Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00140 010568 7484911 na godz. na dobę w sumie
Handel międzynarodowy - ebook/pdf
Handel międzynarodowy - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 565
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-3915-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Trzecie wydanie zostało uaktualnione i poszerzone zwłaszcza w częściach prezentujących rosnącą rolę Chin jako kontrowersyjnego partnera handlowego Stanów Zjednoczonych, Unii Europejskiej czy Japonii. Autor analizuje również przyczyny najpoważniejszych obecnych sporów handlowych, dotyczących przykładowo dopuszczalności nałożenia ceł wyrównawczych na subsydiujące handel kraje nierynkowe, legalności równoległego stosowania ceł antydupingowych i kar neutralizujących skutki subsydiów, możliwości uznania ingerencji państwa w rynki walutowe za zabronione subsydium.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Podręczniki Prawnicze Handel międzynarodowy Rett R. Ludwikowski 3. wydanie C. H. Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Rett R. Ludwikowski • Handel międzynarodowy W sprzedaży: A. Cieśliński WSPÓLNOTOWE PRAWO GOSPODARCZE. TOM I. SWOBODY RYNKU WEWNĘTRZEGO, wyd. 2 Studia Prawnicze A. Cieśliński WSPÓLNOTOWE PRAWO GOSPODARCZE. TOM II, wyd. 2 Studia Prawnicze A. Zawidzka-Łojek, A. Łazowski PRAWO MIĘDZYNARODOWE PU��I�ZNE Podręczniki Prawnicze PUBLICZNE, wyd. 2 B. Kuźniak, M. Marcinko ORGANIZA�JE MIĘDZYNARODOWE, wyd. 3 Skrypty Becka J. Barcik, T. Srogosz PRAWO MIĘDZYNARODOWE PU��I�ZNE Akademia Prawa A. Nowak-Far PRAWO ŚWIATOWEJ ORGANIZA�JI HAND�U A UNIA EUROPEJSKA Akademia Prawa B. Kuźniak ORGANIZA�JE MIĘDZYNARODOWE. PYTANIA EGZAMINA�YJNE. TABLICE, wyd. 2 Ćwiczenia Becka www.ksiegarnia.beck.pl Handel międzynarodowy z wyborem źródeł Rett R. �udwikowski Professor of Law The Catholic University of America 3. wydanie WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2012 Wydawca: Aneta Flisek © Wydawnictwo �.H. �eck 2012 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: TiM-Print, Warszawa Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-3914-6 ISBN e-book 978-83-255-3915-3 Spis treści Wprowadzenie ................................................................................................................... XI Wykaz skrótów .................................................................................................................. XIX �zęść I. Polityka handlowa ............................................................................................. Rozdział I. Istota handlu międzynarodowego ............................................................. Rozdział II. Wolny handel (free trade), handel zgodny z zasadami 1 1 wolnorynkowymi (fair trade), protekcjonizm (protectionism) ........................... 3 7 Rozdział III. Globalizacja i regionalizacja handlu światowego ................................. 8 § 1. Nowy „porządek światowy” czy „nowy układ globalny”? ....................... § 2. Globalizacja czy amerykanizacja ............................................................... 9 § 3. Amerykańska jednostronna wizja świata (american unilateralism) ........... 11 § 4. Globalizacja, antyglobalizm, relatywizm kulturowy ................................... 18 § 5. Globalizacja czy regionalizacja ................................................................... 20 § 6. Glokalizacja (Glocalization) ........................................................................ 24 § 7. Handel globalny czy handel strategiczny? .................................................. 25 �zęść II. Podstawowe mechanizmy kontroli handlu zagranicznego ......................... 27 Rozdział I. Cła i taryfy celne ...................................................................................... 27 Rozdział II. Nie-celne bariery importowe. Kwoty lub limity importowe ................. 31 Rozdział III. Umowy handlowe jako instrument regulacji handlu międzynarodowego ............................................................................................... 33 § 8. Ustawodawstwo celne i umowy handlowe ................................................ 33 I. Nieefektywność ustawodawstwa handlowego ........................................... 33 II. Konflikty handlowe. Akt celny Smoot-Hawleya ....................................... 34 III. Zmiana amerykańskiego stosunku do umów handlowych. Współczesne limitacje prerogatyw handlowych prezydenta Stanów Zjednoczonych ... 35 § 9. Miejsce umów handlowych w strukturze prawa traktatowego .................. 38 I. Pojęcie traktatu w Konwencji wiedeńskiej ............................................... 38 II. Pojęcie traktatu w prawie amerykańskim. Amerykańskie umowy wykonawcze ............................................................................................... 39 III. Strony umowy. Umowy wielostronne, dwustronne i jednostronne ......... 40 IV. Umowy między państwami i prywatnymi stronami ................................. 42 § 10. Umowa handlowa jako źródło prawa międzynarodowego ....................... 43 I. Umowy prawotwórcze i umowy-kontrakty ............................................... 43 II. Spór o kontraktowy lub prawotwórczy charakter GATT ......................... 44 § 13. Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (Bank Światowy) i Międzynarodowy Fundusz Walutowy ..................................................... 60 I. Cele i struktury organizacyjne ................................................................... 60 II. Członkostwo, fundusze i głosowanie w Banku Światowym i Międzynarodowym Funduszu Walutowym ............................................. 61 1. Bank Światowy ...................................................................................... 62 2. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ................................................... 63 III. Polityka pożyczkowa ................................................................................. 65 § 14. Międzynarodowe Centrum do Rozwiązywania Sporów Inwestycyjnych 70 I. Zasada wyczerpania środków lokalnych i problem narodowości korporacji .................................................................................................... 71 Rozdział II. Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) i Światowa VI Spis treści § 11. Umowy handlowe jako źródło wewnętrznego prawa państwa ................ 45 I. Kontrowersje wokół procesu inkorporacji umowy do prawa państwowego .............................................................................................. 45 II. Umowy samowykonawcze i wymagające inkorporacji w drodze akcji ustawodawczej ............................................................................................ 47 III. Spór o status samowykonawczy GATT/WTO i RTA (Regional Trade Arrangements – Regionalnych Porozumień Handlowych) ....................... 48 �zęść III. Struktury handlu światowego ....................................................................... 51 Rozdział I. Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy ........................ 51 § 12. Przesłanki wykształcenia się Systemu Bretton Woods ............................. 51 I. Plan White’a i Plan Keynesa ...................................................................... 53 II. Konferencja w Bretton Woods .................................................................. 57 Organizacja Handlu (WTO) ................................................................................. 74 § 15. Historia GATT i Międzynarodowej Organizacji Handlu (ITO) ............... 74 § 16. Podstawowe zasady GATT ........................................................................ 77 § 17. Konsekwencje nieprzestrzegania zasady „niedyskryminacji” i możliwość modyfikacji „koncesji” ......................................................... 81 § 18. Negocjacje Rundy Urugwajskiej ............................................................... 83 § 19. GATT i Nowy GATT ................................................................................. 87 § 20. Struktura i członkostwo Światowej Organizacji Handlu – WTO ............ 88 § 21. Proces decyzyjny w GATT i WTO ........................................................... 91 § 22. Znaczenie prawa międzynarodowego w procesie stanowienia i stosowania reguł WTO ............................................................................ 93 § 23. Zasady rozwiązywania sporów handlowych. Uzgodnienie w sprawie zasad i procedur rozwiązywania sporów (Understanding on Rules and Procedures Governing the Settlement of Disputes) ........................... 96 § 24. Układ ogólny w sprawie handlu usługami (GATS – General Agreement on Trade in Services) ................................................................................. 99 § 25. Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS – Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights) .................................................................. 101 § 26. Umowa o zakupach rządowych (Agreement on Government Procurement) .............................................................................................. 103 § 27. Porozumienie w sprawie środków sanitarnych i fitosanitarnych ............. 104 § 28. WTO na początku XXI w. ......................................................................... 105 § 29. Negocjacje Rundy Doha ............................................................................ 107 Spis treści VII § 30. Przyszłość handlu globalnego. Rundy negocjacji handlowych czy polityka handlowych ułatwień (Trade Facilitation) ........................... 110 �zęść IV. Struktury handlu regionalnego ..................................................................... 111 Rozdział I. Międzynarodowe bloki handlowe. Unie celne i strefy wolnego handlu 111 Rozdział II. Unia celna Wspólnoty Europejskiej ....................................................... 113 § 31. Wspólnota i Unia Europejska .................................................................... 113 I. Wstępne etapy integracji ............................................................................ 114 § 32. Koncepcja „większej” Wspólnoty ............................................................ 115 § 33. Koncepcja „głębiej zintegrowanej” Wspólnoty ........................................ 119 § 34. Traktaty z Maastricht i Amsterdamu. Wspólna polityka monetarna dojrzałej Wspólnoty .................................................................................... 123 § 35. Traktat nicejski, Traktat Konstytucyjny i Traktat lizboński ..................... 127 § 36. Unia Europejska i GATT ........................................................................... 133 § 37. Unia celna czy federacja? Konstytucja i proces federalizacji Unii ......... 136 Rozdział III. Północnoamerykańskie Porozumienie o Wolnym Handlu (NAFTA – North American Free Trade Agreement) .......................................... 139 § 38. CUS-FTA. Amerykańsko-Kanadyjskie Porozumienie o Wolnym Handlu (Canada-US Free Trade Agreement) ......................................................... 139 § 39. NAFTA – Północnoamerykańskie Porozumienie o Wolnym Handlu (North American Free Trade Agreement) .................................................. 143 § 40. Układ Wolnohandlowy Ameryki Centralnej (CAFTA – Central American Free Trade Agreement) .............................................................................. 149 Rozdział IV. Inne ważniejsze regionalne porozumienia handlowe ............................ 152 § 41. Porozumienia o wolnym handlu w Ameryce Środkowej i Południowej ... 153 § 42. Porozumienia o wolnym handlu wybrzeża Pacyfiku (Pacific Rim Arrangements) ............................................................................................ 155 I. Perspektywy amerykańsko-japońskiego układu handlowego ................... 155 II. Tygrysy azjatyckie w roli alternatywnych partnerów handlowych .......... 159 III. ASEAN i NAFTA-bis. Amerykańska penetracja rejonu Pacyfiku ........... 161 IV. Chiński „smok” handlowy i jego manipulacje walutowe ........................ 163 § 43. Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu – CEFTA ......... 166 Rozdział V. Regionalne instytucje wspierające handel międzynarodowy ................. 169 § 44. Zamorska Prywatna Korporacja Inwestycyjna (OPIC – Overseas Private Investment Corporation) ............................................................... 169 § 45. Bank Stanów Zjednoczonych Export-Import (Eximbank – The Export-Import Bank of the United States) .................. 171 § 46. Regionalne Banki Rozwoju (Regional Development Banks) ................... 172 �zęść V. Regulacja importu i eksportu ......................................................................... 177 Rozdział I. Klauzule ucieczki od skutków importu zgodnego z zasadami wolnej konkurencji ........................................................................................................... 177 § 47. Pozytywne i negatywne następstwa wolnej konkurencji .......................... 177 § 48. Klauzule ucieczki i metody pozytywnego przystosowania do konkurencji ................................................................................................. 178 I. Klauzula ucieczki w rozumieniu GATT z 1947 r. .................................. 179 II. Reakcja konsumentów na stosowanie zabezpieczeń. Umowy samoograniczające ....................................................................... 179 VIII Spis treści III. Wzrost roli zabezpieczeń w erze globalizacji ........................................... 181 IV. Warunki niezbędne do udzielenia zabezpieczeń (safeguards) ................. 183 § 49. Zabezpieczenia w przepisach handlowych Stanów Zjednoczonych ........ 187 § 50. Zabezpieczenia w prawie Wspólnoty Europejskiej .................................. 190 § 51. Przeszkody rynkowe (market disruptions) ................................................ 194 § 52. Zasada paralelizmu. Amerykańskie zabezpieczenia dla przemysłu stalowego .................................................................................................... 197 Rozdział II. Handel niezgodny z zasadami konkurencji (unfair trade). Praktyki dumpingowe ......................................................................................................... 200 § 53. Koncepcja dumpingu ................................................................................. 200 I. Spory wokół definicji dumpingu ............................................................... 200 II. Istota dumpingu jako handlowej praktyki unfair ..................................... 202 III. Dumping na rynku wewnętrznym ............................................................. 203 IV. Dumping w aspekcie porównawczym ....................................................... 204 1. Modelowe reakcje państw w stosunku do praktyk dumpingowych .. 204 § 54. Przepisy antydumpingowe GATT .............................................................. 211 § 55. Prawo antydumpingowe Unii Europejskiej ............................................... 212 § 56. Prawo antydumpingowe Stanów Zjednoczonych ..................................... 217 § 57. Prawo antydumpingowe Kanady i Australii w konfrontacji z systemem UE i USA .................................................................................................... 220 § 58. Postępowanie antydumpingowe ................................................................. 224 I. Cena poniżej odpowiedniej wartości (less than fair price) ..................... 224 II. Cena eksportowa (export price) i „konstruktywna” cena eksportowa (constructive export price) ......................................................................... 225 III. Czynniki korygujące różnice między „ceną eksportu” i „normalną wartością” towaru eksportowanego ........................................................... 226 IV. Szkoda materialna ...................................................................................... 229 V. Poparcie lokalnego przemysłu dla wniosku dumpingowego ................... 230 VI. Okresowa rewizja ceł antydumpingowych (sunset reviews) .................... 232 § 59. Główne motywy sporów antydumpingowych ........................................... 234 I. Próby obejścia przepisów antydumpingowych ......................................... 234 II. Amerykańska ustawa antydumpingowa z 1916 r. .................................... 235 § 60. Poprawka Byrda (The Byrd Amendment) .................................................. 237 § 61. Zeroing ........................................................................................................ 241 § 62. „Chevron deference” i sądowa weryfikacja (judicial review) administracyjnych decyzji antydumpingowych. Spór o związek przyczynowy między dumpingiem i wyrządzoną przez niego szkodą .... 244 Rozdział III. Handel subsydiowany i cła ochronne (countervailing duties) ............. 248 § 63. Pojęcie subsydium (subsidy) ...................................................................... 248 § 64. Dumping i handel subsydiowany .............................................................. 249 § 65. Specyficzność subsydium. Subsydia i pomoc państwa ............................ 251 § 66. Kategorie subsydiów .................................................................................. 251 I. Zabronione subsydia eksportowe ............................................................... 255 II. Subsydia w gospodarce krajów rozwijających się i państw będących w okresie rynkowej transformacji ............................................................. 256 § 67. Regulacje handlu subsydiowanego w Stanach Zjednoczonych ............... 257 § 68. Subsydia w polityce gospodarczej krajów nierynkowych ........................ 261 § 69. Regulacja handlu subsydiowanego przez Unię Europejską ..................... 265 § 70. Główne spory dotyczące handlu subsydiowanego .................................... 267 Spis treści IX I. Subsydia Stanów Zjednoczonych dla zagranicznych korporacji eksportowych (Foreign Sales Corporations) ............................................ 267 II. Subsydia dla prywatyzowanych korporacji – Sprawa Brytyjskiej Korporacji Stalowej w Apelacji w WTO .................................................. 269 III. Subsydia dla przemysłu tekstylnego. Brazylia przeciw Stanom Zjednoczonym w WTO .............................................................................. 271 IV. „Korzyść” jako podstawowy element subsydium. Istota sporu między Boeingiem i Airbusem ............................................................................... 274 V. Tu quoque: chińskie i amerykańskie problemy z równoległym stosowaniem ceł wyrównawczych i antydumpingowych ......................... 278 Rozdział IV. Kontrola eksportu ................................................................................... 282 § 71. COCOM i jego polityka eksportowa ........................................................ 284 § 72. Układ z Wassenaar ..................................................................................... 286 § 73. Racjonalizm i realizm w polityce eksportowej ......................................... 287 § 74. Lekcja z historii. Ograniczenia eksportowe w handlu z krajami bloku socjalistycznego .......................................................................................... 288 § 75. Eksterytorialność przepisów eksportowych ............................................... 291 § 76. Ożywienie handlowe między Zachodem i krajami socjalistycznymi w końcu XX w. .......................................................................................... 292 § 77. Polityka eksportowa Stanów Zjednoczonych ............................................ 293 I. Ograniczenia eksportowe amerykańskiego Export Administration Act (EAA) ......................................................................................................... 295 II. Amerykańska regulacja wykroczeń eksportowych ................................... 297 § 78. Regulacje eksportowe Unii Europejskiej .................................................. 300 Rozdział V. Środki odwetowe za nieprzestrzeganie reguł handlowych ..................... 305 § 79. Procedura amerykańskiej „Sekcji 301” i tzw. Klauzula „Super” i „Special 301” ........................................................................................... 306 § 80. Odwetowe regulacje handlowe Wspólnoty Europejskiej ......................... 309 § 81. Europejsko-amerykańska wojna na słowa. Akt Helmsa-Burtona i rozporządzenie Rady (WE) Nr 2271/96 ................................................. 311 § 82. Zmasowany atak na amerykańską Klauzulę 301 ...................................... 314 § 83. Wojna bananowa i wojna o wołowinę. Procedura karuzeli celnej .......... 316 Wybór źródeł ................................................................................................................... 321 Agreement Establishing the World Trade Organization ............................................. 323 The General Agreement on Tariffs and Trade (GATT 1947) .................................... 337 Agreement on Implementation of Article VI of the General Agreement on Tariffs and Trade 1994 .................................................................................... 361 Agreement on Subsidies and Countervailing Measures ............................................. 372 Agreement on Safeguards ............................................................................................ 390 The Articles of Agreement of the International Monetary Fund ............................... 397 United States Tariff Act of 1930 ................................................................................. 419 An Act ......................................................................................................................... 460 United States Trade Act of 1974 ................................................................................. 463 United States Trade Act of 2002 ................................................................................. 501 Title 19, Code of Federal Regulations (CFR), Part 351 Customs Duties ................. 516 Bibliografia ........................................................................................................................ 525 Indeks rzeczowy ................................................................................................................ 537 Wprowadzenie Z prowadzonych w Stanach Zjednoczonych od początku lat 90. XX w. sondaży wynikało, że 67 dyrektorów czołowych amerykańskich korporacji uważało Euro- pę Środkowo-Wschodnią za jeden z głównych obiektów handlowej penetracji. Ich zdaniem, rynek tego regionu miał potencjał, by w ciągu 20 lat uzyskać chłonność porównywalną do rynku Europy Zachodniej1. Prognozy te sprawdziły się w znacz- nym stopniu i wobec demokratyzacji i rynkowej orientacji Środkowej i Wschod- niej Europy transakcje handlowe z krajami takimi jak Polska, Węgry czy Republika Czeska stały się atrakcyjne dla amerykańskiego kapitału. W ocenach potencjału Polski przez zagranicznych inwestorów z poza Unii Eu- ropejskiej, a w szczególności ze Stanów Zjednoczonych, wymienia się najczęściej kilka czynników: 1) wśród 12 państw wchłoniętych przez Unię Europejską w ostatnich dwóch run- dach poszerzających członkostwo Wspólnoty Polska jest państwem obszarowo największym i ludnościowo najliczniejszym, co oznacza potencjalnie zasobny rynek zbytu i pracy; 2) Polska wraz z innymi krajami Grupy Wyszehradzkiej reprezentuje w Unii Eu- ropejskiej tzw. „Młodą Europę”, której znaczenie, wobec konfliktowości poli- tyki „Starej Europy”, koncentrującej się na interesach Francji i Niemiec, może być bardzo istotne; 1 Faktycznie eksport z USA do krajów Wschodniej Europy od 2002 r. do 2007 r. wzrósł prawie trzykrotnie, z 6,59 mld USD do 19,36 mld USD. Eksport do krajów Europy Zachodniej USD. Eksport do krajów Europy Zachodniej . Eksport do krajów Europy Zachodniej rósł również, ale tempo wzrostu nie było aż tak szybkie. W 2002 r. eksport do krajów Zachod- niej Europy wynosił ponad 157 mld USD, a w 2007 r. – 267 mld USD. Eksport z USA do Pol- USD, a w 2007 r. – 267 mld USD. Eksport z USA do Pol- , a w 2007 r. – 267 mld USD. Eksport z USA do Pol- USD. Eksport z USA do Pol- . Eksport z USA do Pol- ski wzrósł ponad czterokrotnie, od 687 mln USD w 2002 r. do ponad 3,1 mld USD w 2007 r. USD w 2002 r. do ponad 3,1 mld USD w 2007 r. w 2002 r. do ponad 3,1 mld USD w 2007 r. USD w 2007 r. w 2007 r. Import z Polski do USA wzrósł dwukrotnie, od 1,1 mld USD w 2002 r. do 2,2 mld USD USD w 2002 r. do 2,2 mld USD w 2002 r. do 2,2 mld USDUSD w 2007 r. Ogólnoświatowy kryzys gospodarczy przyhamował tempo wzrostu handlu mię- dzy Stanami Zjednoczonymi i Polską. Niemniej eksport ze Stanów Zjednoczonych do Polski zmniejszył się minimalnie w porównaniu do cyfr z 2007 r. i w 2010 r. wynosił 2,98 mld USD.USD.. W porównaniu do roku 2007 import z Polski w Stanach Zjednoczonych wzrósł w 2010 r. do 2,96 mld. Potwierdza to nadal zarówno tezę o znacznym potencjale handlowym Polski, któ- ry nie został zaprzepaszczony w okresie kryzysu ekonomicznego, jak i fakt, że jest on w dal- szym ciągu nie w pełni wykorzystany. Dane amerykańskiej International Trade Administra- tion, http://tse.export.gov/TSE/TSEReports.aspx?DATA=NTD. XII 3) kluczowe położenie między krajami byłego Związku Radzieckiego i Niemca- mi daje jej naturalną pozycję pośrednika w handlu między Wschodem i Zacho- dem; Wprowadzenie 4) Polska jest krajem narodowościowo i religijnie jednolitym i szansa konfliktów etnicznych i wyznaniowych jest w niej najmniejsza w całej Europie Środko- wo-Wschodniej; 5) reforma ekonomiczna została rozpoczęta szybko i Polska, choć nie bez proble- mów, przetrwała okres „terapii szokowej”. Globalny charakter handlu sprawił, że światowy kryzys gospodarczy drugiej połowy pierwszego dziesięciolecia XXI wieku dotknął niemal wszystkie kraje na świecie; spowolnił on proces inwestycyjny również w Polsce. Niemniej, patrząc z perspektywy porównaw- czej, na tle problemów całej Unii Europejskiej polski sektor bankowy nie uległ załamaniu i mimo malejącego tempa wzrostu PKB Polska przetrwała pierwszą falę kryzysu bez katastrofy gospodarczej1; 6) polskie rolnictwo, pozostawione w znacznym stopniu w rękach prywatnych przez biurokrację komunistyczną, wymaga, podobnie jak w innych krajach po- socjalistycznych, restrukturalizacji i reformy; nie wymaga ono jednak długo- terminowych procesów reprywatyzacyjnych; 7) siła robocza jest stosunkowo dobrze wyszkolona; 8) bogactwa naturalne kraju są oceniane relatywnie wysoko; 9) ocena potencjału transportu, wobec dostępu do morza, jest stosunkowo wyższa niż Węgier, Czech czy Słowacji; 10) tradycyjna już sympatia Polaków do Stanów Zjednoczonych i uznanie reputa- cji ekonomicznej i politycznego znaczenia Ameryki jako superpotęgi świato- wej tworzą atmosferę sprzyjającą negocjacjom biznesowym. Przy uwzględnieniu wszystkich powyższych czynników należy zauważyć, że potencjał Polski jako atrakcyjnego miejsca inwestycyjnego nie jest nienaruszalny. W rankingu Banku Światowego i Międzynarodowej Korporacji Finansowej, oce- niającym kraje tworzące najlepsze warunki dla biznesu, Polska znalazła się na po- zycji 62 wśród 183 przebadanych rynków. Mimo stosunkowo wysokiej pozycji, oznacza to, że w porównaniu z rokiem 2011, Polska spadła o trzy miejsca. Co wię- 1 Por. szerzej Grażyna Ancyparowicz, Główny Urząd Statystyczny, Koniunktura w okre- sie poakcesyjnym a wyniki finansowe sektora bankowego w Polsce, artykuł na stronie inter- netowej, http://www.bing.com/search?�=�w�okresie�kryzysu�globalnego�form=MSNH14 ttp://www.bing.com/search?�=�w�okresie�kryzysu�globalnego�form=MSNH14 ��s=n�sk=�pc=WLEM. Por. także Wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym na PKB i produkcję prze- mysłową Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w polskim przemy- śle przetwórczym, Departament Analiz i Prognoz, Warszawa, luty 2009 (tekst dostępny na stronie internetowej, http://www.mg.gov.pl/NR/rdonlyres/C14A5DE8-7236-4770-A72D- ttp://www.mg.gov.pl/NR/rdonlyres/C14A5DE8-7236-4770-A72D- 44D7A0454F93/51860/wplywkryzysu1902.pdf. Wprowadzenie XIII cej, jeżeli chodzi o ocenę łatwości wkroczenia na polski rynek inwestycyjny lokacja kraju jest znacznie niższa; pozycja 126 jest niepokojąca1. Wśród głównych negaty- wów wymienia się zazwyczaj: niską stabilność kadr administracyjnych i zbyt długie procedury administracyj- 1) niską stabilność kadr administracyjnych i zbyt długie procedury administracyj- ne (szczególnie w zakresie uzyskiwania pozwoleń na budowę)2; 2) brak przejrzystości transakcji handlowych i niską etykę zawodową; brak przejrzystości transakcji handlowych i niską etykę zawodową; niską stabilność systemu prawa; 3) niską stabilność systemu prawa; skomplikowany system podatkowy przynoszący w rezultacie niską spłacalność 4) skomplikowany system podatkowy przynoszący w rezultacie niską spłacalność podatków3; 5) relatywnie wysokie koszty pracy połączone z nieprecyzyjnymi regulacjami relatywnie wysokie koszty pracy połączone z nieprecyzyjnymi regulacjami z zakresu prawa pracy; znaczną ilość dróg o nieutwardzonych poboczach, słaby wzrost sieci autostrad 6) znaczną ilość dróg o nieutwardzonych poboczach, słaby wzrost sieci autostrad i związane z tym trudności w rozwoju transportu lądowego; 7) katastrofalny stan polskich kolei, których notoryczne opóźnienia zniechęcają katastrofalny stan polskich kolei, których notoryczne opóźnienia zniechęcają zagranicznych inwestorów i utrudniają precyzyjną komunikację biznesową; dysproporcjonalny rozwój bazy przemysłowej w stosunku do kadry technicz- 8) dysproporcjonalny rozwój bazy przemysłowej w stosunku do kadry technicz- nej i sektora usługowego; 9) rozdrobnienie gospodarstw rolnych; rozdrobnienie gospodarstw rolnych; słabą (w porównaniu do wysoko ocenianej znajomości handlu zagranicznego 10) słabą (w porównaniu do wysoko ocenianej znajomości handlu zagranicznego i krajowego) wiedzę o regulacjach handlu międzynarodowego. W interesie Polski leży jak najpełniejsza prezentacja jej możliwości adaptacyj- nych do potrzeb gospodarki rynkowej w okresie globalizacji; wymaga to znajomo- ści mechanizmów handlu i biznesu, rozwinięcia własnych strategii inwestycyjnych, przede wszystkim wymaga jednak wymiany informacji i doświadczeń, analizy po- trzeb własnych i partnerów, zrozumienia, że w sferze biznesu międzynarodowego solidna transakcja jest daleka od filantropii i zawsze oparta na kalkulacji interesów uczestniczących stron. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że niedostatek informacji jest nadal jednym z głównych czynników utrudniających inwestycje i rozwój bardziej oży- wionych kontaktów handlowych z Zachodem. Chociaż zachodni, a przede wszyst- kim amerykański biznesmen przyznaje, że na skutek procesów integracyjnych z EU poziom informacji potencjalnych partnerów biznesowych z Centralnej i Wschodniej Europy o globalnych i regionalnych regulacjach handlowych i finansowych w ostat- 1 Raport „Doing Business in a more Transparent World, 2012”, http://www.doingbusi- ttp://www.doingbusi- ness.org/~/media/FPDKM/Doing 20Business/Documents/Annual-Reports/English/DB12- FullReport.pdf, s. 6. , s. 6. 2 Raport umieszcza Polskę na 160 pozycji w zakresie łatwości uzyskiwania pozwoleń bu- dowlanych, ibidem, s. 120. 3 W zakresie płacenia podatków Polska lokuje się na 128 miejscu. Ibidem. Wprowadzenie XIV nim dziesięcioleciu wzrósł znacznie; niemniej uważa on, że w dalszym ciągu jest on niewystarczający dla skutecznych negocjacji. Partner handlowy z tego regionu posiada najczęściej ogólną i teoretyczną wiedzę z zakresu prawa, ekonomii czy bi- znesu, brakuje mu jednak praktycznej znajomości technik negocjacyjnych, których uczy sie rutynowo na Zachodzie, szczegółowej informacji o procesie rozwiązywa- nia sporów handlowych, umiejętności porównawczej oceny mechanizmów hand- lowych. Czynniki te składają sie na przekonanie, że partnerzy handlowi z Zachodu i z Centralno-Wschodniej Europy myślą inaczej o transakcjach handlowych i bizne- sowych. Zagraniczny inwestor uważa, że działa w tym rejonie Europy niejako po omacku, gdyż większość transakcji jest, z jednej strony, nadal zbiurokratyzowana i pozornie nadmiernie sformalizowana, z drugiej strony, wymaga uruchomienia ca- łej sieci prywatnych kontaktów, w których zachodni biznesmen czuje sie niepew- nie. Brak informacji i wzajemnego zrozumienia powoduje nadmierną ostrożność i rodzi wzajemną nieufność. Książka ta spełniła swoje zadanie i jej nakład został szybko wyczerpany. Po- pularność pracy wskazywała na istniejącą potrzebę rynkową zaprezentowania czy- telnikowi polskiemu problematyki handlu międzynarodowego w formie bardziej dojrzałego wykładu. Sensowność tego zamiaru potwierdził szereg rozmów prowa- Zachodni obserwatorzy podkreślają często, że wprowadzenie lub poszerzenie podstawowych wykładów z handlu międzynarodowego i transakcji biznesowych w szkołach prawa, nauk politycznych, ekonomii, zarządzania i biznesu, w nowych demokracjach europejskich jest sprawą ważną. Prowadzenie choćby wyselekcjono- wanych wykładów zgodnie z metodologią zachodnią, udostępnienie czytelnikom tego regionu popularnych publikacji informujących o podstawowych mechani- zmach transakcji międzynarodowych, o ekonomicznych priorytetach innych kra- jów, oraz wzmocnienie porównawczych komponentów wykładu, mogłoby pomóc rozwiązać wiele, pozornie skomplikowanych problemów komunikacyjnych. Idea tego podręcznika zrodziła się w wyniku podobnych refleksji. Jego pierwsza konceptualizacja powstała w 1991 r. i została opublikowana przez Instytut Przemy- słowo-Handlowy im. Mirosława Dzielskiego w Krakowie jako „Ameryka. Świat �iznesu. 250 Pytań i Odpowiedzi na Temat Handlu Międzynarodowego”. Jego forma, w postaci krótkiego przewodnika prezentującego podstawowe pytania i od- powiedzi wraz z odpowiednim wyborem przykładów, była próbą zastosowania jed- nej z najbardziej efektywnych metod dydaktycznych, używanych przez większość amerykańskich szkół prawa. Metoda ta zakłada, że sformułowanie odpowiednich pytań jest zadaniem co najmniej tak samo trudnym, jak udzielenie poprawnych od- powiedzi. Przyszły prawnik czy biznesmen musi wszakże zawczasu zidentyfikować problemy, z którymi mogą się do niego zwrócić przyszli klienci i przeanalizować argumenty, których użyć mogą jego przeciwnicy lub konkurenci. Wprowadzenie XV dzonych z autorem przez jego byłych studentów i kolegów zarówno z polskich, jak i amerykańskich uczelni, Banku Światowego, Amerykańskiego Ministerstwa Han- dlu i Amerykańskiego Stowarzyszenia Prawników. W ich rezultacie powstała, wy- dana w 1996–1998 pod redakcją autora tej pracy, dwutomowa pozycja „Regulacje handlu i biznesu międzynarodowego”1. Niniejsza książka rozwija i aktualizuje problematykę zawartą w obu powyż- szych publikacjach. Materiał do niej został zebrany w trakcie ponad 20 lat wykła- dów z handlu międzynarodowego, międzynarodowych regulacji ekonomicznych, prawa porównawczego i międzynarodowego prawa publicznego, prowadzonych w Kolumbijskiej Szkole Prawa przy Katolickim Uniwersytecie Ameryki w Wa- szyngtonie. Praca ta koncentruje się na regulacjach handlu międzynarodowego GATT/WTO, handlowych instytucji regionalnych i handlowych superpotęg, takich jak Unia Europejska, Stany Zjednoczone, Japonia, Kanada czy �hiny. Autor starał sie dokonać przeglądu podstawowych zasad globalnej i regionalnej polityki handlowej, nie eksponując bynajmniej polskich regulacji w tej dziedzinie. Czytelnik, który chciałby studiować problematykę polskiego handlu zagranicznego, winien sięgnąć po inne opracowania szczegółowe, które są osiągalne na krajowym rynku wydawniczym. Kwestia odniesienia książki do stanu prawa polskiego wymaga jednak szersze- go komentarza. Powstaje niewątpliwie pytanie, czy czytelnik polski może rozpo- cząć studia nad regulacjami międzynarodowego obrotu gospodarczego bez równo- czesnej analizy własnego systemu prawnego. Pytanie to, często stawiane autorowi tej książki, zdaje się być niezbyt właściwie sformułowane. Któż bowiem stawia kwestię, czy student historii powszechnej musi równocześnie studiować historię Polski; czy czytając książkę o rozwoju kultury renesansowej we Włoszech, należy równocześnie zbadać rozwój prądów Odrodzenia w czasach Jagiellonów. Nikt nie przeczy, że studia historyczne każdej tematyki w aspekcie lokalnym i bardziej ge- neralnym są użyteczne, nie oznacza to jednak, by każda pozycja musiała zawierać wyczerpującą odpowiedź na wszystkie pytania nurtujące czytelnika. Poszczególne aspekty danego zagadnienia można rozważać równocześnie lub kolejno, a pytanie właściwie postawione dotyczy priorytetów i ewentualnych sugestii, od jakiej tema- tyki studia zacząć należy, a w której znaleźć można wiadomości komplementarne. Odnosząc te uwagi do omawianej w niniejszej pracy problematyki, zauważyć należy, że interesujące nas międzynarodowe prawo handlowe jest jednym z naj- ważniejszych, ale nie jedynym komponentem prawa międzynarodowego obrotu gospodarczego. Zakres prawa handlowego obejmuje analizę zasad handlowych uzgodnionych w ramach międzynarodowych układów handlowych lub regulacji 1 Książka została wydana przez Dom Wydawniczy ABC. Wprowadzenie XVI przyjętych przez międzynarodowe lub regionalne organizacje ekonomiczne. Dla zrozumienia struktury i zasad działania międzynarodowych organizacji handlo- wych potrzebna jest więc istotna znajomość prawa międzynarodowego publicznego i w tym sensie elementy tej dyscypliny wchodzą w zakres prawa handlu międzyna- rodowego. Adresatami regulacji handlowych uzgadnianych w ramach międzynarodowych układów handlowych są państwa i ich związki, tak więc wykład handlu między- narodowego tradycyjnie musi udzielić odpowiedzi na pytania, w jakim stopniu te podmioty stosunków międzynarodowych respektują zobowiązania handlowe i w ja- kim stopniu ich własne regulacje obrotu gospodarczego pokrywają się z zobowiąza- niami zaciągniętymi w ramach układów globalnych i regionalnych. Student prawa handlu międzynarodowego musi także zdawać sobie sprawę z faktu, że interesy najpotężniejszych państw decydują o tym, jakie reguły zostaną uznane za wiążące w handlu światowym. Regulacje wewnętrzne importu i eksportu superpotęg ekono- micznych stają się więc paradygmatami w procesie tworzenia globalnych regulacji handlowych. W tym sensie analiza regulacji prawnych amerykańskich lub Unii Eu- ropejskiej nie jest wynikiem „amerykanizmu” lub „europocentryzmu” autorów prac o handlu międzynarodowym; jest ona koniecznym elementem tego przedmiotu. Od tak rozumianego handlu międzynarodowego odróżnia się dziedzinę han- dlu zagranicznego, która obejmuje narodowe regulacje zagranicznego obrotu go- spodarczego. Handel zagraniczny jest spojrzeniem na opisaną wyżej problematykę z perspektywy jednego państwa, jego interesów, zobowiązań i regulacji. Handlem zagranicznym, jako komplementarną w stosunku do handlu międzynarodowego dy- scypliną, powinien się zainteresować student ukierunkowany na badanie polskiej problematyki handlowej. Kontynuując dalej rozważania nad zakresem międzynarodowego prawa obro- tu gospodarczego, należy zauważyć, że podmiotami regulacji handlowych są nie tylko państwa, ale również banki, korporacje, prywatni inwestorzy lub akcjonariu- sze spółek założonych z udziałem kapitału zagranicznego. Zawierają oni kontrakty, podlegają przepisom o dopuszczalnej konkurencji, ubezpieczają swoje transakcje, płacą podatki, negocjują spory; tradycyjnie problematyka ta wchodzi w zakres mię- dzynarodowych transakcji biznesowych. Strony transakcji są narażone na rozmaite kolidujące ze sobą prawne przepisy różnych państw oraz globalnych i regionalnych organizacji handlowych. Analizą kolizji prawnych wykraczających poza granice jednego państwa zajmuje się pry- watne prawo międzynarodowe. Znajomość tego prawa jest również niezbędna dla eksperta handlu i biznesu międzynarodowego. Po dokonaniu tego krótkiego przeglądu komponentów prawa międzynarodowe- go obrotu gospodarczego, spróbujmy jeszcze raz wrócić do wyjściowego pytania Wprowadzenie XVII o zakres tej pracy. Książka ta w swoim zamierzeniu jest wprowadzeniem do prob- lematyki handlu międzynarodowego i z tego względu nie jest wykładem wyczerpu- jącym. Autor dokonał selekcji problemów dyskutowanych zwyczajowo w trakcie wykładu z tej dziedziny, pozostawiając szereg kwestii bardziej szczegółowych dla omówienia w trakcie seminariów czy konwersatoriów z międzynarodowych trans- akcji biznesowych, transakcji ekonomicznych, międzynarodowego prawa podatko- wego, międzynarodowych regulacji obrotu papierami wartościowymi, międzynaro- dowych regulacji własności intelektualnej, i wielu innych. Dobierając problematykę wykładu autor położył szczególny nacisk na tematy słabiej w polskiej literaturze opracowane lub nieanalizowane w perspektywie po- równawczej, takie jak: regulacje antydumpingowe, regulacje handlu subsydiowa- nego, zabezpieczenia przed szkodą spowodowaną przez handel zgodny z zasada- mi wolnej konkurencji, środki odwetowe za nieprzestrzeganie postanowień umów handlowych, regulacje eksportu. Tematyka ta, zawarta w ostatniej, szczegółowej części pracy (V), jest szczególnie ważna dla prawników, ekonomistów, młodych pracowników biznesu i zarządzania, rozpoczynających prace w zakresie handlu międzynarodowego. Stanowi ona dla nich zazwyczaj pierwsze i najpoważniejsze wyzwanie zawodowe. Części wprowadzające (I–IV) do problematyki kontroli im- portu i eksportu analizują instrumenty kontroli handlu, wybrane zagadnienia polity- ki handlowej oraz struktury handlu globalnego i regionalnego. Książka może stanowić użyteczną lekturę uzupełniającą dla biznesmana pro- jektującego wejście w kontakty handlowe z zachodnimi partnerami, urzędnika polskich ministerstw czy banków negocjujących lub zamierzających negocjować umowy handlowe czy finansowe lub po prostu dla zwykłego czytelnika zamierza- jącego dowiedzieć się więcej o świecie biznesu i handlu. Dla ułatwienia orientacji w strukturze zaprezentowanego wykładu, każdy rozdział pracy został podzielony na podrozdziały koncentrujące się wokół jednego ważniejszego problemu. Dla więk- szej przejrzystości tekstu i ułatwienia studentowi przygotowania się do egzaminu podstawowe tezy podrozdziałów zostały uwypuklone drukiem półgrubym. Język tej pracy, w zamierzeniu autora, winien być zrozumiały dla każdego przeciętnie oczytanego odbiorcy, natomiast zawarte w przypisach i na końcu książki informa- cje bibliograficzne mogą pomóc bardziej zaawansowanemu badaczowi w dalszej penetracji sfery handlu międzynarodowego. Dla ułatwienia czytelnikowi dalszych studiów w języku angielskim, najpopularniejszym w zakresie handlu międzynaro- dowego, podstawowa terminologia transakcji handlowych została zaprezentowana w obu językach (z angielskim tłumaczeniem podanym w nawiasach). Z tego rów- nież względu załączone na końcu książki fragmenty najważniejszych dyskutowa- nych w pracy dokumentów zostały dodane w języku angielskim. Rozmiar tej pracy uniemożliwia zaprezentowanie pełnych tekstów; w chwili obecnej są one jednak XVIII powszechnie dostępne na stronach internetowych cytowanych w pracy lub w osob- no wydanych zbiorach. Materiał faktograficzny tej pracy został zebrany w miarę jego dostępności do końca 2011 r. Wprowadzenie Waszyngton, styczeń 2012 r. Rett R. Ludwikowski Wykaz skrótów AB ................................. Ciało Apelacyjne ( ADB .............................. Afrykański Bank Rozwoju (African Development Bank) ADF ............................... Afrykański Fundusz Rozwoju (African Development Fund) AID ............................... Agencja Rozwoju Międzynarodowego (Agency for International iało Apelacyjne (Appellate Body) ASEAN ......................... Stowarzyszenie Narodów Południowo-Wschodniej Azji (Associa- BIS ................................ Bank Rozliczeń Międzynarodowych (Bank for International Set- Development) tion of Southeast Asian Nations) CACM ........................... Wspólny Rynek Ameryki Środkowej (Central American Common tlement) Market) CAFT ............................ Sąd Apelacyjny Stanów Zjednoczonych dla Dystryktu Federalnego (United States Court of Appeals for the Frederal Circuit) CAFTA .......................... Układ Wolnohandlowy Ameryki Centralnej (Central America Free Trade Agreement) CAN .............................. Wspólnota Andyjska (Comunidad Andina) CARICOM .................... Caribbean Community and Common Market CEFTA .......................... Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu (Central CITT .............................. Kanadyjski Międzynarodowy Trybunał Handlowy (Canadian In- European Free Trade Agreement) ternational Trade Tribunal) COCOM ........................ Komitet Koordynacyjny Wielostronnej Kontroli Eksportu (Coor- dinating Committee on Multilateral Export Controls) CUS-FTA ...................... Amerykańsko-Kanadyjskie Porozumienie o Wolnym Handlu (Ca- CWT .............................. Organizacja Konsumentów Wobec Handlu Światowego (Consum- nada-United States Free Trade Agreement) ers for World Trade) DSB ................................ Organ do Spraw Rozwiązywania Sporów (Dispute Settlement Body) EAA ............................... Export Administration Act EAI ................................ Fundusz Ochrony Środowiska (Environmental Fund) EBRD ............................ Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (European Bank for Re- construction and Development) ECB ............................... Europejski Bank Centralny (European Central Bank) ECU ............................... Europejska Jednostka Walutowa (European Currency Unit) EEA ............................... Europejski Obszar Gospodarczy (European Economic Area) EFTA ............................. Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (European Free EMCF ............................ Fundusz Europejskiej Współpracy Monetarnej (European Moneta- Trade Association) ry Cooperation Fund)
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Handel międzynarodowy
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: