Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
01513 009799 10446072 na godz. na dobę w sumie
Grzeczne dziewczynki nie negocjują. Podręcznik negocjacji dla kobiet, które wiedzą, czego chcą przy stole negocjacyjnym - książka
Grzeczne dziewczynki nie negocjują. Podręcznik negocjacji dla kobiet, które wiedzą, czego chcą przy stole negocjacyjnym - książka
Autor: , Liczba stron: 328
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0722-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> komunikacja i negocjacje
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Nieśmiało czekasz, aż inni zauważą Twoją ciężką pracę? Ukrywasz swoje potrzeby, bo jesteś zbyt miła i łagodna? Chodzisz wokół innych na paluszkach? Cóż, moja droga, to nie jest najlepsza taktyka negocjacyjna. Jeśli nie chcesz zarabiać mniej niż mężczyźni, przestań być grzeczną dziewczynką.

Pamiętaj, że my -- kobiety -- możemy negocjować lepiej niż mężczyźni. Czyż nie jesteśmy wspaniałymi słuchaczkami, uważnymi obserwatorkami sygnałów niewerbalnych i specjalistkami w stawianiu się na miejscu innych? Zapanuj nad tymi cechami swojej osobowości, które doprowadzają mądre kobiety do zawierania głupich transakcji. Nie poświęcaj się, nie żądając niczego w zamian. Zawieraj porozumienia zadowalające dla wszystkich, łącznie z Tobą!

Książka 'Grzeczne dziewczynki nie negocjują. Podręcznik negocjacji dla kobiet, które wiedzą, czego chcą przy stole negocjacyjnym' pomoże Ci wykorzystać Twoje naturalne, kobiece moce negocjacyjne.

Dowiedz się, jak:


Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Grzeczne dziewczynki nie negocjuj¹. Podrêcznik negocjacji dla kobiet, które wiedz¹, czego chc¹ przy stole negocjacyjnym Autorzy: Leslie Whitaker, Elizabeth Austin T³umaczenie: Magdalena Strzelecka, Anna ¯ak ISBN: 83-246-0722-6 Tytu³ orygina³u: The Good Girls Guide to Negotiating Format: A5, stron: 328 Nieœmia³o czekasz, a¿ inni zauwa¿¹ Twoj¹ ciê¿k¹ pracê? Ukrywasz swoje potrzeby, bo jesteœ zbyt mi³a i ³agodna? Chodzisz wokó³ innych na paluszkach? Có¿, moja droga, to nie jest najlepsza taktyka negocjacyjna. Jeœli nie chcesz zarabiaæ mniej ni¿ mê¿czyŸni, przestañ byæ grzeczn¹ dziewczynk¹. Pamiêtaj, ¿e my — kobiety — mo¿emy negocjowaæ lepiej ni¿ mê¿czyŸni. Czy¿ nie jesteœmy wspania³ymi s³uchaczkami, uwa¿nymi obserwatorkami sygna³ów niewerbalnych i specjalistkami w stawianiu siê na miejscu innych? Zapanuj nad tymi cechami swojej osobowoœci, które doprowadzaj¹ m¹dre kobiety do zawierania g³upich transakcji. Nie poœwiêcaj siê, nie ¿¹daj¹c niczego w zamian. Zawieraj porozumienia zadowalaj¹ce dla wszystkich, ³¹cznie z Tob¹! Ksi¹¿ka „Grzeczne dziewczynki nie negocjuj¹. Podrêcznik negocjacji dla kobiet, które wiedz¹, czego chc¹ przy stole negocjacyjnym” pomo¿e Ci wykorzystaæ Twoje naturalne, kobiece moce negocjacyjne. Dowiedz siê, jak: (cid:129) usun¹æ wewnêtrzne blokady, które ka¿¹ Ci trzymaæ buziê na k³ódkê, (cid:129) wyceniaæ wyniki swojej pracy po nie zani¿onych stawkach, (cid:129) nie baæ siê poruszaæ kwestii finansowych, (cid:129) lepiej s³uchaæ i obserwowaæ ludzi, (cid:129) przygotowaæ siê do wa¿nych negocjacji, (cid:129) nie ulegaæ typowo mêskim zagrywkom, (cid:129) mówiæ „nie” bez wyrzutów sumienia. S P I S T R E Ś C I 5 Spis treści Notka od autorek ....................................................................................7 Podziękowania ........................................................................................9 Wstęp ....................................................................................................... 11 Rozdział 1. Grzeczne dziewczynki to my .........................................15 Życie to wyprzedaż rzeczy używanych ................................................ 36 Rozdział 2. Dotrzeć do siebie ............................................................ 39 Jak powiedzieć „nie” .............................................................................. 43 Mała czerwona kurka już tutaj nie mieszka — negocjacje w sprawie prac domowych ................................... 46 Wet za wet ................................................................................................ 55 Historie do poduszki — negocjacje w buduarze ............................... 58 Spójrz w stronę domu, grzeczna dziewczynko — zakup domu ...... 68 Rozdział 3. Siła grzecznej dziewczynki ........................................... 79 Weź mój dom, proszę — sprzedaż domu ........................................... 87 Żyła złota — jak dostać wynagrodzenie, na jakie zasługujesz .......... 99 Wskazówki dotyczące negocjacji przez telefon .................................116 Drużyna grzecznej dziewczynki ..........................................................119 Rozdział 4. Przygotowanie ................................................................123 Transakcje na kółkach — zakup samochodu ....................................125 Czek idzie pocztą — negocjowanie z kłamcami ...............................143 6 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Rozdział 5. Maniery przy stole ........................................................157 Miłość to cud, małżeństwo to kontrakt — intercyza .......................162 Nigdy więcej łez — jak powstrzymać się od płaczu ..........................168 Manewry medyczne — negocjacje z lekarzem ................................. 182 Rozdział 6. Taniec negocjacyjny ......................................................187 Uczciwy podział — negocjacje rozwodowe .......................................195 Zatrudnienie profesjonalisty .............................................................. 212 Rozdział 7. Męskie sztuczki .............................................................231 Ostatnia transakcja — negocjacje w sprawie pogrzebu ................... 246 Zajmujemy fotel kierowcy — leasing samochodu .......................... 260 Rozdział 8. Sprawa nie jest zamknięta, dopóki nie jest zamknięta (a nawet wtedy może nie być zamknięta) ................ 265 Przekleństwo zwycięzcy ....................................................................... 271 Jak najlepiej wykorzystać „nie” .......................................................... 275 Kilka słów na temat kontraktów ........................................................ 285 Rozdział 9. Grzeczne dziewczynki — następne pokolenie ...... 293 „Jeśli zrobisz to jeszcze raz, chyba cię zabiję” — negocjowanie z własnymi dziećmi ....................................... 296 Ćwiczenia dla twardych dziewcząt ..................................................... 305 Bibliografia ..........................................................................................311 Skorowidz ...........................................................................................315 1 Grzeczne dziewczynki to my Projektantka wnętrz Alexa Hampton uczyła się tej pracy od mistrza — swojego ojca. Kiedy była jeszcze nastolatką, znany projektant Mark Hamp- ton zaczął przyprowadzać ją do swojej pracowni przy Madison Avenue. Tam przyglądała się, jak ojciec olśniewał swoją legendarną wręcz elegan- cją zamożnych klientów, takich jak były prezydent George Bush i teksań- ska filantropka Anne Bass. Wczesne wprowadzenie w wielki świat pro- jektowania wnętrz bardzo się Alexie przydało w 1998 roku, kiedy jej ojciec umarł na raka. W wieku 27 lat Alexa miała już znakomity gust i styl, jakich wymagało od niej stanowisko dyrektora generalnego firmy ojca, Mark Hampton Inc. Kiedy jednak nadszedł czas, aby porozmawiać z klientami o pieniądzach, młoda projektantka uświadomiła sobie, że odziedziczyła również rodzinną klątwę — chroniczną powściągliwość ojca w sprawach finansowych. „Mój ojciec był bardzo układny. Nie lubił mówić o pieniądzach. Uważał to za kłopotliwe i krępujące. Nigdy nie dyskutowałby z klientem na temat faktury”. Alexa zdała sobie sprawę, że jeśli nie znajdzie sposobu, aby poruszyć deli- katną kwestię zaspokojenia wygórowanych oczekiwań klientów w ramach proponowanych skromnych budżetów, będzie musiała naciskać na swo- ich podwykonawców i obniżać własne stawki. Musiała nauczyć się zawie- rać korzystniejsze umowy — była to winna sobie i swoim pracownikom. Nauczyła się więc, jak radzić sobie z ludźmi, którzy błyskawicznie zostali 16 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą milionerami i bez mrugnięcia okiem wydają 40 000 dolarów na piękne, zabytkowe angielskie biurko, ale zapierają się przed zapłaceniem mistrzom rzemieślniczym za położenie wykończenia ze sztucznej skóry na ścianach ich biura. „Mówię jasno, że nie prowadzę zakładu wyzyskującego siłę robo- czą”, stanowczo stwierdza Alexa. „To próba pogodzenia różnych racji i udoskonaliłam się w tym”. Pozbyła się również oporów przed zażądaniem wysokiej ceny za własną pracę. Zanim złoży propozycję na papierze, dzwoni do swojego klienta, aby poinformować go, czego może oczekiwać. „Proszę o natychmiastową odpowiedź”, mówi. „Mogłabym zrobić to drogą pocztową, chroniąc się przed konfrontacją, ale kiedy nie rozmawiasz z ludźmi bezpośrednio, jest im łatwiej tobą dyrygować”. Jeśli jej potencjalny klient jest zaszokowany wysokimi cenami, zawsze jest gotowa zaproponować bardziej ekonomi- czne rozwiązania w zakresie wyboru mebli i tkanin. Nie obniża jednak swojej stawki, nawet kiedy klient mówi jej, że żąda za dużo. „Odpowia- dam, że rozumiem jego stanowisko”, mówi Alexa. A potem wymienia całą gamę usług projektowych zawartych w tej stawce, usług, których jej klienci mogli nie wziąć pod uwagę. Jest stanowcza, ale uprzejma. „W tym, co mówię, nie ma zajadłości. Nie czują się urażeni. Nie jestem pitbullem”. Trzymając się swego, Alexa kupuje sobie swobodę pozwalającą jej zaofe- rować klientom stylowe, urządzone z przepychem pomieszczenia, jakie im się podobają i jakie ona uwielbia tworzyć. „Moją ulubioną chwilą w pracy jest ta, kiedy wszystko składa się w całość”, mówi. „Stolarka jest zamontowana, zasłony zawieszone i za moment ma przyjść klient. To jak wieczór wigilijny”. Nie każde spotkanie przy stole rozmów przynosi w efekcie starannie zapa- kowany prezent. Jednak tym z nas, które odczuwają lęk na samą myśl o negocjacjach (prawdopodobnie dlatego, że spodziewamy się, iż wyj- dziemy z nich z odpowiednikiem rózgi), szybki sukces Alexy powinien dodać otuchy. Pokazuje on, że wszystkie możemy — i musimy — nauczyć się negocjować. Musisz negocjować, kiedy nie możesz dostać tego, czego chcesz, po pro- stu prosząc o to ojca lub Świętego Mikołaja. Wszyscy musimy targować się, zawierać transakcje i osiągać kompromisy każdego dnia przez telefon i e-mail, na firmowych spotkaniach i przy automacie z wodą, na zjazdach rodzinnych i przy stole, w salonie wystawowym, a nawet w sypialni. G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 17 „Każdy musi nauczyć się negocjować”, stanowczo twierdzi Sheila Wel- lington, prezes Catalyst, działającej na zasadach non-profit organizacji badawczo-doradczej, która współpracuje z różnymi firmami i instytucjami na rzecz poprawy sytuacji kobiet w pracy. To stwierdzenie jest dzisiaj jeszcze bardziej aktualne niż 10 lat temu, dodaje profesor Harvardu Rosabeth Moss Kanter, autorka Men and Women of the Corporation. „Bardzo niewiele rzeczy jest dzisiaj z góry ustalonych. Ceny można negocjować. W pracy hierarchia zwierzchnictwa często nie jest jednoznacznie określona, ludzie muszą więc wpływać na innych i prze- konywać ich. A biorąc pod uwagę tak ogromną liczbę niezależnych przed- siębiorców zmuszonych negocjować swoje warunki pracy, nie wyobrażam sobie, jak ktokolwiek mógłby przetrwać, nie umiejąc negocjować”. To część naszego codziennego życia, potwierdza Marsha Johnson Evans, szefowa Girl Scouts w USA. „W twojej rodzinie może to być tak prosta sprawa, jak podjęcie decyzji, aby na film, który ty chcesz obejrzeć, pójść w tym tygodniu, a na ten, który chce zobaczyć ktoś inny, wybrać się za tydzień”, mówi. Być może kwestia ta wydaje się zbyt błaha, aby nad nią dyskutować, ale tak nie jest. Świat pełen jest kobiet, które od lat kipią tłu- mionym żalem, zaciągane na wszystkie kolejne kontynuacje Rocky’ego. Ale gdzie byli ci faceci, kiedy chciałyśmy obejrzeć Angielskiego Pacjenta? Te pozor- nie drobne sprawy, które według Ciebie nie są warte walki (lub negocjo- wania), mogą zatruć Twoje relacje z innymi. Bądźmy szczere. Nie każde negocjacje kończą się happy endem. Bez względu na to, jak dobrze potrafisz negocjować, możesz rozdrażnić kogoś (lub siebie samą). Możesz nie dostać podwyżki albo nie wynegocjować rewelacyjnych warunków zakupu nowego lśniącego samochodu. Drzwi nadal mogą zatrzasnąć Ci się przed nosem. Jednak jeśli nauczysz się nego- cjować, możesz znaleźć nowe sposoby ich otwarcia, które być może rady- kalnie zmienią bieg lub jakość Twojego życia. Odkryjesz, że możesz zro- bić więcej niż wytargować awans lub podwyżkę. Możesz wykorzystać te same umiejętności, aby rozwiązać coroczny dylemat „u kogo w tym roku święta?” lub ustalić, jak zebrać fundusze na nowatorski program nauki czytania w szkole Twoich dzieci. Dobra wiadomość jest taka, że liczba nieustraszonych negocjatorek rośnie — i nie wszystkie te kobiety takie się urodziły. W rzeczywistości pogląd, że dobrzy negocjatorzy zaczynają doskonalić swoje umiejętności targowania się już w kołysce, jest mitem, mówi Leigh Thompson, autorka 18 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą The Mind and Heart of the Negotiator. „Dobrzy negocjatorzy dochodzą do wszystkiego własną pracą”, pisze. „Skuteczne negocjowanie jest efektem nauki i praktyki”. Natomiast zła wiadomość jest taka, że znacznie więcej kobiet prezentuje przy stole negocjacyjnym osobowość „grzecznej dziewczynki”, usłużnie oddając znacznie więcej, niż kiedykolwiek dostaje w zamian. „Wiele kobiet jest uprzejmych i myli proszenie o to, czego chce, z konfliktem. Mylą aser- tywność z agresywnością i wrogością. Myślą, że proszenie o coś oznacza wykorzystywanie innych. Albo po prostu nie wiedzą, do czego mają prawo, więc nie proszą”, mówi Bernice Sandler z National Association for Wo- men in Education. Jeszcze bardziej zniechęca obserwowanie, jak kobiety, które zostały wy- szkolone do negocjowania w pracy, zmieniają się w miękkie bezkręgowce, kiedy chodzi o uzyskanie tego, czego potrzebują na gruncie prywatnym. „Nigdy nie kupiłam samochodu”, przyznaje Gun Denhart, współzałoży- cielka Hanny Andersson, firmy specjalizującej się w wysyłkowej sprze- daży odzieży. „Wysyłam męża lub syna. Nie znam się zbytnio na samo- chodach, więc łatwo mnie wykorzystać. Dealerzy samochodowi wmawiają ci różne rzeczy i czujesz się głupio”. A pewna długoletnia negocjatorka związkowa przyznaje: „Nienawidzę osobistych konfrontacji i nie jestem w nich zbyt dobra”. G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 19 Gorszy kawałek tortu Jeśli oczekujesz, że przegrasz, najprawdopodobniej tak się stanie. Z histo- rycznego punktu widzenia znaczy to, że w przypadku większości kobiet jest niemal przesądzone, że będą zawierać niezbyt korzystne transakcje. Wciąż przynosimy do domu mniej pieniędzy niż mężczyźni — 76 cen- tów na każdego zarobionego przez nich dolara. A jeśli porównamy płacę netto kobiet i mężczyzn na stanowiskach kierowniczych, różnica jest jeszcze większa — według badania przeprowadzonego w 1999 r. przez Bureau of Labor Statistics, na każdego dolara w ich skórzanych portfelach przypada 68 centów w naszych milutkich portmonetkach. A zatem nawet jeśli kobietom uda się awansować, wciąż czują się pokrzywdzone w dniu wypłaty. Przeciętne całkowite wynagrodzenie (bez nagród w postaci opcji na zakup akcji) pięciu najlepiej zarabiających kobiet na stanowiskach kierowniczych w 1996 r. wynosiło 981 000 dolarów, czyli niewiele po- nad połowę kształtujących się na poziomie 1,9 miliona dolarów przecięt- nych zarobków dyrektorów generalnych w największych pięciuset fir- mach publicznych — raportuje „Wall Street Journal”. Wielu zbyt nisko opłacanym kobietom dyrektorom krępują ręce te same kobiece obawy, które paraliżują ich sekretarki. „Pojawia się dylemat: czy domagając się zbyt wiele, nie ryzykuję, że w ogóle nie dostanę tej oferty?”, powiedział „Wall Street Journal” Joseph Bachelder, prawnik specjalizujący się w wynagrodzeniach na stanowiskach kierowniczych. „Kiedy kobieta próbuje się przebić i dostać pracę na ważnym stanowisku, coś w środku może jej mówić: nie igraj z losem”. Rosemarie Greco, przed odejściem ze stanowiska prezesa CoreStates Financial Corporation najwyżej postawiona kobieta w amerykańskiej bankowości, przyznaje, że wiele lat zajęła jej nauka twardego negocjowania we własnym imieniu. „Dobrze, że po moim pierw- szym awansie nie poprosiłam o konkretną kwotę wynagrodzenia, ponie- waż prawdopodobnie poprosiłabym o mniej niż dostałam”. Rozwód to kolejna okazja, przy której mogą ucierpieć kobiety niepotra- fiące negocjować. Coraz bardziej popularne są mediacje, proces mający na celu wypracowanie ugody bezpośrednio między mężem i żoną z pomocą neutralnej osoby trzeciej. Jednak kobiety mniej asertywne niż ich mężo- wie mogą być w niekorzystnej sytuacji, jeśli nie mają prawnika, który by je wspierał. „Jeśli twój partner stosuje bardzo agresywną strategię, a ty jesteś nieśmiała, nie możesz oczekiwać, że mediator skoryguje brak równowagi”, 20 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą wyjaśnia Charlotte Adelman, emerytowana prawniczka specjalizująca się w rozwodach. Nie tylko zarabiamy mniej pieniędzy i kontrolujemy mniej zasobów, ale także płacimy znacznie więcej niż powinnyśmy za zaspokojenie potrzeb życiowych. W książce Women Pay More (And How to Put a Stop to It) cyto- wane są wyniki badania przeprowadzonego w Chicago i okolicach, które pokazują, że dealerzy samochodowi oferują korzystniejsze ceny białym mężczyznom niż białym kobietom i Afroamerykanom. Czarne kobiety są podwójnie poszkodowane, płacąc marże trzy razy wyższe niż biali męż- czyźni. Według Iana Ayresa kierującego tym badaniem oznacza to, że sprzedawcy samochodów postrzegają kobiety jako „frajerki”. Cóż, frajerki zostają z gorszym kawałkiem tortu. To przerażające dla kobiet, które są dzisiaj coraz częściej zaciągane do stołu negocjacyjnego. Wchodząc w nowe stulecie, możemy oczekiwać, że będziemy zmieniały pracę — a nawet ścieżkę kariery — kilka razy w życiu, a wiele z nas będzie tego dokonywało, nie mając obok siebie mężczyzny, który trzymałby nas za rękę i chronił. Jeśli mamy przetrwać, musimy nauczyć się negocjować, a potem nauczyć tego nasze córki, przyjaciółki, a nawet matki. Nigdy nie jest za późno, aby ubić w życiu lepszy interes. G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 21 Jak grzeczne dziewczynki schodzą na złą drogę Łatwo jest założyć, że skuteczne prowadzenie negocjacji wymaga dużej dawki testosteronu. To jednak nieprawda. Po latach badań większość naukowców stwierdziła, że kobiety dorównują mężczyznom pod wzglę- dem umiejętności werbalnych, zdolności matematycznych, wyobraźni przestrzennej, rozumowania moralnego i zdolności przywódczych — wszystkich atrybutów niezbędnych do skutecznego negocjowania. Więc dlaczego tak wiele kobiet boi się przy stole negocjacyjnym? Jedną z prawdopodobnych przyczyn są uwarunkowania społeczne — to szkolenie pod hasłem „bądź grzeczną dziewczynką”, które przecho- dzimy od momentu, kiedy pielęgniarka na sali porodowej zapina na na- szych nadgarstkach te malutkie różowe paseczki. Na ogół my, dziewczyny, jesteśmy nagradzane za umiejętności społeczne. Otrzymujemy pochwały, kiedy dzielimy się naszymi zabawkami lub pomagamy mamie w kuchni. Nawet jeśli jakaś zadziorna dziewczynka zyskuje aprobatę matki, w przed- szkolu szybko uczy się, że bycie Królem (lub Królową) Wzgórza nie przy- nosi wysokich ocen opiekunek. Dziewczynki uczą się poświęcać władzę dla wspólnego dobra, na przykład bawiąc się w dom lub skacząc wspólnie przez skakankę. Kończąc szkołę podstawową, większość z nich jest już na najlepszej drodze, aby stać się troskliwymi graczami zespołowymi — mają zalety istotne w przypadku budowania społeczności i wychowywa- nia dzieci, ale niezbyt przydatne, kiedy idzie o kupno nowego domu. „Jesteśmy przyuczane do dawania”, mówi Sue Yellin, szkoleniowiec ds. rozwoju firm z Nowego Jorku. „Nie jesteśmy przyzwyczajone prosić o coś”. „To całkowicie zrozumiałe, że dla kobiet negocjacje są nieprzyjemne”, mówi Carol Watson, profesor zarządzania i zachowania organizacyjnego na Rider University w Lawrenceville w stanie New Jersey. „Często myślimy o negocjacjach jako o sytuacji zmuszającej do rywalizacji, w której wygry- wanie nie jest rolą kobiet. Kobiety mają dylemat: czy powinnyśmy być twarde jak faceci i ryzykować, że wszyscy będą nas nienawidzili, czy raczej być miłe i pozwolić wszystkim wejść sobie na głowę?”. Feministyczni psycholodzy twierdzą, że kobiety czują się zmuszone zachować dobre stosunki z innymi do momentu, kiedy poświęcą niemal wszystko — zwłaszcza własne potrzeby — aby zyskać aprobatę. „Wiele dziewczyn jest »chorych z empatii«”, stwierdza psycholog Mary Pipher 22 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą w swojej bestsellerowej książce o dorastających dziewczynach zatytuło- wanej Reviving Ophelia1. „Oznacza to, że wiedzą więcej o uczuciach innych niż o swoich własnych”. Dziewczętom szczególnie trudno jest wyrazić swoje potrzeby w obecności chłopców i dorosłych, mówi Pipher. „Mar- twią się, że wydadzą się niezbyt miłe lub samolubne”. Istnieją nowe dowody na to, że dziewczynki zaczynają odczuwać presję, aby zamknąć buzię już w przedszkolu. W swoim trwającym osiem miesięcy badaniu, które obejmowało pięć grup przedszkolnych, Karin Martin, socjolog z University of Michigan, stwierdziła, że dziewczynki były na ogół spokojniejsze niż chłopcy — donosi czasopismo „Allure”. Mimo to opiekunki zwracały im uwagę, aby mówiły łagodnie lub używały grzecz- niejszego tonu niemal trzy razy tak często, jak uciszały chłopców. Różnica była jeszcze wyraźniejsza, kiedy dzieci próbowały rozstrzygnąć spór — wychowawczynie zniechęcały do głośnych wypowiedzi dziewczynki, ale nie chłopców. Kiedy dziewczynki ściszały głos, ograniczały również aktyw- ność fizyczną. Więc kiedy hałaśliwi chłopcy skakali, ciche dziewczynki grały w kamyki. Tłumiąc wyrażanie własnego ja w dziewczynkach, wnio- skuje Martin, opiekunki wpajały im, że ich głos nie powinien być używany do dyskusji i odpowiedzi na atak. Dla wielu kobiet łagodny sposób przemawiania i powstrzymywanie się przed twardymi argumentami staje się w końcu rutyną. Zanim przeciętna dziewczyna wejdzie w dorosłość, przez lata jest karmiona wizjami kobiet jako gotowych do wyrzeczeń świętych. W filmach nieustannie przeciw- stawia się bezwzględną, zimną kobietę biznesu ciepłej i wspaniałej matce. Zgadnij, komu zawsze dopingujemy na końcu? Kobiece czasopisma z aprobatą przedstawiają podnoszące na duchu histo- rie czynnych zawodowo kobiet, które rezygnują z szybkiego awansu na rzecz niefinansowych, niematerialnych wartości, np. dla zapachu ciaste- czek piekących się w piekarniku, kiedy dzieci wracają ze szkoły. (Trzy strony dalej znajdziesz rozdzierającą serce historię innej kobiety pozo- stawionej w nędzy przez dwulicowego męża. Opowieść ta jest jednak uważana za zbyt pesymistyczną, aby przypominać uśmiechniętej, szla- chetnej Mamie A, że jakaś ciężarówka, nad którą kierowca stracił pano- wanie, lub jakaś niepowściągliwa blondyna może pozbawić ją wsparcia męża i wpędzić w takie same kłopoty jak Mamę B). W popularnej prasie 1 Polskie wydanie: Mary Pipher, Ocalić Ofelię, Media Rodzina, Poznań 1998 — przyp. tłum. G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 23 Bill Gates może zyskać niechętny podziw za swój spryt i wyrachowany spo- sób prowadzenia interesów. Jednak kiedy księżna Diana domagała się większego kawałka (ogromnego) królewskiego tortu, napiętnowano ją jako pazerną naciągaczkę. Jedynie przedwczesna śmierć pozwoliła jej zacho- wać aureolę. 24 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Negocjowanie w stylu Ofelii Bardzo niewiele z nas obdarzonych jest naturalnym negocjacyjnym spry- tem. Co więcej, najczęściej uczymy się negocjować od tych samych kobiet, które nauczyły nas siedzieć cicho. Nic zatem dziwnego, że zamieniamy się w bezwolną papkę, kiedy naciskają na nas pracownicy agencji obrotu nieruchomościami i sprzedawcy samochodów. Wszystkie rozpaczliwie pragniemy być lubiane i zapłacimy niemal każdą cenę, aby kupić sobie nowego (tymczasowego) przyjaciela. (Choć Beth stwierdziła: „W swoim życiu kupiłam w sumie pięć samochodów od pięciu różnych dealerów. I nigdy nie spotkałam ponownie żadnego z nich. Więc dlaczego, u licha, przejmowałam się tym, co o mnie myślą?”). Ponieważ jesteśmy takimi żałosnymi negocjatorkami, często akceptujemy pierwszą ofertę, po prostu aby uniknąć całej tej męki. Potem wymyślamy usprawiedliwienia w stylu „grzecznej dziewczynki”, chcąc wzmocnić nasze nadwątlone poczucie własnej wartości. Klasyczny przykład pochodzi od naszej przyjaciółki, której córka poszukiwała pracy. Wreszcie dziewczyna znalazła obiecującą ofertę. Na pierwszej rozmowie powiedziano jej, że wynagrodzenie na tym stanowisku waha się w granicach od 22 000 do 28 000 dolarów. Kiedy dostała tę pracę, zaoferowano jej na początek 24 000 dolarów. Matka radziła jej przyjąć tę propozycję natychmiast, bez żadnych dyskusji. „Dzięki temu nie utknie na końcu wyznaczonej skali wynagrodzenia”, przekonywała. „Pozostawi sobie miejsce, aby piąć się w górę drabiny”. Czy nie brzmi to jak dobra matczyna rada? Pomyśl jed- nak o tym w taki sposób: gdyby córka zażądała 26 500 dolarów i dostała co roku 500 dolarów podwyżki, osiągnęłaby maksymalne wynagrodzenie po czterech latach. Przez pięć lat zarobiłaby w sumie 137 000 dolarów. Natomiast gdyby kierowała się radą matki i przyjęła pierwszą ofertę, nawet przy corocznych podwyżkach w kwocie 1000 dolarów dostałaby tylko 130 000 dolarów przez ten sam okres. A zatem udzielona przez matkę w najlepszej wierze rada, aby siedzieć cicho, nie mieszać i zostawić sobie miejsce na deser, kosztuje córkę okrągłe 7000 dolarów — za tę cenę można kupić przyzwoity używany samochód. Aby zatuszować nasze pragnienie uniknięcia negocjacji i za wszelką cenę zachować spokój, bagatelizujemy własne zdolności. Była to jedna z dobrze wyszlifowanych technik mojej ciotecznej babki. Raczej powiedziałaby, że nie wie, jak gdzieś się dostać, niż przyznała, że nie chce tam iść. Albo twierdziłaby, że nie potrafi nauczyć się, jak działa nowy gadżet, opano- G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 25 waniem obsługi którego nie była zainteresowana. Ten wybieg pozwalał unikać nieprzyjemnych konfrontacji — ale za cenę dostarczenia przy- kładu udawanej kobiecej niekompetencji. Jakie są efekty takiego kształtowania grzecznej dziewczynki? Do czasu, kiedy osiągniemy dojrzałość i będziemy musiały targować się we własnym imieniu, mamy już dobrze rozwinięty zbiór wewnętrznych blokad: ♦ Tak naprawdę nie zasługuję na wiele. ♦ Nie chcę być manipulatorką. ♦ Nie chcę się przechwalać. ♦ To tylko pieniądze. ♦ Pomyślą, że jestem suką. Jeśli posłuchasz uważnie swoich wewnętrznych głosów, kiedy zbliża się sesja negocjacyjna, prawdopodobnie usłyszysz jedno lub kilka z tych nega- tywnych stwierdzeń po cichu osłabiających Twoją zdolność obrony wła- snego stanowiska. Wiem to z własnego gorzkiego doświadczenia. Kiedy przygotowywałam się do podpisania kontraktu na książkę Beardstown Ladies, wszystkie moje wewnętrzne głosy pracowały na korzyść drugiej strony. „Nie zasługujesz na zbyt wiele”, mówiły. „Nigdy wcześniej nie napisałaś książki i masz szczęście, że w ogóle biorą cię pod uwagę”. Kiedy book pac- kager powiedział: „Ze wszystkich książek, nad którymi pracowałem, ta ma największe szanse stać się bestsellerem”, moje wewnętrzne głosy śmiały się do rozpuku: „Leslie? Pisze bestseller? Ha! Bierz pieniądze i uciekaj!”. Kiedy book packager zaproponował, że da mi bonus w kwocie 2000 dolarów, jeśli książka wejdzie na listę bestsellerów Now York Timesa, też się o mało co się nie roześmiałam. Później powiedziałam mężowi, że powinnam była po- prosić o kolejne 2000 dolarów, jeśli książka zdobędzie nagrodę Nobla. Wszystko to wydawało mi się naprawdę zabawne. Dopóki przewidywania packagera nie ziściły się i książka nie przyniosła dużych pieniędzy. (Kilka lat po jej wydaniu ku mojemu rozczarowaniu kalkulacje zysków Ladies na rynku papierów wartościowych zostały publicznie zakwestiono- wane. Moje zlecenie na napisanie książki nie obejmowało sprawdzania ich obliczeń, żałowałam jednak, że moje wewnętrzne głosy nie dały mi jakiejś praktycznej rady, np.: „Zadzwoń do agenta, zanim cokolwiek pod- piszesz, kretynko”). 26 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Przekraczanie tradycyjnych granic między płciami Z perspektywy czasu łatwo można dostrzec, jak te podstępne głosy unie- możliwiają nam zawarcie mądrej transakcji. Kiedy Beth zaoferowała zna- cznie zawyżoną kwotę za swój pierwszy dom, kierowało nią miękkie serce, nie trzeźwa głowa. Była zachwycona wizją letnich ciepłych wieczorów, które będą z mężem spędzać, siedząc na huśtawce na werandzie, trzyma- jąc się za ręce, podczas gdy ich dzieci będą bawić się w ogródku przed domem. Więc kiedy rzeczoznawca działający w imieniu banku wycenił budynek na kwotę niższą, niż zgodziła się za niego zapłacić, nie rozwa- żała rezygnacji z transakcji, czy nawet renegocjacji ze sprzedającymi. Urze- czona domem przekonała swojego męża do zaciągnięcia dodatkowej pożyczki mającej pokryć różnicę we wkładzie własnym. Co znaczyło kilka tysięcy dolarów w porównaniu z tą idylliczna wizją wieczorów na weran- dzie? W końcu „to tylko pieniądze”. Przekonała się o swoim błędzie na własnej skórze, kiedy w domu trzeba było przeprowadzić duży remont, a jego wartość po odjęciu obciążeń okazała się zbyt niska, aby mogli otrzy- mać kredyt budowlany. Badania porównujące męski i kobiecy styl negocjacji sugerują, że właśnie te wewnętrzne głosy mogą być czynnikiem, który naprawdę nas rujnuje. Wygląda na to, że mamy takie same podstawowe umiejętności jak męż- czyźni. Po prostu nie wykorzystujemy ich efektywnie. „Do tej pory bada- nia nie wykazały żadnych różnic o większym znaczeniu”, mówi profesor Watson. „Można znaleźć dane wspierające dowolny pogląd, różnice są jednak niespójne i niewielkie”. Te wyniki zachęciły ją do podjęcia osobi- stej misji zwalczania szeroko rozpowszechnionego przekonania, że mię- dzy mężczyznami a kobietami istnieją wrodzone różnice w zdolnościach negocjacyjnych. Inni badacze przypisują różnicę w skuteczności mężczyzn i kobiet przy stole negocjacyjnym względnie niewielkiej władzy kobiet. Trudno jest upie- rać się przy obustronnie korzystnych negocjacjach, kiedy czujesz, że masz niewiele do wygrania, a wszystko do stracenia. Dlaczego nie ma prostego wyjaśnienia problemów kobiet przy stole nego- cjacyjnym? Po pierwsze, każde negocjacje są inne i skomplikowane. Trud- no jest zmierzyć cały bagaż emocjonalny, czynniki osobiste i indywidu- alne potrzeby, które wchodzą w grę w jakiejkolwiek konkretnej transakcji. G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 27 Trudno jest również stwierdzić, w jakim stopniu badania laboratoryjne, w których porównuje się studentów i studentki szkół biznesu, odzwier- ciedlają to, co dzieje się w prawdziwym świecie. Więc podczas gdy akademiccy eksperci badają problem, my musimy zna- leźć sposób na ubicie uczciwego interesu, kiedy znowu będziemy musiały negocjować w sprawie zakupu nowego samochodu lub nowego podziału domowych obowiązków. Co do jednego nie ma wątpliwości: wszystkie badania pokazują, że nie musisz być mężczyzną — ani draniem — aby odnieść sukces w nego- cjacjach. Nie stawiamy sobie tutaj za cel, aby poinstruować Cię, jak szybko „na- szprycować się” nastawieniem typu macho, które sprawi, że staniesz się kobiecą wersją Donalda Trumpa. Chcemy natomiast zmienić Twoje poglądy na to, czym tak naprawdę są udane negocjacje — a czym nie są. Niezależnie od tego, co szepczą głosy w Twojej głowie, negocjacje to nie agresywna rywalizacja, której zasad nigdy nie będziesz w stanie opano- wać. Negocjacje to w rzeczywistości wspólna sesja rozwiązywania pro- blemów, która pomaga obu stronom uzyskać to, czego potrzebują, aby osiągnąć trwałe porozumienie. A to właśnie my, grzeczne dziewczynki, naprawdę robimy najlepiej. Już czas wezwać wyimaginowany samochód do przeprowadzek i pozbyć się wizji nieprzyjaznego stołu negocjacyjnego, tej wielkiej bryły z ostrymi rogami i twardym, szerokim blatem oddzielającym od siebie rozmów- ców. Zamiast niego wyobraź sobie okrągły, niski stolik do kawy — albo nawet niewielką, dwuosobową kanapę, na której negocjatorzy mogą sie- dzieć wygodnie tuż obok siebie. Wyobraź sobie, jak siedzisz tam, ocho- czo proponujesz rozwiązania i osiągasz porozumienie pomiędzy łyczkami herbaty. 28 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Zanim dotrze dwuosobowa kanapa Niestety, w czasie, jaki zajmie wyimaginowanemu sprzedawcy mebli dostar- czenie przyjaznej dwuosobowej kanapy, być może będziesz musiała nego- cjować z niezadowolonym klientem, mężem, który chce pojechać na tygo- dniową konferencję w słonecznym Santa Fe, i opiekunką, która właśnie oznajmiła, że skraca swój czas pracy, aby móc wziąć udział w seminariach na temat obrotu nieruchomościami. Co zatem możesz zrobić, aby uzy- skać to, czego potrzebujesz, od ludzi, którzy mają największy wpływ na Twoje życie? Chciałybyśmy, aby istniał przejrzysty program, który gwarantowałby Ci zwycięstwo w każdych poważniejszych (i mniej poważnych) negocjacjach w Twoim życiu. Niestety, takiego programu nie ma. Możemy jednak udzie- lić pewnych wskazówek, które być może pomogą Ci zidentyfikować, jakie postawy i zachowania podkopują Twoją pozycję negocjacyjną. Usiądź więc wygodnie i odpowiedz (szczerze) na poniższe pytania. Czy cenisz własną pracę niżej, niż Twoi koledzy cenią swoją? „Kiedyś obcinałam swoje stawki jak szalona”, przyznaje Melinda Brody, trenerka sprzedaży z Altamonte Springs na Florydzie, która specjalizuje się w branży budowlanej. „Brakowało mi pewności siebie. Jeśli organi- zatorzy konferencji twierdzili, że mają zbyt mały budżet, mówiłam »w porządku« i obniżałam swoją stawkę. Chciałam wyjść na miłą osobę”. Jeśli brzmi to Twoim zdaniem trochę głupio, nie bądź zbyt surowa dla biednej Melindy. Wiele jest kobiet takich jak ona. W latach 80. Brenda Major, profesor psychologii na University of California — Santa Bar- bara przygotowała serię badań mających na celu porównanie pieniężnej wartości, jaką mężczyźni i kobiety przykładają do swojej pracy. Poprosiła grupę studentów studiów licencjackich o wykonanie czasochłonnego i mało produktywnego zadania, np. o policzenie kropek na stronie papieru. Następnie poprosiła, aby podali cenę swojej pracy. Odkryła, że kobiety pracowały dłużej, robiły mniej błędów — i konsekwentnie proponowały niższą cenę niż mężczyźni. Kiedy studentom powiedziano, że ich propo- zycje stawek są analizowane przez zewnętrznych obserwatorów, wynagro- dzenie, jakiego żądały kobiety, było jeszcze niższe. Niestety, te narzucone G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 29 przez samych studentów różnice w płacy nadal istnieją. Badacze na dużych uniwersytetach w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych przeprowadzili ostat- nio podobne eksperymenty z podobnymi rezultatami. (Jest jednak pewien promyk nadziei — kiedy kobietom ujawniano, jakiej kwoty żądali inni, podnosiły swoją stawkę, aby nie czuć się pokrzywdzonymi). Melinda, trenerka sprzedaży, jest samotną matką jedenastoletniej córki. Mimo to przez osiem lat ulegała, ilekroć któryś z jej klientów utyskiwał na wystawiony przez nią rachunek. Potem wzięła udział w warsztatach National Speakers’ Association, które odmieniły jej życie. „Mantrą było Fee, Free, or Flee2”, wspomina Melinda. „Znaczy to: albo trzymaj się swojej stawki, sprezentuj swoje usługi, albo daj sobie spokój. To było trzy lata temu i nigdy tego nie zapomnę”. Od tej pory utrzymywała swoje stawki na wysokim poziomie — podobnie jak poczucie własnej wartości. „Te- raz czuję się bardzo pewna siebie”, mówi. „Raczej zrezygnowałabym, niż zaryzykowała obniżenie swojej stawki”. Chcąc mieć pewność, że żąda odpowiedniej kwoty, śledzi obecnie stawki swoich najpoważniejszych dziesięciu konkurentów (w tym dwóch kobiet) i wyznacza swoje miejsce w hierarchii w obrębie tej grupy. „Obecnie jestem numerem dwa”, mówi z dumą. Czy zbyt nisko oceniasz swoje umiejętności negocjacyjne? Jakkolwiek niewiarygodne się to wydaje, możesz być lepszą negocjatorką niż przypuszczasz. Profesor Watson twierdzi, że kobiety menedżerowie robiły znacznie więcej lekceważących uwag na temat swoich zdolności negocjacyjnych niż mężczyźni, nawet kiedy stosowały podobne metody i zamykały rozmowy z takimi samymi rezultatami. Gun Denhart mówi, że unikała negocjacji z dostawcami, kiedy wraz z mężem otworzyli firmę Hanna Andersson. „Zawsze sądziłam, że z męskiego punktu widzenia jestem złą negocjatorką”, wspomina. „Trudno mi jest przewidzieć, co powie druga strona. Nie potrafię planować takich rzeczy”. Później uświa- domiła sobie, że otwarta natura może działać na jej korzyść. „Przekona- łam się, że jestem szczera i uczciwa, nie boję się wyrażać własnych potrzeb. Próbuję też znaleźć z rozmówcą wspólny grunt”. 2 Za pieniądze, za darmo lub uciekaj — przyp. tłum. 30 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Susan George, administratorka miejska w Woodside w Kalifornii, mówi, że miała podobne doświadczenie. „Po raz pierwszy zetknęłam się z nego- cjacjami jako początkujący analityk finansowy. Nie byłam zapraszana do stołu, ale słyszałam na korytarzu ludzi chełpiących się swoimi wielkimi transakcjami. Kiedy o tym mówili, wydawało się, że do negocjowania trzeba być twardym. Otaczała to aura siły”. Dopiero kiedy Susan weszła w skład zespołu negocjacyjnego, uświado- miła sobie, że wykorzystuje tu jedynie umiejętności, które doskonaliła przez całe życie. Ku swemu zaskoczeniu przekonała się, że negocjowanie w rzeczywistości przychodzi łatwo. „Zrozumiałam, że ludzie negocjują każdego dnia swojego życia i że nie ma w tym nic tajemniczego. Swego czasu negocjowałam przecież ze swoją matką”. Zdała sobie sprawę, że stała się specjalistką w negocjacjach, kiedy piastu- jąc swoją pierwszą państwową posadę, musiała reprezentować interesy hrabstwa Santa Clara w rozmowach dotyczących wynagrodzenia zastęp- ców szeryfa. „Początkowo sądziłam, że rozmowy zdominuje testosteron i rzeczywiście było parę napiętych momentów. Kiedy jednak przebrnęli- śmy przez wstępny etap pozerstwa, było to po prostu spotkanie ludzi pro- wadzących ze sobą interesy”. Susan, drobniutka kobietka o krótkich brą- zowych włosach i jasnych zielonych oczach przyznaje, że sprawiało jej frajdę obserwowanie, jak jeden z jej kolegów próbował zachowywać się niczym wielki goryl. „Zauważyłam, że tracimy grunt za każdym razem, kiedy pró- bował występować z pozycji siły”, stwierdza Susan. „Ponieważ nie jestem wielkim gorylem, przyjemnie było przekonać się, że taka taktyka się nie sprawdza”. Teraz mówi: „Zdaję sobie sprawę, że negocjowanie to tak na- prawdę próba dojścia do porozumienia, z którego wszystkie strony mo- głyby być zadowolone”. Czy rozdajesz wszystkie lody? Każdy, kto sądzi, że to mężczyźni wynaleźli strategię obustronnych korzy- ści, powinien przyjrzeć się matce próbującej rozdzielić jednego loda mię- dzy dwójkę łakomych dzieciaków. Kiedy chodzi o pielęgnowanie relacji, kobiety są ekspertami w często delikatnych zadaniach polegających na uspokajaniu i godzeniu. Z negocjacyjnego punktu widzenia nie jest to złe. Zdrowe, długotrwałe relacje mogą pomóc doprowadzić do końca rozsy- pującą się transakcję. Kłopot polega na tym, że kobiety czasami za bardzo dbają o to, aby wszyscy inni byli szczęśliwi. Wszyscy widzieliśmy matki, G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 31 które łagodzą groźną kłótnię przy deserze, rozdając własne smakołyki, aby zachować spokój w rodzinie. Może nie jest to takie złe jako strategia na froncie rodzinnym. Ale kiedy chodzi o negocjacje ze światem zewnętrz- nym, mama musi pamiętać, aby zatrzymać przynajmniej jednego loda dla siebie. Rozważ przypadek Margaret, która nienawidzi brać pieniędzy od innych. Jako przedstawiciel handlowy wielkiej firmy cateringowej przekonała się, że nie potrafi poruszyć drażliwej kwestii zapłaty, kiedy siedzi z niewin- nymi pannami młodymi i ich matkami, rozmawiając o weselnym menu. „Ludzie musieli pytać mnie, ile to będzie kosztowało”, mówi, „czasami po tym, jak spędzili już godzinę, planując zimny bufet”. Jeśli klientki były zdruzgotane cenami, Margaret musiała radzić sobie z zalaną łzami panną młodą, której serce opowiadało się za polędwicą wołową, ale port- fel pozwalał jedynie na piersi z kurczaka. „Powoduje to nieprzyjemne sytu- acje”, przyznaje Margaret. „Maksymalnie ograniczałam dyskusje na temat ceny, mimo że sedno tego, co robimy, wyraża się w zdaniu »Dajesz nam pieniądze za jedzenie«”. Z biegiem czasu Margaret nauczyła się negocjować w imieniu swojego pracodawcy. Jednak kiedy ostatnio zajęła się cateringiem na własny rachu- nek, jej lęk przed rozmowami o pieniądzach okazał się paraliżujący. Pro- blemy zaczęły się, kiedy jedna z przyjaciółek jej matki poprosiła ją o zor- ganizowanie aprowizacji i obsługi przyjęcia z okazji złotych godów. Choć kobieta ta jest milionerką, Margaret wzdragała się przed przesłaniem jej rachunku. „Kocham jedzenie”, wyjaśnia. „Chcę kupować jedzenie, sma- kować jedzenie, spędzić całą noc, przygotowując jedzenie, ponieważ to jest to, co kocham robić”, mówi ta bystra, zdolna kobieta. „Jednak kiedy chodzi o cenę, mam ochotę powiedzieć: »Och, czy naprawde musimy o tym mówić?«”. Więc ta zazwyczaj energiczna i dobrze zorganizowana Marga- ret zwlekała z wysłaniem rachunku. Wreszcie życzliwa, zamożna klientka zadzwoniła, aby delikatnie przypo- mnieć jej o fakturze. Margaret usiadła więc, aby policzyć koszt składni- ków — który stanowił mniej więcej jedną czwartą kosztu normalnego posiłku z cateringu, ponieważ kupiła wszystko po cenach hurtowych. Za zachętą ze strony męża zgodziła się dodać do rachunku kilkaset dolarów za godziny spędzone na zakupach, gotowaniu i podawaniu jedzenia około sześćdziesięciu osobom. 32 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Na szczęście dla Margaret jej klientka miała świadomość, że wyliczona kwota była niższa, niż powinna być. Więc płacąc rachunek, dodała kilka- set dolarów do podanej przez Margaret kwoty. „Oczywiście widziała, że nie zażądałam tyle, aby zrekompensować sobie poświęcony na to czas”, mówi Margaret. „Mogłam podać jej jakąkolwiek kwotę, a nawet okiem by nie mrugnęła. Nie wiem, dlaczego musiałam wpędzać się w cały ten stres”. Zaskakujące w fiasku negocjacyjnym Margaret jest to, że nikt nie prosił jej o zrezygnowanie z czegokolwiek. Jej klientka z wielką chęcią zapłaci- łaby tyle, ile Margaret by zażądała; to ona upierała się, żeby swoje usługi oddać za darmo. Problem — jak sama mówi — polega na tym, że pod- chodzi do negocjacji, wyobrażając sobie wszystkie negatywne rzeczy, jakie ludzie mogą powiedzieć: „Jedzenie było niesmaczne”, „Menu było nudne” „Niezbyt dokładnie posprzątałaś”. Gotowa jest zapłacić każdą cenę, aby uniknąć tych nieprzyjemnych komentarzy — a kto jest wystarczająco podły, aby obrażać osobę pracującą za darmo? Czy kompensujesz poczucie niższości i próbujesz zachowywać się jak mężczyzna? Aby nie wyjść na popychadło, niektóre kobiety przyjmują przeciwną tak- tykę i wzorują się na „rekinopodobnych” mężczyznach. Może to jednak obrócić się przeciwko nim, ostrzega Courtenay Bass, adwokat z Dallas. „Po pierwsze, jeśli nie jesteś naturalna, ludzie wyczują Twoją nieszczerość i nie będą mieli do Ciebie zaufania”, pisze w The Woman Advocate. „Po dru- gie, przyjmując nienaturalny styl, odrzucasz swoje naturalne talenty, czym szkodzisz sobie samej. Dlaczego Streisand miałaby chcieć śpiewać jak Pavarotti? Pamiętaj — pierwsza zasada udanych negocjacji to być sobą”. Deborah Forte, wiceprezes Scholastic Inc., przekonująca negocjatorka o miłym uśmiechu, radzi uderzyć w ton, który „pasuje do Twojego stylu”. Więc choć niektóre kobiety czerpią frajdę z przyjęcia groźnej, krzykliwej lub wręcz brutalnej postawy, zauważa, „jeśli nie czujesz się z tym dobrze, taka taktyka nie będzie działała”. Czy chodzisz na paluszkach wokół trudnych kwestii? Zapytaj mężczyznę, jak poszły negocjacje, a prawdopodobnie powie Ci, czy osiągnął swój cel. Zapytaj kobietę, a może powiedzieć Ci, gdzie poszli na lunch. W jednym z badań profesor Watson odkryła, że kobiety uzna- G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 33 wały swoje negocjacje za sukces wtedy, gdy wszyscy pozostali w dobrych stosunkach, nawet jeśli nigdy tak naprawdę nie rozmawiali o głównych punktach transakcji. „Obserwuję to znacznie częściej u kobiet”, mówi Sue Yellin, szkoleniowiec ds. rozwoju firm. „Mają tendencję do odkła- dania zamknięcia transakcji. Wezmą potencjalnego kontrahenta na lunch, ale nie poproszą o to, czego chcą. Myślą: »Co zrobię, jeśli powie nie?«”. Czy zbyt łatwo się poddajesz? W badaniu przeprowadzonym w 1994 r. studenci szkoły biznesu na każ- dym kroku wykazywali się większym sprytem niż studentki — czy kupo- wali, czy sprzedawali, czy negocjowali z mężczyznami, czy z kobietami. Badacze wywnioskowali, że mężczyźni wypadali lepiej, ponieważ byli bardziej aktywnymi negocjatorami, przedstawiając więcej propozycji i wymyślając więcej sposobów, aby transakcja doszła do skutku. Jednak kobiety, które zdają sobie sprawę, że negocjacje to sport wytrzymałościowy, mówią, że nauczyły się nie ustępować i wychodzą z negocjacji zwycięsko. „Jestem wytrwała. Nie uznaję »nie« za odpowiedź”, mówi Cordia Harring- ton, przedsiębiorca z Dickson w stanie Tennessee, która sukcesem zakoń- czyła negocjacje z firmą McDonald’s w sprawie warunków wspólnego przedsięwzięcia. „Bardzo ważne jest, aby wiedzieć, czego się chce, jeszcze przed rozpoczęciem rozmów. Jeśli jednak jedna propozycja zostaje odrzu- cona, podchodzę do niej pod wieloma różnymi kątami”. „»Nie« wcale nie znaczy »nie«”, zgadza się Whitney Johns Martin, była prezes Natonal Association of Women Business Owners. „»Nie« oznacza »nie w ten sposób«, czyli że musisz spróbować czegoś innego. Ja próbuję korzystać z »nie«, ponieważ mówi mi, że podążam niewłaściwą ścieżką. Zamiast rozwodzić się nad odmową i tracić czas, uświadamiam sobie, że wiem więcej niż przedtem”. „Nasz sposób na wygraną to trwać przy swoim”, dodaje Teresa Johnson, matka z Arizony, która została aktywistką ruchu na rzecz środowiska. Odkryła, że kobiety w jej grupie są w rzeczywistości bardziej wytrwałe niż mężczyźni. Jeśli mąż jednej z kobiet powie jej, aby przestała demonstrować przed kamerami telewizyjnymi, ponieważ naraża w ten sposób na szwank jego karierę, „ona zadzwoni do nas i powie: »ja nie mogę demonstrować, ale mogę zaopiekować się dziećmi, aby inne kobiety mogły wyjść, albo mogę kopiować ulotki, albo robić wszystko, czegokolwiek potrzebujecie«”. 34 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą Czy oczekujesz, że każdy będzie tak miły jak Ty? Nie oczekuj, iż tylko dlatego, że Ty starasz się być miła, wszyscy inni będą równie altruistyczni. „Myślałam, że jeśli zaprzyjaźnię się z ludźmi, z któ- rymi robię interesy, będą traktować mnie miło”, mówi konsultantka biz- nesowa z Atlanty. „Wcale tak nie jest. Każdy ma plan, który realizuje, i nigdy nie jest to plan najkorzystniejszy dla ciebie. Zawsze reprezentują różne interesy i nie zbieramy się na przyjęcie przy herbatce”. Suellen Long, 57-letnia prezes własnej firmy public relations Long Pro- motional Group z Chicago mówi, że jej młodsze współpracownice są często zaskoczone, kiedy starsza kobieta gra twardo. Jednak jej zdaniem te młode dziewczyny są w błędzie, oczekując, że starsze będą dla nich troskli- wymi mentorkami. „Niektóre starsze kobiety doszły w biznesie tak wysoko, pokonując trudną drogę”, mówi Suellen. „Są bezwzględne i surowe”. Tylko dlatego, że Ty jesteś uczciwa lub niedoświadczona, nie przyjmuj, że wszystkie inne kobiety też. Nigdy nie zakładaj, że kobieta siedząca po drugiej stronie stołu również jest grzeczną dziewczynką (chyba że nego- cjujesz z Beth lub ze mną). G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 35 Zaczynamy — pozbyć się ucisku w żołądku Wiemy, że w idealnym świecie raczej zupełnie unikałabyś negocjacji. Wiemy, że brzuch boli Cię za każdym razem, kiedy myślisz o poprosze- niu szefa o podwyżkę, i że dostajesz mdłości, kiedy trzeba opracować z dostawcą nowy kontrakt. Cóż, możesz być spokojna, nie Ty jedna. Nawet najbardziej doświadczeni negocjatorzy mogą czasami poczuć, że wole- liby-robić-coś-innego. Jednak wierz lub nie, negocjowanie może być w rzeczywistości stymulu- jącym intelektualnie, twórczym, a nawet emocjonującym doświadczeniem. „Lubię negocjować, kiedy końcowy rezultat zadowala obie strony, a ja jestem tą osobą, która znajduje klucz”, mówi Jeanette Wagner, członek kadry kierowniczej Estée Lauder, która zawiera transakcje na całym świe- cie. Prezes Catalyst Sheila Wellington zgadza się z tym. „Kocham nego- cjować, ponieważ wymaga to gamy talentów i zdolności. To wyzwanie. A jeśli jesteś przekonana do swojego stanowiska, próbujesz znaleźć spo- sób, aby przepchnąć sprawę, która Twoim zdaniem jest słuszna”. Kiedy zaznajomisz się z podstawami, możesz postrzegać każde negocja- cje jako kolejną okazję do poprawienia swoich najlepszych wyników. Osiągniesz nowe cele, których nie rozważałabyś w dawnych dobrych cza- sach. Odkryjesz, które z podstawowych negocjacyjnych sztuczek najle- piej sprawdzają się w Twoim przypadku. I choć teraz w to nie wierzysz, zostawisz daleko za sobą nawet kilku sprzedawców samochodów. Spójrzmy prawdzie w oczy. Być może nigdy do końca nie pozbędziesz się przednegocjacyjnego ucisku w żołądku. To jak trema sceniczna, która stymuluje nawet najznakomitszych aktorów, zanim wystąpią przed publi- cznością. Jednak z czasem i w miarę nabywania doświadczenia możesz zacząć postrzegać negocjacje jako ekscytujący proces, który pozwala gene- rować nowe pomysły i umocnić dawne relacje. Nie uwierzysz, jak bardzo wzmocni Twoją wiarę wynegocjowanie 50 dolarów obniżki na nową pralkę. (Mąż Beth wciąż chełpi się, że jego sprytna żona dostała 10-procentowy rabat na nowy telewizor, po prostu pytając sprzedawcę, czy w najbliższym czasie przewidują wyprzedaż). A negocjacje, które naprawdę się liczą, te z najważniejszymi osobami w Twoim życiu, okażą się twórczymi sesja- mi rozwiązywania problemów, które być może pomogą Ci odkryć zaska- kująco wspaniałe rozwiązania. „Zawsze nastawiam uszu, aby nie przegapić 36 G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I N I E N E G O C J U J Ą czegoś nowego”, mówi pewna profesjonalna negocjatorka. „Często jestem zaskoczona zupełnie nowym rozwiązaniem, o którym sama nigdy bym nie pomyślała”. Oczywiście nie zawsze uda Ci się osiągnąć porozumienie Twoich marzeń i zdobyć wszystko, czego chcesz. Jednak jeśli nauczysz się negocjować skuteczniej, zawsze będziesz wiedziała, że zrobiłaś wszystko, co w Twojej mocy, aby dostać to, czego naprawdę potrzebujesz. Życie to wyprzedaż rzeczy używanych Jeśli czujesz się niepewna swoich negocjacyjnych umiejętności, wskocz któregoś pogodnego sobotniego poranka do samochodu i wybierz się na otwarte seminarium negocjacyjne nazywane przez laików wyprzedażą rze- czy używanych. To niesamowite spostrzeżenie dotarło do nas po rozmowie z Cindy Skrzynecki, konsultantką ds. tego typu wyprzedaży z Minneapolis. Jak się okazało, jej rady dotyczące przeprowadzenia udanej wyprzedaży są bardzo bliskie naszym radom dotyczącym udanych negocjacji — oczy- wiście z tą różnicą, że nie doradzamy przyklejania etykiet z cenami na wszystkich meblach w sali konferencyjnej. Cała sztuka w wyprzedaży rzeczy używanych (podobnie jak w życiu) to właściwe przygotowanie i określenie najniższej akceptowalnej ceny. Część przygotowawcza jest dość prosta. Aby zachęcić ludzi do kupowa- nia, musisz odpowiednio wycenić swój towar — w przypadku wyprzedaży rzeczy używanych na ogół gdzieś między 10 a 20 jego oryginalnej ceny detalicznej. Jeśli uważasz, że jakiś przedmiot jest warty więcej, sprzedaj go gdzieś indziej, mówi Cindy. Zanieś go do komisu lub zamieść ogłosze- nie drobne w lokalnej gazecie bądź na tablicy ogłoszeń w swojej firmie. Bądź realistką. Twoje „skarby” są warte więcej dla Ciebie niż dla innych. Więc nie irytuj się, kiedy ktoś proponuje trzy dolary za suknię, w której wystąpiłaś na balu maturalnym. „Musisz mieć jasność co do swoich celów”, mówi Cindy. „Pozbywanie się swoich rzeczy to bardzo emocjonalny proces. Jeśli chcesz sprzedać kurtkę z odznaką sportowej reprezentacji szkoły, ustal cenę, za którą warto ją sprzedać. Powinnaś z wyprzedzeniem zde- cydować, czego chcesz, abyś w momencie przejścia do części negocja- cyjnej znała swoją najniższą akceptowalną cenę”. Co do innych drobiazgów, które sprzedajesz, nie bądź zachłanna. „W zasa- dzie chcesz, aby ludzie przyszli i dali ci pieniądze za rzeczy, których już nie chcesz lub nie potrzebujesz, które chcesz wyrzucić. Więc i tak dobrze na tym wychodzisz, dostając za nie pieniądze”. G R Z E C Z N E D Z I E W C Z Y N K I T O M Y 37 Nigdy nie bierz do siebie negatywnych komentarzy o Twoim towarze. Zazwyczaj to po prostu wybieg mający skłonić Cię do obniżenia ceny. Nie daj się na to nabrać. „Możesz po prostu zrezygnować”, mówi Cindy. Nie daj się zaskoczyć ludziom, którzy zastawiają na Ciebie pułapkę, poja- wiając się przed czasem. „Ostrzegam swoich słuchaczy, że ci ludzie liczą na to, że jesteś bardzo naiwny. Chcą prywatnej prezentacji i najlepszej możliwości wyboru. Więc bądź przygotowany na wypadek, gdyby kupujący przyszli wcześniej. Ustaw gdzieś znak z informacją: „Dla osób chcących kupić coś przed rozpoczęciem wyprzedaży wszystkie ceny są dwa razy wyższe”. Podczas negocjacji poświęć trochę czasu na swobodniejszą rozmowę z klientami. Jeśli zrozumiesz, dlaczego chcą kupić konkretny przedmiot, będziesz miała lepszy pogląd na swoją pozycję negocjacyjną. „Zapytaj: »Jak planuje pan to wykorzystać?«. Jeśli klient odpowie: »Nie wiem, po prostu pomyślałem, że fajnie byłoby to mieć«, w porządku. Jeśli jednak stwierdzi: »Szukałem w całym mieście i nigdzie już tego nie sprzedają«, wtedy jesteś w lepszej sytuacji, aby negocjować”. Jeśli jesteś kupującym, mówi Cindy, wykorzystaj empatię, aby dostać to, czego chcesz. Jeśli kiedykolwiek organizowałaś wyprzedaż rzeczy uży- wanych, wiesz, że nie ma nic równie zniechęcającego, jak odkładanie na miejsce wszystkich tych rzeczy, których nie udało się sprzedać. Zbierz więc wszystkie znalezione skarby i zaproponuj za nie „ładną okrągłą sumkę”. „Potem”, mówi Cindy, „kto pierwszy się odezwie, zazwyczaj prze- grywa. Jeśli nie zgodzą się na moją propozycję, mogę zdecydować, czy rzeczywiście chcę zapłacić pełną cenę za te przedmioty”. Cindy przyznaje jednak, że nie zawsze zadaje sobie trud, aby się targować. „Czasami nie negocjuję. Jeśli naprawdę czegoś chcę i sprzedający nie żąda wygórowa- nej ceny, po prostu to kupuję”. (Więcej spostrzeżeń dotyczących wyprzedaży możesz znaleźć w broszurce Cindy 50 Ways to Make the Most Money on a Garage Sale. Kupisz ją, wysyłając 5 dolarów na adres CMS Publishing, P.O. Box 23448, Minne- apolis, MN 55423).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Grzeczne dziewczynki nie negocjują. Podręcznik negocjacji dla kobiet, które wiedzą, czego chcą przy stole negocjacyjnym
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: