Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00121 008874 11061555 na godz. na dobę w sumie
Iki japońska filozofia codzienności - ebook/pdf
Iki japońska filozofia codzienności - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 74
Wydawca: Wydawnictwo e-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-61184-18-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Moja praca poświęcona jest japońskiej filozofii codzienności Iki.


Na początku zajmuję się definicją Iki, w drugiej części mojej pracy podaję przykłady tego, jak Iki przejawia się w codziennym życiu Japończyków, na samym końcu skupiam się na inspirującym wpływie, jaki Iki wywarło na kulturę Zachodu.

Czym tak naprawdę jest Iki? Bardzo trudno znaleźć odpowiednik słowa Iki w języku obcym. To dążenie do wyjątkowości, jak również pragnienie poznania, zdobywania doświadczenia, które nie prowadzi do znudzenia życiem, ale wręcz przeciwnie - do ciągłej nim fascynacji. To także dążenie do zachowania równowagi i unikania przesady. Jakby tego było mało Iki jest definiowane także często jako piękno, elegancja lub kokieteria. Żadne z tych określeń nie oddaje w pełni znaczenia Iki, a jedynie pewne jego istotne aspekty. Tym, co w pełni oddaje znaczenie Iki jest życie, jak również ściśle powiązany z życiem proces oddychania oraz duma, która nadaje naszemu życiu duchową wartość. Filozofia Iki narodziła się w XVIII wieku w dzielnicy uciech w ówczesnej stolicy Japonii wśród mieszkańców klasy średniej i niskiej. Nie była to koncepcja, która cieszyła się uznaniem klasy wyższej. Pomimo tego szybko zdobyła ogromną popularność. W błyskawicznym tempie tematyka związana z Iki przeniknęła do literatury i stała się inspirującym tematem przedstawień teatralnych. Iki jest niezwykłym konceptem w filozofii, bo w piękny sposób łączy w sobie cechy filozofii, estetyki, sztuki i codziennego życia. Właśnie dlatego Iki jest wciąż żywym elementem japońskiej kultury.


Jak staram się pokazać w mojej pracy, Iki nadal stanowi inspirujące źródło nie tylko w codziennym życiu Japończyków, ale może także wzbogacić codzienność każdego, kto będzie chciał choć na chwilę zatrzymać się w biegu i spojrzeć na otaczający świat tak, aby zachwycić się nim na nowo.


Sylwia Gliniewicz


O autorze:


Nazywam się Sylwia Gliniewicz. Urodziłam się 27.11.1982 roku w Katowicach. Obecnie jestem absolwentką filozofii Uniwersytetu Śląskiego. W zeszłym roku postanowiłam kontynuować swoje studia na Uniwersytecie Wiedeńskim. Zagraniczne studia były dla mnie ogromnym wyzwaniem, ale i wielką przygodą. W Wiedniu brałam stały udział w przygotowywaniu różnych prezentacji dotyczących tematów związanych z filozofią, polityką i historią. Oprócz tego byłam uczestniczką forum internetowego poświęconego kognitywistyce. W filozofii fascynuje mnie nie tylko niestrudzone poszukiwanie odpowiedzi na fundamentalne pytania, ale również na zwyczajne , codzienne wyzwania rzeczywistości. Do moich zainteresowań z kręgu filozofii należy w szczególności filozofia i kultura Japonii, filozofia społeczna , filozofia umysłu i feminizm. Oprócz tego interesuję się malarstwem i sztuką. Wielokrotnie zajmowałam się pisaniem scenariuszy teatralnych, układaniem scenografii i organizacją przedstawień teatralnych i wieczorków poetyckich. Poza miłością do sztuki jestem także ogromną miłośniczką podróży. Nie ma chyba takiego miejsca na świecie, którego nie chciałabym poznać. Obecnie mieszkam na stałe w Wiedniu, gdzie pracuję jako nauczycielka języka angielskiego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 1        www.e‐bookowo.pl  Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 2                                Sylwia Gliniewicz                                                                                粋   IKI  JAPOŃSKA  FILOZOFIA              CODZIENNOŚCI    Copyright by Sylwia Gliniewicz, Marta Święcek   e‐bookowo 2008  Projekt okładki: Marta Święcek  ISBN 978‐83‐61184‐18‐8     HHUwww.e‐bookowo.pl U  Kontakt: wydawnictwo@e‐bookowo.pl                Kopiowanie, rozpowszechnianie części lub całości bez zgody wydawcy zabronione  Wszelkie prawa zastrzeżone.     Wydanie I    2008 www.e‐bookowo.pl    Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 3    SPIS TREŚCI:    Wprowadzenie ........................................................................................................ 4  I. Iki w historycznym i filozoficznym ujęciu ............................................................ 5  Kuki i pierwsza definicja Iki .................................................................................. 6  Charakterystyka pojęcia Iki .................................................................................. 7  Podział Iki ............................................................................................................. 8  Krytyka ‘’Iki no kozo’’ ........................................................................................... 9  II. Estetyka codzienności ....................................................................................... 10  Dlaczego Iki nie ma w Muzeum? ........................................................................ 11  Piękno w prostocie ............................................................................................. 12  Sugestywność, czyli o spojrzeniu i tajemnicy ..................................................... 13  Iki jako nie‐sztuka .............................................................................................. 14  III. Przejawy Iki w codziennym życiu .................................................................... 15  Ceremonia herbaciana ....................................................................................... 16  ‘’Droga kwiatów’’ ............................................................................................... 17  Kaligrafia ............................................................................................................ 18  Świat kwiatów i wierzb ...................................................................................... 19  Tokonoma .......................................................................................................... 20  IV.  Iki jako źródło inspiracji .................................................................................. 21  Zakończenie ........................................................................................................... 23  Bibliografia ............................................................................................................ 24          www.e‐bookowo.pl  Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 4        Wprowadzenie       Nie  ma  na  świecie  drugiego  takiego  kraju  jak  Japonia,  który  budziłby  tyle  skrajnych  uczuć  i  przywoływał  tyle  sprzecznych  obrazów.  Myśląc  o  Japonii  widzimy  oczami  wyobraźni  groźnych  samurajów  i  walecznych  kamikadze  gotowych  oddać  swoje życie w obronie honoru i ojczyzny, zawsze posłusznych Bushido1, japońskiemu  kodeksowi  samuraja.  Przypominają  się  nam  piękne  Gejsze  w  bajecznych  kimonach,  które można spotkać spacerując ulicami Kioto. Widzimy setki Japończyków, rodzin z  dziećmi,  zakochanych  czy  samotnych  odpoczywających  każdej  wiosny  w  cieniu  rozkwitających  wiśni.  Myślimy  o  japońskiej  celebracji  każdej  chwili  i  upiększaniu  chociażby,  tak  zdawałoby  się  prostej  czynności,  jak  na  przykład  picie  herbaty,  która  urasta  do  rangi  niezwykłego  wydarzenia  poprzez  szereg  starannie  wykonywanych  rytuałów zgodnych z Sadō2, drogą herbaty. Myślimy o wypielęgnowanych japońskich  ogrodach  zen,  których  blade  imitacje  możemy  spotkać  także  i  w  europejskich  miastach.  Przykłady  takich  bajkowych  obrazów  zatrzymanych  w  naszej  pamięci  jak  kadry z filmu można by przywoływać w nieskończoność.                                                         1 Bushido, w dosłownym tłumaczeniu oznacza ‘’Drogę wojownika”.  Jest to japoński kodeks etyczny  powstały miedzy IX a XII wiekiem, który często porównywany bywa do   europejskiego kodeksu rycerskiego.  Bushidō podkreśla znaczenie takich wartości u wojownika jak: posłuszeństwo, honor i lojalność wobec wasala.  W dzisiejszej Japonii  można mówić o wciąż żywej tradycji  Bushidō w relacjach między pracodawcą a  pracownikiem, gdzie również obowiązuje lojalność i niekwestionowane posłuszeństwo podwładnego wobec  pracodawcy.    2 Sado oznacza ‘’Drogę herbaty”. Odkąd w VI wieku herbata przywędrowała z Chin wraz z Buddyzmem  zyskała ogromna popularność. Droga herbaty to nie tylko szereg czynności mających na celu przygotowanie  filiżanki herbaty, ale przede wszystkim pielęgnowanie ‘’czystego’’ umysłu oraz takich wartości jak: harmonia,  szacunek wobec innych, spokoju. Za mistrza ceremonii herbacianej uważany był Sen Rikyu (1511‐1591).  www.e‐bookowo.pl    Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 5            I. Iki w historycznym i filozoficznym ujęciu     Filozofia  Iki  powstała  w  Edo  w  XVIII  wieku.  Edo  stanowiło  wówczas  stolicę  Japonii  (w  1896  roku  Edo  zostało  przemianowane  na  Tokio).  Miasto  to  liczyło  na  początku  XVIII  wieku  ponad  1,3  miliona  ludzi  i  było  powszechnie  uznawane  za  największe miasto na świecie3. Miejsce narodzin filozofii Iki było dość niezwykłe, jeśli  weźmiemy  pod  uwagę  gdzie  wykluwały  się  wcześniejsze  koncepcje  o  doniosłym  znaczeniu filozoficznym i kulturowym, bo Iki wywodzi się z dzielnicy uciech. I to nie  arystokracja  ducha  stworzyła  ten  koncept,  ale  ludzie  należący  do  klasy  średniej  i  niskiej.  Ale  ostatecznie,  kto  powiedział,  że  filozoficzne  idee  mają  prawo  powstawać  tylko i wyłącznie na Uniwersytetach czy innych miejscach uznawanych za właściwe?  Gdyby przyjrzeć się uważnie narodzinom naszej zachodniej filozofii zauważylibyśmy,  że  co  jak  co  ale  filozofia  ceni  sobie  ponad  wszystko  wolność.  W  niewoli  zamiast  filozofii  rodzi  się  tylko  ideologia.  Filozofia  nie  patrzy  czy  jesteś  arystokratą  czy  niewolnikiem,  czy  jesteś  biedny  czy  bogaty,  wierzysz  w  Boga  albo  wręcz  przeciwnie  odrzucasz całkowicie jego  istnienie,  itd. Dla  niej  liczy się tylko to,  jak  wielkim jesteś  miłośnikiem mądrości.                                                     3 Y. Yamamoto, An Aesthetics of Everyday Life, s.7  www.e‐bookowo.pl    Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 6      Kuki i pierwsza definicja Iki      Pomimo  swojej  niesłychanej  popularności  w  Japonii  Iki  nie  było  przez  dłuższy  czas  przedmiotem  poważnych  akademickich  badań  czy  studiów.  Pierwsze  naukowe  opracowanie  dotyczące  Iki  pojawiło  się  dopiero  w  1930  roku  w  książce  Kuki  Shuzo  zatytułowanej  ‘’Struktura  Iki’’  (Iki  no  kozo)4.  Kuki  należy  do  grona  tych  pisarzy,  filozofów,  których  osobiste  doświadczenia   powi ązane  są  silnie  z  ich  twórczością.  Urodził  się  w  okresie,  kiedy  bardzo  silny  w  Japonii  był  nacjonalizm,  który  stanowił  próbę  przezwyciężenia  wpływów  zachodnich.  Jego  ojciec,  który  miał  na  Kukiego  ogromny  wpływ,   by ł  zagorzałym  zwolennikiem  nacjonalistycznej  ideologii.  Także  bliski  i  niezwykle  wpływowy   przyjaciel   rodziny,  Okakura  Tenshin,  popierał  nacjonalizm.  Nie  dziwi  więc  fakt,  ze  już  w  młodości  Kuki  był  dumny  z  tego,  że  jest  Japończykiem i uważał, że kultura japońska jest o wiele lepsza od kultury zachodniej.  Tą dumę ze swojego pochodzenia i kultury można odnaleźć na kartach jego książki.  Poza  tym  autor  ,,Struktury  Iki’’  studiował  w  Europie  zachodnia  filozofię  w  latach  dwudziestych. Zauroczony filozofią europejską, zwłaszcza Bergsonem i Heideggerem,  postanowił w swoich badaniach nad strukturą Iki wykorzystać metodę zaczerpniętej z  filozofii Zachodu, a konkretnie z hermeneutyki Martina Heideggera.                                                       4 Y. Yamamoto, An Aesthetics of Everyday Life, s.5  www.e‐bookowo.pl    Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 7      Charakterystyka pojęcia Iki    Wbrew  temu,  co  na  temat  Iki  sądził  Kuki  nie  jest  łatwo  podać  jedną  uniwersalną  definicję  Iki.  Trudność  jednoznacznego  zdefiniowania  tego  pojęcia  wynika  z  jego  złożonej  natury.   Kuki   w  swojej  książce  ‘’Iki  no  kozo’’  próbował  za  wszelką cenę pokazać Iki jako pojęcie uniwersalne i do głębi japońskie. Nie doceniał  faktu,  że  Iki  stanowiło  ważny  element  codziennego  życia  dla  Edokko.  Pomijał  także  rolę  mieszkańców  Edo  w  stworzeniu  i  pielęgnowaniu  tradycji  Iki.  Możliwe,  że  Kuki  poprzez  pokazanie  Iki  jako  pojęcia  niezmiennego,  stałego  i  wyłącznie  japońskiego   starał  się  w  jakiś  sposób  obronić  japońską  tradycję  przed  niszczycielskim  wpływem  kultury  Zachodu.  Nie  wiadomo,  jakie  były  jego  intencje.  Wiadomo  natomiast,  że  badania nad tradycją Iki mogą wzbogacić nie tylko kulturę samej Japonii, ale również  kulturę Zachodu.    Jednoznaczne  zdefiniowanie  Iki  sprawia  trudność,  podobnie  zresztą  jak  i  zdefiniowanie innych filozoficznych pojęć. Iki nie jest pojęciem uniwersalnym. Wbrew  temu,  co  możemy  przeczytać  w  ‘’Strukturze  Iki’’,  to  pojęcie  relatywne  i  dość  elastyczne.  Pod  względem  etymologii  Iki  jest  pojęciem  niezwykle  różnorodnym.  Iki  występuje  generalnie  w  języku  japońskim  jako  rzeczownik,  którego  najbliższym  odpowiednikiem  mogłoby  być  słowo  szyk.  Jednak  słowo  szyk  jest  pewnym  uproszczeniem, które nie przybliża znaczenia Iki, a jedynie odzwierciedla jeden z jego  aspektów.       www.e‐bookowo.pl  Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 8      Podział Iki    Generalnie można podzielić Iki na dwa rodzaje. Jeden z nich uwzględnia aspekt  formalny  Iki,  a  drugi  aspekt  sytuacyjny.  Podział  ten  zaproponował  w  swojej  pracy  zatytułowanej  Estetyka  codziennego  życia  Yuiji  Yamamoto.  Według  niego  formalne  Iki  manifestują  się  w  wyglądzie  konkretnych  obiektów,  aspekty  ich  kolorze,  strukturze, formie, etc5. Zupełnie inaczej przejawia się sytuacyjny aspekt Iki, w którym  uwaga  nie  skupia  się  na  wyglądzie  i  formie  poszczególnych  obiektów,  ale  na  całej  szeroko  pojętej  sytuacji.  Pierwotnie  ten  drugi  aspekt  Iki  stosowano  w  kontekście  zachowania  dyskrecji  w  sprawach  miłosnych,  zachowania,  charakteru  czy  sposobu  życia  danej  osoby  jak  również  do  fenomenów  i  zjawisk  przyrody6.  Uważał,  że  oba  przejawy Iki są ze sobą ściśle związane, choć nie jest koniecznością, aby sytuacyjne Iki  poprzedzało formalne. Choć z drugiej strony uważał, że to właśnie sytuacyjny aspekt  Iki najlepiej oddaje niepowtarzalny charakter tego zjawiska.                                                         5 Ibidem, s.16  6 Ibidem, s.16    www.e‐bookowo.pl  Sylwia Gliniewicz: IKI JAPOŃSKA FILOZOFIA CODZIENNOŚCI      S t r o n a  | 9      Krytyka ‘’Iki no kozo’’    Niektórzy badacze7 twierdzą, że jedynie Kuki dogłębnie zrozumiał i zdefiniował,  czym  tak  naprawdę  jest  Iki.  Według  Yasudy  jedynym  rzetelnym  opracowaniem  na  temat  Iki  jest  dzieło  Kukiego  Struktura  Iki.  Chociaż  trudno  zaprzeczyć,  że  książka  Kukiego ma ogromne znaczenie dla zrozumienia Iki, to jednak nie jest to dzieło wolne  od słów krytyki.  Najpoważniejszy  zarzut  wobec  koncepcji  Iki  opracowanej  przez  Kukiego                          dotyczy niemożności zrozumienia tego na wskroś japońskiego pojęcia przez ludzi nie  będących Japończykami. Według autora Struktury Iki tylko Japończycy są w stanie w  pełni  zrozumieć  Iki.  Co  więcej,  Kuki  uważa,  że  niemożność  zrozumienia  Iki  przez  obcokrajowców  jest  czymś,  czego  nie  można  zmienić,  ponieważ  Iki  nie  można  się  nauczyć,  a  więc  ten,  kto  nie  jest  Japończykiem  nigdy  nie  będzie  w  stanie  go  zrozumieć.                                                                     7 Tada i Yasuda    www.e‐bookowo.pl 
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Iki japońska filozofia codzienności
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: