Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00048 006018 14678513 na godz. na dobę w sumie
Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w szkołach ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy. Edycja: Windows, Mac - książka
Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w szkołach ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy. Edycja: Windows, Mac - książka
Autor: Liczba stron: 64
Wydawca: Helion Edukacja Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3040-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> podręczniki szkolne >> szkoła ponadgimnazjalna
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Aktywna nauka informatyki

Państwa uczniowie w zasadzie nie pamiętają już świata sprzed ery informatyzacji. Tym większym wyzwaniem jest prowadzenie zajęć w taki sposób, by młodzi ludzie nie tylko się nie znudzili, ale także dowiedzieli czegoś nowego. W jaki sposób ukierunkować podopiecznych, by umiejętnie poruszali się w gąszczu informacji, wykorzystywali narzędzia informatyczne do usprawniania swojej pracy i rozwiązywania problemów oraz unikali zagrożeń związanych z rozwojem nowych technologii?

Na te i wiele innych pytań, które stawiają sobie nauczyciele, odpowiada Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w szkołach ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy. Edycja: Windows, Mac. Książka zawiera także informacje o niesamowicie efektywnych i oryginalnych metodach nauczania, aktywizujących uczniów oraz pozwalających na powiązanie nauki z rozrywką, zmodyfikowanie dotychczasowych form dyskusji i samodzielną realizację projektów.

Poradnik metodyczny z serii Informatyka Europejczyka pomoże nauczycielom:

Wciśnij Enter i do dzieła!

Komplet materiałów z serii Informatyka Europejczyka pozwala uczniom zdobywać wiedzę poprzez praktykę, a nauczycielom ułatwia przekazywanie nowych treści w interesujący i niebanalny sposób. Helion, największe wydawnictwo informatyczne w Polsce, teraz pomaga zgłębić tajemnice świata komputerów także pokoleniu przyszłych specjalistów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

• Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis treści ROZDZIAŁ 1. Wprowadzenie Strategie kształcenia Aktywizujące metody nauczania Podsumowanie ROZDZIAŁ 2. Propozycje rozplanowania materiału ROZDZIAŁ 3. Wskazówki do realizacji materiału nauczania Etap 1. Informacja jako podmiot informatyki Etap 2. Narzędzia technologii informacyjno-komunikacyjnej Etap 3. Opracowywanie informacji w postaci tekstowej i graficznej Etap 4. Przetwarzanie informacji liczbowych w postaci tabelarycznej Etap 5. Przetwarzanie informacji w postaci bazodanowej Etap 6. Przetwarzanie multimediów Etap 7. Prezentowanie przetworzonych informacji ROZDZIAŁ 4. Propozycja konstrukcji przedmiotowego systemu oceniania Wstęp Zasady oceniania Ogólne kryteria ocen Narzędzia i czas sprawdzania osiągnięć uczniów Zasady ustalania oceny 5 10 11 20 21 23 23 31 36 42 46 49 55 59 59 60 62 63 64 4 I N F O R M A T Y K A E U R O P E J C Z Y K A . P O R A D N I K M E T O D Y C Z N Y W P R O W A D Z E N I E 1 1 Problemowa — kierowanie procesem rozwiązywania zagadnień po- znawczych, odkrywanie i przyswajanie wiedzy. Metody nauczania — pro- blemowe (samodzielnego dochodzenia do wiedzy). Treści programowe — wyjaśniające. Charakter kształcenia — instrumentalno-poznawczy. Eksponująca — eksponowanie wartości, poznawanie wartości i prze- żywanie ich. Metody nauczania — waloryzacyjne (inscenizacje, drama), impresyjne (przyjmowanie cudzych emocji). Treści programowe — ocenia- jące. Charakter kształcenia — kierunkowy (kształtuje określony stosunek do wartości). Operacyjna — organizowanie działalności praktycznej uczniów, dzia- łanie. Metody nauczania — praktyczne (pokaz, demonstracje, ćwiczenia). Treści programowe — normatywne. Charakter kształcenia — instrumen- talny (przygotowanie do przetwarzania rzeczywistości). Aktywizujące metody nauczania Metoda nauczania to celowo i systematycznie stosowany sposób pracy nauczyciela, umożliwiający przekazanie wiedzy uczniom wraz z umiejęt- nością posługiwania się nią w praktyce. Aktywizujące metody nauczania są ukierunkowane na zwiększenie czynnego udziału uczniów w procesie dydaktycznym z jednoczesnym ograniczeniem roli samego nauczyciela, który wspomaga i ukierunkowuje uczących się, mobilizuje ich, stymuluje w zakresie obszarów słabiej opracowanych lub błędnie zinterpretowanych, zwraca uwagę na popełnione błędy i ocenia postępy. Ciekawe i niekonwencjonalne ćwiczenia realizowane metodami akty- wizującymi skorelowane z problematyką życia codziennego wzmacniają skuteczność działań dydaktycznych nauczyciela. Aktywny sposób zdoby- wania wiedzy ułatwia posługiwanie się nią w sposób samodzielny, uczy współpracy i współdziałania w zespole. Zastosowanie metod aktywizujących wymaga od nauczyciela większego zaangażowania własnego i większego wysiłku na etapie przygotowania do realizacji zajęć. Zaletą tych metod jest niewątpliwie ograniczone stosowanie skomplikowanych środków dydaktycznych, przy czym wymagają one od nauczyciela gruntownego przemyślenia i przygotowania treści, ćwiczeń i form pracy. 1 2 I N F O R M A T Y K A E U R O P E J C Z Y K A . P O R A D N I K M E T O D Y C Z N Y Metoda projektu Szczególnie popularna i efektywna metoda projektu eksponuje samodzielną pracę ucznia. Ma on swobodę w zakresie stosowania wcześniej nabytych umiejętności i wiedzy w celu pozyskania nowych. Projekt może być przed- sięwzięciem indywidualnym lub zespołowym i w dużej mierze sprowadza się do zebrania i usystematyzowania informacji, z których część uczestnicy już znają, a inne są przez nich niejako odkrywane w działaniu. Metoda projektu pozwala rozwijać umiejętności korzystania z różnych źródeł infor- macji, krytycznego analizowania faktów i oceny ich wiarygodności. Projekt jest na bieżąco koordynowany przez nauczyciela. Przed przystąpieniem do realizacji projektu uczeń otrzymuje jego opis zawierający cele, zakres prac, kryteria oceniania i ogólnie nakreślone ramy. Rezultatem projektu może być sprawozdanie, praca plastyczna, album zdjęć, dokument elektroniczny, w tym multimedialny, model badanych zjawisk itp. Rezultaty te powinny zostać zaprezentowane na forum. Projekt indywidualny zwiększa poczucie odpowiedzialności za wyniki, samokontrolę i dyscyplinę. Projekt grupowy kształtuje umiejętność współ- działania, słuchania innych, obrony własnych poglądów oraz poszukiwania kompromisu. Etapy pracy nad projektem: x zainicjowanie projektu i wybór tematyki, x sporządzenie dokumentacji projektu wraz z jego specyfikacją, x podział zadań, usytuowanie ich w czasie, x realizacja projektu, x sporządzenie raportu i prezentacja wyników projektu, x ocena realizacji założeń projektu. Gry dydaktyczne Powiązanie nauki z rozrywką szczególnie pozytywnie wpływa na efektyw- ność pracy dydaktycznej. Podczas gry uczestnicy konkurują ze sobą, włą- czając emocje w proces uczenia się. Wykorzystanie odpowiednio dobranych gier jest szczególnie ułatwione w pracowni komputerowej. Najprościej jest wykorzystać gotowe produkty multimedialne lub skorzystać z szerokiej oferty dostępnej w sieci. Przy odpowiedniej inwencji nauczyciela można jednak wdrożyć własne pomysły opracowane na bazie standardowego oprogramowania i sieci lokalnej. W P R O W A D Z E N I E 1 3 Metoda ta zakłada: x zwiększoną aktywność uczących się, x pozytywny wpływ elementów współzawodnictwa między uczniami, x różnorodne interakcje między uczestnikami w czasie gry, x kształtowanie umiejętności podporządkowania się ścisłym regułom narzuconym odgórnie, x umiejętność efektywnej pracy umysłowej w sytuacji stresogennej. Puzzle Ta metoda wymusza współpracę między uczniami, ponieważ w celu uzyska- nia pozytywnego rezultatu każdy uczeń musi skorzystać z pomocy, wiedzy i umiejętności innego ucznia. Praca odbywa się w tzw. grupach eksperckich. Każda z nich otrzymuje do opracowania inną część głównego tematu i musi tak dokładnie przeanali- zować i zrozumieć zagadnienie, by móc skutecznie przekazać zdobytą wiedzę pozostałym. Następnie uczniowie dobierają się w nowe grupy, tak by w skład każdej wszedł ekspert w dziedzinie poszczególnych części głów- nego tematu. Eksperci relacjonują grupie zdobytą wcześniej wiedzę. Na- uczyciel sprawdza, czy wszyscy w pełni rozumieją problematykę. Kula śniegowa Metoda przydatna przy tworzeniu definicji nowego pojęcia. Zakłada przej- ście od pracy indywidualnej do grupowej, daje szansę każdemu na sformu- łowanie własnego punktu widzenia, nabycie nowych doświadczeń i umiejęt- ności komunikowania się. Etapy realizacji kuli śniegowej: x przedstawienie problemu (np. pojęcie, jakie należy zdefiniować), x wypisanie wszystkich informacji na zadany temat, x opracowanie propozycji definicji w parach, x odczytanie ich, dyskusja, wskazanie najistotniejszych cech pojęcia, x tworzenie wspólnej definicji — pary łączą się w czwórki, czwórki w ósemki itd. i w ten sposób ustalają wspólne stanowisko. Portfolio Metoda uczy gromadzenia w specjalnych teczkach informacji i materiałów związanych z tematyką wskazaną przez nauczyciela. Wymaga systema- tyczności, umiejętności przetwarzania, oceny i porządkowania pozyskanych 1 4 I N F O R M A T Y K A E U R O P E J C Z Y K A . P O R A D N I K M E T O D Y C Z N Y informacji, ułatwia planowanie, organizowanie i ocenianie własnego ucze- nia się, przygotowuje do prezentacji własnego stanowiska, swoich poglą- dów i upodobań. Burza mózgów Metoda, nazywana też giełdą pomysłów, stosowana do wyłonienia rozwią- zań w sytuacjach nowych, szerzej opisana w podręczniku, pozwala pozyskać jak największą liczbę propozycji o charakterze otwartym, nowatorskim. Podstawowa zasada tej metody zakłada odseparowanie etapu generowa- nia pomysłów od etapu ich oceny. W trakcie pierwszego z nich nie moż- na odrzucać żadnej, nawet najbardziej śmiałej lub absurdalnej z pozoru propozycji. Uczestnicy formułują swoje pomysły, bazując na własnej in- tuicji i wyobraźni, zgodnie z zasadą, że pierwsza myśl jest najlepsza. Burza mózgów zakłada dużą różnorodność grupy, co pozwala na do- strzeżenie wszystkich aspektów problemu. Selekcja pomysłów i wybór naj- lepszych są odroczone w czasie i następują na drugim etapie pracy. Dyskusja dydaktyczna Dyskusja dydaktyczna uczy wyrażania i obrony własnych poglądów, ar- gumentacji oraz szacunku do przekonań i poglądów innych. Pozwala kształtować takie umiejętności, jak: ścisłe formułowanie własnych myśli, słuchanie innych, dyskutowanie na szerszym forum, ocena wartości rze- czowej argumentacji, analizowanie i ocena faktów, wymiana poglądów, współdziałanie. W trakcie dyskusji niezbędne jest przestrzeganie pod- stawowych zasad tej metody: x słuchać się nawzajem, x mówić zwięźle i na temat, x zachować normy kulturalnej wymiany poglądów, x nie uciekać się np. do ośmieszania przedmówcy. Wyróżnia się kilka odmian dyskusji. Dyskusja okrągłego stołu Polega na swobodnej wymianie poglądów podczas spotkania kierowane- go przez wyznaczoną osobę. Cechą charakterystyczną dyskusji okrągłego stołu jest nieformalność i swoboda wypowiedzi oraz równouprawnienie wszystkich uczestników. W P R O W A D Z E N I E 1 5 Metaplan Metaplan jest zmodyfikowaną formą dyskusji, której tok przedstawia się w postaci graficznej będącej skróconym, plastycznym zapisem kolejnych etapów podjętych rozważań, które mogą prowadzić do rozwiązania posta- wionego problemu. Taka forma ułatwia analizę zagadnienia w większej grupie, dostrzeganie związków przyczynowo-skutkowych i formułowanie wniosków. Zajęcia mogą być prowadzone w grupach bądź z całą klasą. Zadaniem nauczyciela jest przedstawienie wybranego zagadnienia w formie problemowej. Dyskutanci, zamiast zabierać głos w typowy sposób, zapisują swoje myśli na przygotowanych kartkach w postaci równoważni- ków zdań. Następnie kartki przypina się do tablicy. Wskazane jest, by były one odpowiedniej wielkości oraz miały charakterystyczny kształt i kolor dobrany kontrastowo do barwy tablicy. Uczniów należy poprosić o wyraź- ne zapisywanie swoich uwag dużymi literami. W takiej dyskusji każdy — także ci mniej śmiali uczniowie — ma szansę wypowiedzi, nawet wielokrotnie, a wizualizacja daje większą możliwość skupienia się. Wynik jest wypadkową kreatywności całego zespołu. Debata „za i przeciw” To metoda stosowana do rozstrzygania kwestii noszących znamiona kon- trowersyjności w pewnej grupie. Wymaga ona od uczestnika opowiedzenia się po jednej ze stron i uzasadnienia swojego stanowiska. Pozwala wyćwiczyć umiejętność argumentowania za i przeciw. Debata przebiega w kilku etapach: x przedstawienie tematu dyskusji, x postawienie pytania dotyczącego tematu, x opowiedzenie się uczestników po jednej ze stron, x przygotowanie argumentacji w zespołach, 1 6 I N F O R M A T Y K A E U R O P E J C Z Y K A . P O R A D N I K M E T O D Y C Z N Y x prezentacja argumentów w jednej turze lub w kilku turach, x podsumowanie oraz ocena przedstawionej argumentacji. Nauczyciel nie powinien narzucać swojego punktu widzenia, każda ze stron ma takie same warunki do obrony swojego stanowiska. Dyskusja panelowa Metoda pomaga wypracować stanowisko przed podjęciem decyzji. Dyskusja panelowa jest organizowana z udziałem publiczności, pomaga uaktywnić uczniów nieśmiałych, a posiadających dużą wiedzę. W dyskusji biorą udział dwie grupy uczestników: x eksperci — osoby bezpośrednio dyskutujące ze sobą, x audytorium (uczący się) — osoby obserwujące dyskusję. Dyskusja przebiega w dwóch fazach: x pierwsza — wypowiedzi ekspertów, którzy wprowadzają w temat, a następnie dyskutują między sobą, x druga — publiczność zabiera głos, zadaje pytania, ocenia argumentację ekspertów. Drzewo decyzyjne To metoda doskonaląca umiejętność analizy problemu i podejmowania naj- korzystniejszych decyzji, szczególnie przydatna do wyłonienia najlepszego rozwiązania spośród wielu znanych, ukierunkowana na analizę konsekwencji wyboru jednej z dróg postępowania. W P R O W A D Z E N I E 1 7 Rozpoczyna się od sformułowania problemu przez nauczyciela. Możliwe drogi postępowania i ich konsekwencje zapisuje się na specjalnie przy- gotowanym rysunku drzewa. Drzewo składa się z węzłów (decyzji i sta- nów natury) oraz gałęzi (możliwych wariantów postępowania w zastanej sytuacji). Konstrukcję drzewa rozpoczynamy od korzenia. W prawidłowo skonstruowanym drzewie węzły decyzyjne i stany natury powinny wystę- pować na przemian. Sześć myślowych kapeluszy Sześciu kapeluszom przypisuje się sześć różnych sposobów myślenia i za- chowania: x kapelusz niebieski — przywódca grupy, kieruje dyskusją, udziela głosu, kontroluje, podsumowuje dyskusję; x kapelusz czerwony — wesoły, kieruje się emocjami i intuicją, pierwszym wrażeniem; x kapelusz żółty — optymista, widzi same zalety i korzyści; x kapelusz czarny — pesymista, wszystko krytykuje, wskazuje słabe strony; x kapelusz biały — mędrzec obiektywnie opiniujący pomysły na podstawie suchych faktów i liczb, nie poddaje się emocjom; x kapelusz zielony — twórczy umysł, pomysłowa głowa, autor oryginalnych rozwiązań. Nauczyciel rozdaje karteczki w wymienionych wyżej kolorach, w liczbie równej liczebności grupy. Następnie: x uczniowie losują kartki i tworzą grupy; x przygotowują się do dyskusji zgodnie z wylosowanym kolorem; x przeprowadzana jest dyskusja reprezentantów kapeluszy; x uczniowie, którzy wylosowali niebieskie karteczki, zapisują na tablicy argumenty za i przeciw pojawiające się w czasie dyskusji; x dyskusję podsumowuje niebieski kapelusz. Piramida priorytetów Piramida priorytetów pomaga nauczyć kategoryzowania treści pod wzglę- dem hierarchii ważności. Nauczyciel nakreśla temat, stawia pytanie, przed- stawia sytuację. Uczniowie podzieleni na kilkuosobowe grupy na kartkach wypisują pojęcia związane z tematem, pomysły rozwiązania, odpowiedzi na pytanie. Następnie umieszczają te kartki na wcześniej przygotowanej 1 8 I N F O R M A T Y K A E U R O P E J C Z Y K A . P O R A D N I K M E T O D Y C Z N Y piramidzie, najwyżej ustawiając hasła ich zdaniem najważniejsze. Poszcze- gólne grupy prezentują swoje piramidy, a z nich jest tworzona jedna wspólna. Metoda stwarza okazję do dyskutowania i argumentowania. Mapa mentalna Jest to metoda wizualnego opracowania problemu z wykorzystaniem ry- sunków, zdjęć, obrazków, symboli, pojęć, skojarzeń itp. Pomaga uporząd- kować myśli i pozwala na szybkie oraz łatwe zapamiętywanie potrzeb- nych informacji. Metoda pomaga uporządkować posiadaną już wiedzę. Doskonale sprawdza się na lekcjach podsumowujących szerszy materiał. Etapy pracy: x przedstawienie tematu, x zapisywanie pojęć, symboli, haseł związanych z tematem na arkuszu papieru, x praca w grupach — analiza i porządkowanie haseł, pojęć i symboli spisanych na kartkach; zbieranie kartek w podzbiory, nadawanie im nazw, strukturyzacja kartek z pojęciami nadrzędnymi i podrzędnymi, rysowanie strzałek ilustrujących zależności, x prezentacja uzyskanych map. Metoda trójkąta Trójkąt odwrócony wierzchołkiem do dołu symbolizuje problem. Figura jest otoczona przez przyczyny z lewej strony i propozycje ich usunięcia z prawej. W P R O W A D Z E N I E 1 9 Etapy realizacji metody trójkąta: x przedstawienie problemu; x uczniowie wypisują na różnokolorowych kartkach to, co sprzyja rozwiązaniu problemu i co przeszkadza w jego rozwiązaniu; x odczytują treści kartek, nauczyciel zapisuje na tablicy przyczyny utrudniające rozwiązanie problemu; x każdy uczeń zaznacza na tablicy przyczynę jego zdaniem najistotniejszą; x grupa dzieli się na podgrupy, każda podgrupa otrzymuje własny trójkąt; x każda z podgrup wpisuje w trójkąt jedną z przyczyn uznanych za najistotniejsze; x grupy zastanawiają się nad przyczyną problemu i zapisują wnioski z lewej strony swojego trójkąta; x grupy zastanawiają się, jak usunąć przyczyny, i wypisują swoje propozycje z prawej strony; x sprawozdawcy grup przedstawiają uzyskane wyniki. Rybi szkielet Metoda jest znana jako schemat przyczyn i skutków. Nauczyciel rysuje na tablicy schemat przypominający rybi szkielet. W głowie ryby wpisuje pro- blem. Podczas metody burzy mózgów uczniowie wymieniają główne czyn- niki, które wywołały problem, i zapisują je na ościach. Nauczyciel dzieli uczniów na tyle grup, ile jest ości. Grupy w określonym czasie starają się znaleźć źródła problemu na przydzielonej im ości i wpisują je jako czynniki szczegółowe (małe ości) na schemat, a z nich wybierają ich zdaniem naj- istotniejsze. Na zakończenie następuje wyciągnięcie wniosków i podsu- mowanie. 2 0 I N F O R M A T Y K A E U R O P E J C Z Y K A . P O R A D N I K M E T O D Y C Z N Y Podsumowanie Metody podające polegają na przekazywaniu gotowej wiedzy. Pozwala to skrócić czas poświęcony tematowi i kształtować pamięć, ale nie rozwija umiejętności posługiwania się zdobytą wiedzą. W metodach poszukujących występuje trudność teoretyczna lub prak- tyczna, której pokonanie wymaga aktywności uczących się. Aby stworzyć sytuację problemową inspirującą uczniów do działania, trzeba dopre- cyzować: x dane wejściowe, x sposób rozwiązania, x wynik. Problemowe metody kształcenia przygotowują do samodzielnego myśle- nia i działania w dorosłym życiu. W metodach aktywizujących akcent jest położony na osobę uczącą się i na rozwijanie jej kompetencji — uczący się aktywnie zdobywa lub odkrywa nową wiedzę na drodze własnych doświadczeń i poszukiwań. Nauczyciel wspomaga uczącego się przez stwarzanie mu sposobności ku temu. Metody aktywizujące angażują nie tylko umysł, ale także emocje, i wykorzystują dynamikę grupy oraz wzajemne oddziaływanie jej członków na siebie.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Informatyka Europejczyka. Poradnik metodyczny dla nauczycieli informatyki w szkołach ponadgimnazjalnych. Zakres podstawowy. Edycja: Windows, Mac
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: