Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00116 007893 11008289 na godz. na dobę w sumie
Grzech Sodomii w przestrzeni politycznej, prawnej i społecznej Polski nowożytnej - ebook/pdf
Grzech Sodomii w przestrzeni politycznej, prawnej i społecznej Polski nowożytnej - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 134
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3785-9423-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> historia, militaria, wojskowość >> polska
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
Moja praca będzie przedstawiać krótką historię homoseksualizmu. Jest to problem rzadko spotykany w opracowaniach historycznych, a prawie w ogóle nieporuszony przez polskich historyków. Niemniej problem ten istniał już od samego początku istnienia państwa polskiego. Nie jest to problem mały, gdyż obejmujący 4 – 6% ludności. Przedmiotem badań niniejszej pracy będzie postrzeganie homoseksualizmu jako zjawiska funkcjonującego od najdawniejszych czasów w społeczeństwie. W tej pracy postaram się przede wszystkim przedstawić postrzeganie, występowanie, stosunek społeczeństwa i prawa do zjawiska homoseksualizmu w Polsce w czasach nowożytnych, czyli od XVI do XVIII wieku. Będę próbował rzucić światło na penalizację zachowań homoseksualnych od najdawniejszych czasów, dlatego pracę swą zacznę już od opisywania zjawiska homoseksualizmu w starożytności, co w pełni pozwoli na uchwycenia zmian, jakie zachodziły w pojmowaniu i akceptowaniu osób o odmiennej orientacji seksualnej. Szczegółowa analiza będzie dotyczyć ziem I Rzeczpospolitej począwszy od średniowiecza poprzez okres nowożytny. Takie przedstawienie sprawy pozwoli na kompletne ukazanie problemu sodomii w Polsce przedrozbiorowej, ukaże wywodzące się stereotypy, a także zmiany, jakie zachodziły na przestrzeni wieków względem homoseksualizmu.

W swojej pracy chcę zebrać i rozszerzyć dotychczasowe wiadomości odnośnie tolerancji i nietolerancji homoseksualizmu w Polsce nowożytnej. Będę starał się przedstawić ów problem w polskim prawie karnym (co groziło za zachowania homoseksualne, jakie kary były przewidziane), a także w obyczajowości (stosunek społeczeństwa do osób homoseksualnych). Posłużą mi do tego przede wszystkim źródła pamiętnikarskie (Martin Grunereg, Marcin Matuszewicz, Andrzej Kitowicz, Walerian Nekanda Trempka) kodeksy prawa (Bartłomiej Groicki), teksty moralizatorskie (Adam Gdacjusz, Marcin Krowicki, Jan Jonston), a także opracowania Zbigniewa Kuchowicza, Marii Boguckiej, Janusza Tazbira. Niestety większość z nich odbiera homoseksualizm w zakresie zboczeń i dewiacji seksualnych, dlatego też ich prace na ten temat są już przestarzałe i nieadekwatne do wyników badań naukowych chwili obecnej. Będę posiłkował się również wieloma innymi pomniejszymi tekstami i opracowaniami także z natury antropologii (Michael Foucault), czy seksuologii (Zbigniew Lew Starowicz). Posłużę się również literaturą katolicką, która jest nieprzychylna do zjawiska homoseksualizmu, dzięki czemu dostarcza ona wiele argumentów i źródeł dla wytłumaczenia zjawiska nietolerancji. Mam nadzieję, że moja praca rzuci nieco jaśniejsze światło na omawiany przeze mnie problem i rzetelnie ukaże sytuację, jaka panowała w nowożytności w akceptacji homoseksualizmu.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Piotr Lewandowski Grzech sodomii w przestrzeni politycznej, prawnej i społecznej Polski nowożytnej © Copyright by Piotr Lewandowski e-bookowo Zdjęcie na okładce: Diebold Schilling, „Burning of Sodomites”, [w:] Chronik der Burgunderkriege, 1482, źródło: http://commons.wikimedia.org/wiki/ File:Burning_of_Sodomites.jpg Projekt okładki: Piotr Lewandowski ISBN 978-83-7859-423-9 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl Kontakt: wydawnictwo@e-bookowo.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione Wydanie I 2014 Spis treści Starożytność Starożytne początki Greckie korzenie Rzymska codzienność Żydowski ideał seksualny Średniowiecze 10 10 12 15 20 24 25 29 31 38 42 47 49 52 63 64 68 Co mówi Pismo Święte? – nauki świętego Pawła Wczesne średniowiecze Ojcowie Kościoła Okres od VI do XII wieku Naprawa Kościoła – Piotr Damiani i Tomasz z Akwinu Homoseksualizm w zgromadzeniach zakonnych Homoseksualista w świetle średniowiecznego prawa Średniowiecze w Polsce Nowożytność Nowożytne pojęcie sodomii Sodomia wedle kościelnego prawa nowożytnego Jako mają być karani ci, co przeciwko przyrodzeniu grzeszą – homoseksualizm w prawie świeckim Polskie realia Wgląd do nowożytnej Biblii – kształtowanie obyczajów Sodomia formą pomówienia Zasięg zjawiska – miasto i wieś Moralność sodomity Z pamiętnika nowożytnego homoseksualisty Rzeczywistość nowożytna wobec sodomity 73 78 83 90 96 102 107 109 123 127 Zakończenie Bibliografia 4 wydawnictwo e-bookowoPiotr Lewandowski Grzech sodomii Słowem wstępu należy zacząć od wytłumaczenia kilku pojęć, które będą przewijać się w treści pracy, jak i usta- lić pewną terminologię dla uproszczenia odbioru czytelniko- wi. Podstawowym pojęciem, które jako pierwsze należy pod- dać wyjaśnieniu jest sodomia, czy też tytułowy grzech sodo- mii. Zgodnie z Katechizmem Kościoła katolickiego Grzech jest to słowo, czyn lub pragnienie przeciwne prawu wiecznemu. Jest obrazą Boga. Przeciwstawia się Bogu w nieposłuszeństwie za- przeczającym posłuszeństwu Chrystusa1. Więcej problemów sprawia zdefiniowanie drugiego członu naszego zagadnienia, mianowicie sodomii. Nie jest ono jednoznaczne, a mało tego na przestrzeni wieków zmieniało ono swoje znaczenie. Po- jęcie to bierze niewątpliwie swą terminologię z Biblii i na- leży wiązać je z tragiczną historią miast Sodomy i Gomory, których mieszkańcy mieliby sprzeniewierzyć się Bogu pe- derastią2, czyli innymi słowy homoseksualizmem. Miasta te zostały zniszczone przez Boga za niegodziwość i rozpustę ich mieszkańców. Chcieli oni zgwałcić przybyłych do Lota aniołów mieszkający w Sodomie mężczyźni, młodzi i starzy, ze wszystkich stron miasta, otoczyli dom,  wywołali Lota i rze- kli do niego: «Gdzie tu są ci ludzie, którzy przyszli do ciebie tego wieczoru? Wyprowadź ich do nas, abyśmy mogli z nimi poswawolić!3. W taki to sposób mieszkańcy Sodomy opuści- li przymierze Pana4, za co Bóg zesłał na nich deszcz z siarki i zniszczył Sodomę wraz z pobliskimi miastami. Motyw ten jest wielokrotnie powtarzany zarówno Starym jak i Nowym 1 Katechizm Kościoła katolickiego [w:] http://www.katechizm.opoka.org.pl/ rkkkIII-1-1.htm (za dzień 12. V. 2009, 11.20) 2 J. Tazbir, Staropolskie dewiacje obyczajowe, „Przegląd Humanistyczny”, t. XXIX, 1985, nr 7/8, s. 2. 3 Biblia Tysiąclecia, Księga Rodzaju 19, 4 – 5. 4 Biblia Tysiąclecia, Księga Powtórzonego Prawa 29, 22. 5 wydawnictwo e-bookowoPiotr Lewandowski Grzech sodomii Testamencie. Sam Chrystus powołuje się na to wydarzenie przy rozesłaniu apostołów5. W swym Liście święty Juda wspo- mina, iż była to kara za rozpustę i pożądanie cudzego ciała6. Są to tłumaczenia pochodzące z pierwszego źródła, jednak ko- lejne wieki dodały znaczeń pod terminem sodomii. Zwłasz- cza wczesne średniowiecze dopisywało kolejnych wyjaśnień pod tym terminem tak, że w swej najbardziej rozległej defi- nicji sodomia rozumiana jest jako wszelkie nieprokreacyjne sposoby użycia nasienia7. Pod tego rodzaju tłumaczenie pod- chodzić będą nie tylko zachowania homoseksualne, ale rów- nież zachowania heteroseksualne, a także inne zachowania niezgodne z kanonem wiary katolickiej, jak np. współżycie z zakonnicą, kazirodztwo, cudzołóstwo, seks analny, oralny, czy też masturbacja. W okresie wczesnego średniowiecza terminem sodomii zaczęto określać przede wszystkim zachowania homoseksu- alne. Wiemy to dzięki zachowanym penitencjałom, czyli lo- kalnym zbiorom prawa i pokut za określone grzechy. W nich to odnajdujemy określenia, jakie towarzyszyły opisowi ho- moseksualizmu i co wchodziło w obręb tych praktyk, miano- wicie: związek dwóch mężczyzn, wzajemna masturbacja, seks oralny, zabawy młodzieńców, zabawy z naturalnymi braćmi, stosunki międzyudowe i stosunki analne. Określano je łaciń- skimi nazwami: fornicatio sodomia, sodomitico more, sodomi- citico ritu, in scelere sodomitico, sodomiticum peccatum8. W czasach nowożytnych mamy do czynienia ze zmianą w używaniu terminu sodomia. Termin ten zaczyna być sto- sowany do mniejszej ilości zachowań seksualnych, a przede 5 Biblia Tysiąclecia, Ewangelia wg. świętego Mateusza 10, 15; por. Ewangelia wg. świętego Łukasza 10, 12. 6 Biblia Tysiąclecia, List świętego Judy 7. 7 K. Skwierczyński, Walka z sodomią wśród kleru – „Liber Gomorrhianus” Piotra Damianiego, „Przegląd Historyczny”, t. XCVIII, 2007, z. 3, s. 370. 8 K. Skwierczyński, Walka z sodomią…, s. 372. 6 wydawnictwo e-bookowoPiotr Lewandowski Grzech sodomii wszystkim homoseksualizmu, zoofilii i seksu analnego. Wów- czas pojawiają się już określenia takie jak masturbacja, czy też bestialitas (dla określenia zoofilii). Zmianę w rozumieniu pojęcia sodomia przynosi dopiero połowa XIX wieku, a wią- że się to z pojawieniem się nieznanego wcześniej terminu ho- moseksualizm. Od tego czasu sodomią będzie się nazywać zoofilię i robi się tak do dnia dzisiejszego. Kolejnym terminem, który musi zostać przybliżony jest homoseksualizm. Pojawił się on dość późno, bo dopiero w drugiej połowie XIX wieku w wyniku badań nad męską seksualnością. Ma to miejsce po serii zjawisk socjologicz- nych, jakie wpłynęły na medycynę i prawo. Mamy w tym okresie do czynienia z przejawem feminizacji mężczyzn, która była ścigana przez niemieckie prawo. Niemiecka me- dycyna poszukiwała wyjaśnienia owego zjawiska. Pomimo to termin homoseksualizm nie ma medycznej genezy. Jako pierwszy użył słowa homosexualität węgiersko – niemiecki pisarz, dziennikarz i tłumacz Karl Maria Kertbeny (1824 – 1882) w liście do Karla Heinricha Ulrichsa w 1868 r. Zarów- no Kertbeny jak i Ulrichs nawoływali do zmiany paragrafu w pruskim kodeksie karnym, mówiącym o karaniu związków męsko – męskich9. Stworzony przez Ketbenyego termin ho- moseksualizm jest zbitką grecko – łacińskich słów: z języka greckiego homos znaczy równy, taki sam; a łacińskie słowo sexus znaczy płeć. Dosłowne tłumaczenie niewiele wyjaśnia, sprawia, że owa zbitka jest trochę niefortunna. Termin ten długo przedostawał się do języka potocznego, by dopiero w drugiej połowie XX wieku wejść do powszechnego uży- cia10. Pod terminem homoseksualizm rozumiemy pociąg sek- 9 P. Leszkoicz, T. Kitliński, Miłość i demokracja. Rozważania o kwestii homoseksualnej w Polsce, Kraków 2005, s. 209. 10 A. Wyrobisz, Tolerancja, nietolerancja i przesądy w Europie średniowiecznej i nowożytnej. Badania nad historią homoseksualizmu, stosunkiem społeczeństwa 7 wydawnictwo e-bookowoPiotr Lewandowski Grzech sodomii sualny do osoby tej samej płci11. Innym terminem, a pokrewnym do homoseksualizmu, będzie pederastia. Wywodzi się on z greckiego słowa paide- rastia, który w starożytności powszechnie był używany przez Greków na określenie stosunku erotycznego, ale również emocjonalnego dorosłego mężczyzny z chłopcem. Termin ten pojawił się również w czasach nowożytnych, ale nabrał wówczas negatywnego znaczenia i używany był dla określe- nia stosunków homoseksualnych. To właśnie od niego wy- wodzą się słowa nabierające wulgarnego znaczenia, używane na określenie homoseksualistów takie jak „pedał”, czy fran- cuskie pédé12. Moja praca będzie przedstawiać krótką historię homo- seksualizmu. Jest to problem rzadko spotykany w opracowa- niach historycznych, a prawie w ogóle nieporuszony przez polskich historyków. Niemniej problem ten istniał już od samego początku istnienia państwa polskiego. Nie jest to problem mały, gdyż obejmujący 4 – 6 ludności. Przedmio- tem badań niniejszej pracy będzie postrzeganie homoseksu- alizmu jako zjawiska funkcjonującego od najdawniejszych czasów w społeczeństwie. W tej pracy postaram się przede wszystkim przedstawić postrzeganie, występowanie, stosu- nek społeczeństwa i prawa do zjawiska homoseksualizmu w Polsce w czasach nowożytnych, czyli od XVI do XVIII wie- ku. Będę próbował rzucić światło na penalizację zachowań homoseksualnych od najdawniejszych czasów, dlatego pra- cę swą zacznę już od opisywania zjawiska homoseksualizmu w starożytności, co w pełni pozwoli na uchwycenia zmian, jakie zachodziły w pojmowaniu i akceptowaniu osób o od- do homoseksualistów i udziałem w homoseksualistów w kulturze, „Przegląd Historyczny”, t. XCVIII, 2007, nr 3, s. 384 – 385. 11 Z. L. Starowicz, Seks nietypowy, Warszawa 1988, s. 117. 12 A. Wyrobisz, Tolerancj…, s. 384. 8 wydawnictwo e-bookowoPiotr Lewandowski Grzech sodomii miennej orientacji seksualnej. Szczegółowa analiza będzie dotyczyć ziem I Rzeczpospolitej począwszy od średniowie- cza poprzez okres nowożytny. Takie przedstawienie sprawy pozwoli na kompletne ukazanie problemu sodomii w Polsce przedrozbiorowej, ukaże wywodzące się stereotypy, a także zmiany, jakie zachodziły na przestrzeni wieków względem homoseksualizmu. W swojej pracy chcę zebrać i rozszerzyć dotychczasowe wiadomości odnośnie tolerancji i nietolerancji homoseksu- alizmu w Polsce nowożytnej. Będę starał się przedstawić ów problem w polskim prawie karnym (co groziło za zachowa- nia homoseksualne, jakie kary były przewidziane), a także w obyczajowości (stosunek społeczeństwa do osób homo- seksualnych). Posłużą mi do tego przede wszystkim źródła pamiętnikarskie (Martin Grunereg, Marcin Matuszewicz, Andrzej Kitowicz, Walerian Nekanda Trempka) kodeksy prawa (Bartłomiej Groicki), teksty moralizatorskie (Adam Gdacjusz, Marcin Krowicki, Jan Jonston), a także opraco- wania Zbigniewa Kuchowicza, Marii Boguckiej, Janusza Ta- zbira. Niestety większość z nich odbiera homoseksualizm w zakresie zboczeń i dewiacji seksualnych, dlatego też ich prace na ten temat są już przestarzałe i nieadekwatne do wy- ników badań naukowych chwili obecnej. Będę posiłkował się również wieloma innymi pomniejszymi tekstami i opraco- waniami także z natury antropologii (Michael Foucault), czy seksuologii (Zbigniew Lew Starowicz). Posłużę się również literaturą katolicką, która jest nieprzychylna do zjawiska ho- moseksualizmu, dzięki czemu dostarcza ona wiele argumen- tów i źródeł dla wytłumaczenia zjawiska nietolerancji. Mam nadzieję, że moja praca rzuci nieco jaśniejsze światło na oma- wiany przeze mnie problem i rzetelnie ukaże sytuację, jaka panowała w nowożytności w akceptacji homoseksualizmu. 9 wydawnictwo e-bookowoPiotr Lewandowski Grzech sodomii
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Grzech Sodomii w przestrzeni politycznej, prawnej i społecznej Polski nowożytnej
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: