Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00033 004322 14687894 na godz. na dobę w sumie
Gramatyka języka rosyjskiego - ebook/pdf
Gramatyka języka rosyjskiego - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 100
Wydawca: Literat Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7898-452-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> nauka języków obcych >> rosyjski
Porównaj ceny (książka, ebook (-17%), audiobook).

Ta książka została stworzona z myślą o wszystkich, którzy odkrywają uroki języka rosyjskiego i pragną wzbogacić lub uporządkować swoją wiedzę w zakresie gramatyki. Materiał tu zebrany stanowi kwintesencję zasad i reguł gramatycznych istniejących i już przedstawionych w licznych podręcznikach do nauki języka rosyjskiego, jednak w obecnej formie jest łatwy do opanowania dla czytelnika. Sprzyjają temu liczne zestawienia tabelaryczne i schematy, w przejrzysty sposób przedstawiające reguły gramatyczne, a także wytłuszczenia i podkreślenia, mające na celu zwrócenie uwagi czytelnika na ważne informacje dotyczące danego zagadnienia gramatycznego. Liczne przykłady, jak również ich polskie tłumaczenia doskonale ilustrują zastosowanie reguł gramatycznych i pomagają w ich przyswojeniu. Niniejsza książka jest doskonałym, podręcznym kompendium gramatyki języka rosyjskiego dla każdego, a zwłaszcza dla uczniów i studentów ze znajomością języka rosyjskiego na poziomie początkującym i średnio zaawansowanym.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

ALFABet АЛФАВИТ Podstawowe znaki transkrypcyjne dla współczesnego języka rosyjskiego: litera Аа Aa Бб Бб Вв Вв Гг Гг Дд Дд Ее Ее Ёё Ёё Жж Жж Зз Зз Ии Ии Йй Йй Кк Кк Лл Лл Мм Мм Нн Нн Оо Оо Пп Пп polski odpowiednik litera polski odpowiednik a b w g d je jo ż z i j k l, ł m n o p Рр Рр Сс Сс Тт Тт Уу Уу Фф Фф Хх Хх Цц Цц Чч Чч Шш Шш Щщ Щщ ъ ъ ы ы ь ь Ээ Ээ Юю Юю Яя Яя r s t u f ch c cz sz szcz (pomija się) y (pomija się) e ju ja ●. Transkrypcja.polega.na.możliwie.wiernym.zastępowaniu.dźwięków.mowy. oznaczanych.za.pomocą.jednego.alfabetu.znakami.innego.alfabetu. ●. Rosyjską.literę.щ.wymawia.się.najczęściej.jako.długie.polskie./ś/..Wymowa. typu./szcz/.wychodzi.już.z.użycia. ●. Rosyjską.literę.ч.wymawia.się.nie.jak.polskie.twarde./cz/,.lecz.jak.polskie./ć/,. jak.w.wyrazie./ć/asto. 6 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO i FONetYKA pODZiAŁ GŁOSeK Samogłoski:.а, о, у, э, и, ы Litery:.а, я; о, ё; у, ю; э, е; и; ы Spółgłoski:.б, в, г, д, ж, з, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х, ч, ш, ц Litery:.б, в, г, д, ж, з, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х, ч, ш, ц, щ Półsamogłoska:.й AKceNt W.języku.polskim.akcent.pada.zazwyczaj.na.przedostatnią.sylabę,.np.:.studio- wać,.zajęcia,.interesujący.itp..W.języku.rosyjskim.natomiast.akcent.może.padać. na.różne.sylaby.w.wyrazie,.jest.to.tzw..akcent.swobodny..Nazywany.jest.również. akcentem.dynamicznym,.gdyż.polega.on.na.wymawianiu.z.większą.siłą.samogło- sek.akcentowanych,.z.mniejszą.–.samogłosek.nieakcentowanych. Akcent: ●. na.ostatnią.sylabę:.студе́нт, игра́, уро́к ●. na.przedostatnią.sylabę:.дире́ктор, уме́лый ●. na.trzecią.sylabę.od.końca:.учи́лище, я́блоко, про́бовать. ●. Niekiedy.słowa.rosyjskie.mają.nie.jeden,.a.dwa.i.nawet.więcej.akcentów..Je- den.z.nich.określany.jest.wtedy.jako.główny,.a.pozostałe.jako.poboczne,.np.. а́втове́ломо́того́нки,.четырёхъя́русный. ●. Występują.także.wyrazy.bez.samodzielnego.akcentu.(enklityki.i.proklityki),.które. tworzą.zestroje.akcentowe.ze.słowami.obok,.np..под.окно́м.–.czyt..padaknóm. Ruchomość akcentu ●. Akcent.odróżnia.poszczególne.formy.wyrazu.o.jednakowym.lub.podobnym. brzmieniu,1.np.: mianownik.lp. лицо́ мо́ре хо́лод игра́ dopełniacz.lp. mianownik.lm. лица́ мо́ря хо́лода игры́ ли́ца моря́ холода́ и́гры 1. M.. Froelichowa,. M.. Kwiatkowski,. S.. Laszewski,. Gramatyka języka rosyjskiego,. Warszawa.1972,.s..7. 7 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO ●. Akcent.odróżnia.niekiedy.postać.dokonaną.czasownika.od.niedokonanej,2.np.: czasownik.niedokonany czasownik.dokonany отреза́ть насыпа́ть отре́зать насы́пать ●. W. niektórych. przypadkach. akcent. wpływa. na. zmianę. znaczenia. wyrazów. jednobrzmiących,3.np.: вина́.(wina, np. człowieka) мука́ (mąka) доро́ги.(drogi) орга́н.(organy w kościele) замо́к.(zamek, kłódka) по́лки (półki) кру́жки (kubki) сто́ит (kosztuje) узна́ю.(dowiem się) ви́на.(lm.– wina, np. wytrawne) му́ка.(męka) до́роги.(drogie) о́рган.(organ ludzki) за́мок.(zamek, pałac) полка́.(pułki – wojsko) кружки́ (krążki, kółka) стои́т.(stoi) узнаю́.(poznaję) ●. W wyrazach, w których występuje ё, akcent pada zawsze na tę literę, np. твоё – twajó. SAmOGŁOSKi WpłyW akcentu na WymoWę samogłosek ●. Literę.o.w.pozycji.nieakcentowanej.czyta.się.jako.a.lub.samogłoskę.zbliżoną. do.a,.np.:. молоко́ – malakó, хорошо́ – haraszó ●. Litery.е, я po.spółgłosce.a.także.literę.a.po.ч, щ.w.pozycji.nieakcentowanej. należy.czytać.jako.samogłoskę,.pośrednią.pom..i.a.e,.np.:. тяжёлый – tieżółyj, чароде́й – ćeradiéj, щаве́ль – śiewiél` ●. Literę.и.czyta.się.jako.samogłoskę.y po.literach.ж,.ш, ц,.np.:. жира́ф – żyráf, широ́кий – szyrókij 2. tamże,.s..7. 3. tamże,.s..8. 8 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO ●. Litery.е, ё, ю, я po.spółgłoskach.czyta.się.jako.samogłoski.e, o, u, a (przy.czym. poprzedzające.spółgłoski,.oprócz.ж,.ш, ц, wymawia.się.jako.miękkie),.np.: пе́рец – piériec, ме́рить – miérit`, пять – piát`, шёлк – szolk, жёны – żóny Odpowiedniki głosowe rosyjsko-polskie potrzebne w niektórych przypad- kach do prawidłowej pisowni nieakcentowanych samogłosek: ●. Rosyjskiemu.o.w.języku.polskim.odpowiada.przeważnie.o.lub.ó,.np.: пора́ – pora, оса́ – osa; вол – wół, гора́ – góra ●. Rosyjskiemu.e.odpowiada.polskie.e: педаго́г – pedagog, резе́рв – rezerwa ●. Rosyjskiemu.e.może.odpowiadać.w.języku.polskim.o.lub.a: везу́ – wiozę, метла́ – miotła; се́рый – szary, цветы́ – kwiaty ●. Rosyjskiemu.o.na.początku.wyrazu.może.odpowiadać.polskie.je: о́сень – jesień, оди́ннадцатый – jedenasty ●. Rosyjskiemu.я.mogą.odpowiadać.w.języku.polskim.ą.lub.ę: вяза́ть – wiązać, зять – zięć, пя́тница – piątek Najczęściej spotykane wymiany samogłosek w języku rosyjskim: е : ё.. о : а. е : о. е : –. о : –. се́льский.–.сёла,.весло́.–.вёсла,.несу́.–.нёс. ходи́ть.–.ха́живать,.про́сит.–.выпра́шивает. беру́.–.сбор,.несу́.–.но́сит день.–.дня,.лёд.–.льда.(tzw..e.ruchome.–.беглое.е). сон.–.сна,.мох.–.мха.(tzw..o.ruchome.–.беглое.о)4. SpóŁGŁOSKi Różnice W WymoWie spółgłosek W języku Rosyjskim i polskim Spółgłoski.poprzedzające.litery.е, ё, ю, я,.ь.są.zawsze.miękkie..Wyjątek.stanowią. spółgłoski.ж,.ш, ц, które.wymawiamy.twardo.bez.względu.na.(fonetyczne).oto- czenie..Spółgłoski.ч, щ należy.wymawiać.miękko.również.wtedy,.gdy.występu- ją.po.nich.litery.a, o, y,.gdyż.miękkość.jest.im.przypisana.na.stałe.w.rosyjskim,. np.: час.–.ćas,.чо́порный.–.ćóparnyj,.чума́.–.ćumá;.щади́ть.–.sz’iidit’ ●. W.języku.rosyjskim.występuje.miękkie.p na.końcu.wyrazu,.którego.nie.ma. w.języku.polskim,.np.: фона́рь – fanar’, пе́карь – piekar’ 4. tamże,.s..27. 9 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO ●. Miękkie.spółgłoski.т, д, с, з.różnią.się.w.wymowie.od.polskich.ć, dź, ś, ź. Wy- mawia.się.je.bardziej.miękko.niż.odpowiednie.spółgłoski.w.wyrazach.polskich. ●. W.języku.rosyjskim.na.końcu.wyrazu.mogą.występować.miękkie.spółgłoski. b’, f’, w’,.które.są.oznaczone.spółgłoskami.w.połączeniu.z.tzw..miękkim.zna- kiem.ь:.бь, фь, пь, вь,.np.:.любо́вь.–.liubow’,.про́рубь.–.prorub’.. . W.języku.polskim.takie.samogłoski.nie.występują. ●. Rosyjska.spółgłoska.л.zawsze.jest.miękka.przed.е, ё, и, ю, я,.ь, tak.jak.pol- ska.litera.l przed.i, np.:.ли́ния.–.linija,.лён.–.lión,.ключ –.kliuć,.ле́то.–.liéta.. Twardą.rosyjską.spółgłoskę.л czyta.się.pośrednio.między.polskim.l.i.ł, sta- rając.się.dotykać.czubkiem.języka.górnych.zębów.(nie.czytać.jako.u!),.np.:. ла́вка –.ławka. ●. Rosyjskie.в.po.spółgłoskach.bezdźwięcznych.wymawia.się.jako.w,.a.nie.jako. f.(jak.w.języku.polskim),.np.:.твоя́.–.twajá,.Москва́.–.maskwá ●. W.końcówkach.-его,.-ого.literę.г.czyta.się.jako.spółgłoskę.w, np.:. до́брого – dóbrawa, весёлого – wiesiólawa ●. Jeżeli.w.czasowniku.cząstka.-ся.występuje.po.spółgłoskach.-т, -ть,.czyta.się. jako.-cca,.np.:.учи́ться – ućicca, жени́ться – żenicca spółgłoski dźWięczne i bezdźWięczne W.przypadku.wątpliwości,.jaką.spółgłoskę.napisać.na.końcu.wyrazu.(dźwięczną. czy.bezdźwięczną),.należy.zmienić.wyraz.tak,.aby.po.wątpliwej.spółgłosce.wy- stępowała.samogłoska.lub.spółgłoski.л, м, н, р,.np.: лес,.bo.(czego?).леса. . лук,.bo.(czego?).лука.. рот,.bo.(czego?).рта. . ale:. ale:. ale:. лез,.bo.(co.robię?).лезу луг,.bo.(czego?).луга род,.bo.(czego?).рода WybRane gRupy spółgłoskoWe W.języku.rosyjskim.niektóre.wyrazy.zawierają.bezpośrednio.obok.siebie.więcej. niż.dwie.spółgłoski..Tworzą.one.grupy.spółgłoskowe.(patrz.również.s..67.i.70).. Przeważnie.w.tego.typu.wyrazach.jedna.spółgłoska.(najczęściej.środkowa).zani- ka..Są.to.takie.połączenia.spółgłoskowe,.jak:.-стн-,.-стл-,.-здн-,-вств-..W.razie. wątpliwości.należy.znaleźć.wyraz.pokrewny:. piszemy пра́здник ко́стный.(np. мозг) со́вестливый.(np. человек) ненави́стная.(np. женщина) чу́вствовать 10 wymawiamy praznik kosnyj sowiesliwyj nienawisnaja ćústwawat` bo пра́зден кость со́весть не́нависть najczęściej spotykane Wymiany spółgłosek GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO г : ж. з : ж. дорого́й. –. доро́же,. ля́гу. –. лёг –. лежа́ть,. нога́. –. но́жка,. вла́га. –. вла́жный вози́ть.–.вожу.–.во́зишь,.ни́зкий.–.ни́же,.бли́зок.–.бли́же,.у́зок.–. у́же рука́.–.ру́чка,.крик –.крича́ть,.сук –.су́чья,.восто́к –.восто́чный лицо́.–.ли́чный,.пти́ца.–.пти́чий у́хо.–.у́ши,.сухо́й.–.су́ше,.страх.–.стра́шный,.пух.–.пуши́стый высо́кий.–.вы́ше,.писа́ть.–.пишу́,.носи́ть.–.но́ша,.коси́ть.–.кошу́ сиде́ть.–.сижу́.–.сиди́шь,.молодо́й.–.моло́же к : ч. ц : ч. х : ш. с : ш. г : ж : з. друг.–.дру́жный.–.дру́жеский.–.друзья́ д : ж. т : ч : щ. свет.–.свеча́.–.освеще́ние,.крути́ть.–.закру́чивать ст : щ. ск : щ. б : бл. в : вл. м : мл. п : пл. ф : фл. пусти́ть.–.пущу́,.просто́й.–.про́ще иска́ть.–.ищу́ люби́ть.–.люблю́ лови́ть.–.ловлю́ корми́ть.–.кормлю́ терпе́ть.–.терплю́ графи́ть.–.графлю́ 11 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO ii SŁOwOtwórStwO BuDOwA wYrAZu Język.rosyjski.jest.ciągle.uzupełniany.i.wzbogacany.nowymi.słowami,.zachodzą. w.nim.bardzo.dynamiczne.procesy.słowotwórcze..Nowe.określenia.pojawiają.się. w.związku.z.nowymi.warunkami.życia,.rozpowszechnianiem.się.języka.angiel- skiego.czy.poszerzaniem.się.środowiska.internautów.(osób.korzystających.z.za- sobów.Internetu,.które.posługują.się.specyficznym.językiem.na.czatach,.forach. czy.w.e-mailach). Procesy.słowotwórcze.w.języku.rosyjskim.polegają.na:. ●. dodawaniu.pewnej.cząstki.wyrazowej,.np..сиде́ть.–.посиде́ть.(przedrostek),. кни́га.–.кни́жка.(przyrostek),.под.окно́м.–.подоконник (przedrostek.i.przy- rostek),.учить.–.учиться (tzw..postfiks); tworzeniu.skrótów.(abrewiatur); ●. zabraniu.jakiejś.cząstki.wyrazowej,.np..взрыва́ть.–.взрыв; ●. zestawianiu.całych.słów,.np..диван-кровать,.lub.tylko.ich.rdzeni.(patrz.s..15); ●. ●. przeniesieniu.słowa.z.jednej.części.mowy.do.drugiej,.np..обе́дать.в.столо́вой.–. (jeść.obiad).w.kuchni /rzeczownik/,.a: столо́вая посу́да.– kuchenne./przy- miotnik/.naczynia. Przez.dodawanie.różnych.przedrostków.i.przyrostków.do.poszczególnych.części. mowy.tworzymy.wyrazy.o.nowym.znaczeniu.lub.o.nowym.odcieniu.znaczenio- wym.5 pRzedRostki (pRefiksy) Za.pomocą.przedrostków.tworzy.się: ●.czasowniki.–.. написа́ть,.переписа́ть,.записа́ть,.списа́ть,.исписа́ть,. . ●.rzeczowniki.–.. разгово́р,.пригово́р,.до́говор,.вы́говор,.за́говор вы́писать,.расписа́ть,.подписа́ть,.дописа́ть,.прописа́ть . W.języku.rosyjskim.istnieje.wiele.przedrostków.o.tym.samym.brzmieniu.i.zna- czeniu,.co.w.języku.polskim,.np.:.выходи́ть.–.wychodzić,.принести́.–.przynieść,. нарисова́ть.–.narysować,.объе́хать.–.objechać.itp. Polskim.przedrostkom.-od, -z w.języku.rosyjskim.odpowiadają.-от, -с: np.:.отруби́ть.–.odrąbać,.отли́ть.–.odlać.itp.;. 5. tamże,.s..25. 12 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO lub. -из,. np.:. съесть. –. zjeść,. сверну́ть. –. zwinąć, изме́рить. –. zmierzyć,. измени́ться. –. zmienić się itp.;. jednak. nie. zawsze. występuje. tu. zgodność. w.znaczeniu,.np.:.изда́ть.–.wydać. pRzyRostki (sufiksy) rzeczowniki osobowe -чик, -щик, -ик, -ник, -ец, -ист, -ач, -ич, -тель rodzaj męski -к-, -ца rodzaj żeński лётчик,.убо́рщик,.покло́нник,. петербу́ржец,.машини́ст,. сила́ч,.москви́ч, руководи́тель москви́чка,.рыба́чка,. продавщи́ца,.учи́тельница, мастери́ца -ник, -ница, -лка, -тель, -к-, -ик rzeczowniki przedmiotowe бага́жник,.са́харница,. коси́лка, зажига́лка истреби́тель,.раствори́тель, выключа́тель карти́нка,.клубни́чка,.тра́вка,. кни́жка но́сик,.сто́лик,.ба́нтик rzeczowniki.zdrobniałe rodzaj żeński rodzaj męski przymiotniki od rzeczowników -ов, -ин, -овск-, -ск- де́д-ов,.ма́м-ин,.отц-о́вск-ий,.ма́й-ск-ий czasowniki.od.rzeczowników -а-, -и-, -е-, -ева- обе́д-а-ть,.сор-и́-ть,.камен-е́-ть,.врач-ева́-ть. stopień.wyższy.i.najwyższy przymiotników -е́е-, -ейш-, -айш бе́дный.–.бедне́е.–.бедне́йший,.кра́ткий.–. кратча́йший,.си́льный.–.сильне́е.–. сильне́йший. 13 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO czasowniki dokonane od niedokonanych -ну- зева́ть.–.зевну́ть,.свисте́ть.–.сви́тнуть,.кача́ть.–. качну́ть. czasowniki niedokonane od dokonanych -ива-, -ыва- поверну́ть.–.повора́чивать,.списа́ть.–.спи́сывать czasowniki zwrotne od niezwrotnych -cя, -сь мыть. –. мыться, одевать. –. одеваться,. бояться.–. боюсь analiza słoWotWóRcza WyRazu Wyrazy.języka.rosyjskiego.można.zanalizować.słowotwórczo..Wyróżniamy.wy- razy.podzielne,.które.mają.podstawę.słowotwórczą.(nazywaną.też.pniem.lub.te- matem).i.formant.(np..przedrostek.lub.przyrostek),.oraz.wyrazy.niepodzielne.(tyl- ko.temat.słowotwórczy). wyraz temat (основа) formant ра́дость написа́ть сде́лать серди́ться что-ли́бо подоко́нник рад- -пис(ать) -дел(ать) серд(ить)- что- под.окн(ом) -ость.(sufiks) на-.(prefiks) с-.(prefiks) -ся.(tzw..postfiks) -либо.(tzw..postfiks) -ник.(sufiks) ●. W.skład.podstawy.słowotwórczej.nie.wchodzą.końcówki.fleksyjne.wyrazu. podstawowego.ani.zakończenia.bezokolicznika.z.towarzyszącymi.im.samo- głoskami,.np..пис(ать). ●. Między.wyrazem.podstawowym.a.pochodnym.(derywatem).często.zachodzą. różne.oboczności.głoskowe,.np..свет.–.свеч(а).друг.–.дружный. 14 GRAMATYKA JĘZYKA ROSYJSKIEGO wYrAZY ZŁOżONe Są.to.wyrazy.składające.się.z.dwóch.lub.więcej.rdzeni..Rdzenie.połączone.są. przeważnie.za.pomocą.samogłosek.o.(po.temacie.zakończonym.na.twardą.spół- głoskę).lub.e (po.temacie.zakończonym.na.miękką.spółgłoskę)..W.niektórych. wyrazach.złożonych.samogłoski.łączące.nie.występują..Niżej.wymienione.wyra- zy.piszemy.łącznie. o e .–. водола́з виноде́л парохо́д травоя́дное сеноко́с ледоко́л трубопрово́д сельскохозя́йственный руководи́ть правобере́жный земледе́лец пылесо́с морепла́ватель землетрясе́ние целенапра́вленный мендалеви́дный знамено́сец кожее́д птицело́в кровено́сный многолю́дный чревовеща́ть полуживо́й вышеупомя́нутый трёхэта́жный полчаса́ пятибо́рье семяно́жка времяисчисле́ние авиача́сть WyRazy-skRóty: вуз.(вы́сшее.уче́бное.заведе́ние).–.uczelnia wyższa; Евросою́з.(Европе́йский.сою́з).–.Unia Europejska; жилконто́ра.(жили́щная.конто́ра).–.spółdzielnia mieszkaniowa; загс.(отде́л.за́писи.а́ктов.гражда́нского.состоя́ния).–.Urząd Stanu Cywilnego; МИД (Министе́рство.Вну́тренних.Дел).–.Ministerstwo Spraw Wewnętrznych; НИИ.(нау́чно-иссле́довательский.институ́т).–.zakład.naukowo-badawczy; НЛО.(неопо́знанный.лета́ющий.объе́кт).–.UFO;. ОО́Н.(Организа́ция.Объединённых.На́ций).–.ONZ; ПТУ.(профессиона́льно-техни́ческое.учи́лище).–.szkoła zawodowa; СПИД (синдро́м.приобретённого.иммунодефици́та).–.AIDS; США (Соединённые.Шта́ты.Аме́рики).–.USA; 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Gramatyka języka rosyjskiego
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: