Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00430 005920 12420443 na godz. na dobę w sumie
Infrastruktura techniczna szpitala - ebook/pdf
Infrastruktura techniczna szpitala - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-5482-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> zarządzanie i marketing
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Niniejsza książka powstała na podstawie artykułów pisanych do specjalistycznej prasy medycznej. W przystępnej formie omówione w niej zostały wybrane zagadnienia dotyczące infrastruktury technicznej szpitala. Publikacja ta pomyślana jest jako przegląd podstawowych systemów technicznych i uwarunkowań umożliwiających poprawne funkcjonowanie instytucji ochrony zdrowia. Adresowana jest przede wszystkim do dwóch głównych grup odbiorców: personelu medycznego oraz osób odpowiedzialnych za prawidłowe zarządzanie i eksploatację infrastruktury technicznej. W przypadku personelu medycznego, lektura książki powinna przybliżyć tym grupom zawodowym skalę i znaczenie zaplecza technicznego dla zapewnienia prawidłowych warunków wykonywania usług medycznych. Dla innych czytelników stanowić może przegląd zagadnień technicznych i zarządczych, z którymi stykają się przy podejmowaniu określonych zadań inwestycyjnych, projektów czy decyzji eksploatacyjnych.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

SpiS treści OD AUTORA ..........................................................................................................7 WSTĘP .....................................................................................................................9 Rozdział 1. Infrastruktura budowlana .............................................................11 1.1. Wymogi stawiane budynkom szpitalnym ................................................11 1.2. Zespół operacyjny .....................................................................................17 1.2.1. Sale operacyjne ................................................................................18 1.2.2. Pomieszczenia przygotowawcze .....................................................19 1.2.3. Sala pooperacyjna ...........................................................................19 1.3. Centralna sterylizatornia ..........................................................................21 1.3.1. Strefa brudna ...................................................................................21 1.3.2. Strefa czysta .....................................................................................22 1.3.3. Strefa sterylna ..................................................................................22 1.4. Oddział intensywnej opieki medycznej (OIOM) ...................................26 1.5. Zakład diagnostyki obrazowej .................................................................28 1.6. Stacja dializ ................................................................................................32 1.6.1. Dializa otrzewnowa .........................................................................32 1.6.2. Hemodializa .....................................................................................33 1.7. Laboratorium diagnostyczne ....................................................................35 1.8. Apteka ........................................................................................................36 1.9. Budynki i pomieszczenia pomocnicze .....................................................38 1.10. Podsumowanie .........................................................................................39 Rozdział 2. Sieci i instalacje ...............................................................................42 2.1. Sieci elektroenergetyczne .........................................................................42 2.1.1. Państwowa sieć elektroenergetyczna .............................................43 2.1.2. Generator elektryczny .....................................................................45 2.1.3. Zasilacz bezprzerwowy (UPS) .......................................................47 6 SPIS TREŚCI 2.1.4. System zasilania z baterii akumulatorów ......................................48 2.1.5. Problemy z jakością energii elektrycznej .......................................49 2.2. Instalacje elektryczne ................................................................................50 2.3. Sieci i instalacje wodne .............................................................................54 2.4. Centralne instalacje gazów medycznych .................................................59 2.5. Wentylacja ..................................................................................................63 2.6. Sieci informatyczne ...................................................................................67 2.7. Obsługa infrastruktury budowlanej, sieci i instalacji .............................72 Rozdział 3. Aparatura medyczna .......................................................................75 3.1. Kryteria zapotrzebowania i efektywnej eksploatacji aparatury medycznej .................................................................................81 3.2. Ocena stanu technicznego aparatury medycznej ...................................87 3.3. Wybrane rodzaje aparatury medycznej ...................................................92 3.3.1. Aparatura do diagnostyki obrazowej .............................................94 3.3.1.1. Rentgenodiagnostyka .............................................................95 3.3.1.2. Ultrasonografia .....................................................................105 3.3.1.3. Medycyna nuklearna ............................................................108 3.3.1.4. Rezonans magnetyczny ........................................................111 3.3.2. Aparatura do monitorowania i diagnostyki przebiegów elektrycznych .................................................................................116 3.3.2.1. Aparaty do elektrokardiografii ...........................................116 3.3.2.2. Aparaty do elektromiografii ................................................118 3.3.2.3. Aparaty do elektroencefalografii ........................................118 3.3.3. Aparatura do monitorowania parametrów fizjologicznych .......119 3.3.4. Aparatura wspomagająca, uruchamiająca lub zastępująca funkcje organizmu .........................................................................123 3.3.4.1. Defibrylator ...........................................................................123 3.3.4.2. Respirator – sztuczna wentylacja płuc ................................124 3.3.4.3. Aparat do dializy ..................................................................125 3.4. Podsumowanie .........................................................................................126 Rozdział 4. Stan infrastruktury technicznej systemu ochrony zdrowia w Polsce ...........................................................................129 Literatura .............................................................................................................133 ––––––– OD AUtOrA ––––––– Niniejsza książka powstała na podstawie artykułów pisanych do spe- cjalistycznej prasy medycznej. W przystępnej formie omówione w niej zostały wybrane zagadnienia dotyczące infrastruktury technicznej szpita- la. Publikacja ta pomyślana jest jako przegląd podstawowych systemów technicznych i uwarunkowań umożliwiających poprawne funkcjonowa- nie instytucji ochrony zdrowia. Adresowana jest przede wszystkim do dwóch głównych grup odbiorców: personelu medycznego oraz osób od- powiedzialnych za prawidłowe zarządzanie i eksploatację infrastruktury technicznej. W przypadku personelu medycznego, lektura książki powinna przybli- żyć tym grupom zawodowym skalę i znaczenie zaplecza technicznego dla zapewnienia prawidłowych warunków wykonywania usług medycznych. Dla innych czytelników stanowić może przegląd zagadnień technicznych i zarządczych, z którymi stykają się przy podejmowaniu określonych zadań inwestycyjnych, projektów czy decyzji eksploatacyjnych. Intencją autora było wskazywanie zagadnień związanych z wybranymi kluczowymi elementami infrastruktury technicznej szpitala, bez wnika- nia w szczegóły, które z racji szybkiego postępu technicznego ulegają równie szybkiej dezaktualizacji. Warto wskazać, że obszar infrastruktury technicznej w systemie ochrony zdrowia jest obszarem specyficznym. Użytkownicy, czyli personel medyczny, który ma określone oczekiwania w stosunku do infrastruktury i zarządzający instytucją ochrony zdrowia – w przeważającej większości przypadków lekarze – postrzegają zagadnie- nia techniczne w instytucji ochrony zdrowia pod kątem komfortu własnej pracy i niezawodności systemów technicznych oraz urządzeń. Jeżeli te dwa warunki są spełnione, zainteresowanie zapleczem technicznym male- je, a co gorsza, w wielu przypadkach wydatki przeznaczone na inwestycje i modernizacje tego obszaru odsuwane są na dalszy plan. Także w przy- padku restrukturyzacji zatrudnienia osoby obsługujące infrastrukturę instytucji ochrony zdrowia są zwalniane w pierwszej kolejności. 8 OD AUTORA Zatem kolejnym celem lektury tej książki jest przedstawienie czytel- nikowi całej złożoności zagadnień dotyczących zaplecza technicznego, a tym samym dostarczenie podstawowych informacji, niezbędnych przy podejmowaniu wszelkiego rodzaju decyzji z tego obszaru. ––––––– WStĘp ––––––– Diagnostyka, proces leczenia i rehabilitacja są działaniami wymagają- cymi, niezależnie od fachowej wiedzy i umiejętności personelu medyczne- go, odpowiednich warunków do ich wykonywania. W wielu przypadkach, jakość i efektywność procedur medycznych, a także bezpieczeństwo ich wykonywania, są bezpośrednio zależne od takich elementów, jak: • pomieszczenia lub ogólniej – budynki oraz budowle; • sieci doprowadzające media do budynków i instalacje, w jakie te bu- dynki są wyposażone; • sprzęt techniczny i aparatura medyczna. Wskazane powyżej elementy noszą nazwę infrastruktury technicznej sy- stemu ochrony zdrowia. Na podkreślenie zasługuje fakt, że infrastruktura techniczna systemu ochrony zdrowia stanowi konglomerat typowych rozwią- zań technicznych (np. instalacja grzewcza szpitala jest taka sama jak w każ- dym innym budynku) i rozwiązań specyficznych (np. separacja obwodów elektrycznych na salach operacyjnych). Cechami wspólnymi dla wszystkich elementów infrastruktury technicznej systemu ochrony zdrowia są rygory- styczne wymagania odnoszące się do standardów sanitarnych, niezawodności oraz szeroko pojętego bezpieczeństwa – przede wszystkim pacjenta, ale także personelu medycznego i osób postronnych. Powyższe wymogi mają charakter uniwersalny (np. standardy stosowane w procesie sterylizacji), jednak nie- które szczegółowe rozwiązania opisane w aktach prawnych różnych krajów, w tym krajów Unii Europejskiej, mogą wykazywać pewne niewielkie różnice. Można oczekiwać, że różnice te będą niwelowane w funkcji czasu. Generalnie, stan infrastruktury technicznej systemu ochrony zdrowia i nasycenie nowoczesnymi, z reguły drogimi, systemami umożliwiającymi stosowanie nowoczesnych technologii medycznych oddaje zwykle poziom zamożności danego kraju1. Związane jest to z krajowymi nakładami na 1 W roku 2004 liczba instalacji PET w stanie Floryda (USA), o populacji około 13 mln, wynosiła 7 i była równa liczbie takich instalacji w Wielkiej Brytanii 10 WSTęP system ochrony zdrowia, ocenianymi zwykle poprzez następujące wartości lub wskaźniki: • wartość nakładów na system ochrony zdrowia – a więc także na jego infrastrukturę techniczną – w liczbach bezwzględnych w ujęciu rocznym; • wartość wydatków na system ochrony zdrowia w ujęciu per capita; • procent dochodu narodowego (GNP) wydawanego na pokrycie kosz- tów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Należy jednak zauważyć, że z punktu widzenia stanu i jakości infra- struktury technicznej, najistotniejsze są kwoty związane z inwestycjami, amortyzacją, konserwacją i naprawami posiadanych zasobów. W sytuacji niedofinansowania polskiego systemu ochrony zdrowia, niniejsze kwoty podlegają najszybciej redukcji, pozornie bez konsekwencji doraźnych. Warto także podkreślić, że wysoki poziom wydatków państwa na system ochrony zdrowia nie jest tożsamy z dobrym stanem zdrowia społeczeń- stwa, mierzonym na przykład średnią długością życia kobiet i mężczyzn. Wszelkie działania związane z nakładami na infrastrukturę techniczną powinny uwzględniać relacje pomiędzy faktycznym kosztem a oczekiwa- nym efektem. Z tego powodu wprowadzanie do systemu ochrony zdrowia innowacyjnych technologii medycznych jest domeną krajów zamożnych, zdolnych finansowo do poniesienia ryzyka rozwiązań nietrafnych2. W polskim systemie ochrony zdrowia infrastrukturę techniczną – w re- aliach pierwszej dekady XXI wieku – należy uznać za obszar zaniedbany, w znaczącym stopniu nienadążający za faktycznymi potrzebami i ocze- kiwaniami społeczeństwa3. Jest to tym bardziej niepokojące, że podjęte w ostatnich kilku latach działania reformujące polski system ochrony zdrowia4 nie dotyczyły w żadnym istotnym stopniu procesu inwestowania w infrastrukturę medyczną i odtwarzania jej zasobów. (populacja 60 mln). W tym samym roku w Polsce zainstalowany był 1 taki system (populacja 38 mln). Źródło: M. Bedford, M.N. Maisey, Requirements for clinical PET: comparisons within Europe. Eur J Nucl Med Mol Imaging 2004; 31:208–221 2 Przykładem może być wprowadzona w latach 70. XX w. termowizja, jako technologia diagnozująca nowotwory sutka. Po kilku latach ta kosztowna tech- nologia została wycofana z rynku, z powodu niskiej skuteczności diagnostycznej. 3 Zob. „Zielona Księga” – raport o stanie systemu ochrony zdrowia w Polsce w roku 2004 – Rozdział III – Koszty utrzymania infrastruktury technicznej w ochro- nie zdrowia. 4 Reforma systemu ochrony zdrowia polegająca na wprowadzeniu finansowania usług medycznych przez Kasy Chorych (1 stycznia 1999 r.) wraz ze zmianami. rozdział 1 infrAStrUktUrA bUDOWlAnA 1.1. Wymogi stawiane budynkom szpitalnym Budynki i budowle stanowią elementy majątku trwałego systemu ochrony zdrowia. Budynki mogą być przeznaczone na: • stały pobyt pacjentów (hospitalizacja) – szpitale, sanatoria, zakłady opiekuńczo-lecznicze; • świadczenie usług medycznych pacjentom ambulatoryjnym (docho- dzącym) – przychodnie; • zaplecze techniczne – nie są one związane bezpośrednio ze świadcze- niem usług medycznych, np. budynek kotłowni, kuchni itp. W większości przypadków wskazane powyżej przeznaczenie budynków przenika się wzajemnie – w szpitalach funkcjonują przychodnie, a niektó- re pomieszczenia lub nawet całe kondygnacje szpitala mają charakter za- plecza technicznego. Generalnie, im nowocześniejszy szpital, tym większa powierzchna budynku musi być przeznaczona na cele techniczne. Budynki szpitalne muszą zapewniać warunki do prowadzenia proce- dur diagnostycznych, leczenia (łącznie z zabiegami ratowania życia wraz z długotrwałym podtrzymywaniem procesów życiowych) i rehabilitacji dla określonej liczby pacjentów. Wielkość szpitala, a precyzyjniej – licz- ba łóżek szpitalnych, wynika z potrzeb epidemiologicznych populacji obsługiwanej przez tę instytucję. Z tego samego tytułu wynika profil spe- cjalności medycznych funkcjonujących w danym szpitalu. Każda specjal- ność medyczna – a zatem możliwość wykonywania określonych procedur medycznych – narzuca pewne wymogi co do rodzaju pomieszczeń w bu- dynku (na przykład sale operacyjne, porodowe, sale przystosowane do zabiegów brachyterapii itp.) i ich zaplecza technicznego (na przykład sala operacyjna wymaga maszynowni wentylacyjnej i systemu klimatyzacji, 12 ROZDZIAŁ 1 sala porodowa odpowiednich ciągów komunikacyjnych umożliwiających utrzymanie wymaganych warunków sanitarnych, a zabiegi brachytera- pii muszą odbywać się w dedykowanym pomieszczeniu o odpowiednim poziomie zabezpieczenia radiacyjnego, wyposażonym w system telewizji przemysłowej, umożliwiający ciągłą obserwację pacjenta). Istnieje zatem silne powiązanie pomiędzy technologiami medycznymi (czynnik wymu- szający) a rozwiązaniami architektonicznymi budynków szpitalnych, sie- ciami i instalacjami technicznymi oraz wyposażeniem technicznym. Warto zauważyć następujące, niezwykle istotne, niedostosowanie wskazanych powyżej elementów: • czas użytkowania (życia) budynku szpitalnego liczony jest w dziesiąt- kach lat5; • czas użytkowania sieci i instalacji wynosi zwykle kilkanaście lat, po- dobnie jak czas wyposażenia technicznego; • czas życia technologii medycznej, rozumiany jako użytkowanie danej generacji aparatury medycznej, szacuje się na około 8 lat6. Ta zasadnicza różnica w czasie życia powoduje, że budynki szpitalne poddawane są częstym modernizacjom, wymuszonym potrzebą instalacji nowych lub nowocześniejszych – w stosunku do używanych dotychczas – urządzeń medycznych. W większości przypadków instalacja nowego urządzenia, także wtedy, gdy jest ono tego samego typu, co urządzenie wycofywane z eksploatacji, pociąga za sobą konieczność rozległych zmian w instalacjach, a niekiedy także w rozłożeniu pomieszczeń (powierzchnia, ciągi komunikacyjne). Także standardy hospitalizacji ulegają zmianom. Powiększa się „powierzchnia na łóżko”7, zmniejsza się liczba łóżek w sa- lach chorych, węzły sanitarne lokowane są przy salach chorych (a nie na korytarzach szpitalnych), a do sal doprowadza się coraz większą liczbę instalacji. Zmiany te związane są z technologiami medycznymi, ale także z coraz wyższym poziomem oczekiwanego przez pacjentów standardu pobytu w szpitalu. 5 W USA przyjmuje się, że czas eksploatacji budynku szpitalnego wynosi około 50 lat. Źródło: Modern Healthcare’s 2003 Annual Construction and Design Survey. 6 Zagadnienie czasu eksploatacji aparatury medycznej jest omówione szerzej 7 Wskaźnik ten należy rozumieć jako iloraz powierzchni całkowitej szpitala w rozdziale 3.2. do liczby łóżek. INFRASTRUKTURA BUDOWLANA 13 Opisane powyżej ewolucyjne zmiany, polegające na unowocześnianiu budynków i instalacji, mieszczą się w pojęciu „modernizacja”8. Moderni- zacja budynku szpitalnego, szczególnie ta związana ze zmianą wielkości i kształtu pomieszczeń, jest najłatwiejsza do wykonania w budynkach o konstrukcji szkieletowej9. Ten typ konstrukcji, stosowany w budowanych w Polsce budynkach szpitalnych od lat 80. ubiegłego wieku, umożliwia praktycznie dowolne kształtowanie powierzchni każdej z kondygnacji, z ograniczeniami wynikającymi jedynie z położenia filarów konstruk- cyjnych oraz klatek schodowych i szybów technicznych, w których pro- wadzone są instalacje i komunikacja pionowa. Zdecydowana większość budynków szpitalnych w Polsce nie jest wykonana w tej technologii. W przypadku budynków, których konstrukcja bazuje na ścianach noś- 8 Pojęcie „modernizacji” zostało wykreślone z art. 3 pkt 7 ustawy – Prawo bu- dowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) przez art. 90 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.). Zmiana ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. Ustawodawca, dokonując zmian w Prawie budowlanym, związanych z reformą administracyjną państwa, w ogóle zrezygnował z posługiwania się pojęciem „mo- dernizacja”, wprowadzając równocześnie zmianę definicji remontu. W obecnym stanie prawnym w art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane podano definicje: „bu- dowy – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określo- nym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego”. W art. 3 pkt 7 zdefiniowano: „roboty budowlane – należy przez to rozumieć budo- wę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego”. W art. 3 pkt 8 określony został „remont – należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym”. Natomiast w art. 3 pkt 7a podano definicję „prze- budowy – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatu- ra, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygna- cji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego”. Źródło: www.gunb.gov.pl 9 W budynku o konstrukcji szkieletowej elementami nośnymi są wyłącznie filary tworzące szkielet – ściany nie przenoszą obciążeń konstrukcyjnych, zatem pomieszczenia mogą być dowolnie aranżowane. 14 ROZDZIAŁ 1 nych10, możliwości zmian rozkładu powierzchni pomieszczeń napotykają na znaczące ograniczenia (ściany nośnej nie można przesunąć) i są bar- dziej kosztowne niż w przypadku budynków o konstrukcji szkieletowej. Warto w tym miejscu wskazać, że w zdecydowanej większości przypadków modernizacja odbywa się w warunkach funkcjonowania szpitala, co sta- nowi poważne utrudnienie dla personelu medycznego, pacjentów, a także dla wykonujących prace modernizacyjne. Specyficzne oczekiwania w stosunku do budynków szpitalnych powo- dują, że wykonanie projektu architektonicznego szpitala oceniane jest jako zadanie o wysokim stopniu trudności, wymagające rozwiązania wielu, pozornie sprzecznych ze sobą, wymogów, jak na przykład: • zapewnienia dostępu do określonych pomieszczeń (np. pracowni to- mografii komputerowej) zarówno pacjentom hospitalizowanym, jak i pacjentom przychodzącym z zewnątrz, ale przy zachowaniu odpo- wiedniego reżimu sanitarnego; • maksymalnego skrócenia odległości pomiędzy krytycznymi komór- kami szpitala (np.: szpitalny oddział ratunkowy, oddział intensywnej opieki medycznej, blok operacyjny, zakład diagnostyki obrazowej, zakład diagnostyki laboratoryjnej) i optymalizacja ich lokalizacji, ale bez możliwości traktowania korytarzy wewnątrz oddziałów szpitalnych jako dróg komunikacji wewnątrzszpitalnej; • rozdziału ruchu „brudnego” i „czystego”, ale przy zachowaniu potrze- by skrócenia dróg komunikacyjnych. Ze względu na tego rodzaju utrudnienia projektowe, w wielu przypad- kach dobry projekt architektoniczny szpitala jest w części lub w całości powielany i wdrażany do realizacji jako projekt typowy. W Polsce bez tru- du można wskazać typowe budynki szpitalne oddane do użytku w latach 60., 70. i 80. ubiegłego wieku11. Inne szpitale zajmują budynki: • historyczne, wybudowane na początku XX wieku, w XIX wieku lub jeszcze wcześniej; • z lat międzywojennych (1919–1939), zbudowane jako szpitale; • adaptowane na szpital (zwykle w latach 50. ubiegłego wieku); 10 W budynkach tego typu obciążenia konstrukcyjne przenoszą określone ściany, które decydują o stabilności budynku. 11 W polskich realiach cykl inwestycyjny szpitala wynosi około 10 lat – oznacza to, że projekty architektoniczne budynków musiały powstać kilkanaście lat przed oddaniem budynku do użytku.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Infrastruktura techniczna szpitala
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: