Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00402 004869 14473213 na godz. na dobę w sumie
Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych - książka
Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych - książka
Autor: Liczba stron: 312
Wydawca: Helion Edukacja Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-3035-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> podręczniki szkolne >> informatyka europejczyka
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Numer dopuszczenia: 542/2012


Kiedy chcę pobudzić swój mózg do pracy, włączam komputer.
Steve Jobs,
współzałożyciel Apple Inc.

Mimo hegemonii rynkowej sprzętu klasy IBM PC, dzisiejsze komputery osobiste to nie tylko pecety, pracujące na systemie Windows. iPodręcznik, przygotowany przez Wydawnictwo Helion, pokaże Ci fascynujące możliwości spod znaku nadgryzionego jabłka - iŚwiat komputerów Apple Macintosh.

Zestaw Informatyka Europejczyka jest całkowicie kompatybilny z wymaganiami, jakie stawia przed każdym uczniem współczesna informatyka. Został stworzony do nauczania informatyki w zakresie podstawowym w szkołach ponadgimnazjalnych, a jego treści, struktura, duża liczba przykładów i zadań pozwalają na doskonałe opanowanie materiału.

Apple Macintosh to przykład znakomitego zintegrowania komputera i systemu w logiczną, wzajemnie uzupełniającą się całość. Mac to przykład intuicyjności, środowisko nastawione na funkcjonalność bez wnikania w techniczne szczegóły ('User friendly'). Wiedza zawarta w tym podręczniku także przekazana została w przyjazny sposób. Informacje podawane są etapami, a na końcu każdej części znajdują się pytania oraz ćwiczenia do samodzielnej pracy. Dzięki odrobinie teorii zaczniesz zauważać algorytmy wokół siebie.

Nauczysz się rozmawiać na odległość przy pomocy komputera, a nawet organizować wideokonferencję. Dowiesz się, z czego składa się zestaw komputerowy oraz jak bezpiecznie funkcjonować w sieci lokalnej. Zdecydujesz, czy masz ochotę stworzyć w swoim domu studio wydawnicze, amatorski stół montażowy, czy może zarządzać bazami danych. Na koniec opracujesz własną stronę WWW, którą umieścisz i wypromujesz w sieci.

Do książki dołączona jest płyta CD zawierająca rozwinięcia poszczególnych tematów, zestawy zadań, informacje o OpenOffice.org oraz przydatne programy i materiały do ćwiczeń zawartych w podręczniku.

Podręcznik oraz płyta z serii Informatyka Europejczyka pozwolą uczniom zdobywać wiedzę poprzez praktykę, a nauczycielom ułatwią przekazywanie nowego materiału w interesujący i niebanalny sposób. Helion, największe wydawnictwo informatyczne w Polsce, teraz pomaga zgłębić tajemnice świata komputerów także pokoleniu przyszłych specjalistów.

Wciśnij Enter i do dzieła!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania i wpisany do wykazu podręczników przeznaczonych do kształcenia ogólnego do nauczania informatyki, na podstawie opinii rzeczoznawców: dr. Przemysława Macieja Ogonowskiego, mgr inż. Barbary Wasiołki, dr. Krzysztofa Koca. Etap edukacyjny: IV. Typ szkoły: szkoły ponadgimnazjalne. Rok dopuszczenia 2012. Numer ewidencyjny w wykazie: 542/2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autorzy oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autorzy oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Redaktor prowadzący: Joanna Łotocka Projekt okładki: ULABUKA Fotografia na okładce została wykorzystana za zgodą Shutterstock. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl WWW: http://helion.pl (księgarnia internetowa, katalog książek) Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres http://helion.pl/user/opinie?ipopog Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. ISBN: 978-83-246-3035-6 Copyright © Helion 2012 Printed in Poland. • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! » Nasza społeczność Spis treści Od autora • 9 Dla przesiadających się • 10 Etap 1. Dzielimy się informacją • 11 Spotkanie 1. Źródła informacji • 11 Jak powstawała informatyka • 12 Czym zajmuje się informatyka • 12 Czym zajmuje się technologia informacyjna • 13 Dokąd zmierza technologia informacyjna • 14 Jak stosować komputer w rozwiązywaniu problemów • 15 Czy to koniec ery peceta • 16 Skąd się bierze informacja • 17 Co się dzieje z informacją • 19 Jakie są konsekwencje łatwego dostępu do informacji • 20 Jak docierają do nas informacje • 21 Jak rozpoznać wiarygodne źródło informacji • 24 Spotkanie 2. Usługi internetowe — WWW • 27 Czym jest internet • 27 Kto zarządza internetem • 29 Jakie korzyści daje nam dostęp do internetu • 30 Na co warto uważać w internecie • 30 Jak działa usługa udostępniania stron internetowych • 33 Jak działa przeglądarka internetowa • 34 Spotkanie 3. Wyszukiwanie informacji • 40 Jak sprytnie „guglać” • 40 Czym są katalogi tematyczne • 42 Czy można się cofnąć w czasie • 43 Spotkanie 4. Rozwiązywanie problemów • 44 Czy zauważasz algorytmy wokół siebie • 45 Jak metodycznie szukać rozwiązania • 46 Jak działać metodycznie • 47 Kiedy możesz nazwać swoje rozwiązanie algorytmem • 48 Jakich określeń używać w opisie schematu postępowania • 48 Jak wydać resztę • 48 3 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Jak spakować plecak • 49 Czy w algorytmach jest dopuszczalna losowość • 49 Czym jest rekurencja • 50 Jaki problem ma akwizytor • 50 Czy heurystyka daje gwarancję • 50 Jak przeprowadzić burzę mózgów • 51 Jak dyskutować • 52 Opis i analiza problemu • 54 Generowanie możliwych rozwiązań • 55 Ocena zaproponowanych rozwiązań • 55 Wybór najlepszej propozycji • 56 Realizacja wybranego rozwiązania • 56 Kiedy nie działamy schematycznie • 56 Jak dzielić się wynikami swoich badań • 56 Spotkanie 5. Korespondencja elektroniczna • 58 Jak zdobyć własny adres pocztowy • 59 Jak odebrać pocztę w miejscu publicznym • 62 Jak wygodnie korzystać z poczty w domu • 63 Jak napisać list • 65 Jak się bronić przed spamem • 66 Czy elektroniczny list można wydrukować • 67 Jak poprawnie redagować listy • 67 Czym ozdobić list • 67 Czy wszystkie listy są takie same • 69 Jak stworzyć wirtualną pieczątkę • 69 Jak wysłać list do kilku adresatów jednocześnie • 70 Czy można czytać listy bez połączenia z internetem • 71 Jak elektroniczna książka adresowa ułatwia pracę • 71 Czy kilka osób może korzystać z poczty na jednym komputerze • 72 Jak usunąć konto pocztowe • 72 Czy poczta elektroniczna ma wady • 73 Spotkanie 6. Sposoby komunikowania się • 74 Czy znasz wszystkie oblicza esemesa • 74 Jak rozmawiać na odległość za pomocą komputera • 76 Jak zorganizować wideokonferencję • 80 Gdzie można podyskutować • 81 Spotkanie 7. Usługi z literką „e” • 86 Jak działa e ‑nauka • 87 Jak działa e ‑praca • 89 Jak bezpiecznie korzystać z usług e ‑banku • 91 4 Uwaga na phishing • 93 Jak bezpiecznie robić e ‑zakupy • 94 Jak działa e ‑czytelnia • 98 Spotkanie 8. Na straży prawa • 101 Etap 2. Bezpiecznie używamy sprawnego komputera • 112 Spotkanie 9. Komputer i spółka • 112 Z czego składa się zestaw komputerowy • 113 Co znajduje się na płycie głównej • 115 Jak ulepszyć komputer • 116 Gdzie gromadzić dane • 118 Co gdzie wetknąć • 121 Kto tu rządzi • 126 Spotkanie 10. Konserwacja komputera i systemu • 129 Jak dbać o hardware • 129 Jak dbać o software • 131 Jak bronić się przed wirusami • 137 Jak sprzątać komputer • 140 Spotkanie 11. Wewnątrz sieci • 144 Jak wymieniać pliki w sieci lokalnej • 145 Jak nazywają się komputery w sieci • 148 Jak połączyć się z internetem • 149 Jak skonfigurować komputer • 154 Jak korzystać z usługi FTP • 154 Jak pracować na odległym superkomputerze • 156 Jak korzystać z usługi VNC • 157 Etap 3. Edytujemy teksty • 160 Spotkanie 12. Praca z edytorem tekstu • 160 Jaki edytor wybrać • 160 Czy wiesz wszystko o czcionkach • 162 Czy wiesz wszystko o akapitach • 162 Spotkanie 13. Edytor do zadań specjalnych • 166 Jak wstawić znaki, których nie ma na klawiaturze • 167 Jak wstawić znaki specyficzne dla języków innych narodów • 168 Jak wstawić wzory matematyczne i chemiczne • 169 Jak edytować równanie naukowe • 170 Jak wstawić wyliczankę • 171 Jak powiązać dwa dokumenty • 171 Jak usprawnić pracę z takimi aplikacjami jak edytor tekstu • 173 i c ś e r t s i p S 5 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Spotkanie 14. Tekst w tabeli, tabela w tekście • 176 Jak wstawić tabelę do tekstu • 176 Jak dostosować wygląd tabeli • 177 Jak formatować tekst w tabeli • 178 Spotkanie 15. Multimedia w tekście • 180 Czy edytor tekstu potrafi rysować • 181 Co zrobić, gdy potrzebny jest skomplikowany rysunek • 182 Co zrobić, gdy nie potrafisz rysować • 186 Czy można umieścić tekst w tekście • 188 Jak osadzić obiekt • 188 Jak zapanować nad obiektami w tekście • 189 Spotkanie 16. Studio wydawnicze w domu • 191 Jak podzielić tekst na kolumny • 191 Jak złamać stronę • 191 Jak napisać stylowy tekst • 193 Czy utworzenie spisu treści można zlecić edytorowi • 194 Jak zdefiniować ustawienia strony • 194 Dlaczego nie trzeba bać się szablonu • 198 Jak podzielić się pracą • 199 Etap 4. Przetwarzamy serie danych • 202 Spotkanie 17. Arkusz, czyli kartka w kratkę • 202 Jak sformatować komórki arkusza • 202 Jak sformatować tabelę w arkuszu • 203 Czy komórka może mieć imię • 205 Jak zbudować formułę • 205 Czy wszystkie adresy są zbudowane z tych samych elementów • 206 Jak automatycznie wypełniać blok komórek • 207 Czy arkusz potrafi robić porządki • 208 Jak zablokować komórki • 208 Spotkanie 18. Funkcjonalny arkusz • 211 Jak nie zgubić się w gąszczu funkcji • 211 Które funkcje warto zapamiętać • 212 Czy arkusz może być przypadkowy • 214 Jak wykorzystać arkusz podczas pisania listów • 214 Spotkanie 19. Arkusz na wykresie • 216 Jak wstawić wykres • 217 Jaki typ wykresu wybrać • 217 Jak dopasować wygląd wykresu • 218 Jak wstawić wykres do referatu • 219 6 Etap 5. Bazujemy na informacji • 222 Spotkanie 20. Relacyjne bazy danych • 222 Na czym polega przetwarzanie informacji w bazie • 223 Jak założyć bazę danych • 223 Jaki charakter mogą mieć pola • 225 Do czego służą relacje • 226 Spotkanie 21. Zapytania, czyli kwerendy • 228 Jak wyszukać informacje zapisane w rekordach • 228 Jak posortować rekordy • 229 Jak odfiltrować rekordy • 229 Jak zapytać bazę danych • 229 Spotkanie 22. Formularze i raporty • 233 Do czego służy formularz • 233 Do czego służy raport • 236 Etap 6. Przetwarzamy multimedia • 239 Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł • 239 Jak zeskanować dokument • 239 Jak uzyskać doskonałe skany • 241 Co to jest OCR • 241 Jak zrobić zrzut ekranu • 242 Jak nagrać ruchomy zrzut ekranu • 243 Jak pobrać pliki z internetu • 243 Jak nagrać dźwięk • 244 Jak poprawić zdjęcie • 247 Czy obraz obrazowi równy • 248 Jak przygotować animowaną grafikę • 251 Spotkanie 24. Amatorski stół montażowy • 255 Od czego zacząć • 255 Jak pociąć ujęcia • 256 Jak dodać przejścia między ujęciami • 257 Jak dostosować tło dźwiękowe filmu • 257 Jak dodać napisy do filmu • 258 Jak postarzyć film • 258 Jak podzielić film na rozdziały • 259 Jak zapisać film • 259 Jak nagrać płytę z gotowym filmem • 260 Spotkanie 25. Multimedialna rzeczywistość • 263 Jak umieścić film w sieci • 263 Jak zrobić album fotograficzny • 264 i c ś e r t s i p S 7 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Jak słuchać radia bez radia • 265 Jak oglądać telewizję bez telewizora • 267 Spotkanie 26. Prezentacje multimedialne • 270 Jak zrobić dobrą prezentację • 270 Co potrafi slajd • 271 Jak dostosować prezentację • 276 Jak pokazać światu swoją prezentację • 277 Etap 7. Prezentujemy się w sieci • 283 Spotkanie 27. Internetowy język • 283 Jakie cechy powinna mieć dobrze zaprojektowana strona • 283 Czy strona to... strona • 284 Jak skomponować stronę internetową • 285 Jak zrobić stylową stronę • 286 Jak opracować arkusz stylów • 287 Czy selektor selektorowi równy • 289 Jak wydzielić blok z innym formatowaniem • 289 Spotkanie 28. Praca nad stroną • 292 Do czego służą szablony • 292 Jak zarządzać serwisem bez znajomości języka HTML • 293 Jak zrobić dynamiczną stronę • 294 Jak wstawić skrypt na stronę • 296 Jak umieścić multimedia na stronie • 298 Jak podzielić stronę na ramki • 300 Spotkanie 29. Własna strona w sieci • 303 Czym jest hosting • 303 Płatny czy darmowy • 303 Jak wysłać stronę do sieci • 304 Jak kontrolować odwiedziny serwisu • 304 Jak promować stronę • 305 Czy to prima aprilis? • 306 Bibliografia • 307 Skorowidz • 308 8 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Serwis Login Serwer poczty przychodzącej Ustawienia portu Serwer poczty wychodzącej Ustawienia portu Poczta.fm jkowalski poczta.interia.pl vip.interia. pl akcja.pl serwus.pl czateria.pl jkowalski@….pl poczta.vip.interia.pl 110 lub SSL 995 110 lub SSL 995 poczta.interia.pl 587 poczta.vip.interia.pl 587 WP jkowalski pop3.wp.pl 110 smtp.wp.pl 587 Tlen.pl jkowalski poczta.o2.pl 110 lub SSL 995 poczta.o2.pl Gmail POP jkowalski@gmail.com pop.gmail.com SSL 995 smtp.gmail.com 587 lub SSL 465 TLS 587 lub SSL 465 SSL 465 lub SSL 587 Gmail IMAP AOL AIM jkowalski@gmail.com imap.gmail.com SSL 993 smtp.gmail.com jkowalski imap.aol.com jkowalski imap.aim.com 143 143 smtp.aim.com smtp.aim.com 587 587 Hotmail jkowalski@hotmail. com pop3.live.com SSL 995 smtp.live.com SSL 587 Pracuj samodzielnie Podzielcie się na grupy. Każda z nich powinna przygotować we Writerze fragment tablicy Mendelejewa (metale alkaliczne, lantanowce i aktynowce, metale przejściowe, metale grup głównych, półmetale, niemetale, halogeny, gazy szlachetne). Aby ułatwić połączenie fragmen‑ tów tabeli, najpierw wspólnie opracujcie jej szablon, który potem zostanie wypełniony treścią. Spotkanie 15. Multimedia w tekście Najlepsze formy przekazu to te, które wykorzystują różne sposoby komunikacji. Zapewne i Ty wolisz czytać tekst wzbogacony ilustracjami pobudzającymi wyobraźnię. Dzisiejsze książki przyciągają kolorystyką i atrakcyjną formą. Dlatego też współczesne edytory tekstu oferują szereg narzędzi pozwalających dodawać elementy multimedialne. Dotyczy to zwłaszcza gra‑ fiki. Umieszczanie w tego typu dokumentach animacji, dźwięków czy filmów jest oczywiście także możliwe, chociaż dyskusyjne. Wziąwszy jednak pod uwagę zdobywający coraz większą 180 popularność elektroniczny sposób czytania z wykorzystaniem e ‑czytników, także te metody wzbogacania tekstu będą zapewne coraz częstsze. . 3 p a t E Czy edytor tekstu potrafi rysować Grafi kę w OpenOffi ce można tworzyć na dwa sposoby. Pierwszy polega na zastosowaniu specjalnej aplikacji do tworzenia grafi ki wektorowej Draw, o której powiemy za chwilę. Dru‑ gim sposobem jest wykorzystanie narzędzi paska Rysunek (Widok/Paski narzędzi). Na dole okna pojawi się nowy pasek narzędzi, w którym pod kolejnymi przyciskami kryją się poszcze‑ gólne rodzaje obiektów. Ich bogactwo może zadowolić nawet wybrednych użytkowników. Znajdziesz tam narzędzia pozwalają‑ ce wstawić gotowe regularne kształty w postaci prostokątów, okręgów, brył geometrycznych, dymków, strzałek itp., ale także odręcznie narysować zupeł‑ nie nowe obiekty grafi ki wektorowej. Obok większości przycisków znajdują się małe trójkąciki kryjące całe zestawy kształtów (rysunek 3.15.1). Rysunek 3.15.1. Pasek narzędzi rysunkowych Po wybraniu jednego z narzędzi wystarczy przenieść wskaźnik myszy nad dokument i rozciągnąć prostokątne zaznaczenie. Pojawi się wybrany kształt, którego wielkość i położenie możesz swobodnie regulować. Na górnym pasku narzędzi znajdziesz przyciski regulacji (rysunek 3.15.2): • zabarwienia wnętrza (jednolitym kolorem, gradientem, wzorem, teksturą), • koloru, grubości i rodzaju konturu, • kąta obrotu. Rysunek 3.15.2. Górny pasek narzędziowy pozwala na ustawienie atrybutów obiektu grafi cznego W przypadku niektórych kształtów zauważysz w ich obrębie niewielkie żółte uchwyty. Służą one do usta‑ wienia dodatkowych opcji wybranego kształtu (rysu‑ nek 3.15.3), np. w przypadku walca będzie to kąt jego na‑ chylenia, w przypadku strzałki będzie to szerokość grotu. Jeżeli chcesz narysować własny kształt, wybierz narzędzie Linia odręczna. Pozwala ono kreślić linie jak ołówkiem. W pewnych miejscach wykreślonej linii Rysunek 3.15.3. Niektóre obiekty mają uchwyty regulacyjne 181 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych zostaną umieszczone tzw. węzły, które umożliwiają dopracowanie jej kształtu (rysunek 3.15.4). Aby je uaktywnić, kliknij przycisk Punkty na pasku Rysu‑ nek, co spowoduje także aktywację dodatkowego paska Edytuj punkty. Węzły widoczne są jako niebie‑ skie kwadraciki, które możesz swobodnie przesuwać, zmieniać ich charakter, usuwać bądź oddzielać. Linię wyginamy tylko za pomocą węzłów, chwycenie za linię poza węzłem powoduje jej przesunięcie. Rysunek 3.15.4. Pasek narzędzi rysunkowych Każdy z węzłów może występować jako: • narożny — linia zyska ostre załamanie; • płynne przejście — niemożliwe będzie ostre załamanie linii w tym miejscu; stopień i gładkość krzywizny można regulować, pociągając za końce tzw. kierownicy (stycznej); • przejście symetryczne — zachowuje się podobnie do węzła gładkiego, ale krzywizna z obu stron węzła jest zawsze identyczna. Przycisk Konwertuj na krzywą pozwala zamienić krzywą w odcinek prostej i na odwrót. Daje to możliwość narysowania dowolnego wielokąta. Na‑ tomiast Podziel krzywą umożliwia rozcięcie linii w miejscu węzła. Możesz w ten sposób otworzyć krzywą zamkniętą lub podzielić linię na kilka mniejszych fragmentów. Pamiętaj, że podręczne polecenia związane z każdym kształtem znajdziesz w menu kontekstowym, które wy‑ wołasz, klikając obiekt prawym przyciskiem myszy. Jeże‑ li umieścisz w dokumencie kilka obiektów, w naturalny sposób mogą one przesłaniać się wzajemnie, jakby każdy z nich był narysowany na przezroczystej folii. Wzajemne ułożenie tych „folii” można zmieniać poleceniem Rozmieść z menu kontekstowego. W tym menu znajdziesz również inne bardzo przydatne polecenia (rysunek 3.15.5): • Wyrównanie — pozwala wyrównać i równomiernie rozsunąć kilka obiektów jednocześnie. Rysunek 3.15.5. Menu kontekstowe to zawsze najkrótsza droga do odnalezienia przydatnych opcji • Grupuj — daje możliwość złączenia kilku kształtów w jeden obiekt, przy czym w każdej chwili można go rozgrupować. • Opływanie — umożliwia ustalenie, jak ma się zachowywać tekst w pobliżu obiektu. Co zrobić, gdy potrzebny jest skomplikowany rysunek Użyj grafi ki wektorowej (obiektowej), która jest rodzajem grafi ki komputerowej, w której obraz opisany jest za pomocą fi gur geometrycznych. Drugim z podstawowych typów grafi ‑ ki komputerowej jest grafi ka rastrowa. Program Draw pozwala tworzyć obrazy wektorowe zarówno w postaci prostych rysunków, jak i skomplikowanych dokumentów grafi cznych. 182 Z a p a m i ę t a j W przeciwieństwie do grafiki rastrowej obrazy wektorowe można bez ograniczeń powiększać oraz zmieniać ich proporcje bez uszczerbku na jakości. Obraz zawsze może być prezentowany w maksymalnej dostępnej rozdzielczości. W przypadku grafiki rastrowej nawet obrót obrazu może go zniekształcić, powodując utratę jakości. Typowe edytory grafiki wektorowej pozwalają na różnorakie przekształcenia obiektów (obrót, przesunięcie, odbicie lustrzane, rozciąganie, pochylanie, zmiana kolejności itp.). Obrazy wektorowe można łatwo przetworzyć w ich odpowiedniki bitmapowe o wybranej rozdzielczości. Operacja konwersji w przeciwną stronę (wektoryzacja, trasowanie) jest trudna i często nie daje spodziewanych efektów, szczególnie gdy obraz charakteryzuje się rozmytymi krawędziami. . 3 p a t E Rysowanie zacznij od dostosowania skali powiększenia kartki, wybierając Widok/Po‑ większenie. Przechodząc na kartę Tło, wybierz kolor, deseń, gradient lub teksturę, jaką ma być pokryta kartka. Narzędzia rysunkowe Najbardziej podstawowe narzędzia widoczne są bezpośrednio po uruchomieniu programu na paskach narzędzi. Przybory przeznaczone do rysowania są zgromadzone na pasku Rysunek, domyślnie umieszczonym u dołu okna, natomiast górny pasek Linia i wypełnienie zawiera narzędzia pozwalające formatować linie i wypełnienie obiektów (rysunek 3.15.6). Rysunek 3.15.6. Podstawowe paski narzędziowe Aby narysować linię, wystarczy wybrać z paska Rysunek jeden z dwóch przycisków: Linia lub Krzywa. Jeżeli w czasie rysowania linii przytrzymasz klawisz Shift, uzyskasz linię poziomą, pionową lub pod kątem 45°. Przytrzymanie klawisza Alt spowoduje rysowanie linii syme‑ trycznych względem punktu, z którego rozpoczęto rysowanie. Do tworzenia bardziej złożonych kształtów służą przyciski umieszczone na pasku Rysunek: Prostokąt, Elipsa, Kształty, Symbole itd. Parametry narysowanej linii (lub obramowania obiektu) możesz zmienić, korzystając z przycisków umieszczonych na pasku Linia i wypełnienie. Jeżeli linia nie jest zamknięta, 183 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych możesz wybrać z paska polecenie Styl strzałki i wskazać odpowiedni kształt zakończenia. Zawsze pamiętaj, aby najpierw zaznaczyć obiekt, którego atrybuty chcesz zmienić. Pipeta jest narzędziem wykorzystywanym do zmiany kolorów (rysunek 3.15.7). Stosując pipetę, możesz ustawić przezroczystość wybranych obiektów lub przezroczyste tło. Jest to funkcja szczególnie przydatna do obróbki grafi k, które będą wykorzystane na stronach internetowych. Aby zmienić kolor grafi ki lub ustawić przezroczystość, wybierz Narzędzia/Pipeta. Kliknij przycisk Pipeta, aby pobrać kolor przeznaczony do zamiany, i wskaż na rysunku barwę, którą chcesz zamienić na inną. Uaktywni się przycisk Zamień. Z listy wybierz kolor, jakim chcesz zastąpić wskazaną bar‑ wę, lub pozostaw opcję Przezroczysty. Po dokonaniu wyboru kliknij przycisk Zamień. Rysunek 3.15.7. Okno dialogowe narzędzia Pipeta Rysunek 3.15.8. Pasek narzędziowy edycji punktów krzywej Edycja punktów krzywej Draw wykorzystuje tzw. krzy- we Béziera (rysunek 3.15.8). Ich nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego inżyniera, twórcy formuł matematycznych opisu‑ jących krzywe stosowane przy projektowaniu samochodów. Są one zdefi niowane położeniem punktów końcowych (tzw. węzłów) i kontrolnych opisujących kąt nachylenia stycznej do krzywej. Możesz je rysować, korzystając z narzędzia Krzywa (pasek Rysunek). Kształt narysowanej krzywej możesz w każ‑ dej chwili zmienić. Gdy krzywa jest zaznaczona, klikając przycisk Punkty (pasek Rysunek), możesz wyświetlić punkty węzłowe krzywej. Na ekranie pojawi się dodatkowy pasek na‑ rzędzi. Nieaktywne przyciski uaktywnią się po zaznaczeniu punktów krzywej. Tryb Wstaw punkty pozwala dodawać nowe węzły do istniejącej krzywej, a Usuń punkty — kasować je. Kliknięcie przycisku Zamknij krzywą Béziera spowoduje połączenie ostatniego punktu krzywej z pierwszym. Aby usunąć punkty z krzywej, użyj przycisku Zredukuj punkty. Najpierw zaznacz punkty do skasowania, a później kliknij przycisk lub naciśnij klawisz kasownika. Gdy chcesz zaznaczyć kilka punktów, klikaj, trzymając wciśnięty klawisz Shift. Przekształcenia obiektów Wygląd obiektu utworzonego w programie Draw można znacznie zmienić, np. przez prze‑ kształcenie go w krzywą, wielokąt, obiekt 3D itd. Wybierz Modyfi kuj/Konwertuj i wypróbuj niektóre z konwersji: • Na krzywą — fi gura zostanie przekształcona w krzywą Béziera, edytowane punkty krzywej można będzie dowolnie przekształcać. • Na 3D — przekształca obiekt dwuwymiarowy w trójwymiarowy. • Na obiekt obrotowy 3D — przekształca obiekt dwuwymiarowy w trójwymiarowy poprzez obrót fi gury wokół osi o 360°. 184 • Na mapę bitową — zamienia obiekt w rysunek rastrowy. Wielu ciekawych prostych modyfi kacji możesz dokonać, wybierając Efekty z paska Rysunek. . 3 p a t E Przekształcenia grafi ki rastrowej w wektorową Bitmapy, czyli rysunki rastrowe, wstawione do dokumentu w programach Draw oraz Impress można przekształcać w rysunki wektorowe, co pozwoli Ci na ich edycję. Aby przekształcić mapę bitową w grafi kę wektorową, zaznacz rysunek przeznaczony do przekształcenia, a następnie wybierz Modyfi kuj/Konwertuj/Na wielokąt. Ustal para‑ metry konwersji, po czym kliknij Podgląd. Po naciśnięciu OK grafi ka zostanie przekonwertowana (rysunek 3.15.9). Przenikanie obiektów W programie Draw możesz zastosować morfi ng dwóch obiektów, czyli efekt grafi czny polegający na płynnej zmia‑ nie jednego obrazu grafi cznego w drugi. Jeżeli narysujesz dwa kształty i ustawisz je w pewnej odległości od siebie, a następnie zaznaczysz oba, to po wybraniu polecenia Edycja/Przenikanie możesz uzyskać właśnie efekt mor‑ fi ngu. W polu Przyrosty ustawia się, w ilu krokach ma się odbyć przenikanie. Rodzaj przenikania zależy od zazna‑ czonych opcji w oknie dialogowym. Jeśli chcesz, aby efekt był ciekawszy, ustaw narysowanym fi gurom styl linii na Niewidoczny (rysunek 3.15.10). Rysunek 3.15.9. Efekt konwersji obrazu rastrowego w wektorowy Rysunek 3.15.10. Efekt przenikania niebieskiego prostokąta w żółtą elipsę w dzie‑ sięciu krokach Grupowanie obiektów W grafi ce wektorowej mamy możliwość tymczasowego łączenia kilku obiektów w całość. Ma to duże znaczenie podczas tworzenia bardziej skomplikowanych rysunków. Zwróć uwagę, że w tego typu grafi kach, aby uzyskać pożądany efekt, musimy z prostych kształtów podstawowych złożyć większą całość, podobnie jak skomplikowana maszyna skła‑ da się z mniejszych podzespołów. Zgrupowanie obiektów ułatwia manipulowanie nimi. Aby zgrupować elementy, zaznacz je, a następnie wybierz Modyfi kuj/Grupuj. Gdy zechcesz po‑ nownie edytować poszczególne części takiej grupy, możesz rozgrupować obiekt, wybierając Modyfi kuj/Rozgrupuj. Możesz też „wejść” do grupy poleceniem Modyfi kuj/Wejdź do grupy. Aby optycznie odróżnić elementy wchodzące w skład grupy, do której weszliśmy, od tych niewchodzących w jej skład, te drugie pojawiają się na ekranie w nieco wyblakłych kolorach. Aby opuścić grupę, wybierz Modyfi kuj/Wyjdź z grupy. 185 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Dzięki zastosowaniu trybu zespalania możesz z grupy obiektów utworzyć jeden obiekt o nowych, ujednoliconych właściwościach (rysunek 3.15.11). Aby dokonać połączenia, wy‑ bierz Modyfi kuj/Zespalaj. Zapis Utworzoną w Draw grafi kę należy oczywiście zapisać. Po wy‑ braniu Plik/Zapisz jako… zostanie otwarte okno dialogowe, w którym możesz wybrać miejsce docelowe pliku oraz jego format. Aby utworzony przez Ciebie rysunek mógł być wyko‑ rzystany w innych aplikacjach pakietu OpenOffi ce, wyeksportuj go do jednego z wielu oferowanych przez program formatów. W tym celu wybierz Plik/Eksportuj…. Z rozwijanej listy wybierz format, w jakim chcesz zapisać plik (rysunek 3.15.12). Rysunek 3.15.11. Z prostych fi gur tworzymy skomplikowane obiekty Co zrobić, gdy nie potrafi sz rysować Jeśli nie wychodzi Ci odręczne ryso‑ wanie, pozostaje Ci skorzystać z pracy innych, pamiętając oczywiście o zapy‑ taniu ich o zgodę. Wstawianie obrazów zapisanych w pliku W swojej pracy możesz użyć plików grafi cznych zgromadzonych na dysku. W większości makowych programów wystarczy przeciągnąć ikonę pliku za‑ wierającego obraz nad edytowany do‑ kument i tam upuścić. Jeśli ta metoda (ang. drag and drop) nie działa, po‑ szukaj w menu Wstaw poleceń Obraz, Plik lub Obiekt. Zwróć uwagę na polecenia menu Rysunek 3.15.12. Zapis i eksport w programie Draw kontekstowego, które zostaną wyświetlone po kliknięciu obiektu grafi cznego prawym przy‑ ciskiem myszy. Niektóre z nich kończą się wielokropkiem, co oznacza, że same polecenia nie wykonują niczego, a jedynie otwierają okno dialogowe, w którym możesz ustawić szereg szczegółowych opcji. 186 Wstawianie clipartów W programie Writer jest dostępna galeria plików multimedialnych, a odpowiedni przycisk prowadzący do niej znajdziesz na pasku narzędzi. Aby użyć obrazu z galerii, kliknij go pra‑ wym przyciskiem myszki i wybierz polecenie Wstaw lub przeciągnij go nad dokument. Gra‑ fi ka zostanie wstawiona w miejscu, które wskazywał kursor. CD   Standardowa galeria nie zawiera zbyt wielu obiektów. Możesz jednak pobrać ich więcej z internetu. Poniżej podano kilka przykładowych adresów stron, gdzie znajdziesz ich bardzo wiele. Zajrzyj też na naszą płytę CD. http://www.wpclipart.com/, http://openclipart.org/. Aby pobrane z sieci grafi ki dodać do lokalnej galerii, przeciągaj je wprost (!) ze strony http://classroomclipart.com/, internetowej do okna programu (rysunek 3.15.13). . 3 p a t E Rysunek 3.15.13. Okno galerii w pro‑ gramie Writer Wstawianie ozdobnych napisów Jednym ze sposobów uatrakcyjnienia wyglądu niektórych dokumentów tekstowych może być wstawienie ozdobnego napisu. W obecnej wersji pakietu OpenOffi ce.org dostępne jest specjalne narzędzie do tego typu prac. Na pasku narzędzi rysowania kliknij narzędzie Fontwork. Możesz wybrać jeden z wielu wzorów. Dwukrotne kliknięcie wstawi napis do dokumentu. Gdy jest on zaznaczony, wyświetlany jest pasek narzędziowy Fontwork, pozwalający na dopracowanie szczegółów wyglądu napisu, a jeśli napis jest trójwymiarowy, pojawi się także pasek Ustawienia 3D. Kilka eksperymentów pozwoli Ci zapanować nad takim napisem (rysunek 3.15.14). Rysunek 3.15.14. Przykład ozdobnego napisu CD   Do wykonania ozdobnego napisu możesz też wykorzystać program zewnętrzny, np. Art Text. Wykonany w nim napis zapisz w pliku lub zrób zrzut ekranu (Shift++4). Ponieważ potrafi sz już wstawiać obrazy z pliku, nie będziemy tutaj rozwijać tego tematu. 187 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Czy można umieścić tekst w tekście Pasek narzędzi Rysunek zawiera przycisk oznaczony literą T, który umożliwia wstawienie pola tekstowego. Pole tekstowe to ramka zawierająca niezależny tekst, która zachowuje się tak jak inne wstawione obiekty. Możesz ją przemieszczać w dowolne miejsce dokumentu. Pole tekstowe formatujemy podobnie jak inne obiekty grafi czne. Możemy mu nadać kolorowe tło, przezroczystość i podobne opcje, może ono przesłaniać inne obiekty oraz tekst właściwego dokumentu, może też być samo przesłaniane oraz oblewane głównym tekstem. Aby dodać pole tekstowe, wybierz narzędzie Tekst i rozciągnij prostokątne zaznaczenie w dokumencie. Następnie wprowadź lub wklej do niego tekst. Jak osadzić obiekt Oprócz elementów grafi cznych, do tekstu można wstawiać inne obiekty, na przykład wy‑ kresy z arkusza kalkulacyjnego, wzory matematyczne itp. Wstawiając je, możemy zrobić to w specjalny sposób, używając połączenia z plikiem źródłowym. Z a p a m i ę t a j Obiekt osadzony (ang. embedded object) to element utworzony w innej aplikacji lub w innym programie wspierającym mechanizm OLE i osadzony w dokumencie docelowym. Osadzanie obiektu oznacza taki sposób jego wstawienia, że w przypadku zmodyfi kowania obiektu źródłowego (np. wykresu) zmiany zostaną automatycznie uwzględnione w dokumencie docelowym. Jeśli więc zmienisz cokolwiek w pliku z wykresem, to przy następnym otwarciu dokumentu tekstowego z osadzonym obiektem edytor sprawdzi aktualny stan pliku z wykresem i wyświetli go w aktualnej postaci. Zazwyczaj także przed wykonaniem polecenia jego drukowania sprawdzane są wszystkie obiekty osadzone w dokumencie. Połączenie pomiędzy dokumentem a obiektami osadzonymi zapewnia mechanizm OLE (ang. Object Linking and Embedding). Dzięki niemu możesz pracować z dokumentem i jedno‑ cześnie poprawiać w nim wszystkie osadzone obiekty, mimo że zostały utworzone w innych programach. Aby w podany wyżej sposób osadzić w tekście obiekt zapisany w zewnętrznym pliku, wybierz w edytorze Writer polecenie Wstaw/Obiekt/Obiekt OLE… (rysunek 3.15.15). Rysunek 3.15.15. Osadzanie obiektów w edytorze Writer 188 Pojawi się okno dialogowe. Musisz w nim wskazać plik, który dopiero za chwilę stworzysz, bądź przygotowany już wcześniej i zapisany na dysku. Jeśli wprowadzasz zmiany w pliku połączonym mechanizmem OLE, osadzone informacje zostaną uaktualnione podczas zapi‑ sywania pliku (po powrocie do edytora podpowie on, że dokument został zmodyfi kowany). Jeżeli zmodyfi kujesz osadzony dokument poza edytorem, to edytor poprosi o aktualizację przy otwieraniu pliku tekstowego. . 3 p a t E Jak zapanować nad obiektami w tekście Jeśli bliżej zapoznasz się z opcjami do‑ stępnymi w odniesieniu do obiektów grafi cznych, znajdziesz tam wiele za‑ awansowanych opcji. Wstawiona gra‑ fi ka może być przez tekst oblewana (opływana) na różne sposoby, może też być umieszczona pod tekstem lub nad nim (rysunek 3.15.16). Aby ustalić opcje oblewania, wskaż obiekt pra‑ wym przyciskiem myszy i wybierz z podręcznego menu jedną z opcji Opływanie lub polecenie Edycja…. W otwartym oknie dialogowym określ pożądane opcje: • Brak oznacza, że tekst będzie rozmieszczony tylko powyżej i poniżej obiektu, nigdy obok. • Opływanie Przed ustawia tekst tylko po lewej stronie, a opływanie Po — tylko po prawej Rysunek 3.15.16. Okno formatowania obrazu stronie obiektu. • Opływanie Równolegle rozkłada tekst równomiernie po obu stronach. • Przepływanie powoduje umieszczenie tekstu pod grafi ką. • Opływanie Optymalnie powoduje, że tekst zostanie automatycznie umieszczony tylko po tej stronie obiektu, gdzie pozostało więcej miejsca. Jeżeli wstawisz np. grafi kę ilustrującą Twoją wypowiedź, to w miarę pracy nad dokumen‑ tem powinna ona przemieszczać się razem z tekstem, do którego się odnosi. Aby to uzyskać, z menu kontekstowego wybierz Zakotwiczenie. Zakotwiczony obiekt zostaje powiązany ze wskazanym akapitem czy nawet słowem. Dostępne są następujące opcje zakotwiczenia: • Do znaku — wybrany element zmienia swoje położenie wraz z ewentualną zmianą po‑ łożenia wskazanego znaku. • Do akapitu — zakotwiczony obiekt przesuwa się wraz z wybranym akapitem; jest to domyślne zakotwiczenie. • Do strony — tak zakotwiczony obiekt zawsze będzie znajdował się na wskazanej stronie. • Jako znak — jeżeli wysokość wybranego elementu jest większa od aktualnej wielkości czcionki, wysokość linii zawierającej ten element zostanie zwiększona. W miejscu zakotwiczenia elementu pojawi się ikona kotwicy. Można zmienić pozycję za‑ kotwiczonego obiektu, przeciągając kotwicę w inne miejsce. W każdej chwili możesz wybrać inny sposób zakotwiczenia. 189 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Odpowiedz na pytania 1. Czy wśród narzędzi rysowania Writera jest gumka? W jakich programach graficz‑ nych gumka występuje, a w jakich jest zbyteczna? 2. Jakiego typu węzły mogą występować na krzywej narysowanej w programie wekto‑ rowym? 3. Co znaczy angielski zwrot drag and drop? 4. Na czym polega metoda OLE? Co oznacza skrót OLE? 6. Jak działa i do czego służy zakotwiczenie obiektu graficznego w tekście? 5. Jakiego rodzaju opływanie obiektów tekstem można ustawić w programie Writer? 7. Do czego służą polecenia Nazwij… i Podpis…, które można znaleźć w menu kon‑ tekstowym związanym z obiektem graficznym? Jeśli nie wiesz, skorzystaj z pomocy programu. 8. Czy można bezpośrednio we Writerze zmienić jasność i kontrast zdjęcia wklejonego do dokumentu tekstowego? 9. Czym różni się obiekt osadzony w dokumencie od wstawionego w zwykły sposób (np. z wykorzystaniem polecenia Wklej)? 10. W jaki sposób można ustawić oblewanie grafiki tekstem w edytorze TextEdit? Wykonaj ćwiczenia 1. Przy użyciu narzędzi rysowania Writera narysuj zarys zielonego boiska do piłki noż‑ nej wraz z białymi liniami, jakie zazwyczaj znajdują się na takim boisku. 2. Zaprojektuj jabłko będące symbolem Apple w postaci krzywych Béziera. Pokryj je ładnym gradientem, dającym wrażenie blasku światła odbitego od jego powierzchni. 3. Użyj polecenia Tekst, które znajdziesz w menu kontekstowym związanym z obiekta‑ mi graficznymi, by zaprojektować baner reklamujący Twoją miejscowość. 4. Zaprojektuj we Writerze schemat blokowy obrazujący kolejność czynności wyko‑ nywanych podczas udzielania pierwszej pomocy ofierze wypadku. Poszczególne elementy połącz strzałkami i wypełnij odpowiednimi opisami. 5. Zaprojektuj wizytówkę z własnym zdjęciem. Odpowiednie teksty (nazwisko, adres, telefon) umieść w polach tekstowych. Pamiętaj, że typowa wizytówka to kartonik o wymiarach 90 × 55 mm. 6. Dodaj do galerii programu Writer pięć grafik pobranych z internetu. 7. Za pomocą narzędzia Fontwork zaprojektuj ozdobny trójwymiarowy napis z nazwą swojej szkoły. 8. Wstaw do dokumentu tekstowego dowolną grafikę pobraną z internetu. Spróbuj uczynić ją ozdobnym tłem dokumentu. 9. Zabaw się w typografa i w programie Draw zaprojektuj swoje inicjały jako krzywe Béziera. Każdą z liter zapisz w osobnym pliku. 10. Zaprojektowane w poprzednim ćwiczeniu inicjały umieść jako obiekty osadzone w nowym dokumencie tekstowym. 190 Pracuj samodzielnie Zaprojektuj ulotkę zachęcającą do zdrowego trybu życia. Ulotka powinna mieć format kartki A4 i zawierać krótkie teksty i oryginalną grafi kę. Może warto z Waszych prac przygotować gazetkę szkolną? . 3 p a t E Spotkanie 16. Studio wydawnicze w domu Profesjonalne programy do składu tekstu działają na nieco innych zasadach niż edytor tekstu, ale ten ostatni również możesz wykorzystać do stworzenia niewielkiej publikacji. Jak podzielić tekst na kolumny Edytor umożliwia rozłożenie tekstu w kilku kolumnach (łamach, szpaltach), podobnie jak to się robi w gazetach. Dzięki takiemu rozmieszczeniu tekst sta‑ je się łatwiejszy w czytaniu. Aby zasto‑ sować podział na kolumny, ustaw kursor gdziekolwiek w tekście, po czym wybierz polecenie Format/Kolumny… i w oknie dialogowym ustaw liczbę kolumn, ich szerokość oraz odstępy między nimi (ry‑ sunek 3.16.1). Rysunek 3.16.1. Okno podziału na kolumny Jeśli w dolnej części okna zaznaczysz pole wyboru Szerokość automatyczna, uzyskasz jednakową szerokość wszystkich kolumn. W przeciwnym razie możesz ustawić różne szero‑ kości. Choć podział tekstu na kolumny zwiększa szybkość czytania, nie stosuj kolumn zbyt wąskich, ponieważ utrudniają estetyczne rozłożenie tekstu. Może się zdarzyć sytuacja, w której część publikacji zechcesz umieścić w jednej kolumnie, a inny fragment tekstu w dwóch. W takich przypadkach musisz zastosować podział doku‑ mentu na odrębne sekcje. Jak złamać stronę Podział na sekcje umożliwia zastosowanie odmiennego formatowania tekstu w każdej z nich. Dotyczy to takich ustawień, jak: • nagłówki i stopki, • podział na kolumny, • układ kartki (poziomy, pionowy), • numeracja stron. Z a p a m i ę t a j Sekcja (ang. section) — część dokumentu tekstowego, w odniesieniu do której można stosować odrębne formatowanie. Zauważ, że takie ustawienia jak podział na kolumny czy układ strony obowiązują zawsze w obrębie całej sekcji. 191 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Podobnie jak znak końca wiersza przerywa akapit i rozpoczyna nowy, tak wstawienie znaku: • końca kolumny nakazuje przejście do następnej kolum‑ ny; • końca sekcji kończy jedną i rozpoczyna drugą sekcję o innych ustawieniach; • końca strony kończy jedną stronę, aby rozpocząć następ‑ ną — dużym, a przy tym na‑ gminnym błędem jest wielo‑ krotne wciskanie w tym celu klawisza Enter (rysunek 3.16.2). W programie Pages stosowa‑ ne jest pojęcie makiety. Makie‑ ta to część dokumentu, dla któ‑ rej można odrębnie określić mar‑ ginesy i liczbę łamów (kolumn). Na jednej stronie może być kilka różnych makiet. Znak końca makiety kończy jed‑ ną i rozpoczyna nową, o innych ustawie‑ niach. Sekcja w Pages to grupa jednej lub kilku stron, opartych na tej samej makie‑ cie i o ciągłej numeracji stron. Rysunek 3.16.2. Odpowiednie użycie znaków końca pozwala sterować ukła‑ dem tekstu na stronie W celu podziału tekstu na sekcje wy‑ bierz polecenie Wstaw/Sekcja…. Pojawi się okno dialogowe, w którym możesz określić nazwę dla sekcji i ustalić dla niej podział na kolumny, odstępy przed sekcją i po niej oraz tło (rysunek 3.16.3). Szare linie przedstawiają podział strony Rysunek 3.16.3. Okno wstawiania sekcji na sekcje i granice marginesu. Linie te oczywiście nie będą drukowane. Zwróć uwagę na pole wyboru Połącz. Pozwala ono wstawić do bieżącej sekcji zawartość innego dokumentu, którego położenie należy wskazać, klikając przycisk przeglądania (…). Plik ten zostanie wstawiony jako łącze, przez co plik bieżącego dokumentu nie zwiększy swojej objętości, a Ty podczas edycji nawet nie zauważysz, że edytujesz zewnętrzny dokument. Tylko podczas otwierania dokumentu zawierającego takie połączenie pojawi się monit o aktua‑ lizację łącza. Ta metoda pozwala na przykład połączyć w całość rozdziały książki, z których każdy znajduje się w osobnym pliku. 192 . 3 p a t E Jak napisać stylowy tekst Praca z długim dokumentem bez wykorzystania stylów jest uciążliwa, ale przede wszyst‑ kim nieefektywna. Style przyczyniają się do tego, że nie musimy za każdym razem zmieniać szczegółowych opcji związanych ze stroną, akapitem, znakami itp. Style to zdefi niowane przez autorów programu lub jego użytkownika zestawy opcji formato‑ wania, które umożliwiają zastosowanie wielu atrybutów jednocześnie. Zamiast stosować każdą opcję formatowania z osobna, wystarczy wykonać tylko jedną czynność — zastosować styl. Raz zdefi niowany styl można w każdej chwili zmodyfi kować i, co najważniejsze, zmiany zostaną au‑ tomatycznie wprowadzone w całym dokumencie — tam, gdzie zastosowaliśmy dany styl. Podstawowe rodzaje stylów: • style znaku — dotyczą atrybutów znaków, takich jak krój, styl, wielkość czcionki, odstęp międzyznakowy; • style akapitu — prócz defi nicji atrybutów czcionki (a zatem zawierają w sobie style zna‑ kowe) określają też atrybuty akapitów: wyrównanie, wcięcia, odstęp międzyakapitowy, interlinię; • style list — umożliwiają nadawanie spójnego wyglądu listom, ponieważ zawierają w swojej defi nicji ustawienia każdego poziomu wypunktowania; • styl tabeli — przyspiesza nadawanie wyglądu komórkom tabeli. Aby nadać styl znakowy, trzeba najpierw zaznaczyć fragment tekstu. Do nadania stylu akapitowego wystarczy ustawienie kur‑ sora w danym akapicie. W programie Writer stylami zarządzamy za pomocą narzędzia zwanego Stylistą. Uruchamiamy go pole‑ ceniem Format/Style i formatowanie (rysunek 3.16.4). Rysunek 3.16.4. Okno Stylisty Każdy nowy dokument jest wyposażony we wbudowane style. Kolejne możesz defi nio‑ wać w trakcie pracy. Listę najczęściej używanych stylów można znaleźć na pasku narzędzi. Wyświetla ona zawsze styl tekstu w aktualnej pozycji kursora. Wybranie innego stylu powo‑ duje jego przypisanie. Podobnie, klikając dwukrotnie lewym przyciskiem myszy wybrany styl w oknie Stylisty, powodujemy jego przypisanie do aktualnie wybranego tekstu. Po kliknięciu prawym przyciskiem ukaże się rozwijane menu z pozycjami Nowy… i Modyfi kuj…. Nowy styl można także utworzyć, klikając ikonę po prawej stronie u góry okna Stylisty. Ikony z lewej strony dają dostęp do różnych grup stylów (np. stylów znaków), natomiast u dołu okienka dostępne jest menu zmiany sposobu prezentacji listy. Najprostszy sposób utworzenia nowego stylu: 1. Sformatuj wybrany fragment tekstu. 2. Zaznacz go. 3. Kliknij w oknie Stylisty ostatni przycisk w górnym menu i wybierz polecenie Nowy styl z zaznaczenia…. Najprostszy sposób wprowadzenia zmian defi nicji stylu: 1. Zmień formatowanie wybranego fragmentu tekstu. 2. Zaznacz go. 3. Kliknij w oknie Stylisty ostatni przycisk w górnym menu i wybierz polecenie Aktualizuj styl…. 193 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Czy utworzenie spisu treści można zlecić edytorowi Jeśli w swoim dokumencie użyjesz stylów nagłówkowych do sformatowania tytułów poszcze‑ gólnych rozdziałów, automatyczne utworzenie spisu treści nie będzie żadnym problemem. Ustaw kursor w miejscu, gdzie chcesz utworzyć spis treści, i wybierz Wstaw/Indeksy i spi‑ sy/Indeksy i spisy…. W oknie podglądu możesz wybrać typ spisu oraz ustalić formatowanie jego elementów na każdym poziomie (rysunek 3.16.5). Najważniejsza jest karta Wpisy. Użyte symbole oznaczają: W# — numer rozdziału, W — właściwy tekst wpisu (tytuł), T — tabu‑ lator, # — numer strony. Rysunek 3.16.5. Okno edycji wyglądu automatycznego spisu treści Writera Posłuż się pięcioma przyciskami, aby zmieniać strukturę wpisu na wybranym poziomie. Aby usunąć element, naciśnij klawisz kasownika. Dla każdego poziomu wybierz z listy styl akapitu. Możesz też podzielić spis na kolumny i wybrać kolor tła całego spisu. Spis treści zwykle tworzymy po zakończeniu pracy nad dokumentem, jeśli jednak dokonasz jakichkolwiek zmian już po utworzeniu spisu, w prosty sposób możesz go zaktualizować. Kliknij prawym przyciskiem myszy w obrębie spisu i wybierz Aktualizuj indeks/spis lub użyj polecenia Narzędzia/Aktualizuj/Wszystkie indeksy i spisy. Jak zdefi niować ustawienia strony W zależności od charakteru tekstu, jaki zamierzamy redagować, stosuje się nieco różne ustawienia. Na przykład urzędowe pismo ma zazwyczaj układ pionowy i szersze marginesy, z kolei strona książki musi uwzględniać miejsce na oprawę itp. Układ strony W dowolnym momencie pracy nad dokumentem możesz zmienić ułożenie strony, wybiera‑ jąc układ pionowy (zwykle domyślnie sugerowany przez program) lub poziomy. Do zmiany orientacji strony służy polecenie Plik/Ustawienia drukarki…. Po jego wybraniu pojawi się okno dialogowe, identyczne we wszystkich programach Mac OS X. Jest ono po prostu zu‑ nifi kowane w całym systemie. Wystarczy wybrać jeden z dwóch przycisków wskazujących 194 orientację strony (pionową lub poziomą). W tym samym oknie możemy regulować rozmiar kartki, wybierając go z gotowej listy lub wpisując własne wymiary. W edytorze Writer układ strony znajdziesz w menu Format/Strona…. . 3 p a t E Rozmiar kartki Drukarki przeznaczone do użytku domowego domyślnie drukują na kartkach formatu A4. W tym samym oknie co poprzednio możesz zmienić rozmiar kartki, wybierając jeden z for‑ matów na liście lub wpisując niestandardowe wartości (rysunek 3.16.6). Rysunek 3.16.6. Schemat otrzymywania kolejnych arkuszy ciągu A i B Norma ISO 216, obowiązująca w Polsce, defi niuje trzy serie formatów: A (najbardziej popu‑ larny), B i C (określa głównie rozmiary kopert). Podstawowym formatem papieru stosowanym do druku jest format rzędu A. Symbolem A0 określa się prostokątny arkusz o powierzchni 1 m2, . A1 to arkusz, który powstaje przez w którym stosunek szerokości do długości wynosi 1 : złożenie A0 na pół wzdłuż dłuższego boku. Tak samo powstaje każdy następny format ciągu: 841×1189 594×841 420×594 297×420 210×297 148×210 A0 A1 A2 A3 A4 A5 W wielu programach możesz spotkać formaty amerykańskie: Letter Legal 279×216 356×216 Marginesy Atrybutem sekcji są między innymi marginesy strony, a zatem w jednym dokumencie, który składa się z kilku sekcji, mogą one być różnie ustawione. Marginesy lewy, prawy, górny 195 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych i dolny — każdy odrębnie — ustawiamy w oknie formatowania dokumentu. Typowa szero‑ kość marginesów w dokumentach drukowanych wynosi 25 mm. Jeśli przewidujesz umiesz‑ czenie dodatkowych informacji w nagłówku lub stopce, marginesy górny i dolny ustaw nie‑ co szersze. Jeśli zamierzasz drukować po obu stronach kartki papieru, po wybraniu Format/Strona... na karcie Strona włącz Odbicie lustrzane. Opcja ta pozwala ustalić odrębnie układ stron przeciwle‑ głych (parzystych i nieparzystych), a marginesy stron parzystych będą lu‑ strzanym odbiciem marginesów stron nieparzystych. Zamiast o marginesach prawym i lewym mówi się wtedy o we‑ wnętrznym i zewnętrznym. Ma to szcze‑ gólne znaczenie, jeśli tak wydrukowane kartki zamierzasz oprawić — margines wewnętrzny (na oprawę) powinien być szerszy. Margines na oprawę jest usta‑ wiany w celu zapewnienia miejsca na zszycie lub sklejenie kartek i daje pew‑ ność, że tekst nie zostanie przysłonięty oprawą. Rysunek 3.16.7. W profesjonalnych publikacjach strony parzyste różnią się od nieparzystych Zwróć uwagę, że w książce strony parzyste i nieparzyste różnią się nie tyl‑ ko szerokością marginesów, ale także zawartością i formatem nagłówka i stopki (rysunek 3.16.7). Aby móc odrębnie edytować takie elementy na stronach lustrzanych, należy w ustawieniach strony przy włączonej opcji Odbicie lu‑ strzane odznaczyć na kartach Nagłówek i Stopka opcję Ta sama zawartość na stronie parzystej/nieparzystej. Nieco bardziej skomplikowana jest procedura ustawiania stron parzystych i nieparzystych. Opiera się ona na wykorzy‑ staniu mechanizmu stylów. Najpierw zmodyfi kuj wbudowane style stron (rysunek 3.16.8): 1. Wybierz polecenie Format/Style i formatowanie i kliknij ikonę Style stron. 2. Kliknij prawym przyciskiem myszy element Strona parzysta Rysunek 3.16.8. Okno Style i formatowanie na liście stylów, wybierz Modyfi kuj, w polu Następny styl na karcie Organizator wskaż Strona nieparzysta, a w polu Układ strony na karcie Strona wybierz Odbicie lustrzane. 196 3. Kliknij prawym przyciskiem myszy element Strona nieparzysta na liście stylów, wybierz Modyfikuj, w polu Następny styl wskaż Strona parzysta, a w polu Układ strony karty Strona wybierz Odbicie lustrzane. 4. Kliknij prawym przyciskiem myszy element Pierwsza strona na liście stylów, wybierz Mo‑ dyfikuj, w polu Następny styl karty Organizator wskaż Strona parzysta, a w polu Układ strony karty Strona wybierz Odbicie lustrzane. Nadaj odpowiedni styl stronom parzystym i nieparzystym w swoim dokumencie: 1. Wybierz polecenie Format/Style i formatowanie i kliknij ikonę Style stron. 2. Ustaw kursor na którejkolwiek stronie parzystej i dwukrotnie kliknij Strona parzysta na . 3 p a t E liście stylów. 3. Ustaw kursor na którejkolwiek stronie nieparzystej i dwukrotnie kliknij Strona nieparzysta na liście stylów. Dla pierwszej strony zastosuj styl Pierwsza strona. Zauważ, że zazwyczaj nie wstawia się nagłówka ani stopki na pierwszej stronie. Styl bieżącej strony jest zawsze wyświetlany na dolnym pasku stanu. Nagłówek i stopka W książkach, gazetach i innych dokumentach stosuje się często tzw. nagłówki i stopki. Są to specjalne elementy strony, które edytuje się raz (na dowolnej stronie), a pojawiają się automatycznie na wszystkich stronach sekcji, odpowiednio: na górze lub na dole strony. W nagłówku umieszcza się na przykład tytuł dokumentu lub rozdziału, a w encyklopediach i słownikach pierwsze lub ostatnie słowo na stronie. W stopce najczęściej umieszcza się numer strony. W poligrafii liczbę oznaczającą numer strony nazywa się paginą, natomiast informację umieszczoną w nagłówku — żywą paginą. Zaleca się, by odległość paginy od krawędzi strony była nie mniejsza niż 15 mm. Z a p a m i ę t a j Z a p a m i ę t a j Nagłówek (ang. heading, headline) to część dokumentu tekstowego znajdująca się w górnej części strony. Umieszczony tam tekst ukazuje się na kolejnych stronach dokumentu. Stopka (ang. page footer, footer) jest częścią dokumentu tekstowego, która znajduje się na dole strony. Umieszczony tam tekst ukazuje się na kolejnych stronach dokumentu. Aby dodać nagłówek lub stopkę (miejsce kursora nie ma znaczenia): 1. Wybierz Wstaw/Nagłówek/Strona parzysta i Strona nieparzysta. 2. Podobnie postąp w przypadku stopki. 3. Wprowadź tekst w nagłówku którejkolwiek strony parzystej i nieparzystej. 4. Ustaw kursor w stopce strony parzystej lub nieparzystej i wybierz Wstaw/Pola/Numer strony. 197 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych Jeśli chcesz wstawić w stopce numerację stron, nie rób tego ręcznie. Trzeba użyć tzw. pola, którego zawartość jest dynamicznie generowana przez edytor tekstu, tak by pojawiająca się liczba zawsze odpowiadała faktycznemu numerowi strony dokumentu. Zazwyczaj każdy edytor w menu Wstaw oferuje specjalne polecenie Wstaw numer strony. CD   Jak wstawić przypisy do dokumentu tekstowego, dowiesz się z artykułu, który znajduje się na płycie dołączonej do podręcznika. Dlaczego nie trzeba bać się szablonu Zastosowanie szablonów to sposób, by często używanych dokumentów nie tworzyć za każ‑ dym razem od nowa. Każdy z pakietów biurowych posiada system obsługi szablonów. Czym jest szablon? To taki sam dokument jak inne, tyle że posiada odmienne rozszerzenie, a jego otwarcie powoduje w rzeczywistości utworzenie jego kopii, by szablon pozostał nietknięty i można go było używać w przyszłości. Szablony znajdziesz bezpośrednio w pakiecie biuro‑ wym, pobierzesz z sieci (np. http://pl.openoffi ce/org) lub utworzysz samodzielnie. Z czasem zgromadzisz cały zbiór szablonów. Aby nimi zarządzać, uruchom którąkolwiek aplikację OpenOffi ce.org, a z głównego menu wybierz Plik/Szablony/Zarządzaj…. W oknie po lewej stronie znajduje się lista domyślnych katalogów zawierających szablony. Aby zo‑ baczyć zawartość wybranego, dwukrotnie kliknij jego nazwę. Wszystkie zaimportowane lub stworzone przez Ciebie szablony będą przechowywane w osobnym katalogu (rysunek 3.16.9). Rysunek 3.16.9. Zarządzanie szablonami Uruchom program Writer i z menu głównego wybierz Plik/Nowy/Szablony i dokumenty, typ — Szablony, a następnie znajdź interesujący Cię szablon. Wszystkie szczegóły dotyczące wybranego szablonu znajdą się po prawej stronie okna. Teraz wystarczy tylko kliknąć przycisk Otwórz, aby został załadowany nowy dokument oparty na wybranym szablonie ze stylami, które zostały w nim zdefi niowane, a Ty będziesz mieć o wiele mniej pracy. Jeśli zechcesz utworzyć własny szablon, sformatuj dowolnie dokument, na przykład teks‑ towy, zdefi niuj w nim właściwe style i po prostu zapisz, wskazując format pliku — Szablon dokumentu tekstowego OpenDocument. To jedyna różnica między zapisem zwykłego doku‑ mentu i szablonu. A zatem z dowolnego dokumentu możesz w prosty sposób zrobić szablon 198 do wykorzystania później. Zaprojektuj na przykład wzór papieru firmowego, a następnie zapisz jako szablon z rozszerzeniem .ott. Każdy typ dokumentu w OpenOffice.org (tekst, arkusz, prezentacja) ma własny typ szablonu. Teraz wróć do okna zarządzania szablonami. Na liście powinien automatycznie pojawić się Twój szablon. Jeżeli go tam nie ma, zaimportuj go — wskaż jeden z katalogów z szablonami i pod przyciskiem wybierz Importuj szablon i wskaż plik szablonu. Zaimportowany szablon pojawi się na liście po lewej stronie okna. Możesz zdecydować, do którego katalogu zosta‑ nie przyporządkowany, klikając prawym przyciskiem myszy docelowy katalog i wybierając Importuj szablon z menu kontekstowego. . 3 p a t E Jak podzielić się pracą Długie teksty są trudne w edycji, gdyż zmuszają do częstych wędrówek przez wiele stron. Znacznie wygodniej jest podzielić obszerną pracę na mniejsze rozdziały zapisane w odręb‑ nych plikach, dzięki czemu można je edytować niezależnie. Tym bardziej warto rozważyć podzielenie na mniejsze części dużego dokumentu, nad którym pracuje kilka osób. W pew‑ nym momencie jednak zajdzie potrzeba połączenia wszystkiego w całość. Jest na to kilka sposobów, które dostępne są w wielu współczesnych edytorach. We Writerze możesz wstawić do jednego dokumentu całą zawartość innego, zapisanego w odrębnym pliku. W tym celu umieść kursor w wybranym miejscu, wybierz polecenie Wstaw/ Plik… i wskaż na dysku plik tekstowy. Tak osadzony tekst nie będzie jednak automatycznie aktualizowany, gdy zmienisz zawartość pliku źródłowego. Jeśli chcesz scalić kilka plików w jeden większy i zachować przy tym możliwość niezależnej pracy na plikach składowych, wstaw pliki w postaci łączy. Wybierz Wstaw/Sekcja…, w polu Nowa sekcja wprowadź nazwę sekcji, zaznacz pole wyboru Połącz i wskaż plik, który ma zo‑ stać wstawiony. Writer będzie automatycznie aktualizował zawartość wstawionej sekcji po każdej zmianie dokumentu źródłowego. Możesz też ręcznie aktualizować zawartość sekcji, wybierając Narzędzia/Aktualizuj/Aktualizuj wszystko. Trzeci sposób to zastosowanie mechanizmu dokumentu głównego łączącego pojedyncze pliki, które są określane jako dokumenty podrzędne. W dokumencie głównym można utworzyć spis treści i indeks obejmujący wszystkie dokumenty podrzędne. Style używane w dokumen‑ tach podrzędnych są automatycznie importowane do dokumentu głównego w trakcie jego za‑ pisywania, przy czym style obecne w dokumencie głównym mają pierwszeństwo przed stylami o tej samej nazwie zaimportowanymi z dokumentów podrzędnych. Aby uniknąć zamieszania, najlepiej używać w całej pracy tych samych stylów. Dodanie dokumentu podrzędnego do do‑ kumentu głównego lub utworzenie nowego dokumentu podrzędnego powoduje utworzenie łącza w dokumencie głównym. Dokumentu podrzędnego nie można edytować bezpośrednio w dokumencie głównym, ale można go otworzyć do edycji, korzystając z Nawigatora. Aby utworzyć dokument główny, użyj polecenia Plik/Nowy/Dokument główny. Pojawią się okno z nowym dokumentem oraz Nawigator. Wprowadź dowolny tekst w dokumencie głównym, dzięki czemu jego styl będzie widoczny we wszystkich dokumentach podrzędnych. 199 Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych W Nawigatorze kliknij przycisk Plik/Wstaw i wskaż kolejne pliki podrzędne. Nawigator pozwala zmieniać układ do‑ kumentu głównego oraz otwierać dokumenty podrzędne do edycji lub je usuwać (rysunek 3.16.10). Aby dodać do dokumentu głównego indeks, taki jak spis treści, kliknij prawym przyciskiem myszy dokument podrzędny w Nawigatorze, a następnie wybierz Wstaw/ Indeks. Indeks zostanie wstawiony do dokumentu głów‑ nego przed zaznaczonym dokumentem podrzędnym. Aby zaktualizować indeks w dokumencie głównym, zaznacz indeks w Nawigatorze, a następnie kliknij ikonę Aktualizuj. Kiedy zechcesz obejrzeć dokument w całości, wybierz polecenie Plik/Eksportuj…, a jako format pliku wskaż for‑ mat tekstowy. Dokumenty podrzędne zostaną wyeksportowane jako sekcje. Jeśli dokument ma zawierać zwykły tekst bez sekcji, wybierz opcję Format/Sekcje…, aby wyłączyć ochronę i usunąć sekcje. Rysunek 3.16.10. Okno Nawigatora dokumentu głównego Odpowiedz na pytania 1. Co zrobić, by dalszą część tekstu przenieść do kolejnej kolumny lub na kolejną stro‑ nę bez wielokrotnego wciskania klawisza Enter? 2. Czemu służy podział dokumentu na sekcje? W jaki sposób można zobaczyć znak końca sekcji? 3. Jak zadziała znak końca kolumny wstawiony na stronie sformatowanej jednokolum‑ nowo? 4. Czym różni się styl akapitowy od znakowego? 5. Jakie są zalety stosowania stylów i kiedy nie opłaca się ich stosować? Dlaczego tak niewiele osób używa stylów? 6. W jaki sposób można zmienić ustawienia zawarte w defi nicji stylu? 7. Co jest niezbędnym warunkiem, by edytor mógł automatycznie utworzyć spis treści? Jak sprawić, by po kliknięciu jednej pozycji spisu treści edytor przenosił nas do odpowiedniego rozdziału? 8. Jeśli wiesz, że arkusz A5 ma wymiary 148×210 mm, to jakiej długości są boki arkusza A6? 9. Jak spowodować, by numer stron parzystych był zapisany po lewej stronie, a niepa‑ rzystych po prawej? 10. W jaki sposób można usunąć przypis? 11. Czy oprócz numeru strony można dopisać w stopce dowolny tekst? Wykonaj ćwiczenia 1. Utwórz styl znakowy o nazwie „Zwyczajny” z następującymi ustawieniami: czcionka Arial o wielkości 9 punktów, pochyła, rozstrzelona. 200 . 3 p a t E 2. Na podstawie stylu znakowego z poprzedniego ćwiczenia, utwórz styl akapitowy o nazwie „Popularny” i następujących ustawieniach: tekst wyjustowany, wcięcie pierwszego wiersza 1,5 cm, interlinia 1,5 normalnej wysokości, odstęp po akapicie — 12 punktów. 3. Zmodyfikuj styl „Zwyczajny” w następujący sposób: czcionka Times w kolorze nie‑ bieskim o wysokości 11 punktów, wytłuszczona, z pojedynczymi odstępami między‑ znakowymi. 4. Otwórz stronę www.ebookinfo.pl/dla‑dzieci/perskie.html i pobierz Bajki perskie. Skopiuj tekst co najmniej pięciu bajek do dokumentu tekstowego. Tytuł każdej bajki sformatuj stylem nagłówkowym pierwszego stopnia i zadbaj o to, by zawsze wy‑ padał na początku nowej strony. Tekst każdej z bajek powinien być rozmieszczony w dwóch kolumnach i zakończony znakiem końca sekcji. 5. W dokumencie z poprzedniego ćwiczenia zmień układ strony na poziomy formatu B5. Dodaj numerację stron, tak by numery parzyste znajdowały się po lewej stronie, a nieparzyste po prawej. W nagłówku stron parzystych powinien się znajdować napis „Jan Krzyżowski”, a nieparzystych — „Bajki perskie”. 6. Zdefiniuj styl akapitowy o nazwie „Tekst_bajki” z następującymi ustawieniami: czcionka Arial o wielkości 9 punktów, tekst w akapicie wyjustowany, wcięcie pierwszego wiersza 1,5 cm, interlinia o normalnej wysokości, odstęp po akapicie — 8 punktów. Zastosuj ten styl do treści każdej z bajek. 7. W dokumencie z poprzedniego ćwiczenia dodaj stronę tytułową. Powinna ona być jednokolumnowa, bez stopki i nagłówka, a na środku strony prezentować jedynie autora i tytuł. W dolnej części strony wpisz aktualną datę i dodaj odpowiednią ilustrację wykonaną w dowolnej technice. 8. Na stronie tytułowej przy tytule dodaj przypis końcowy oznaczony gwiazdką. W tre‑ ści przypisu wpisz: „Pobrano ze strony www.ebookinfo.pl/dla‑dzieci/perskie.html . 9. Na drugiej stronie dokumentu wygeneruj automatyczny spis treści. 10. Opracuj w formie kartki złożonej w tzw. harmonijkę o odpowiednich wymiarach wkładkę do pudełka z płytą CD Twojego ulubionego wykonawcy muzycznego. Wkładka powinna zawierać krótki tekst biograficzny, zdjęcia i teksty kilku piosenek. Pracuj w grupie Zorganizujmy szkolne biuro prasowe. Podzielcie się na tyle grup, z ilu stron według Was po‑ winna składać się gazetka szkolna. Jak się domyślacie, zadaniem każdej z grup będzie przy‑ gotowanie jednej strony gazetki. W grupach możecie również podzielić się pracą, by przy‑ gotować krótkie artykuły na interesujący Was temat. Przed rozejściem się do pracy ustalcie ogólne zasady edycji: wielkość i krój czcionki, styl tytułów, format ilustracji itp. 201 Skorowidz A AAC, Patrz: format AAC abandonware, 103 absolute cell reference, Patrz: adres bezwzględny AbiWord, 160 Access, 223 administrator, 30 Adobe Reader, 33 adres bezwzględny, 207 bramy internetowej, 34 elektroniczny, Patrz: poczta elek- troniczna internetowy, 33, 148 IP, 28, 33, 34, 148 MAC, 117 serwerów DNS, 34 translacja, 35 URL, Patrz: adres internetowy względny, 206 adresowanie mieszane, 207 adware, 102 AFP, Patrz: protokół AFP AirPort, 152 akapit, 162, 163, 164, 193 akcja, 277 album fotograficzny, 264 algorytm, 11, 44, 45, 48 deterministyczny, 49 efektywny, 12 heurystyczny, 12, 48, 50 losowy, 50 Monte Carlo, Patrz: algorytm losowy WEP, Patrz: WEP zachłanny, 48 algorytmika, 12 allocation unit, Patrz: klaster AMD, 117 Angry Birds, 17 animacja, 251, 275 Animated Video Image, Patrz: format Apple, 17 Apple File Protocol, Patrz: protok
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Informatyka Europejczyka. iPodręcznik dla szkół ponadgimnazjalnych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: