Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00365 007064 13416397 na godz. na dobę w sumie
Inny/Obcy. Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira - ebook/pdf
Inny/Obcy. Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 176
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-226-3303-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> kultura, sztuka, media >> film, kino
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).

Twórczość Petera Weira jest owocem spotkania kina gatunków i kina artystycznego, a także kina australijskiego i kina hollywoodzkiego (a w tle również kina europejskiego). W świetle najnowszych badań prezentuje się ona jako fenomen o charakterze transnarodowym, efekt kombinacji wątków zaczerpniętych z różnych systemów kulturowych. Książka zdaje relację z dokonującej się w ostatnich latach zmiany perspektywy w postrzeganiu dorobku Weira: od interpretacji zogniskowanych na zagadnieniach duchowych do wątków akcentujących status autora funkcjonującego w warunkach tzw. „globalnego Hollywoodu”. Przedstawiane są w niej również najważniejsze aspekty wędrówek, którą odbywają bohaterowie filmów reżysera w poszukiwania głębszego wymiaru egzystencji, pozwalającego określić im swoją tożsamość oraz przynależność w świecie, w którym „wszystko zaczyna się i kończy we właściwym miejscu i czasie”. Inny / Obcy. Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira to zatem publikacja kierowana nie tylko do kulturoznawców i filmoznawców, lecz także do miłośników kina, pragnących skonfrontować własne interpretacje filmów takich jak Piknik pod Wiszącą Skałą, Ostatnia fala, Truman Show czy Niepokonani z opiniami zarówno rodzimych, jak i zagranicznych badaczy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Magdalena Kempna-Pieniążek Przemysław Pieniążek Inny/Obcy Inny/Obcy Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira P r z e m y s ł a w P e n ą ż e k i i l M a g d a e n a K e m p n a - P e n ą ż e k i i I n n y / O b c y Inny / Obcy Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira Naszej córce Zosi Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 3680 Magdalena Kempna-Pieniążek Przemysław Pieniążek Inny / Obcy Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira Redaktor serii: Studia o Kulturze Dobrosława Wężowicz-Ziółkowska Recenzent Agnieszka Nieracka Na okładce wykorzystano zdjęcie autorstwa: Barbary Kity Projekt okładki: Aleksandra Gaździcka Redakcja: Magdalena Kopeć Projekt typograficzny i łamanie: Beata Klyta Copyright © 2017 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-226-3302-1 (wersja drukowana) ISBN 978-83-226-3303-8 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl ¶ Wydanie I. ¶ Liczba arkuszy drukarskich: 11,0. Liczba arkuszy wydawniczych: 13,0. ¶ Cena 20 zł (+VAT). ¶ Publikację wydrukowano na papierze Alto 100 g. vol. 1.5. ¶ Do składu książki użyto krojów pism: Lato (zaprojektowanego przez Łukasza Dziedzica) oraz Bona Nova (zaprojektowanego przez Andrzeja Heidricha; w opracowaniu cyfrowym Mateusza Machalskiego). ¶ Druk i oprawę wykonano w drukarni „Totem.com.pl Sp. z o.o.” Sp.K. ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław. Spis treści   7   Wstęp  17   18   38   Rozdział i. W poszukiwaniu Innego  Cień wielkiej góry: Piknik pod Wiszącą Skałą  Utracony sen: Ostatnia fala  57   Rozdział ii. Zmiana perspektywy: narodowe / transnarodowe  57   68   W stronę transnarodowości: Rok niebezpiecznego życia  W poszukiwaniu narodowej tożsamości: Gallipoli  81   Rozdział iii. Obcy w Ameryce  82   95  107   Oczyma dziecka: Świadek  Ostatni człowiek i amerykański Adam: Wybrzeże Moskitów  Bez strachu, bez tożsamości: Bez lęku 117   Rozdział iV. Być outsiderem 118  128   Ucieczka ze sztucznego raju: Truman Show  Lekcja odrobiona: Stowarzyszenie Umarłych Poetów  Ona i on: Zielona karta 137   Rozdział V. Podróże w nieznane 137  144   On i oni: Pan i władca: Na krańcu świata 151   Oni i ona: Niepokonani 159   Zakończenie 161   Filmografia 163   Bibliografia 167   Spis fotografii 169   Indeks osobowy 173    Summary 175   Zusammenfassung Wstęp Do niedawna najczęściej określano go mianem maga, mistyka lub sza- mana ekranu. Jest reżyserem transgresji, mistrzem tajemnicy, który nie ukończył żadnej szkoły filmowej. Jego dzieła od lat są duchową wędrów- ką w poszukiwaniu alternatywnej rzeczywistości. Przekraczanie gra- nic dokonuje się w nich poprzez uczestnictwo w rytualnej podróży, czę- sto obfitującej w brzemienne w konsekwencje spotkania przedstawicieli nieprzystających do siebie porządków. Twórczość Petera Weira nie tyl- ko jednak otwiera się na perspektywę dialogu; z wielu względów wydaje się również, iż sama jest owocem pewnego spotkania – w tym przypadku spotkania kina gatunków i kina artystycznego, a także kina australijskie- go i kina hollywoodzkiego (a w tle również kina europejskiego). W świetle najnowszych badań prezentuje się ona jako fenomen o charakterze trans- narodowym, efekt twórczej kombinacji wątków zaczerpniętych z różnych systemów nie tylko kinematograficznych, lecz także kulturowych. W niniejszej książce zdajemy relację z dokonującej się w ostatnich latach zmiany perspektywy w postrzeganiu twórczości Weira: od inter- pretacji zogniskowanych na zagadnieniach duchowych do wątków akcen- tujących status autora funkcjonującego w warunkach „globalnego Holly- woodu”. Przedstawiamy również najważniejsze aspekty wędrówek, które odbywają bohaterowie jego filmów w poszukiwania głębszego wymiaru egzystencji, pozwalającego określić im swoją tożsamość oraz przynależ- ność w świecie, w którym – jak powie jedna z bohaterek Pikniku pod Wiszą- cą Skałą (1975) – „wszystko zaczyna się i kończy we właściwym miejscu i czasie”. Jesteśmy przekonani, że źródeł obu tych motywów – transgre- syjnego i transnarodowego – można upatrywać w mocno akcentujących swoją obecność w filmach Weira metaforach Obcego oraz Innego. Dlate- go też, skupiając się na postaci outsidera, chcemy zwrócić uwagę na cha- rakter przekroczeń dokonujących się w dziełach reżysera. Z jednej strony ma tu miejsce konfrontacja z tym, co tajemnicze, nieznane i niezmierzo- ne; niejednokrotnie przy tym następuje wejście w obręb świata, w któ- rym obowiązują odmienne reguły i systemy wartości. Często jest to świat wartości wyższych, manifestujący się poprzez inwazję świętości (hierofa- nie) lub obecność duchowego przewodnika, wprowadzającego bohatera w odrębny wymiar egzystencji. Eksploracja odmiennych stanów świado- mości jest drogą prowadzącą przez świat snów i mitów, którą bohatero- 8 Wstęp wie filmów Petera Weira przebywają w celu zmierzenia się z własnymi sła- bościami i ograniczeniami narzuconymi przez opresyjny system kultury. Z drugiej strony, dzieła reżysera nieustannie mediują między perspek- tywami tożsamości narodowej i transnarodowej, między kinem gatun- ków a kinem artystycznym, między autorskością a konwencją, ustanawia- jąc szczególny status reżysera jako Obcego – zarówno w Hollywood, jak i w kinie australijskim. Dynamika owych napięć zdeterminowała charak- ter i kształt niniejszej książki. Dzieł Petera Weira nie omawiamy w niej w porządku ściśle chronologicznym – bardziej istotna jest dla nas ewolu- cja wybranych wątków oraz związanych z nimi kontekstów określających specyfikę twórczości reżysera. Szczególny status Petera Weira jako filmowego autora w trafny sposób ujmuje Serena Formica, zwracająca uwagę na zmianę, jaka dokonała się w rozumieniu fenomenu migracji filmowców do Hollywood: Dziś „wyjazd do Hollywood” nie zawsze oznacza udanie się do Los Ange- les; koniecznie trzeba rozróżnić Hollywood jako „fizycznie istniejące miejsce” od Hollywoodu jako „modelu produkcji”. Pierwszy z nich jest przestrzenią ulokowaną w mieście Los Angeles […]. Drugi Hollywood […] rozszerzył swoje granice na obszar różnych części świata. Przestał być fizycznie istniejącym miejscem, stając się ideą, „globalnym Holly- woodem”, który […] znajduje się wszędzie. Przypadek Petera Weira jest na tym tle szczególnie interesujący, ponieważ – mimo iż przeniósł się on do Hollywood w rozumieniu „modelu produkcji” […] – nigdy nie emigro- wał do Hollywood rozumianego jako „fizycznie istniejące miejsce”, wciąż mieszkając w Australii1. Ulokowanie Petera Weira na mapie „globalnego Hollywoodu” pozwala autorce na wysnucie wniosku o transnarodowym charakterze jego twór- czości. Jak jednak zauważa badaczka, sama kategoria transnarodowo- ści jest trudno uchwytna, posiadając bardzo wiele rozmaitych konota- cji2. Will Higbee i Song Hwee Lim odnoszą ją do trzech aspektów: kwestii produkcyjno-dystrybucyjnych, problemu wpływu kinematografii naro- dowych na inne obszary kulturowe, wreszcie: do kontekstów migracji filmowców3. W niniejszej książce istotniejsza od tych obszarów będzie wspomniana przez Formicę idea kina transnarodowego jako „kina reali- 1 S. Formica: Peter Weir. A Creative Journey from Australia to Hollywood. Bristol–Chica- go 2012, s. 5. 2 Zob. tamże, s. 23. 3 Zob. W. Higbee, S.H. Lim: Concepts of transnational cinema: towards a critical transna- tionalism in film studies. „Transnational Cinemas” 2010, nr 1, s. 9–19. Wstęp 9 zowanego przez transnarodowych reżyserów” (w tym wypadku Petera Weira), a zarazem „kina, które podejmuje temat transnarodowości” 4 (jak ma to miejsce na przykład w Roku niebezpiecznego życia, 1981; Zielonej kar- cie, 1990 czy Niepokonanych, 2011). Co istotne, kino transnarodowe nie eli- minuje z dyskursu idei narodowości, jednakże, jak stwierdza Formica, „wykracza poza nią: jest realizowane ponad granicami, a jego produkty są w pewien sposób filmowymi hybrydami” 5. Taka perspektywa nie tyl- ko pozwala rozpatrywać australijskie (ale czy na pewno narodowe?) fil- my Petera Weira w kontekście jego późniejszych hollywoodzkich doko- nań, lecz także otwiera się na kategorię szeroko rozumianych transgresji. Kino Petera Weira od początku zawierało w sobie potencjał przeła- mywania wszelkich barier. Jego wczesne dokonania – takie jak Homesdale (1971) czy Samochody, które zjadły Paryż (1974), plasujące się w obszarze nur- tu zwanego australijskim gotykiem – charakteryzowały się tendencją do twórczego dekonstruowania konwencji nieomal w stylu kina progresyw- nego. Ich gatunkowa hybrydyczność oraz silnie obecne w nich obce wpły- wy (od Latającego Cyrku Monty Pythona do amerykańskich filmów grozy) wskazywały już na kształtowanie się transnarodowego wymiaru dzieł reżysera. W niniejszej książce interesować nas będą jednak innego rodza- ju przekroczenia – transgresje, które – często ewokując nastrój tajem- nicy i Inności – będą sytuowały przedstawiane w filmach Weira histo- rie na płaszczyźnie mitu i/lub dialogu z tradycją. Odwołując się do nich, chcemy pokazać, że konstytutywna dla filmów reżysera postać outsidera zanurzona jest w rozmaitych rozumieniach Obcości – zarówno tej teryto- rialnej i społecznej, jak i duchowej, metafizycznej.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Inny/Obcy. Transnarodowe i transgresyjne motywy w twórczości Petera Weira
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: