagań wynikających ze zobowiązań negocjacyjnych. Znakomita część procesu dostosowawczego odbywała się w czasie rzeczywistym, równolegle do negocjacji. Ustalenia były więc w dużym stopniu weryfikowane niemal na bieżąco zdolnościami adap- tacyjnymi. Sprawny przebieg procesu dostosowawczego umacniał wiarygodność polskich przedstawicieli wobec partnerów negocjacyjnych. Niewątpliwie owa równoległość obu procesów i wynikająca z czynnika czasu i samego meritum konieczność ich powiązania wzmacniały też w dużej mierze polityczny wpływ czynników wewnętrznych na przebieg negocjacji. — 10 — — Słowo wstępne — Wielką zaletą książki Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne Polski z Unią Europejską jest przekonujące wpisanie w ramy teoretyczne bardzo prak- tycznej prezentacji niezwykle złożonego i wielowymiarowego procesu. Pozwala to nie tylko na lepsze zrozumienie tego procesu, lecz także na weryfikację pewnego modelu. To wielki atut książki, uzasadniający potrzebę dalszej refleksji nad mechanizmami negocjacji członkowskich także z punktu widzenia ich oddziaływania na zdolność funkcjonowania Unii Europejskiej w świecie coraz bardziej złożonym i współzależnym. Książka zawiera wiele spostrzeżeń, które warto wziąć pod uwagę w niekończącej się refleksji nad reformą instytucjonalną Unii. Na uznanie zasługuje fakt, że Polski Instytut Spraw Między- narodowych zdecydował się na podjęcie tematu negocjacji akcesyjnych i wydanie książki, która świetnie wypełnia istniejącą lukę w publikacjach na ten temat. Po książkę Sergiusza Trzeciaka warto sięgnąć także i dlatego, że oparta jest na bardzo solidnych podstawach naukowych. Zawiera nie- zwykle wnikliwie przeprowadzoną analizę negocjacji. Sądzę, że może pobudzić do przemyśleń nie tylko ludzi nauki czy studentów politologii i stosunków międzynarodowych. Politycy, parlamentarzyści, urzędnicy – jednym słowem wszyscy, których interesują Europa i procesy podej- mowania decyzji – mogą się z niej wiele nauczyć. Danuta Hübner Bruksela, sierpień 2009 — 11 —
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Gra o Europę. Negocjacje akcesyjne Polski z Unią Europejską
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: