Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00323 005452 13434616 na godz. na dobę w sumie
Innowacyjność uwarunkowania, strategie, wyzwania - ebook/pdf
Innowacyjność uwarunkowania, strategie, wyzwania - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 196
Wydawca: Placet Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7488-068-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> ekonomia, biznes, finanse
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Wzrost innowacyjności przedsiębiorstw, wobec ciągle niskiego poziomu innowacyjności Polski, stanowi jedno z kluczowych zadań polskiej polityki gospodarczej na najbliższe lata. Innowacyjność jest również przedmiotem zainteresowania samych przedsiębiorców, gdyż jest postrzegana jako główny czynnik decydujący o przewadze konkurencyjnej przedsiębiorstw. Celem niniejszej monografii jest zaprezentowanie aktualnych rozważań, wyników badań, płynących z nich wniosków oraz autorskich rekomendacji dotyczących pożądanych działań mających na celu poprawę innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Poruszana problematyka obejmuje m.in. wybrane zagadnienia dotyczące uwarunkowań innowacyjności, wyboru strategii innowacji, potrzeby występowania świadomości innowacyjnosci, poziomu innowacyjności polskich przedsiębiorstw przemysłowych, planowanych procesów innowacji oraz wykorzystania Internetu do komunikacji z klientem. Przedstawione problemy stanowią wyzwanie nie tylko dla samych przedsiębiorstw, ale także dla krajowej i regionalnej polityki innowacyjnej. Zatem adresatami opracowania są pracownicy naukowi, doktoranci, studenci, ale także przedsiębiorcy, menedżerowie oraz praktycy gospodarczy kreujący szeroko rozumiane uwarunkowania do wdrażania innowacji.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET – słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też ,,podobać się”. To właśnie przyjęliśmy za filozofię działania: w zgodzie, dla wygody i zadowolenia, przy pełnym zaufaniu – autorów, czytelników i rynku. Od początku zajmujemy się też ściśle określoną tematyką, a mianowicie wyda- jemy tylko dzieła z dziedziny szeroko pojętego zarządzania przedsiębiorstwami, finansów i ekonomii. Zdajemy sobie sprawę, że jest to literatura trudna – więc dokładamy starań redakcyjnych aby była zrozumiała dla każdego wykształconego czytelnika. Nie wydajemy książek z cyklu „Jak wzbogacić się w jeden dzień”, ale prace prezentujące rzetelną i nowoczesną wiedzę, które mogą być zarówno pod- ręcznikami dla studiującej młodzieży, jak i podręcznikami-poradnikami służącymi dokształcaniu (samokształceniu) kadr kierowniczych przedsiębiorstw dostosowu- jących swoje struktury i metody zarządzania do stale przekształcającej się gospo- darki rynkowej. Od początku istnienia komercyjnej sieci Internet w Polsce mamy swoją witrynę www.placet.pl. Tam można śledzić nowości i zamierzenia wydawnicze, a także skorzystać z „Bazy wiedzy”. Zapraszamy do lektury Redakcja naukowa Alfreda Kamińska INNOWACYJNOŚĆ Uwarunkowania, strategie, wyzwania Recenzja: prof. dr hab. Anna Skowronek-Mielczarek dr hab. Krystyna Poznańska, prof. SGH Redakcja naukowa: Alfreda Kamińska Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Publikacja dofinansowana z dotacji podmiotowej przyznanej Wydziałowi Menedżerskiemu Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Warszawie na utrzymanie potencjału badawczego. © Copyright by Wydawnictwo Placet 2014 WYDANIE EBOOK, Warszawa 2014 Wszelkie prawa zastrzeżone. Publikacja ani jej części nie mogą być w żadnej formie i za pomocą jakichkolwiek środków technicznych reprodukowane bez zgody właściciela copyright. Wydawca: Wydawnictwo PLACET 01-517 Warszawa ul. Mickiewicza 18a/1 tel. (22) 8393626 księgarnia internetowa: http://www.placet.pl e-mail: redakcja@placet.pl ISBN 978-83-7488-068-8 Warszawa 2014 Skład i łamanie: Wydawnictwo PLACET Spis treści Wstęp Alfreda Kamińska Rozdział I Strategie zarządzania działalnością innowacyjną 1. Strategia przekształcania małych i średnich przedsiębiorstw w firmy innowacyjne Alicja Sosnowska Wprowadzenie 1.1. Wysoka inteligencja strategiczna cechą wyróżniającą współczesną firmę innowacyjną 1.2. Wybór strategii transformacji małego lub średniego przedsiębiorstwa w firmę innowacyjną 1.2.1. Uwarunkowania powstania impulsu innowacyjnego 1.2.2. Strategia niszy rynkowej 1.2.3. Strategie współpracy MŚP z organizacjami innowacyjnymi 1.2.4. Strategia udziału firmy innowacyjnej w parku technologicznym 1.2.5. Strategie firmy w klastrze 1.2.6. Strategia firmy w sieci drogą do wzrostu innowacyjności firmy Podsumowanie 2. Zarządzanie działalnością innowacyjną w kontekście społecznej świadomości innowacyjności Lidia Białoń, Emilia Werner Wprowadzenie 2.1. Innowacyjność i świadomość innowacyjności 2.2. Proces innowacyjny 2.3. Firma innowacyjna 2.4. Zarządzanie działalnością innowacyjną – uzasadnienie wyodrębnienia jako subdyscypliny nauk o zarządzaniu 2.5. Skutki innowacji Podsumowanie 3. Rola marketingu w kształtowaniu procesu zarządzania wiedzą w mikroprzedsiębiorstwie Danuta Janczewska Wprowadzenie 3.1. Proces zarządzania wiedzą w przedsiębiorstwie w świetle literatury 3.2. Zasoby wiedzy w mikroprzedsiębiorstwie 3.3. Marketingowe wsparcie procesu zarządzania wiedzą na podstawie badań własnych Podsumowanie 7 12 13 13 14 16 16 18 20 21 22 24 27 28 28 29 32 34 36 38 43 45 45 46 49 51 56 5 Rozdział II Innowacyjność polskiego przemysłu – stan i bariery 1. Innowacyjność polskiego przemysłu, 2006–2012: Był postęp czy nie? Andrzej H. Jasiński Wprowadzenie 1.1. Kluczowa rola B+R w rozwoju współczesnego przedsiębiorstwa 1.2. Ogólny obraz innowacyjności polskiego przemysłu 1.3. B+R w przedsiębiorstwach a innowacyjność gospodarki 1.4. Podstawowe ustalenia Podsumowanie 2. Bariery wdrażania innowacji w przedsiębiorstwach w Polsce Alfreda Kamińska Wprowadzenie 2.1. Istota i rodzaje innowacji 2.2. Uwarunkowania innowacyjności przedsiębiorstw 2.3. Czynniki hamujące innowacyjność w świetle badań 2.4. Bariery innowacyjności przedsiębiorstw przemysłowych 2.4.1. Charakterystyka badanej próby 2.4.2. Wyniki badań Podsumowanie Rozdział III Determinanty i efekty innowacyjności przedsiębiorstw 1. Uwarunkowania i ekonomiczne efekty działalności innowacyjnej spółdzielni mleczarskich w Polsce Mariusz Chądrzyński Wprowadzenie 1.1. Materiał i metodyka badań 1.2. Pojęcie i typologia innowacji 1.3. Klasyfikacja czynników warunkujących działalność innowacyjną 1.4. Aktywność innowacyjna spółdzielni mleczarskich 1.4.1. Czynniki ekonomiczne warunkujące działalność innowacyjną spółdzielni mleczarskich Podsumowanie 2. Wpływ klastrów na tworzenie środowiska innowacyjnego regionu Jan Boguski Wprowadzenie 2.1. Skupiska rzemieślnicze oraz okręgi przemysłowe 2.2. Koncepcja gron przemysłowych 2.3. Podejścia do budowania klastrów oraz ich koordynacja 2.4. Rodzaje klastrów i ich charakterystyka 2.5. Klastry tradycyjne i kreatywne Podsumowanie 57 58 58 59 60 67 72 74 76 76 77 81 83 86 87 88 94 96 97 97 99 100 104 107 111 113 115 115 117 119 120 122 123 129 6 Rozdział IV Działalność innowacyjna przedsiębiorstw – wybrane aspekty 1. Planowanie procesów innowacji: wymagania, ograniczenia oraz model postępowania Magdalena Jurczyk-Bunkowska 1.1.1. Niepewność procesów innowacji 1.1.2. Tworzenie wiedzy, jako efekt realizacji procesów innowacji 1.2.1. Projekt badań i uzasadnienie dobranych metod 1.2.2. Realizacja badań Wprowadzenie 1.1. Specyfika procesów innowacji 1.2. Organizacja badań dotyczących praktyk planowania procesów innowacji 1.3. Planowanie procesów innowacji Podsumowanie 2. Polskie przedsiębiorstwa w Internecie. Innowacja czy konieczność? 1.3.1. Wymagania wobec planów procesu innowacji 1.3.2. Ograniczenia w planowaniu procesów innowacji 1.3.3. Model planowania procesów innowacji Radosław Dawidziuk Wprowadzenie 2.1. Historia Internetu 2.2. Pojęcie innowacji 2.3. Wykorzystanie Internetu w działalności przedsiębiorstw 2.4. Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych – wyniki badań GUS Podsumowanie 3. Innowacje organizacyjne jako determinanty rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw Dagmara Miąsek Wprowadzenie 3.1. Przegląd terminologiczny pojęcia innowacje organizacyjne 3.2. Uwarunkowania organizacyjne innowacji 3.3. Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP) 3.4. Innowacje organizacyjne w polskich i zagranicznych małych i średnich przedsiębiorstwach – wyniki badań Podsumowanie Podsumowanie Alfreda Kamińska Bibliografia 131 132 132 134 135 137 138 139 140 141 142 143 144 147 149 149 150 151 153 155 167 169 169 170 173 176 181 184 185 189 Wstęp Innowacyjność przedsiębiorstw, z uwagi na jej kluczowe znaczenie dla innowa- cyjności i rozwoju kraju, jest przedmiotem zainteresowania sfery nauki oraz prak- tyki gospodarczej. W ostatnich latach w Polsce i na świecie ukazują się liczne pu- blikacje poświęcone temu zagadnieniu. Ciągle niska, w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej, innowacyjność polskiej gospodarki stanowi wystarczającą przesłankę do prowadzenia dalszych badań na ten temat oraz rekomendowania, na podstawie wyciągniętych wnio- sków, pożądanych działań mających na celu poprawę innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie aktualnych rozważań, stanowią- cych przedmiot zainteresowań poszczególnych Autorów, prowadzonych w ostat- nich latach w Polsce wyników badań oraz płynących z nich wniosków, dotyczących wzrostu innowacyjności przedsiębiorstw. Autorzy reprezentują różne ośrodki akademickie i skupiają się na zagadnie- niach uwarunkowań innowacyjności, wyborze strategii innowacji, analizują stan innowacyjności polskiego przemysłu oraz wybrane aspekty działalności innowa- cyjnej, w tym planowanie procesów innowacji oraz wykorzystanie Internetu w komunikacji z klientami. Rozdział pierwszy poświęcony jest strategiom innowacji oraz zarządzaniu dzia- łalnością innowacyjną. A. Sosnowska przedstawia przykłady strategii przekształcania małych i średnich przedsiębiorstw w firmy innowacyjne. Zdaniem Autorki cechą wyróżniającą współczesne małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) powinien być wysoki poziom inteligencji strategicznej związany z przyjęciem mądrej, kreatywnej, nastawionej na zmiany strategii innowacyjnej, pozwalającej na osiągnięcie sukcesu w konku- rencyjnym otoczeniu. 8 Autorka zaprezentowała wybrane strategie umożliwiające małym i średnim przedsiębiorstwom uzyskanie pozycji firmy innowacyjnej, tzn. strategię niszy ryn- kowej, strategię współpracy firm i organizacji innowacyjnych w parkach przemy- słowo-technologicznych i klastrach, a także współczesne formy współdziałania w sieci. Są to, najczęściej stosowane w praktyce przez sektor MŚP, strategie zmie- rzające do wzrostu innowacyjności i poprawy pozycji konkurencyjnej. L. Białoń i E. Werner w prezentowanych rozważaniach porządkują pojęcia zwią- zane z gospodarką innowacyjną, a mianowicie: innowacyjność, działalność innowa- cyjna, proces innowacyjny, innowacja, zarządzanie działalnością innowacyjną, a także świadomość innowacyjności. Autorki postulują też i uzasadniają konieczność wyod- rębnienia z ogółu nauk o zarządzaniu subdyscypliny – zarządzanie działalnością in- nowacyjną. Ponadto omawiają rolę świadomości innowacyjności w kształtowaniu firmy innowacyjnej i prezentują autorską koncepcję określania skutków innowacji, które powinno stanowić składnik świadomości innowacyjności. Omawiane zagadnie- nia poparte są wynikami badań własnych dotyczących świadomości innowacyjności przeprowadzonych wśród studentów Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Warszawie. D. Janczewska zwraca uwagę na rolę marketingu w procesie kształtowania za- rządzania wiedzą w mikroprzedsiębiorstwie. Literatura przedmiotu szeroko opisuje problemy współpracy sfery nauki z biz- nesem oraz niedostosowanie oferty jednostek naukowych do potrzeb firm. Sytu- acja ta dotyczy również mikroprzedsiębiorstw. Badania własne Autorki potwier- dzają, iż brak oferty ze strony nauki dla mikroprzedsiębiorstw w zakresie zarzą- dzania wiedzą oraz zastosowania marketingu jako instrumentu wsparcia procesu zarządzania wiedzą sprawia, iż mikroprzedsiębiorstwa nie zauważają korzyści pły- nących z marketingowego wsparcia w procesie zarządzania wiedzą. Badane mi- kroprzedsiębiorstwa wskazują na brak jasno sformułowanego programu zarządza- nia wiedzą oraz strategii innowacji. W ostatnich latach Unia Europejska kładzie coraz większy nacisk na rozwój przemysłu, stąd też drugi rozdział książki porusza zagadnienia innowacyjności pol- skiego przemysłu. Andrzej H. Jasiński analizuje innowacyjność polskiego przemysłu w latach 2006−2012 i szuka odpowiedzi na pytanie: Był postęp czy nie?. 9 Na podstawie szczegółowej analizy wyników badań GUS, Eurostat, INE PAN, Autor stwierdza, iż w badanym okresie nie nastąpiła poprawa poziomu innowa- cyjności polskich przedsiębiorstw przemysłowych, co znalazło swój wyraz m.in. w zmniejszeniu odsetka przedsiębiorstw przemysłowych ponoszących nakłady na innowacje, a także współpracujących z innymi podmiotami w procesach innowacji oraz wprowadzających nowe, na skalę krajową, produkty. Pozytywnym zjawiskiem jest fakt wzrostu nakładów na działalność badawczo-rozwojową, co może skutko- wać wzrostem innowacyjności w kolejnych latach. Cennym zwieńczeniem opracowania jest autorska rekomendacja działań mających na celu poprawę innowacyjności polskich przedsiębiorstw przemy- słowych. A. Kamińska prowadzi rozważania na temat barier wdrażania innowacji pro- duktowych i procesowych w przedsiębiorstwach przemysłowych. Podstawą anali- zy są studia literatury przedmiotu oraz badania ankietowe przeprowadzone wśród przedsiębiorstw, z których wynika, że najpoważniejszymi barierami wewnętrznymi wprowadzania innowacji w przedsiębiorstwach przemysłowych jest brak pracow- ników o wysokich kwalifikacjach, zdolnych do realizacji innowacji, niewystarczają- ce własne zasoby finansowe, niekorzystanie ze wsparcia finansowego instytucji unijnych, rządowych i samorządowych. W opinii badanych istotną barierą jest brak zainteresowania jednostek naukowych współpracą z przedsiębiorstwami dotyczącą komercjalizacji wyników badań oraz nieprowadzenie przez przedsię- biorstwo wyprzedzających analiz rynku. Pokonanie wymienionych barier w celu zwiększenia innowacyjności, stanowi wyzwanie dla samych przedsiębiorstw, a tak- że władz państwowych i samorządowych. Determinanty oraz efekty innowacyjności przedsiębiorstw są przedmiotem rozważań w trzecim rozdziale. M. Chądrzyński analizuje te zagadnienia oraz związek między nakładami pono- szonymi na działalność innowacyjną a liczbą wdrażanych innowacji na przykładzie spółdzielni mleczarskich w Polsce. W badanym, przez Autora, okresie miała miej- sce spadkowa tendencja wysokości nakładów ponoszonych na działalność inno- wacyjną. Istotny jest fakt występowania zależności między nakładami na działal- ność innowacyjną a osiąganymi efektami, lecz, co należy podkreślić, z przesunię- ciem w czasie. Działalność innowacyjna spółdzielni mleczarskich determinowana 10 była głównie przez czynniki techniczne, produktowe, procesowe i środowiskowe, a w mniejszym stopniu przez odbiorców i konsumentów. J. Boguski omawia wpływ klastrów na tworzenie środowiska innowacyjnego regionów. Kluczowymi ich elementami są innowacyjne przedsiębiorstwa, które dzięki kooperacji z innymi firmami oraz instytucjami naukowo-badawczymi, fi- nansowymi, agencjami przedsiębiorczości, zwiększają swój potencjał innowacyj- ny, wdrażają nowe technologie oraz unowocześniają swoją ofertę. Wszystko to przekłada się na wzrost poziomu życia mieszkańców danego regionu, powoduje zmniejszenie bezrobocia, wzrost atrakcyjności inwestycyjnej i innowacyjności regionu. W rozdziale czwartym omówione zostały pozostałe, wybrane aspekty działal- ności innowacyjnej przedsiębiorstw. M. Jurczyk-Bunkowska porusza problem planowania procesów innowacji. Na podstawie badań własnych charakteryzuje wymagania i ograniczenia w planowa- niu procesów innowacji. Zaproponowany przez Autorkę model planowania proce- sów innowacji, pozwala na korzystanie z sukcesywnie tworzonej wiedzy oraz ela- styczne dopasowywanie się do zachodzących, w bliższym i dalszym otoczeniu, zmian. Ponadto zapewnia tworzenie planu będącego podstawą konsekwentnego kierowania, koordynowania i pobudzania działań zorientowanych na osiągnięcie zakładanego efektu procesu innowacji. R. Dawidziuk analizuje, biorąc pod uwagę wyniki badań GUS, obecność polskich przedsiębiorstw w Internecie i jednocześnie poszukuje odpowiedzi na pytanie, czy jest to innowacja czy konieczność. Rozwój i innowacyjność przedsiębiorstw są nierozerwalnie związane z potrzebą korzystania z Internetu oraz jego atrybutów w postaci szybkości, dużego zasięgu, możliwości zdobywania informacji oraz inte- raktywności. Zdecydowana większość polskich przedsiębiorstw (93 ) posiada dostęp do Internetu, ale nie wszystkie efektywnie go wykorzystują. D. Miąsek omawia innowacje organizacyjne, które odgrywają coraz bardziej znaczącą rolę w budowaniu innowacyjności i przewagi konkurencyjnej przedsię- biorstw. Autorka dokonuje przeglądu literatury oraz badań dotyczących innowa- cji organizacyjnych implementowanych głównie przez małe i średnie przedsię- biorstwa. Innowacje organizacyjne coraz częściej są przedmiotem badań empi- rycznych i analiz statystycznych. Uzyskiwane wyniki wskazują, iż są one istotnym 11 elementem usprawniającym funkcjonowanie firmy. Niejednokrotnie stanowią punkt wyjścia do wdrażania innowacji produktowych i procesowych. Wobec niskiej innowacyjności polskich przedsiębiorstw, szereg prezentowa- nych przez Autorów problemów, w tym potrzeba wyboru odpowiedniej strategii innowacji, pokonania występujących barier innowacyjności, zwiększenia wydat- ków na badania i rozwój, nawiązania bądź rozwinięcia współpracy z instytucjami naukowo-badawczymi, zwiększenia poziomu świadomości innowacyjności, stano- wi swoiste wyzwanie dla polskich firm, z którym muszą sobie poradzić w najbliż- szym czasie. Rosnąca konkurencja na rynku oraz postępująca globalizacja gospo- darki czyni te wyzwania bardzo aktualnymi i priorytetowymi z punktu widzenia celów przedsiębiorstw. Jednocześnie, jak podkreślają Autorzy, są to ciągle aktualne wyzwania dla współczesnej krajowej oraz regionalnych polityk proinnowacyjnych, zaangażowa- nie których jest warunkiem koniecznym wzrostu innowacyjności przedsiębiorstw. Wyrażam nadzieję, że wieloaspektowość oraz aktualność poruszanych w ni- niejszej publikacji zagadnień, dotyczących innowacyjności, będzie stanowiła dla Czytelników inspirację do dyskusji oraz dalszych badań i rozważań. Adresatami książki są pracownicy naukowi, doktoranci, studenci, a także prak- tycy, których decyzje przekładają się na możliwości pokonania prezentowanych wyzwań w zakresie poprawy innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Pragnę serdecznie podziękować Pani prof. dr hab. Annie Skowronek-Mielczarek oraz Pani dr hab., prof. SGH Krystynie Poznańskiej za recenzje, a także wszystkim Autorom, których praca składa się na niniejszą publikację. Alfreda Kamińska Rozdział I Strategie zarządzania działalnością innowacyjną 1. Strategia przekształcania małych i średnich przedsiębiorstw w firmy innowacyjne Alicja Sosnowska Wprowadzenie Przewodnim hasłem XXI wieku jest potrzeba wzrostu innowacyjności gospo- darki i społeczeństwa motywowana przede wszystkim dążeniem do podnoszenia jakości życia jednostki, jak też całej ludzkości. Z opracowań poświęconych przy- szłości można dowiedzieć się, że dzięki innowacjom dokonują się głębokie zmiany gospodarki światowej, rozwija się nauka i technologia, zmieniają się systemy za- rządzania, obyczaje i kultura, a według wielokrotnie cytowanego hasła „świat staje się globalną wioską”. Konsekwencją tych tendencji są oczekiwania, odnoszone zarówno do skali makro (globalnej gospodarki, wielkich regionów), jak i mikro (przedsiębiorstwa, gospodar- stwa domowe), dostosowań do zachodzących procesów oraz czynnego włączania się w tworzenie i praktyczne wykorzystywanie nowych rozwiązań powstających w sferze nauki oraz produkcji i usług. Proces ten w obecnych czasach ulega stałemu przyspieszeniu, a tytułowe firmy innowacyjne odgrywają w nim znaczącą rolę. Celem rozwiązań przedstawionych w dalszym ciągu opracowania jest prezen- tacja potencjalnych strategii jakie mogą przyjmować przedsiębiorstwa sektora MŚP w Polsce dążąc do wzrostu innowacyjności. Jest to podstawowy warunek ich dalszego rozwoju we współczesnej gospodarce. Zakłada się, że w perspektywie przyjęte strategie powinny prowadzić te przedsiębiorstwa do uzyskania pozycji firmy innowacyjnej, którą charakteryzuje wysoki poziom inteligencji strategicznej. 14 1.1. Wysoka inteligencja strategiczna cechą wyróżniającą współczesną firmę innowacyjną Interesujący model firmy innowacyjnej przedstawiony przez L. Białoń1 bazuje na podstawowych trzech elementach: wiedzy, umiejętnościach i kompetencjach społecznych. Na ich podstawie autorka wyróżnia trzy szeregi cech, które powinna spełniać modelowa firma innowacyjna, wskazując, że główne cele w tworzeniu innowacji powinni spełniać kreatorzy, innowatorzy i przedsiębiorcy. Autorka przedstawia szczegółowo zadania dla każdej z wymienionych kategorii i jednocze- śnie słusznie dodaje, że dla małej firmy można przyjąć spełnianie wymienianych ról nawet przez jedną osobę. Model przedstawiony przez L. Białoń uważam za interesujące uzupełnienie teorii firmy innowacyjnej. Ważnym wątkiem rozważań L. Białoń jest wprowadzenie pojęcia „świadomości innowacyjności firmy” i powiązanie jej z procesem przekształcania przedsiębiorstw o niskim stopniu innowacyjności w firmy innowacyjne2. Autorka wiąże pogłębianie się procesu transformacji z zachowaniami i sytuacją ekonomiczną firmy. Jako uzupełnienie rozważań na temat cech współczesnej firmy innowacyjnej moje propozycje dotyczą wprowadzenia za J. R. Wellsem pojęcia inteligencji stra- tegicznej firmy3. Zdaniem tego autora współczesne firmy można podzielić według strategii, którą przyjmują. Strategia ta ma być mądra, prowadząca firmę do sukce- su w konkurencyjnym otoczeniu, a więc kreująca ciągłe zmiany na drodze do osią- gnięcia wysokiego poziomu inteligencji strategicznej. Kryterium inteligencji strategicznej autor nazywa IQ i dzieli przedsiębiorstwa na:  firmy o niskim IQ,  firmy o średnim IQ,  firmy o wysokim IQ. Te ostatnie znajdują się na szczycie drabiny inteligencji strategicznej4. 1 L. Białoń, A. Kamińska (red.): Uwarunkowania przekształceń małych i średnich przedsiębiorstw w firmy innowacyjne. Zarys problematyki, WSM w Warszawie, Warszawa 2014. 2 Tamże. 3 J. R. Wells: Inteligencja strategiczna. Jak stworzyć mądrą firmę, Rebis, Poznań 2014. 4 Tamże, s. 31–43. 15 Firmy o wysokiej inteligencji strategicznej cechuje nastawienie na zmiany, kre- atywna destrukcja, łamanie schematów, wysoka kreatywność i ciągłość podejmo- wania innowacji strategicznych oraz dążenie do osiągnięcia sukcesu w długim okresie5. Przedstawia to rysunek 1. Rysunek 1. Wspinaczka po drabinie inteligencji strategicznej Źródło: opracowanie na podstawie: J. R. Wells: Inteligencja strategiczna. Jak stworzyć mądrą firmę, Rebis, Poznań 2014, ss. 27, 41. Ważny wniosek jaki wypływa z rozważań J. R. Wellsa to konieczność przygoto- wania „mądrej strategii” dochodzenia przez firmy do wysokiego poziomu IQ. Uzu- pełnieniem może być stwierdzenie o potrzebie wykorzystania w procesie przekształceń narzędzi, których dostarcza współczesne zarządzanie strategiczne. Oznacza to, że warunkiem przejścia od firmy, której nie można uważać za innowa- cyjną (o niskim IQ) do firmy innowacyjnej (o wysokim IQ) jest wybór i realizacja 5 Tamże, s. 127. 16 strategii innowacji6. Odwołując się do określenia „świadomość innowacyjna”, we- dług L. Białoń, firmie o wysokiej inteligencji strategicznej towarzyszy pogłębianie się jej świadomości innowacyjnej. 1.2. Wybór strategii transformacji małego lub średniego przedsiębiorstwa w firmę innowacyjną 1.2.1. Uwarunkowania powstania impulsu innowacyjnego Jak wynika z przyjętego założenia, podstawą oczekiwanej transformacji powin- no być przyjęcie strategii innowacji. Punktem startowym jest przeciętne działające w Polsce MŚP (statystycznie jedno z ok. 1,5 mln) i które, jak to wynika z informacji zawartych w opracowaniu zespołu prof. L. Białoń, najczęściej nie jest firmą inno- wacyjną (Fi). Według przyjętej definicji można więc założyć, że jest to firma Px o niskiej inteligencji strategicznej, która dopiero chce przyjąć strategię innowacji. Można to przedstawić jak na rysunku 2. Rysunek 2. Impuls innowacyjny Źródło: opracowanie własne. 6 A. Sosnowska: Strategia innowacji w przedsiębiorstwie, [w:] Ekonomika i zarządzanie innowacją w warunkach zrównoważonego rozwoju, (red.) A. H. Jasiński, R. Ciborowski, U.B., Białystok 2012. 17 Na rysunku 2 pokazano główne uwarunkowania powstania impulsu innowacyj- nego, który ma pobudzać bardziej aktywne i lepiej przygotowane przedsiębior- stwa do przyjęcia strategii innowacji. W procesie realizacji można doprowadzić firmy do wstępowania na coraz wyż- sze szczeble drabiny inteligencji strategicznej, aż uzyskania pozycji firmy innowa- cyjnej o wysokim IQ. Trzeba oczywiście założyć, że proces transformacji obejmie nie wszystkie MŚP, a tylko ich najbardziej dynamiczną reprezentację. Można jed- nak spodziewać się, że zweryfikowanie procesu transformacji przyczyni się w dłu- gim okresie do multiplikacji liczby firm innowacyjnych w Polsce. Jeżeli uznać, że przekształcenie małych i średnich przedsiębiorstw, które można określić jako nisko innowacyjne, w firmy o wyższym poziomie innowacyjności, a następnie w firmy innowacyjne, jest ważnym warunkiem wzrostu ich konkuren- cyjności oraz osiągnięcia sukcesu w biznesie, trzeba określić czynniki, które mogą stymulować te przekształcenia, a także zidentyfikować ich bariery. Czynniki te zwykle dzieli się na zewnętrzne, działające w bliższym (konkurencyjnym, sektoro- wym) i dalszym (krajowym, regionalnym, globalnym) otoczeniu. Ich oddziaływanie w dużej mierze można przypisać całej populacji MŚP. Są to przede wszystkim uwa- runkowania systemowe i prawne regulujące zachowania przedsiębiorstw oraz czynniki rynkowe decydujące o ich możliwościach rozwojowych. Druga grupa to czynniki wewnętrzne bezpośrednio określające to, co w analizie strategicznej nazywa się mocnymi i słabymi stronami danej firmy. Szczegółowo mechanizmy oddziaływania wymienionych czynników, które mają decydujący wpływ na wybory strategiczne przedsiębiorstw, przedstawiają podręczniki analizy strategicznej oraz zarządzania strategicznego. Czynniki wewnętrzne są bezpośred- nio przypisywane każdemu przedsiębiorstwu i to one decydują o jego szansach na wzrost innowacyjności. Nie powtarzając wiedzy podręcznikowej, warto wybrać, spośród dostępnego spektrum uwarunkowań, te które decydująco wpływają na wybór przez małe i średnie przedsiębiorstwa takiej strategii innowacji, która po- zwoli, po realizacji, zaliczyć je do firm innowacyjnych. Powinna to być taka strate- gia, która nada danej firmie impuls innowacyjny skłaniający do przeprowadzania radykalnych zmian. Można tu rozważyć kilka odmiennych sytuacji. 18 1.2.2. Strategia niszy rynkowej7 Przykładami wykorzystania strategii niszy rynkowej mogą być następujące sy- tuacje: a) Pojawienie się na rynku zapotrzebowania na określony nowy produkt wymaga- jący nowych rozwiązań technicznych, np. interaktywny podręcznik do naucza- nia, nowy lek niezbędny do zwalczenia nowego rodzaju choroby tropikalnej przywiezionej do Polski itp. Firma śledząca potrzeby rynku szybko uruchamia działania i oferuje jako pierwsza dany produkt, budując swoją reputację. Tak tworzy dla siebie niszę rynkową, którą później może rozwijać. Pozycję firmy in- nowacyjnej uzyskuje ona dzięki specjalizacji oraz szybkiej ofercie wyprzedzają- cej konkurencję. Decydującym czynnikiem kształtującym taką strategię jest ak- tywność przedsiębiorcy–menedżera oraz marketingowe rozpoznanie możliwo- ści rozwojowych i zapewnienie finansowania niezbędnego dla realizowania in- nowacyjnego przedsięwzięcia. Strategia ta ma wiele cech wspólnych ze „stra- tegią błękitnego oceanu8”. b) W trakcie prowadzonych badań w firmie pojawił się rewelacyjny pomysł na rozwijanie określonego produktu. Firma patentuje wynalazek. Rozpoczyna jego produkcję i sprzedaż. Dzięki wysokiej innowacyjności produktu następuje szyb- ki wzrost sprzedaży. Firma nie poprzestaje na jednym wzorze, ale prowadzi dalsze badania i rozszerza ofertę produktową. Tego typu strategię także można uznać za strategię niszy, ale może to być strategia prowadząca do przekształ- cenia niszy w duże przedsiębiorstwo. W tym wypadku, obok przedsiębiorczo- ści, decyduje wiedza i kompetencje technologiczne zespołu pracowników − au- torów pomysłu wynalazczego. Powodzenie strategii zostanie osiągnięte, jeżeli wynalazek znajdzie uznanie rynku, wyprzedzi konkurencję i sprosta kryteriom ekonomicznym. Jest to niełatwa strategia. Warunkiem powodzenia jest nowo- czesność wynalazku, trudność naśladowania, właściwa ochrona własności inte- lektualnej oraz zapewnienie źródeł finansowania. Jest to strategia wykorzystu- jąca wewnętrzne zasoby wiedzy i kapitał intelektualny pracowników firmy. 7 M. Juchniewicz: Strategia niszy rynkowej jako specyficzny element potencjału rozwojowego mikroprzedsiębiorstwa, PARP, Warszawa 2010. 8 W. Chan Kim, R. Mauborgne: Strategia błękitnego oceanu, MT Biznes, Warszawa 2005. 19 c) Małe przedsiębiorstwo odpowiada na ofertę uczelni bądź jednostki B+R, która w wyniku przeprowadzonych badań poszukuje realizatora przygotowanego projektu i uruchomienia produkcji na bazie przekazanej technologii, na warun- kach zakupu jednorazowej licencji bądź decyzji o utworzeniu spółki, w której jednostka badawcza ma zapewnione udziały w przychodach ze sprzedaży. Za- kłada się, że małe przedsiębiorstwo nawiązując ten rodzaj kontaktu ze strefą B+R tworzy strategię zmierzającą do podnoszenia innowacyjności. Warunkiem jest aby nowy produkt dawał silny impuls innowacyjny i prowadził do wzrostu konkuren- cyjności firmy, która może z czasem stać się firmą niszową działającą w danym sek- torze. Rysunek 3. Kierunki wyboru strategicznego MŚP w drodze do wzrostu innowacyjności Źródło: opracowanie własne. Wymienione w punktach a, b i c strategie mogą być realizowane przez małe i średnie przedsiębiorstwa funkcjonujące samodzielnie bez aspiracji do szybkiego
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Innowacyjność uwarunkowania, strategie, wyzwania
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: