Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00749 010802 7480852 na godz. na dobę w sumie
Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy - ebook/pdf
Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 249
Wydawca: Alma - Press Sp. z o.o. Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7020-597-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W przewodniku Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy przedstawiono 39 tras żeglarskich, na bazie których można stworzyć nieskończenie wiele kombinacji. 230 planów wysp, portów i zatok oraz prawie 200 zdjęć to dodatkowe zalety tego wydawnictwa zawierającego wszystkie niezbędne informacje potrzebne do zorganizowania i odbycia rejsu w Grecji.

Praktyczną wiedzę o żeglowaniu po wodach greckich, o opłatach i niezbędnych dokumentach, o czarterowaniu, zdrowiu i bezpieczeństwie, transporcie i pogodzie uzupełniają informacje o greckiej kuchni. Z przewodnika Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy dowiemy się nie tylko gdzie i jak żeglować, ale też gdzie dobrze i tanio zjeść.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Patron medialny W przewodniku Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy przedstawiono 39 tras żeglarskich, na bazie których można stworzyć nieskończenie wiele kombinacji. 230 planów wysp, portów i zatok oraz prawie 200 zdjęć to dodatkowe zalety tego wydawnictwa zawierającego wszystkie niezbędne informacje potrzebne do zorganizowania i odbycia rejsu w Grecji. Praktyczną wiedzę o żeglowaniu po wodach greckich, o opłatach i nie- zbędnych dokumentach, o czarterowaniu, zdrowiu i bezpieczeństwie, transporcie i pogodzie uzupełniają informacje o greckiej kuchni. Z prze- wodnika Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy dowiemy się nie tylko gdzie ijak żeglować, ale też gdzie dobrze i tanio zjeść. To, co ujęło mnie w czasie żeglowania w Grecji, to różnorodność. Każda z od- wiedzanych wysp miała w sobie coś oryginalnego. Wspólnym mianownikiem był natomiast luz panujący w portach, minimalne lub zerowe opłaty portowe i doskonałe jedzenie w tawernach. Tomek Sosin Grecja to doskonałe tawerny, puste i praktycznie bezpłatne porty, przyjazne ceny. Doskonała, bezproblemowa atmosfera, żadna nacja tam nie dominuje. Pływam tam od lat i jest to moim zdaniem najlepszy europejski akwen. Krzysztof Chałupczak Grecja to ogromny magnes. Cenię luz tych ludzi, ich podejście do życia, ostatnie skrawki nieskalanych cywilizacją miejsc. Ledwie wracam z rejsu, już myślę, gdzie jeszcze nie byłem. Mariusz Krzystanek Grecja urzekła nas od pierwszej wysepki. Przede wszystkim różnorodność wybrzeża, błękitne morze i sprzyjający klimat. Niesamowity spokój na wy- spach, totalny luz Greków, atmosfera i pyszne jedzenie w tawernach to ce- chy, które przyciągają nas tam od kilku lat. Do Grecji chce się wracać! Iza i Wojtek Podporscy P i o t r K a s p e r a s z e k G r e c j a www.almapress.com.pl cena 70 zł Piotr Kasperaszek Grecja Najlepsze trasy dla żeglarzy Levkas Marina j N. LEVKADA Poros  N. KEFALONIA Messolonghi Marina  ee Zante N. ZAKINTHOS N. ZAKINTHOS Katakolon akolon  PELOPONEZ PELOPONEZ ADE N. STROFADES Kiparissia  Methoni Methoni  a Marina Kalamata Marina Alimos Marina N. AEGINA N. POR N. POROS N. HYDRA Monemv Monemvasia  N. KITHIRA (cid:46)(cid:86)(cid:76)(cid:200)(cid:285)(cid:78)(cid:76)(cid:3) (cid:71)(cid:79)(cid:68)(cid:3)(cid:285)(cid:72)(cid:74)(cid:79)(cid:68)(cid:85)(cid:93)(cid:92) Piotr Kasperaszek Grecja (cid:49)(cid:68)(cid:77)(cid:79)(cid:72)(cid:83)(cid:86)(cid:93)(cid:72)(cid:3)(cid:87)(cid:85)(cid:68)(cid:86)(cid:92)(cid:3)(cid:71)(cid:79)(cid:68)(cid:3)(cid:285)(cid:72)(cid:74)(cid:79)(cid:68)(cid:85)(cid:93)(cid:92) (cid:50)(cid:287)(cid:3)(cid:70)(cid:92)(cid:81)(cid:68)(cid:3)(cid:58)(cid:92)(cid:71)(cid:68)(cid:90)(cid:81)(cid:76)(cid:70)(cid:93)(cid:68)(cid:3)(cid:36)(cid:79)(cid:80)(cid:68)(cid:16)(cid:51)(cid:85)(cid:72)(cid:86)(cid:86) (cid:58) (cid:79) Projekt okładki Stefan Drewiczewski/Foqs Redaktor Jacek Zyśk Projekt makiety Marzena Piłko Korekta Elżbieta Strucka Źródła zdjęć: Adam Stępień, Ben Brunet de Rochebrune, George Tsakogiannis, Gosia i Darek Jóźwiak, Greek Cruise, Grzegorz Stupnicki, Hanna Kuczma, Helen Kalogera, Iza i Wojtek Podporscy, Kasia Nowakowska, Marek Tereszewski, Marina Kos, Marina Lakka, Marina Messolonghi, Marina Porto Gouves, Marina Samos, Mariola i Arek Więcław, Mariusz Krzystanek, Med Marinas, Olimpic marina, Piotr Kasperaszek, Sebastian Więcław, Vasilis Zaxaropoulos, Wojtek Zientara Copyright © Piotr Kasperaszek 2015 Copyright © Ofi cyna Wydawnicza Alma-Press Warszawa 2015 Żaden z fragmentów tej publikacji nie może być reprodukowany w żaden sposób ani w żadnej formie – grafi cznej, elektronicznej lub mechanicznej, włącznie z reprodukcją fotografi czną, nagraniem, przepisaniem na maszynie, przekazywaniem lub kopiowaniem elektronicznym, bez uprzedniej zgody wyrażonej na piśmie przez wydawcę. Ofi cyna Wydawnicza Alma-Press jest zainteresowana nowymi pomysłami wydawniczymi. Wszystkich autorów zapraszamy do współpracy. 194. publikacja w serii „Książki dla żeglarzy” ISBN 978-83-7020-597-3 Wydanie 1. Wersja elektroniczna – fragment Ofi cyna Wydawnicza Alma-Press ul. Lędzka 44a 01-446 Warszawa tel./faks 22 877 27 04 e-mail: alma@almapress.com.pl www.almapress.com.pl SPIS TREŚCI Od autora 7 Wstęp 9 Znaki stosowane na mapach 10 n INFORMACJE PODSTAWOWE 11 Przygotowania do czarteru 12 Grecka kuchnia 14 Ludzie 19 Pogoda 22 Żeglowanie w Grecji 23 Informacje dotyczące pobytu w portach i marinach 25 Jak dotrzeć do Grecji 27 Jak podróżować po Grecji 28 Zdrowie i bezpieczeństwo 29 n PROPOZYCJE TRAS ŻEGLARSKICH 33 n PRZEWODNIK PO PORTACH I MARINACH 73 n Cyklady 74 n Dodekanez 121 n Wyspy Morza Jońskiego 155 n Kreta 190 n Peloponez i zatoki Koryncka i Patraska 205 n Lądowa część Morza Jońskiego 215 n Zatoki Sarońska i Argolidzka 223 n Sporady Wschodnie 239 INDEKS 244 Czujesz? Pachnie szczęściem, to Grecja. Eric-Emmanuel Schmitt Bardzo dziękuję mojej kochanej żonie za wyrozumiałość, cierpliwość oraz za długie godziny spędzone na poprawianiu tekstu. Przyjaciołom dziękuję za czas spędzony na pokładzie jachtu (zamiast w tawernach), za zdjęcia i słowa otuchy. Szczególne podziękowania kieruję do Magdaleny Lasockiej, byłej redaktor naczelnej „Jachtingu” za zachęcenie mnie do napisania tego przewodnika. Autor OD AUTORA Przewodnik ten kierowany jest głównie do żeglarzy, którzy wybierają się do Grecji po raz pierwszy. Będzie dla mnie zaszczytem, jeśli okaże się, że przydał się też doświadczonym „wilkom morskim”. Niniejszy przewodnik żeglarski jest efektem mojej fascynacji Grecją, kiedy to w licznych podróżach po tym kraju odkrywałem jego magię. Będąc żeglarzem zacząłem następnie poznawać Grecję od strony morza i robię to już od 20 lat. Tylko w ten sposób mogłem dotrzeć do miejsc, gdzie nie ma turystów i zobaczyć „prawdziwą Grecję”. Wpływając do maleńkiego portu, na maleńkiej wyspie, najlepiej poza sezonem turystycznym, spotkać można sympatycznych i otwartych ludzi. Tylko tak można poznać prawdziwe znaczenie słowa fi loksenia – greckiej gościnności, zgodnie z którą każdy nieznajomy jest gościem. Dużą rolę odgrywa dla mnie kuchnia grecka, co widać po ilości miejsca przeznaczonego dla niej w przewodniku. Uwielbiam najprostsze tawerny, w których brak jest menu, a dania przyrzą- dzane są z produktów, które akurat są dostępne. Tylko w takiej tawernie właściciel zaprasza gości do kuchni i pokazuje co się akurat w tym dniu przyrządza. Tylko w Grecji, przychodząc po raz drugi do tej samej tawerny gość staje się jakby przyjacielem. Nie wynika to jednak z „przedsiębiorczości” czy kalkulacji, że skoro będę dla gości miły, to będą tylko do mnie przychodzić. To okazywanie sympatii, to właśnie przejaw fi lokseni, jednak jest to tawerna, więc za jedzenie należy zapłacić. Żeby zweryfi kować starsze, posiadane przeze mnie informacje odbyłem w ostatnim czasie kilka in- tensywnych podróży do Grecji, co i tak nie jest w stanie ustrzec mnie przed błędami. Z góry przepra- szam za to, że podane przeze mnie wiadomości okażą się nieaktualne lub nieścisłe. Obszar Grecji, tysiące wysp i ciągła rozbudowa portów, jak również czas przygotowywania i druku przewodnika powodują, że nie ma możliwości podania pełnej i aktualnej informacji na dzień wydania przewodnika. Mam nadzieję, że wykażecie wyrozumiałość, a przewodnik będzie doskonałą pomocą przy planowa- niu rejsów i żeglowaniu po tym pięknym kraju. Zdjęcia opublikowane w przewodniku pochodzą w większości z mojego, zgromadzonego w czasie licznych podróży archiwum. W przypadku zdjęć niezrobionych przeze mnie, autor wymieniony jest na stronie redakcyjnej, chyba że sobie tego nie życzył. Kilka słów na temat pisowni. W różnych greckich publikacjach te same wyspy, porty czy miejscowo- ści mają zwykle kilka różnych nazw, np. Lipsi – Leipsi – Leipsoi, Kriti – Kreta – Crete, Korfu – Kerkira – Corfu itd. Wynika to z tłumaczenia na alfabet łaciński lub z historii. Zwykle starałem się stosować te greckie, jednak w niektórych przypadkach, np. wyspa Eubeia, użyłem stosowanej i znanej u nas nazwy – Evia. W przypadku zatok, zastosowałem podział, który w języku polskim nie występuje. Duża zatoka (ang. gulf) to po grecku kolpos, mała zatoka (ang. bay) to po grecku ormos. Tych, którzy chcą skonfrontować informacje zawarte w przewodniku z rzeczywistością, zapra- szam na wspólne rejsy. Zgłoszenia na adres e-mail: rejsy@kasperaszek.eu WSTĘP Grecja jest krajem bardzo specyfi cznym, wywołującym u odwiedzających ją po raz pierwszy różne, skrajne reakcje, od euforii do rozczarowania. Wynika to najczęściej z różnych (czasem niewłaści- wych) oczekiwań co do tego kraju. Grecja to nie tylko śliczne białe domki z niebieskimi dachami i kry- stalicznie czyste morze, lecz także, jak wszędzie, codzienne, normalne życie z typowymi ludzkimi problemami i należy o tym pamiętać. Obecnie jest to kraj dotknięty poważnym kryzysem ekonomicz- nym, który dzięki cechom charakteru mieszkańców nie jest odczuwalny dla turystów. „Ludzie dzielą się na Greków i na tych, którzy chcieliby być Grekami”… (cytat z doskonałego fi lmu „Moje wielkie greckie wesele”), co najtrafniej oddaje intencje autora tego przewodnika. Ten piękny kraj, pomimo że nie oferuje żeglarzom doskonałych marin ani bogatej infrastruktury w swoich portach jest bardzo popularny wśród wodniaków z całego świata. Dzieje się tak głównie za sprawą przepięknych widoków, kryształowo czystego morza i niesamowicie sympatycznych i otwar- tych ludzi. Grecja ma najdłuższą wśród krajów europejskich linię brzegową. Nie bez znaczenia jest też historia i związane z nią zabytki. Grecja przesiąknięta jest na wskroś historią i należy pamiętać, że to głównie ona kształtowała ten kraj. Dużo prawdy jest w stwierdzeniu, że w Grecji każdy kamień może być zabytkiem. Część żeglarzy przybywa też do tego kraju w poszukiwaniu doskonałej kuchni, co można by to nawet określić „żeglarstwem kulinarnym”. Nic więc dziwnego, że coraz więcej żeglarzy na miejsce swojego wymarzonego i oczekiwanego rejsu wybiera Grecję. Celem tego przewodnika jest zachęcenie do odwiedzenia tego kraju, a dla tych, których zachęcać nie trzeba, próba pokazania najciekawszych, wartych odwiedzenia w czasie rejsu miejsc. Znaki stosowane na mapach I. INFORMACJE PODSTAWOWE n GDZIE NAJLEPIEJ WYCZARTEROWAĆ JACHT Grecja to idealny rejon do czarteru jachtu, se- zon jest tu długi i trwa od marca do października, a żeglować można przez cały rok. Niewątpliwą zaletą Grecji są niskie opłaty portowe (lub ich całkowity brak), nagromadzenie wspaniałych za- bytków i pięknych krajobrazów oraz „klimatycz- ne” tawerny z doskonałym i tanim jedzeniem. Linia brzegowa Grecji ma aż 15 tys. km, a pra- wie 20 jej powierzchni zajmują wyspy. Ilość jachtów przeznaczonych do czarteru jest bardzo duża i można wyczarterować tu łódkę zarówno od prywatnego właściciela, jak i od fi rmy czar- terowej posiadającej w swojej ofercie kilkaset jachtów. Czarterując jacht warto skorzystać z usług pol- skiego, sprawdzonego agenta. Najlepiej przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy sprawdzić fi r- mę, z czym w obecnych czasach nie ma żadne- go problemu (chociażby korzystając z pomocy doświadczonych w czarterowaniu żeglarzy, na jakimkolwiek forum żeglarskim). Agencje czar- terowe nie powinny doliczać sobie żadnych do- datkowych opłat, a końcowa cena musi być taka sama jak bezpośrednio u armatora (wystarczy sprawdzić cenę, choćby na jego stronie inter- netowej). Istotna różnica pomiędzy armatorem a agentem polega na tym, że armator oferuje tylko swoje jachty, natomiast dobry agent jest przedstawicielem kilku armatorów, czyli ma dużo większy wybór. Szukając dobrej oferty warto poświęcić na to trochę czasu, bo nieraz moż- na natrafi ć na prawdziwą „perełkę”. Planując rejs dużo wcześniej, warto dokonać rezerwacji z wyprzedzeniem, bo wiąże się z dużą zniżką. Inna możliwość uzyskania dużej zniżki to tzw. oferta specjalna, która pojawia się najczęściej krótko przed terminem czarteru. Od 2011 roku na wyspie Levkas, w marinie Levkas istnieje polska fi rma Jacht Tours (www.jachttours.pl), która posiada własne jachty, a ponadto jest też agencją czarterową oferującą jachty podnaj- mowane od greckich armatorów. Jacht Tours jest przedstawicielem między innymi greckie- go potentata na rynku czarterowym – fi rmy Kiriakoulis. n UMOWA CZARTERU Po wybraniu terminu, portu i jachtu agent spraw- dza dostępność jachtu i przesyła na wskazany adres umowę. Po podpisaniu umowy należy dokonać płatności, zgodnie z warunkami zawar- tymi w umowie. Zazwyczaj jest to 50 zaliczki i reszta do miesiąca przed rejsem. Po uiszcze- niu całości agencja przesyła na adres wskazany w umowie komplet dokumentów, czyli umowę, kartę pokładową, często plan dojazdu do mari- ny i ewentualnie inne przydatne informacje. Po wybraniu jachtu, terminu i portu pozostaje już tyl- ko zatroszczyć się o transport do miejsca, skąd jacht ma zostać odebrany (informacje na s. 27 „Jak dotrzeć do Grecji”). n SKĄD NAJCZĘŚCIEJ WYPŁYWAMY Główne bazy czarterowe, czyli miejsca skąd roz- poczynają się lub gdzie kończą rejsy czarterowe w Grecji to: Marina Alimos (Kalamaki) w Atenach Posidonos Av, 17 455 Alimos, Athens tel.: +30 21098 80000, +30 21098 28642 fax: +30 21098 80001, +30 21098 53151 VHF kanał: 71 e-mail: marinaalimou@etasa.gr, www.alimos-marina.gr Marina Levkas na wyspie Levkas East Shore, 31 100 Levkas tel.: +30 26450 26645, +30 26450 26646 fax: +30 26450 26642 VHF kanał: 69 e-mail: k.g@medmarinas.com, www.medmarinas.com Marina Gouvia na wyspie Korfu P.O. Box 60, 48 083 Tzavros, Corfu tel.: +30 26610 91900, +30 26610 91376 fax: +30 26610 91829 VHF kanał: 69 e-mail: k.g@medmarinas.com www.medmarinas.com Marina Kos na wyspie Kos G. Papandreou str., 85 300 Kos tel.: +30 22420 57500 fax: +30 22420 57525 VHF kanał: 77 e-mail: info@kosmarina.gr www.kosmarina.gr Marina Mandraki na wyspie Rodos Neorion Square 6, 85100 Rhodes tel.: +30 22410 37101 fax: +30 22410 37401, www.rhodesmarina.com Poza tymi najpopularniejszymi, bazy czartero- we są też w portach Lavrio, Skiathos na wyspie 12 Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy Skiathos, Paroikia na wyspie Paros i w porcie Tourlos na wyspie Mykonos. Sporadycznie zda- rzają się też czartery z portu Finikas na wyspie Syros, z portu Vlichada na wyspie Santorini i z mariny Samos na wyspie Samos. n PRZYGOTOWANIA DO CZARTERU Bavaria 50, jeden z popularniejszych jachtów czarterowych. BAGAŻ Nie należy pakować bagażu do walizek lub sztywnych toreb, bowiem na jachcie będzie kło- pot z ich schowaniem (najlepsze są miękkie, specjalne torby). UBRANIA Jeśli termin czarteru to lato, wystarczy zabrać cienkie koszulki i spodnie. Konieczny jest strój kąpielowy i środki do opalania z maksymalnie wysokim fi ltrem, pamiętać należy też o nakryciu głowy (uwaga, czapki bardzo często się gubią, więc warto zabrać kilka). Nawet przebywając w cieniu biminitopu (daszku rozpiętego nad kok- pitem) ze słońcem w Grecji nie ma żartów, na wodzie nie czuć prażącego słońca, a jego skutki mogą być bolesne i widoczne następnego dnia, a nawet już wieczorem. Z ubrań koniecznie należy zabrać coś cieplejszego, np. polar (po całodziennym przebywaniu na słońcu wieczo- rem można odczuwać chłód). Obowiązkowe są buty na miękkiej, niebrudzącej pokładu pode- szwie (armatorzy własnych jachtów najczęściej chodzą po pokładzie boso, jest to jednak dość niebezpieczne – można zranić się o wystające na pokładzie okucia). Warto zabrać też specjal- ne buty do kąpieli, często w pięknych skalistych zatoczkach tylko w takim obuwiu możliwe jest wyjście na brzeg. Stanowią one też dobrą ochro- nę przed jeżowcami. W sezonie letnim zamiast odzieży sztormowej wystarczy zabrać zwykłą kurtkę przeciwdeszczową, która i tak pewnie nie będzie używana. W sezonie wiosennym i jesien- nym oraz przy dłuższych trasach konieczna jest lekka odzież sztormowa. Przy rejsach zimowych obowiązkowy jest porządniejszy sztormiak. Osoby noszące okulary powinny zabrać ze sobą co najmniej 2 pary, bo okulary, tak jak czapka należą do najczęściej gubionych przedmiotów, nawet mimo zastosowania „smyczy”. Na greckich jachtach pościel i ręczniki są za- zwyczaj wliczone w cenę czarteru, ale dokładnie precyzują to warunki czarteru, trzeba więc na to zwrócić uwagę, by uniknąć niespodzianek. Każda linia lotnicza ma swoje limity wagowe oraz ograniczoną ilość sztuk bagażu. Informacje te na- leży sprawdzić na stronie internetowej przewoźni- ka. Decydując się wyłącznie na bagaż podręczny należy pamiętać, że nie zabierzemy ze sobą na pokład samolotu np. nożyczek, pilniczka, scyzo- ryka, a nawet kosmetyków. Najlepiej zapoznać się z tymi obostrzeniami przed wylotem. DOKUMENTY Grecja należy do Unii Europejskiej, więc do- kumentem uprawniającym do przekroczenia granicy jest dowód osobisty, oczywiście można zabrać paszport. Uwaga, należy pamiętać, że dzieci również muszą posiadać paszport lub tymczasowy dowód osobisty (nie obowiązują już paszporty z wpisanymi do nich dziećmi). Warto zabrać prawo jazdy, które przyda się przy wy- najmie samochodu lub skutera. Jako członkowie UE, Polacy mają zapewnioną bezpłatną pomoc lekarską, jednak przed wyjazdem trzeba we wła- ściwym dla miejsca zamieszkania NFZ uzyskać stosowne informacje. Dobrze jednak przed wy- jazdem wykupić dodatkowe ubezpieczenie, pa- miętając, żeby zawierało uprawianie żeglarstwa morskiego (większość fi rm ubezpieczeniowych traktuje żeglarstwo jako sport wysokiego ryzy- ka). Aby wyczarterować jacht w Grecji skiper po- winien posiadać co najmniej patent jachtowego sternika morskiego lub „starego” sternika jach- towego (w niektórych fi rmach czarterowych wy- starczy patent żeglarza jachtowego, ale wskaza- ne jest wcześniejsze uzyskanie potwierdzenia tej informacji). Ponadto na pokładzie powinna być jeszcze jedna osoba, tzw. co-skiper z pa- tentem minimum żeglarza lub z umiejętnościami żeglarskimi pozwalającymi samodzielnie dopro- wadzić jacht do portu. W praktyce oznacza to, że co-skiper może zostać poproszony o zaprezen- towanie swoich umiejętności żeglarskich. Przy braku odpowiednich kwalifi kacji lub umiejętności armator może odmówić wydania jachtu lub uwa- runkować jego wydanie od skorzystania z usług proponowanego przez siebie skipera. Koszt wy- najęcia takiego skipera to najczęściej ok. 150 euro dziennie plus koszty utrzymania. Informacje podstawowe 13 nie kaucji na karcie kredytowej (tylko karta wy- pukła), należy pamiętać, żeby w kraju sprawdzić wszystkie limity karty, w tym dzienny i płatności internetowe oraz telefoniczne. Możliwość trze- cia – ubezpieczenie kaucji, to najkorzystniejsza opcja. W przypadku uszkodzenia jachtu lub zgu- bienia części wyposażenia (np. odbijacza) nie ponosi się żadnych kosztów, poza oczywiście kwotą ubezpieczenia kaucji. Opcja ta wiąże się z bezzwrotną zapłatą ok. 200–500 euro. CHECK IN Czarterując jacht należy przygotować się do przejęcia go od przedstawiciela armatora (tzw. check in). To nic skomplikowanego i głównie od czarterującego zależy ile czasu to zajmuje. W pierwszej kolejności należy zapoznać się z li- stą wyposażenia jachtu, która często jest spo- rządzona w kilku językach. Oczekując na pra- cownika fi rmy czarterującej warto porównać wy- posażenie jachtu z listą. Są różne szkoły spraw- dzania, niektórzy skrupulatnie liczą wszystkie widelce i łyżki, inni robią to pobieżnie. Warto sprawdzić poziom paliwa (po czarterze trzeba oddać jacht z pełnym zbiornikiem), wody (w nie- których portach są kłopoty z uzupełnieniem zbiorników), stan oleju w silniku (należy pamię- tać, żeby w czasie rejsu też w miarę często go kontrolować). Grecy, w większości, podchodzą do przekazania jachtu na luzie, lecz i tu może się zdarzyć skrupulatny pracownik. Warto przed rejsem przyswoić sobie angielskie nazewnictwo żeglarskie, gdyż nawet znając bardzo dobrze ten język, można mieć kłopot z nazwaniem okre- ślonej pozycji z listy. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, lepiej trzy razy spytać, bo nawet najmniejszy drobiazg może zepsuć rejs. Chcąc drobiazgowo sprawdzić jacht przed przejęciem należałoby sprawdzić naprawdę wszystko, co jest niewykonalne. Po przejęciu jachtu i wpłacie kaucji, skiperowi zostaną przekazane dokumenty jachtu: DEKPA (Pleasure Craft Trafffi c Document), ubezpiecze- nie i inne. DEKPA to dokument, w którym oprócz podstawowych danych jachtu i armatora jest miejsce na odnotowywanie przez Port Police wyjścia i wejścia do portu. Pomimo przynależ- ności do Unii Europejskiej Grecja nadal wyma- ga zgłaszania uproszczonych odpraw w porcie. Należy też sporządzić listę załogi (crew list). Jacht i załoga powinni przejść przed wypłynię- ciem odprawę w Port Police LIMENARKHIO (gr. ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙO). Może się również zdarzyć, że trzeba będzie podpisać angielskojęzyczną wer- sję wcześniej przesłanej polskojęzycznej umo- wy. Po dokonaniu odprawy jachtu jest czas na rozlokowanie się na nim. ŻEGLOWANIE W GRECJI Teoretycznie w każdym porcie trzeba udać się z dokumentami jachtu (w tym ze wspomnia- ną DEKPA) oraz z listą załogi do Port Police. W praktyce, nie wszyscy tak robią – ale za nie- LEKI Należy pamiętać o zabraniu zaży- wanych regularnie leków. Warto za- brać też podstawowy zestaw leków, czyli środki przeciwbólowe, plastry, coś na niestrawność. Na jachcie znajduje się apteczka, ale leki mogą być opisane po grecku, więc pożytek z niej może być żaden. W niemal każdym porcie znajduje się apteka, oznaczona zielonym krzyżem i napisem Φαρμακείο, a jej pracownicy mają podstawowe przeszkolenie medyczne i potrafi ą dobrać leki na najczęściej spotykane dolegliwości (w więk- szości przypadków mówią po angielsku). Apteki czynne są w takich godzinach jak sklepy, więc w soboty i w niedziele są zazwyczaj nieczynne. Więcej informacji na stronie 29 „Zdrowie i bez- pieczeństwo”. PIENIĄDZE W większych portach i miastach bez problemu można pobrać gotówkę z bankomatu. Należy tylko pamiętać, że wypłacanie małych kwot jest nieopłacalne, większość banków pobiera prowi- zję od wypłat z bankomatów, przy czym prze- ważnie zawsze ustalona jest jakaś minimalna prowizja niezależnie od kwoty. By uniknąć prze- liczania kursu warto wyrobić w kraju kartę płatni- czą w walucie euro. Większość banków oferuje subkonta w tej walucie. Na mniejszych wyspach dostęp do bankoma- tów jest utrudniony lub nawet niemożliwy, trzeba więc posiadać na pokładzie trochę gotówki. Nie wszystkie tawerny i markety przyjmują płatność kartami, również zapłata za paliwo z autocyster- ny kartą jest często niemożliwa. KAUCJA Po dotarciu do miejsca skąd wypływamy, na- leży odnaleźć biuro lub osobę z fi rmy, z której wyczarterowany jest jacht. W zależności od wymagań, przed lub po odbiorze jachtu, należy wpłacić armatorowi ustaloną wcześniej kaucję. Kaucja jest zwracana czarterującemu, jeżeli odda jacht w terminie określonym w umowie, bez uszkodzeń i braków oraz jeśli nie wyrzą- dzi jachtem szkód osobom trzecim. Istnieją trzy sposoby zapłaty kaucji (żeby nie było przykrych niespodzianek na miejscu, warto to uzgodnić już w momencie rezerwacji czarteru). Pierwsza, to wpłata gotówką (najmniej popularna), wiąże się ze zdeponowaniem u armatora znacznej gotówki (często 1000–3000 euro), którą armator zwraca dopiero po zdaniu jachtu. Druga, zabezpiecze- 14 Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy temat dokonanie odprawy można zostać ukaranym. Zdarza się, że po wejściu do portu do jachtu podchodzi funkcjonariusz Port Police i w takiej sytuacji odprawa jest obowiązkowa. Jest to formalność, jednak dość kłopotliwa, szczegól- nie dla urzędnika, który musi zrobić kserokopie dokumentów jachtu, wypełnić masę papierków. Skiper musi wypełnić formularz listy załogi i za- płacić opłatę portową (sposób naliczania opłat na stronie 25 „Port of Entry”). Zamiast urzędni- ka Port Police, może odwiedzić jacht pracownik portowy, który zainkasuje należność za postój lub zabierze dokumenty i sam dokona odprawy za skipera. Uwaga, bywa że po zacumowaniu moż- na zostać poproszonym o przestawienie jachtu w inne miejsce lub o całkowite odejście od kei, gdyż miejsce to było wcześniej zarezerwowa- ne dla innej jednostki. Wpływając do mariny lub portu, w którym funkcjonuje obsługa, warto wcze- śniej uzgodnić miejsce postoju przez VHF. Należy bezwzględnie przestrzegać zakazu cumowania. Więcej informacji żeglo- na wania w Grecji na stronie 25. ZAKOŃCZENIE CZARTERU Niestety przycho- dzi moment, kiedy czarter dobiega końca i jacht na- leży oddać. Do obowiązków czarterujące- go należy m.in. uzupełnienie paliwa. Jeśli jacht czarterowany był w marinie, w której jest stacja paliw (Korfu – Gouvia, Levkas, Kos), to należy zrobić to samemu. W innych bazach, o dostawę paliwa najczęściej zadba armator, jednak należy liczyć się z tym, że trzeba będzie poczekać na przyjazd autocysterny, więc jeśli załoga bardzo się śpieszy, warto zatankować paliwo wieczo- rem. CHECK OUT Przekazanie jachtu, check out, nie trwa dłużej niż check in. Bardzo ważne jest poinformowa- nie przedstawiciela armatora o wszelkich znisz- czeniach, usterkach lub awariach. W przypadku wykupionego ubezpieczenia kaucji nie wiąże się to z żadnymi kosztami. Przy wpłaconej kaucji, wartość ewentualnej szkody zostanie potrącona z kaucji (mowa oczywiście o szkodach, do warto- ści wpłaconej kaucji, poważne pokrywa ubezpie- czyciel jachtu). Ukrycie i niezgłoszenie szkody może skutkować późniejszymi kłopotami, więc lepiej dojść od razu do porozumienia. Zdarzają się też niestety nieuczciwe fi rmy czarterowe, które żerują na klientach i potrącają kaucję za szkody, które były dokonane wcześniej (a któ- rych nie zauważono przy check in). Bywa nawet, że jachty nie są naprawiane specjalnie, żeby za tę samą usterkę czy uszkodzenie, można było zainkasować kaucje od kilku klientów. Dlatego też, bardzo ważne jest, aby jachty czarterować tylko od sprawdzonych fi rm (korzystając, jak już wspominano wcześniej, z pomocy doświadczo- nych w czarterowaniu żeglarzy, np. na jakimkol- wiek forum żeglarskim). Jeśli skiper zamierza starać się w przyszłości o wyższy stopień że- glarski, warto sporządzić kartę rejsu, którą ar- mator może poświadczyć. Należy też pamiętać, że ktoś z załogi może chcieć opinię z rejsu, którą skiper powinien wystawić, więc warto zabrać ze sobą kilka druków. INNE UWAGI l w przypadku powstania jakichkolwiek usterek w trakcie rejsu warto niezwłocznie powiado- mić o tym armatora, l przejęcie jachtu następuje najczęściej po go- l fi rmy czarterowe zalecają lub wręcz nakazują l fi rmy czarterowe bardzo często zabraniają wychodzenia z portów przy sile wiatru powy- żej 6°B, l należy pamiętać, że bardzo często przy zda- niu jachtu dno ogląda płetwonurek. dzinie 17.00, a zdanie do godziny 9.00, powrót do bazy dzień wcześniej, wieczorem, n GRECKA KUCHNIA Kuchnia grecka uznawana jest za jedną z naj- smaczniejszych i najprostszych na świecie. Jej istotą nie są skomplikowane przepisy, lecz do- skonałe jakościowo, świeże produkty łączone ze sobą w taki sposób, żeby wydobyć z nich bogactwo smaku. Grecki kucharz nie trzyma się ściśle przepisów, lecz tworzy swoje własne od- miany popularnych dań. Gotuje spontanicznie i intuicyjnie, a podstawą jego twórczości nie jest książka kucharska, lecz przekazywane z poko- lenia na pokolenia przepisy. Kuchnia helleńska nie jest tak zróżnicowana wewnętrznie, jak np. kuchnia włoska, gdzie dania z Sycylii zdecydowa- nie różnią się od tych z północy Włoch. W Grecji odmienności wynikają z dostępu do produktów, inne potrawy serwowane są na wybrzeżu, któ- re obfi tuje w ryby i owoce morza, a inne w głębi kraju. SKLEPY I MARKETY Grecja to chyba ostatni kraj europejski, który oparł się zalewowi tak popularnych wszędzie supermarketów i hipermarketów. Oczywiście w Atenach, Thesalonikach i innych dużych mia- stach istnieją centra handlowe, nadal jednak większość zakupów robi się tu w małych, lokal- nych sklepikach. W miastach średniej wielkości powstają od niedawna markety sieci Lidl oraz Carrefour, który w Grecji może nazywać się też Μαρινόπουλος. Jednak w małych miejscowo- ściach, na wyspach istnieją tylko małe markety, w których można kupić wszelkie towary. Poza ogólnymi marketami w Grecji są jeszcze sklepy Informacje podstawowe 15 z warzywami i owocami, mięsne, rybne oraz pie- karnie, nie ma tu natomiast typowych sklepów monopolowych – wszelkiego rodzaju alkohol jest dostępny w sklepach ogólnospożywczych. Większość sklepików prowadzonych jest przez całą rodzinę z pokolenia na pokolenie, co za- pewnia miłą obsługę. Planując zakupy należy pamiętać, że większość sklepów jest zamknięta w porze sjesty. Warto, jeśli jest taka możliwość, pieczywo kupować w piekarniach, a warzywa i owoce w sklepach z tym asortymentem. Wodę i słodycze można kupić w kioskach czynnych od rana do późnych godzin nocnych. Ceny podsta- wowych produktów spożywczych nie są dużo wyższe niż w Polsce. Ceny podstawowych produktów w roku 2013 kształtowały się następująco: 0,6–1 euro chleb 0,5 kg 0,7–2 euro Coca cola, Fanta, Sprite 1,5 litra 2–3 euro herbata ekspresowa 25 torebek 1–1,5 euro jogurt naturalny 200 g 1–2 euro jogurt owocowy 200 g 3–6 euro kawa rozpuszczalna 200 g kiełbasa z marketu 1 kg 10–14 euro 0,5–1 euro makaron 0,5 kg masło prawdziwe 250 g 2–3 euro 1–2 euro mleko 1 litr 3–6 euro papier toaletowy 8-pak 2–3 euro parówki 200 g 0,5–1 euro piwo miejscowe 0,33 litra płyn do naczyń 0,5 litra 0,5–1,5 euro ręczniki papierowe 3-pak 2–4 euro 1,5–2,5 euro salami z marketu plastry 100 g ser żółty w plasterkach 150 g 1,5–2 euro 1,5–3 euro sok owocowy 100 1 litr wino karton 5-litrowy 8–12 euro woda niegazowana 1,5 l 0,3–0,5 euro Więcej aktualnych cen produktów można zna- leźć na stronie www.almapress.pl/grecja. W TAWERNIE Żeglując w Grecji warto skorzystać z możliwości doskonałego i taniego jedzenia w tawernach. Większość tawern tak jak markety prowadzonych jest przez całą rodzinę. Zapewnia to również dużą dbałość o gości, ceny są bardzo przystęp- ne, a jedzenie wyśmienite. Często zakup składni- ków i przyrządzenie posiłku we własnym zakresie może okazać się droższe. Na wyspach tawerny usytuowane są nieraz przy samej kei i zdarza się, że obsługa lokalu odbiera od zało- gi cumy, przy okazji częstując ouzo lub frappe. Można wtedy zrewanżować się jedząc u nich kolację. Wybierając tawernę należy kierować się kilkoma zasadami: Jadać tam gdzie jadają miej- l scowi. l Unikać tawern położonych w typowo turystycznych miej- scach, jak główne deptaki, ulice, centra miast lub lokale położo- ne w centrum dużego portu. Oczywiście są wyjątki od tej reguły, często w małym porcie rybackim jest tylko jedna ta- werna, w której stołują się że- glarze i miejscowi, a jedzenie jest rewelacyjne (przykładem jest np. „Capitanos” w porcie Palou na Nisiros). lokali, l w których są normalne obrusy (standardem są papierowe) i gdzie meble i miękkie poduchy mają przyciągnąć turystów. Unikać 16 Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy W pierwszej kolejności kelner rozkłada na stoli- ku papierowy obrus i często na stół podawana jest woda – nero, koszyk z pieczywem – psomi i mała przekąska (np. kilka oliwek – nawet jeśli nie zostały zamówione), warto upewnić się, czy są gratis. Jeśli nie mamy na nie ochoty lub nie zamierzamy za nie płacić, wówczas można po- prosić o ich zabranie. Z małymi wyjątkami, można porozumieć się po angielsku, ale warto znać kilka zwrotów i nazw dań w języku greckim i nie ma co przejmować się poprawnością językową, bo i tak zostanie to przyjęte z sympatią i uznaniem przez obsługę. Jeśli tawerna dysponuje menu w języku angiel- skim (tak jest w 90 ), takie zostanie przynie- sione. Zdarza się bardzo rzadko (np. tawerna „Delfi ni” w Vasiliki na Levkas), że menu jest też w języku polskim. W Grecji do kolacji pije się głównie wino. Najlepiej zamawiać wino domowe, które jest dobre i naj- tańsze. Zamawiamy je, prosząc o kilogram wina: Ena kilo krasi levko (aspro), parakalo – jeden ki- logram białego wina proszę. Ena kilo krasi kokino (kokini), parakalo – jeden kilogram czerwonego wina proszę. Miso to pół kilograma, dio to dwa. Domowe wino podawane jest w glinianych lub szklanych dzbankach, w aluminiowych, specjal- nych kubkach, w różnego rodzaju karafkach, a białe jest przeważnie zawsze mocno schło- dzone. Oczywiście można zamówić piwo – bira, dostępne są wszystkie znane marki, ale warto spróbować miejscowego Mythosa. Zgodnie z greckim zwyczajem w pierwszej kolej- ności należy zamawiać mezedes (ang. starters – przekąski) i salates (ang. salads – sałatki). Horiatiki (ang. greek salad – sałatka grecka) – pokrojone w dość duże kawałki pomidory, ogór- ki, cebulka, oliwki, ser feta, nieraz kapusta lub sałata, skropione oliwą i cytryną lub octem win- nym, ewentualnie balsamicznym. Tzatziki – grecki naturalny, gęsty jogurt z utarty- mi, surowymi ogórkami i czosnkiem. Kefalotiri saganaki (ang. saganaki cheese) – sma- żony w głębokiej oliwie ser typu kefalotiri lub kaseri. Melitzanosalate (ang. aubergine dip – sałatka z bakłażanów), rozgnieciony i obrany ze skóry grillowany lub duszony bakłażan, zmieszany z solą, czosnkiem i pieprzem. Dolmadakia (ang. dolmades) – małe gołąbki zrobione z liści winogron, w środku ryż lub ryż z mięsem, podawane najczęściej na zimno. Taramosalate (ang. taramo salad) – pasta z ikry rybiej z chlebem, oliwą, cebulą i sokiem cytry- nowym. Chtapodisalate (ang. octopus salad – sałatka z ośmiornicy) – duszona ośmiornica pokrojona w cienkie plastry i polana oliwką z octem balsa- micznym. Skordalia (ang. greek garlic dip) – pasta z ziem- niaków, czosnku, oliwy i cytryny. Pantzaria (ang. beet salad) – gotowane buraki z octem winnym i oliwką. l Unikać miejsc, w których menu jest kilkustro- nicowe i oferuje kilkadziesiąt dań. Niektóre tawerny nie mają menu, serwują produkty sezonowe, co oznacza, że menu musiało- by być zmieniane bardzo często. Niestety, dla nieznających języka greckiego złożenie zamówienia jest wtedy trudniejsze. Jednak w takich lokalach praktykowane jest zapra- szanie gościa do kuchni i pokazywanie mu co się właśnie gotuje, a to zawsze gwarantuje świeże i wyśmienite jedzenie. l Unikać tawern zatrudniających „naganiaczy”. l Bardzo często cena ryby podawana jest za kilogram lub 100 g, więc najlepiej przy zama- wianiu spytać o cenę lub zamawiać rybę, któ- rej cena podana jest za porcję. Bardzo powszechny jest w Grecji zwyczaj zama- wiania kilku dań ogólnie dla wszystkich, które kel- ner stawia na środku stołu i biesiadnicy sami się obsługują – coś na zasadzie szwedzkiego stołu. Tym sposobem można spróbować wszystkich dań. Uwaga, aby uniknąć podania wszystkich dań od razu, warto zaznaczyć, że najpierw prosi- my o podanie mezedes, a później dalszych dań. Ale przechodząc do konkretów, w typowej tawer- nie kolacja wygląda następująco: Informacje podstawowe 17 Ksifi asi skaras (ang. swordfi sh grilled) – miecz- nik z grilla. Tonnos skaras (ang. tuna grilled) – tuńczyk z grilla. Kakavia (ang. greek fi sh soup) – doskonała zupa rybna. Kakavia bywa podawana na dwa sposo- by: osobno zupa i osobno gotowana w tej zupie ryba z warzywami, lub wszystko razem. Ryby i owoce morza są w Grecji wyśmienite, ale koniecznie trzeba spróbować też innych specja- łów, jak: Mousaka – zapiekanka z ziemniaków, bakłaża- na, cukinii i mielonego mięsa zapieczonego pod beszamelem i utartym serem kefalotiri lub kaseri. Papoutsakia – składniki mousaki, ale podane w przeciętym na pół i wydrążonym bakłażanie. Kolokithakia papoutsakia (ang. papoutsakia co- urgettes) – jw., ale podana w wydrążonej cukinii. Potates sto fourno (ang. greek garlic – lemon po- tatoes) – pieczone ziemniaki (całe, połówki lub ćwiartki) z oliwą i oregano. Gyros - znany doskonale również w Polsce, jest w Grecji podawany na dwa sposoby, jako pita gyros (mięso zawinięte w placku, zwanym wła- śnie pita, z pomidorami, cebulką, tzatzykami) serwowany jest często w czymś w rodzaju fast food’ów oraz gyros piato (takie same mięso ale podane na dużym talerzu z dodatkami j.w.). Melitzanes tiganites (ang. fried aubergine) – ba- kłażany w cieście, smażone w głębokim oleju. Kolokithea tiganites (ang. fried courgettes) – j.w. tylko cukinia. Keftedes (ang. greek meatballs) – klopsiki w so- sie pomidorowym grillowane lub smażone. Psefto keftedes (ang. tomatoballs) – klopsiki z pomidorów smażone w głębokiej oliwie. Danie popularne na Santorini. Revithia keftedes (ang. garbanzo beans, chick- peas balls) – smażone kulki z ciecierzycy, po- dobne do arabskich falafel. Kolokithea keftedes (ang. courgettes balls) – smażone kulki z cukinii (mogą być z fetą). Gigantes (ang. greek beans in tomato sauce) – biała fasola w sosie pomidorowym lub winegret. Tiropita (ang. cheese pie) – ciasto zrobione z ciasta fi lo, nadziewane serem. Spanakopita (ang. spinachi pie) – ciasto zrobio- ne z ciasta fi lo, nadziewane szpinakiem. Horta – danie niezbyt popularne wśród turystów – niesłusznie, bo jest bardzo zdrowe. Różne, dziko rosnące rośliny, zbliżone wyglądem do na- szego mniszka lekarskiego (tzw. mlecza), które są gotowana a następnie podawane z oliwką i cytryną. Fava – najczęściej spotykana na Cykladach: pasta z miejscowego gatunku bobu, który jest mniejszy od tego znanego w Europie, ewentu- alnie z grochu. Revithia (ang. garbanzo bean soup, chick pea soup) – gulasz z ciecierzycy z cebulą i rozma- rynem, szczególnie popularny na Sifnos, danie wielkopostne. Często mezedes to po prostu kilka plasterków pomidora i ogórka, kilka oliwek, kawałek sera lub sardynka z puszki czy choćby połowa jajka na twardo. Mezedes bywają podstępne, zama- wiając duże ilości przekąsek, możemy nie dać rady zjeść dań głównych. Należy pamiętać, że każdy region Grecji ma swoje charakterystyczne przekąski i nie wszystkie z wymienionych będą wszędzie dostępne. Wybór dań głównych jest bardzo duży (bywają w menu również jako przystawki). Kalamari tiganites (ang. squids fried) - smażo- ne w oliwie krążki kalmarów lub pokrojony cały kalmar. Chtapodi skaras (ang. octopus grilled) – ośmior- nica z grilla. Sardela skaras (ang. sardine grilled) – sardynki z grilla. Marides, gawros lub gopes tiganites (ang. small fi sch fried) – małe rybki smażone w oliwie ( gaw- ros - bez głów i wnętrzności, marides i gopes w całości). Garides tiganites (ang. fried shrimp) – krewetki smażone w głębokiej oliwie. Garides saganaki (ang. saganaki shirimp) - kre- wetki zapiekane w sosie pomidorowym z fetą i czosnkiem. Garides skaras (ang. shrimp grilled) – grillowane krewetki. 18 Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy Uwaga, porcja jest często gigantyczna, więc nie zamawia się do tego starterów, gdyż gyros piato zawiera już wszystko w sobie. Souvlakia (ang. souvlaki) – szaszłyk z jagnięci- ny, wieprzowiny lub kurczaka, podawany podob- nie jak gyros w formie souvlakia pita lub souvla- kia piato Kleftiko – mięso, najczęściej jagnięcina, natarte lub naszpikowane przyprawami (rozmaryn, oregano, bazylia, mięta, tymianek, cynamon i czosnek), za- winięte szczelnie w posmarowany oliwą pergamin lub folię aluminiową i pieczony do miękkości. Paidakia arni (ang. lamb chops) – grilowane że- berka jagnięce. Stifado – rodzaj duszonego gulaszu z szalotka- mi lub inną cebulą, przyprawiony podobnie jak kleftiko + dodatkowo anyż, liść laurowy i kmin rzymski. Zwyczajowo przyrządza się je ze zwie- rząt hodowanych w okolicy, np. z wieprzowiny – chirino stifado, z wołowiny – wodino stifado, z ja- gnięciny – arni stifado lub popularne na Krecie z królika – kuneli stifado. Pastitsio – zwane też makaronia pastisio, jest odpowiednikiem włoskiej lasagne, różnica po- lega głównie na rodzaju zastosowanego maka- ronu. Do lasagne używamy płatów makarono- wych, a do pastitsio najlepsze będzie tagliatelle. Pitsa (ang. pizza) – pizza, która wbrew powszech- nej opinii nie pochodzi z Włoch. Początki pizzy sięgają starożytnej Grecji, tam po raz pierwszy wypiekano okrągłe, płaskie placki, które skrapia- no oliwą z oliwek i posypywano ziołami. Dopiero gdy coraz popularniejsze placki dotarły w rejony dzisiejszych Włoch (Neapol), zaczęto dodawać do nich pomidorów i nazwano pizzą. Gemista (ang. stuffed tomatoes and peppers) – pieczone pomidory lub papryki nadziewane ry- żem z przyprawami (z mięsem lub bez). Kokoretsi – grillowane podroby w jelicie jagnięcym. Loukaniko (ang. sausage) – to po grecku kieł- basa. Warto jeszcze zapamiętać greckie nazwy rodza- jów mięs: Chirini (ang. pork) – wieprzowina. Katapoulo (ang. chicken) – kurczak. Arni (ang. lamb) – jagnięcina. Moscharaki (ang. veal) – cielęcina. Vodino (ang. beef) – wołowina. Kuneli (ang. rabbit) – królik. Katzikaki (ang. goat) – koźlina. Po zjedzeniu kolacji, wypiciu wina należy popro- sić o rachunek logariasmo parakalo, przed poda- niem którego, bardzo często obsługa przyniesie owoce lub jakieś słodkości, ew. kieliszek czegoś mocniejszego na trawienie (gratis od tawerny) oraz zaproponuje lody lub kawę (już płatne). Grecy nie wyobrażają sobie kolacji bez kawy i deseru. Na gorące dni doskonała jest frappe – rozpuszczalna kawa zmieszana z zimną wodą, lodem i w zależności od upodobań z mlekiem – me gala, z cukrem – gliko. Jednak po kolacji najodpowiedniejsza jest kawa po grecku – elli- niko kafes (podawana w maleńkich fi liżankach i bardzo gorąca – zaparzana w tygielku), bez cukru – sketo, z jedną łyżeczką cukru – metrio, bardzo słodka – gliko. Tawerny nie dysponują najczęściej ekspresami do kawy, więc żeby na- pić się kawy espresso trzeba po kolacji pójść do kawiarni. Należy też pamiętać, że w Grecji do kawy najczęściej podaje się szklankę lub małą butelkę wody, która jest gratis. Jednym z najpo- pularniejszych deserów jest baklavas – sporzą- dzone z ciasta fi lo (bardzo cienkie, prawie jak papier) przekładanego nadzieniem wykonanym z miodu, migdałów i orzechów, które jest bardzo słodkie, lub chalvas, która znana jest doskonale i u nas. Warto spróbować też innych deserów, np. sporządzonego z mleka i ryżu – rizogalo. Oprócz tawern, w Grecji są też inne lokale ga- stronomiczne: Estiatorion – droższa i bardziej elegancka od- miana tawerny. Kafeneon – serwujący kawę, greckie alkohole i drobne przekąski. Znajduje się często w cen- trum wioski lub miasteczka. Najczęstszymi gość- mi lokalu są starsi mężczyźni, spędzający w nim cały dzień. Ouzeri – serwuje się tam głównie ouzo, ale rów- nież inne alkohole. Od kafeneonu różni się tym, że w ouzeri podaje się większy wybór przekąsek. Psarotaverna – tawerna specjalizująca się w ry- bach i owocach morza. Psistaria – lokal, który specjalizuje się w daniach z grilla. Kantyna – rodzaj przydrożnego samochodu lub przyczepy gastronomicznej, specjalizującej się np. w souvlakach. Lokal taki ma bardzo okrojone menu i z powodu nie najlepszych warunków sani- tarnych jest coraz rzadziej spotykany. Jednak naj- lepsze souvlaki można zjeść najczęściej właśnie w prawdziwej kantynie. Należy pamiętać, że kan- tyny są czynne od godzin rannych do ok. 16.00. Informacje podstawowe 19 Tzw. gyrosownie, grecki fast food. Można tam zamówić jedzenie na wynos lub zjeść coś na szybko na miejscu. Głównie serwowane są tam gyrosy, souvlaki, nieraz dodatkowo kurczaki z rożna, kiełbasy. Kilka przykładowych cen w roku 2013 2–3 euro kawa lub herbata grillowana ośmiornica 7–9 euro 2–3 euro frytki 7–10 euro gyros plaka 2,5–3,5 euro gyros pita sałatka grecka 4–6 euro 5–10 euro pizza 6–8 euro mousaka 7–10 euro kleftiko 7–10 euro stifado 2–4 euro melitsanosalate 5–10 euro za 1 kg wino domowe 2–4 euro tzatziki talerz grillowanego mięsa 10 euro 2–4 euro piwo 1–2 euro kieliszek ouzo lub raki 7–9 euro talerz grillowanych sardeli 5–8 euro zupa rybna 7–9 euro pieczone kalmary duszona jagnięcina 7–9 euro grillowane kotlety jagnięce 7–10 euro woda 1 litr 1–2 euro Więcej aktualnych cen w tawernach można zna- leźć na stronie www.almapress.pl/grecja. n LUDZIE Żeby w pełni zakosztować żeglowania w Grecji, należy koniecznie poznać jej mieszkańców. Grecy to naprawdę przemili ludzie, ale w związ- ku z klimatem i swoją przeszłością, mają inną mentalność i charakter niż pozostali europejczy- cy. Nie da się ich zmienić, zresztą niby dlaczego, więc lepiej zaakceptować ich takimi, jacy są. Znane i popularne określenie: „Ktoś kto nie po- trafi kochać Greków, nie jest zdolny do żadnej miłości” powinno obowiązywać przez cały czas pobytu w tym kraju. Najpierw trochę na wesoło. Będąc w Grecji na- leży pamiętać, oczywiście z lekkim przymruże- niem oka, o tym, że żadna emocja nie jest dla Greków zbyt intymna, żeby zachować ją dla siebie. Krzyczą, wściekają się, a po chwili przy- jaźnie się ściskają i to zarówno z ważnych, jak i błahych powodów. Najlepszym przykładem jest tytułowa postać znanej powieści Nikosa Kazantzakisa i doskonałego fi lmu o tym samym tytule: „Grek Zorba”, który mówi „Mieszka we mnie diabeł, który mi rozkazuje, a ja robię to, co mi każe. Ilekroć przytłoczy mnie jakieś uczucie, jakby chciało mnie udusić, diabeł woła: Zatańcz!, a ja tańczę, i to przynosi mi ulgę”. Głównym celem życia Greków jest dobre samo- poczucie, potrafi ą wydać na jedną ucztę całą pensję, a na pytanie: „Co będzie jutro?”, Grek powie: „Licho wie”. Ti na kanoume? – cóż począć? To podstawowe greckie powiedzenie w obliczu nieprzewidywal- ności życia. Kefi – to kolejne ważne greckie słowo, niema- jące odpowiednika w innych językach, oddaje ono grecki charakter na tyle idealnie, jak tylko pojedyncze słowo jest w stanie tego dokonać. Znaczy mniej więcej tyle, co „doskonały nastrój”, ale równocześnie oznacza o wiele, wiele więcej. Następne ulubione powiedzenie Greków to avrio – „jutro”, ale w znaczeniu nie wiadomo kiedy. I właśnie to słowo należy przypominać sobie czekając na kelnera w tawernie, na cysternę z paliwem (która miała przyjechać godzinę temu) i w innych podobnych sytuacjach. Nie warto się denerwować, ponieważ Grecy tego nie zrozu- mieją, oni żyją w innym, niezrozumiałym dla ty- powego Polaka świecie. Grecy uwielbiają jadać poza domem. Najlepszą receptą na miły wieczór – to zasiąść z rodziną lub przyjaciółmi przy suto zastawionym stole. Jeśli Grek mówi, że przyjdzie o siódmej, to oznacza, że albo przyjdzie o siódmej, albo o ósmej, albo jutro, lub że nie przyjdzie w ogó- le. Doskonale oddaje to dowcip: Trzy samoloty krążą nad lotniskiem w Nowym Jorku. Wieża kontrolna odzywa się, chcąc uzgodnić czas: „Pan American, która u was godzina?” pada odpowiedź: „Czternasta”, „Air France, a u was która godzina?”, pada odpowiedź: „Czternasta ” to samo pytanie dla Olimpic Airways skwitowane jest odpowiedzią: „Czwartek”. Grecy to nocne marki, widok małych dzieci bie- gających późnym wieczorem to w Grecji normal- na rzecz. Kolację Grecy zaczynają najczęściej ok. 22, a kończą po północy, co nie jest wcale równoznaczne z powrotem do domu. Praca jest dla Greków tym czymś, czym czło- wiek zajmuje się w przerwach pomiędzy kolej- nymi świętami. Znana jest niechęć Greków do Turków (zresztą śledząc historię trudno im się dziwić). Pewien Amerykanin greckiego pochodzenia posługi- wał się wizytówką z nadrukiem: „Wolałbym tysiąc klientów tureckich niż jednego greckie- go” – na odwrocie wizytówki był napis: Zakład Pogrzebowy. Odwiedzając Grecję, nie należy spoglądać na nic i na nikogo z wyższością – Grecy zrobią to lepiej. Konstytucja stanowi, że Grecja jest państwem laickim, ale to nie ma nic do rzeczy. Jeśli jesteś 20 Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy Grekiem, jesteś wyznania greckokatolickiego – czy wierzysz w Boga, czy nie. Tego wymaga tra- dycja, a w Grecji tradycji się przestrzega. W Grecji najtrwalsze są prowizorki. Gdziekolwiek pojawia się większa grupa Greków, tam wszystko zaczyna funkcjonować w ich stylu. Po wejściu Grecji do Unii Europejskiej, Grecy natychmiast zaproponowali prowadzenie obrad parlamentu w ich języku. Grecy są indywidualistami i wtłoczenie ich, jako narodu, w ramy jakiegokolwiek wzorca jest nie- możliwe. Dlaczego najlepszym przedsięwzię- ciem handlowym w Grecji jest kiosk? Ponieważ mieści się tam tylko jedna osoba. Bardzo ważne jest dla Greków to, co o nich po- wiedzą inni, jak są postrzegani. Dwaj przyjaźnie rozmawiający Grecy wyglądają czasami tak, jakby mieli się za chwilę mordować. Palenie papierosów w Grecji jest tak normalne, jak oddychanie, zakazy palenia to fi kcja. Grecy wypalają rocznie trzydzieści dwa miliardy papie- rosów!!! Chcąc skłonić Greka do czegokolwiek, najlepiej mu tego zabronić. Jeśli żeglując w Grecji będziecie chcieli wypoży- czyć samochód pamiętajcie, że Grecy mają spe- cyfi czne podejście do ruchu drogowego. Jeżdżą szybko, brawurowo i powszechnie wiadomo, iż przepisy drogowe wprowadzono w Grecji tyl- ko po to, żeby w przypadku wypadku można było stwierdzić kto jest winien. Ogólnie znana jest niechęć greckich kierowców do używania kierunkowskazów, niektórzy kochają kierunkow- skazy, a inni nienawidzą. Bardzo powszech- ny jest zwyczaj zatrzymywania się w najmniej spodziewanym miejscu. Jeżdżąc w miejsco- wościach typowo turystycznych nie należy się dziwić, że autobus zatrzyma się na środku dro- gi, tarasując całkowicie ruch drogowy i zaczną z niego wysiadać turyści z walizkami, to samo dotyczy samochodów osobowych. Grek potrafi zatrzymać się na środku drogi, tylko po to, żeby pogadać ze znajomym. Oczywiście trąbienie na niego zostanie skwitowane wzruszeniem ramion (przecież to tu normalna rzecz). Na górskich drogach w Grecji podwójna linia ciągła nie zakazuje, według Greków wyprze- dzania, ona tylko przestrzega, informuje, że je- śli wyprzedasz i zginiesz, to nie mów, że cię nie uprzedzano. Typowym dla Greków jest używanie klaksonów bez powodu (np. w przypadku zbliżania się do Informacje podstawowe 21 skrzyżowania), ale również w przypadku zmiany świateł. Już na czerwonym potrafi ą gremialnie trąbić, czym nie należy się przejmować. Bywają też sytuacje kiedy używanie sygnału jest bardzo pomocne. Zbliżając się do zakrętu, za którym nie widać drogi warto i należy trąbić – nawet pomi- mo tego, że Grecy też tak robią. Teoretycznie obowiązuje nakaz jazdy w zapię- tych pasach oraz zakaz rozmów przez komórkę przez kierowców – teoretycznie, bo oczywiście Grecy namiętnie ignorują te przepisy. Grecka gościnność jest znana na całym świe- cie, zgodnie z wielowiekową tradycją każdy nieznajomy jest gościem. Oczywiście w miej- scowościach typowo turystycznych zjawisko to powoli wymiera, ale na mało znanych wyspach fi loksenia, czyli miłość do gości jest nadal prak- tykowana. Struktura greckiego społeczeństwa to pewna ułuda. Z wierzchu wydaje się, że to mężczyzna jest szefem i głową rodziny. W praktyce to matka dzierży władzę. Mężczyźni są trzymani na dłu- gich smyczach i pozwala im się myśleć, że rzą- dzą. Kochanki są nadal akceptowane. Podsumowując: nie na darmo bohater jednej z lepszych komedii o Grekach „Moje wielkie greckie wesele” mówi: „Ludzie dzielą się na Greków i na tych, którzy chcieliby być Grekami”. A poważnie. Grecja jest krajem pełnym kontrastów. Grecy mają sobie za nic oszukiwanie własnego pań- stwa – a wręcz traktują to jak sport narodowy, bez żenady również potrafi ą wystrychnąć na dudka własnego sąsiada. Jednak do cudzoziem- ców odnoszą się, zgodnie z zasadą miłości do gości – fi lokseni. Często odwiedzający ten kraj zaświadczą o niezliczonych dowodach greckiej uczciwości: torebki, telefony pozostawione w ta- wernach są zwracane właścicielowi, gdy upad- nie portfel ktoś natychmiast go podniesie i zwró- ci. Nie należy się dziwić gdy właściciel tawerny, w której wypito np. południową kawę powie: „Zapłacisz jak przyjdziesz na kolację”. Greckie słowo ksenon jest pierwszym poznanym słowem po przybyciu do tego kraju. Słowa tego nie da się przetłumaczyć jednym polskim słowem. Ksenon znaczy obcy, ale znaczy też gość. Obcy jest więc gościem w kraju Greków, w ich mieście i domu. Społeczeństwo greckie jest społeczeństwem pa- triarchalnym, dlatego w kafeneio spotkać można najczęściej mężczyzn. W Grecji nadal istnieje przepaść między kobieta- mi w wielkim mieście, gdzie piastują np. wysokie urzędy a na prowincji, gdzie ich miejscem jest dom. Domem rządzą kobiety, jednak żaden z męż- czyzn nie przyzna się do tego publicznie. Rodzina ma dla Greków bardzo duże znaczenie, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Dzieci miesz- kają z rodzicami do chwili założenia własnej ro- dziny, a czasem nawet po ślubie, do czasu gdy stać ich na własny kąt. Gdy jedno z dziadków umiera, drugie wprowadza się do dzieci – nie do pomyślenia jest, by starsza osoba mieszkała samotnie. W Grecji jest bardzo dużo kościołów (większość wysp szczyci się tym, że ma ich 365), a że każ- dy kościół uroczyście obchodzi dzień swojego patrona, świąt jest bardzo dużo. W dniu świę- ta, zwykle wokół kościoła odbywają się parady, przyjęcia, zabawy i fajerwerki. Jest to dosko- nała okazja do jedzenia, picia, muzykowania i tańców. Już w przeddzień święta w kościele odprawiane są uroczyste nabożeństwa, po któ- rych następuje wielka uczta, trwająca również następnego dnia. WYKAZ OFICJALNYCH ŚWIĄT: 1 stycznia – Nowy Rok 6 stycznia – Trzech Króli 25 stycznia – Święto Narodowe luty/marzec – poniedziałek przed Wielkim Postem, 41 dni przed grecką Wielkanocą marzec/kwiecień – Wielki Piątek, Wielkanoc (niedziela, poniedziałek) maj/czerwiec – drugi dzień Zielonych Świąt (50 dni po Wielkanocy) 1 maja – Święto Pracy 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny 28 października – Święto Narodowe „Dzień Ochi” 25/26 grudnia – Boże Narodzenie W ofi cjalne święta wszystko w Grecji jest za- mknięte, w tym zabytki, muzea, banki, urzę- dy pocztowe, większość sklepów i restauracji. Jedynie w miejscowościach typowo turystycz- nych i w dużych miastach ze zjedzeniem czegoś czy kupnem żywności nie ma problemu. Należy pamiętać, że również podróżowanie może być w tych dniach utrudnione. Warto przed planowa- ną podróżą sprawdzić, czy w rejonie, do którego wyjeżdżamy nie ma jakiegoś święta. n GODZINY PRACY Większość instytucji rządowych jest czynna od 8.00 do 14.00, niemniej jednak trzeba być wiel- kim optymistą, żeby przyjść po 13.00 i oczekiwać załatwienia czegokolwiek w tym samym dniu. Firmy prywatne oraz punkty usługowe pracują zazwyczaj w godzinach 9.00–18.00. Przerwy w ciągu dnia urządzają sobie zwykle fi rmy han- dlowe. W najgorętszej porze roku sklepy czynne są od 8.30–9.00 do 14.00 i od 18.00 do 21.00. W chłodniejszych miesiącach przerwa południo- wa jest zazwyczaj krótsza. Sklepy mięsne i ryb- ne często pracują tylko do południa. W dużych miastach i w miejscowościach turystycznych sklepy czynne są od rana do wieczora, bez prze- rwy. Apteki zamknięte są na ogół wieczorem i w sobotę rano, ale powinny wywieszać infor- mację o najbliższej czynnej placówce tego typu. Podane wyżej godziny pracy mogą się czasem różnić i często ulegają zmianom w okresie wa- kacji i świąt. 22 Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy łorocznego uprawiania żeglarstwa. Oczywiście najlepszym okresem jest czas od maja do paź- dziernika. MORZE EGEJSKIE Na wyspach Morza Egejskiego, w miesiącach letnich dominuje słoneczna pogoda, z niewielką ilością opadów. Pływanie po tym akwenie, szcze- gólnie w okresie letnim, to jednak wyższy poziom sztuki żeglarskiej. Dzieje się tak za sprawą wieją- cego od czerwca do września wiatru zwanego mel- temi. Wiatr ten zwano w starożytności etesians, jednak dzisiaj używa się tureckiej nazwy meltemi. Występuje on w części północnej Cyklad głównie z północy i północnego wschodu, a w części połu- dniowej z północy i północnego zachodu. * * * koniec darmowego fragmentu zapraszamy do zakupu pełnej wersji n JĘZYK Język grecki wydawać się może dość trudny, chociażby ze w względu na odmienny, nie łaciń- ski alfabet. Na szczęście większość tablic z na- zwami miejscowości oraz miejsca ważne dla obcokrajowców (np. apteka i menu w tawernie) są pisane w alfabecie łacińskim. Okazuje się jed- nak, że nawet minimalna znajomość greckiego może pomóc w nawiązywaniu przyjaznych sto- sunków. Grecy są przekonani, że nie sposób na- uczyć się ich języka, dlatego też nawet przyswo- jenie kilku prostych wyrażeń będzie uważane za duże osiągnięcie. Mając na uwadze objętość niniejszego przewod- nika trudno jest omówić w nim dokładnie wszyst- kie zawiłości językowe, najlepiej wybierając się do Grecji zakupić rozmówki i słowniki. Dostępny jest też podstawowy kurs audio języka greckie- go, wydany przez fi rmę Edgard. n POGODA Warunki pogodowe w Grecji są klasycznym przykładem klimatu śródziemnomorskiego: mie- siące letnie są z reguły suche i gorące, a zimy chłodne i wilgotne. Dobra pogoda w lecie związana jest z dominują- cymi układami wysokiego ciśnienia nad Europą, które stabilizują dobrą pogodę także w Grecji. Jesienią i zimą Grecja dostaje się pod wpływ chłodnych mas powietrza, które przynoszą wię- cej wilgoci i zmienne warunki pogodowe. Zimy na wyspach Morza Jońskiego i Egejskiego mają zazwyczaj łagodny przebieg i nadają się do ca- Często w Grecji cumujemy w takim uroczym porcie.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Grecja. Najlepsze trasy dla żeglarzy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: