Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00056 005558 15386398 na godz. na dobę w sumie
Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków. Wydanie II - ebook/pdf
Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków. Wydanie II - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 352
Wydawca: Septem Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-7691-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> gry, zabawy, sport
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Świat w pełnej harmonii:

Spacer po białych i czarnych klawiszach

Instrumenty klawiszowe mają w sobie siłę i delikatność. Są w stanie najsubtelniej przekazywać uniwersalne prawdy za pomocą drewna, metalu i wibracji powietrza. Jeśli na dźwięk fortepianu coś się w Tobie budzi i myślisz: 'Ach, gdybym ja też tak potrafił...', koniecznie sięgnij po tę książkę. Dowiesz się z niej, jak ujarzmić bestię i skłonić ją do wydobywania z siebie pięknej muzyki. Zaczniesz zaklinać pianina, fortepiany, organy i keyboardy. Jednak nim podniesiesz klapę instrumentu...

Jak z nut:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

…Po radę do ksiązki IDŹ DO:  Spis treści  Przykładowy rozdział KATALOG KSIĄŻEK:  Katalog online  Bestsellery  Nowe książki  Zapowiedzi CENNIK I INFORMACJE:  Zamów informacje o nowościach  Zamów cennik CZYTELNIA:  Fragmenty książek online do przechowalni do koszyka do koszyka BESTSELLER NOWOŚĆ Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków. Wydanie II Autor: Blake Neely Tłumaczenie: Magda Witkowska ISBN: 978-83-246-3008-0 Tytuł oryginału: Piano For Dummies Format: 170 × 230, stron: 352 Świat w pełnej harmonii: • Wybór odpowiedniego instrumentu • Czytanie zapisu nutowego • Optymalne wykorzystanie czasu przeznaczonego na ćwiczenia • Popisywanie się talentem przed publicznością • Płyta CD z utworami omawianymi w książce Spacer po białych i czarnych klawiszach Instrumenty klawiszowe mają w sobie siłę i delikatność. Są w stanie najsubtelniej przekazywać uniwersalne prawdy za pomocą drewna, metalu i wibracji powietrza. Jeśli na dźwięk fortepianu coś się w Tobie budzi i myślisz: „Ach, gdybym ja też tak potrafił…”, koniecznie sięgnij po tę książkę. Dowiesz się z niej, jak ujarzmić bestię i skłonić ją do wydobywania z siebie pięknej muzyki. Zaczniesz zaklinać pianina, fortepiany, organy i keyboardy. Jednak nim podniesiesz klapę instrumentu… • rozejrzyj się po sklepie – poznaj różnice i podobieństwa między akustycznymi i elektrycznymi instrumentami klawiszowymi; • sięgnij po zapiski – naucz się interpretować różne symbole, linie i kropki, które składają się na zapis nutowy; • przygotuj się do rozgrzewki i skorzystaj ze wskazówek dotyczących grania – najpierw tylko prawą ręką, następnie obiema, a w końcu także przy użyciu stóp; • ciesz się życiem w pełnej harmonii – dowiedz się, co to jest harmonia i jak można za jej pomocą wzbogacić utwór. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl e-mail: septem@septem.pl redakcja: redakcjawww@septem.pl informacje: o księgarni septem.pl Jak z nut: • Praktyczne podpowiedzi, techniki ćwiczeń i przykłady. • Gamy, pasaże i wprawki. • Wskazówki pomagające w utrzymywaniu rytmu. • Ćwiczenia na palce, prawą i lewą rękę, postawę ciała oraz użycie stóp. • Sztuczki i ozdobniki stylistyczne, wzbogacające Twoje wykonanie. • Gamy i akordy durowe oraz molowe. • Przydatne schematy akompaniamentu, ciekawe wstępy i finały. Spis treĂci O autorze .......................................................................................................................13 PodziÚkowania od autora ..............................................................................................15 Wprowadzenie ...............................................................................................................17 O ksiÈĝce .........................................................................................................................................17 Konwencje zastosowane w ksiÈĝce ......................................................................................................18 Naiwne zaïoĝenia ..............................................................................................................................18 Czego nie czytaÊ ...............................................................................................................................19 Jak podzielona jest ksiÈĝka .................................................................................................................19 CzÚĂÊ I: Rozgrzewka .....................................................................................................................19 CzÚĂÊ II: UtrwaliÊ děwiÚk na papierze ...........................................................................................20 CzÚĂÊ III: Najpierw jedna rÚka, potem druga ..................................................................................20 CzÚĂÊ IV: ¿ycie w peïnej harmonii ................................................................................................20 CzÚĂÊ V: Bez techniki siÚ nie da ....................................................................................................20 CzÚĂÊ VI: Dekalogi ......................................................................................................................20 Ikony wykorzystane w ksiÈĝce .............................................................................................................21 Co dalej ...........................................................................................................................................21 CzÚĂÊ I: Rozgrzewka .............................................. 23 Rozdziaï 1: Kocham fortepian .......................................................................................25 Co takiego szczególnego ma w sobie fortepian? ...................................................................................25 Zalety gry na fortepianie ...............................................................................................................26 Zalety nauki muzyki na fortepianie ................................................................................................26 Technika a sztuka .........................................................................................................................26 Dlaczego ludzie uczÈ siÚ graÊ na fortepianie (i dlaczego czÚsto rezygnujÈ)? ..................................................27 Poznaj swój instrument ......................................................................................................................29 ZrozumieÊ jÚzyk muzyki ....................................................................................................................30 Sïuchanie muzyki w ujÚciu poziomym i pionowym .........................................................................31 Style i formy muzyczne ..................................................................................................................31 Jak najlepiej graÊ? .............................................................................................................................32 Co juĝ wiesz na temat gry na fortepianie? ...............................................................................................32 6 Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków Rozdziaï 2: Spotkanie z rodzinÈ instrumentów klawiszowych ..................................... 35 Instrumenty akustyczne ......................................................................................................................35 Fortepian i pianino .......................................................................................................................36 Klawesyn .....................................................................................................................................39 Organy ........................................................................................................................................41 Instrumenty elektryczne .....................................................................................................................43 Szczegóïy brzmienia elektrycznego .................................................................................................43 Syntezatory ..................................................................................................................................43 Cyfrowe instrumenty klawiszowe ....................................................................................................44 Rozdziaï 3: Poszukiwanie odpowiedniego instrumentu ............................................... 47 BuczeÊ czy nie buczeÊ: instrument elektryczny czy akustyczny (a moĝe oba?) ........................................48 Zakup instrumentu akustycznego ...................................................................................................49 Zakup instrumentu cyfrowego .......................................................................................................50 Zakup instrumentu hybrydowego ...................................................................................................51 Wybór optymalnego instrumentu akustycznego ....................................................................................52 Lokalizacja ma znaczenie ..............................................................................................................52 Nie daj siÚ pozbawiÊ pedaïów ........................................................................................................53 Poszukiwanie dobrej oferty (i unikanie naciÈgaczy) .........................................................................53 Jeden egzemplarz nie jest miarodajny .............................................................................................54 Poszukiwanie fortepianu konkretnej marki ......................................................................................55 Wybór cyfrowego instrumentu, który bÚdzie peïniï swojÈ funkcjÚ przez dïuĝszy czas ...............................56 Cyfrowe pianina, fortepiany i organy ..............................................................................................57 Aranĝery ......................................................................................................................................58 Instrumenty typu stage piano .........................................................................................................58 Stacje robocze ..............................................................................................................................58 Syntezatory ..................................................................................................................................58 ¿eby instrument zbyt szybko siÚ nie starzaï… .................................................................................58 Na jakich cechach instrumentu cyfrowego najbardziej Ci zaleĝy? ......................................................59 Poszukiwanie instrumentu cyfrowego konkretnej marki ....................................................................61 Inne elektryczne instrumenty klawiszowe .........................................................................................62 Zanim wyjedziesz z salonu, czyli jak dokonaÊ zakupu ..........................................................................63 Jazda próbna ................................................................................................................................63 Pokochaj go i porzuÊ ....................................................................................................................64 Nigdy nie pïaÊ tyle, ile widzisz na metce .........................................................................................64 Zakupy w internecie .....................................................................................................................65 Szerokie moĝliwoĂci MIDI ................................................................................................................65 Minielementarz MIDI ..................................................................................................................66 PoïÈczenie instrument – komputer .................................................................................................66 PoïÈczenie instrument – instrument ................................................................................................67 MIDI a zapis nutowy ....................................................................................................................68 Rozdziaï 4: Jak dbaÊ o instrument? ............................................................................. 69 Odpowiednie miejsce do ĝycia ...........................................................................................................69 Na wysoki poïysk ..............................................................................................................................70 Kiedy wezwaÊ specjalistÚ w celu dokonania przeglÈdu lub powaĝnej naprawy instrumentu? ....................71 Strojenie fortepianu czy pianina akustycznego .................................................................................72 Spis treĂci 7 SzczÚĂliwy instrument cyfrowy .......................................................................................................73 Powaĝne problemy z instrumentem ................................................................................................74 Jak transportowaÊ akustyczny fortepian bez obaw? ...............................................................................75 Rozdziaï 5: OsiemdziesiÈt osiem klawiszy, trzy pedaïy, dziesiÚÊ palców i dwie stopy ........77 Wyszukiwanie klawiszy metodÈ Blake’a ...............................................................................................77 Biaïe klawisze ...............................................................................................................................78 Czarne klawisze ............................................................................................................................79 Czego rodzice nigdy nie nauczyli CiÚ na temat pozycji ciaïa .................................................................81 SiedzieÊ czy nie siedzieÊ ................................................................................................................81 Krzesïo czy ïawka .........................................................................................................................81 Statywy i skrzynki na efekty ...........................................................................................................84 Dïonie to podstawa ...........................................................................................................................84 Dïonie i palce w ïuku ....................................................................................................................85 Palcowanie ...................................................................................................................................86 Kiedy daÊ dïoniom i palcom odpoczÈÊ? ..........................................................................................86 Moc pedaïów — stopy w akcji ...........................................................................................................87 Pedaïy fortepianowe .....................................................................................................................88 Pedaïy instrumentów cyfrowych .....................................................................................................89 CzÚĂÊ II: UtrwaliÊ děwiÚk na papierze ..................... 91 Rozdziaï 6: Linie i pola ..................................................................................................93 Twój przewodnik po nutach fortepianowych .......................................................................................93 Korzystanie z piÚciolinii ................................................................................................................95 O kluczach sïów kilka ...................................................................................................................95 Podwójna piÚciolinia, podwójna rozrywka ..............................................................................................99 Podwójna piÚciolinia i linie dodane ................................................................................................99 Daleko, daleko poza piÚcioliniÈ ....................................................................................................101 OktawÚ wyĝej, oktawÚ niĝej .........................................................................................................101 Muzyczne znaki przestankowe — kreski taktowe ...............................................................................102 Nigdy nie przestawaj czytaÊ! ............................................................................................................103 Rozdziaï 7: Trzymaj rytm .............................................................................................105 NieĂmiertelny rytm ..........................................................................................................................105 Tempo miarÈ rytmu ....................................................................................................................105 Odliczanie taktów .......................................................................................................................107 Podstawowe wartoĂci rytmiczne nut, czyli muzyczne ciasto podano! ....................................................108 mwierÊnuta, czyli jeden kawaïek ciasta ..........................................................................................108 Póïnuty, czyli póï ciasta ...............................................................................................................109 Caïe nuty, czyli caïe ciasto ...........................................................................................................110 Zliczanie wszystkich kawaïków ....................................................................................................110 Szybszy rytm w tym samym tempie ...................................................................................................110 Ósemki ......................................................................................................................................111 Szesnastki i reszta .......................................................................................................................112 Pauzy, czyli cichosza .......................................................................................................................113 Pauza caïonutowa i póïnutowa ....................................................................................................113 Pauzy ÊwierÊnutowe i krótsze ......................................................................................................114 8 Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków Jak wyliczaÊ metrum — typowe przypadki ........................................................................................116 Typowe metrum: 4/4 ..................................................................................................................116 Metrum walca: 3/4 .....................................................................................................................117 Metrum marszowe: 2/4 ...............................................................................................................118 Metrum 6/8 ...............................................................................................................................118 Gramy utwory o typowym metrum ....................................................................................................119 Rozdziaï 8: Poza rytmicznym szlakiem ....................................................................... 125 Maïe odstÚpstwo od reguïy na samym poczÈtku, czyli przedtakty ........................................................125 Wydïuĝanie wartoĂci rytmicznej nut za pomocÈ ïuków i kropek ...........................................................126 ’Èczenie nut za pomocÈ ïuków ....................................................................................................126 Wydïuĝanie děwiÚków za pomocÈ kropek .....................................................................................127 Modyfikacje rytmu ..........................................................................................................................129 Triole ........................................................................................................................................130 Rytm swingowy ..........................................................................................................................131 Rytm synkopowy ........................................................................................................................133 Gramy utwory o nietypowym rytmie .................................................................................................134 CzÚĂÊ III: Najpierw jedna rÚka, potem druga ..........143 Rozdziaï 9: Gramy melodiÚ ......................................................................................... 145 Palce chodzÈ po klawiaturze ............................................................................................................145 Zajmujemy pozycje .........................................................................................................................146 Pozycja C ..................................................................................................................................147 Pozycja G ..................................................................................................................................150 Zmiana pozycji w trakcie grania ..................................................................................................152 Sztuczki z palcami ..........................................................................................................................152 Przekïadanie palców nad kciukiem .............................................................................................153 Podkïadanie kciuka .....................................................................................................................154 Gramy melodie prawÈ rÚkÈ ..............................................................................................................155 Rozdziaï 10: Przez gamy na nowe terytoria ................................................................ 161 Budowa gamy krok po kroku ............................................................................................................162 Królestwo gam durowych .................................................................................................................163 ZrozumieÊ gamy durowe .............................................................................................................163 mwiczenie na gamy durowe .........................................................................................................165 ¥wiat gam molowych .......................................................................................................................166 Gama molowa naturalna .............................................................................................................166 Gama molowa harmoniczna ........................................................................................................167 Gamy molowe melodyczne ..........................................................................................................168 mwiczenie na gamy molowe .........................................................................................................169 Skala bluesowa ...............................................................................................................................170 Gramy melodie zbudowane z gam ....................................................................................................171 Rozdziaï 11: Nie zapomnij o lewej rÚce! .................................................................... 175 Dziki Zachód klawiatury .................................................................................................................175 Czas zajÈÊ pozycjÚ .....................................................................................................................176 Czas poznaÊ nowych sÈsiadów .....................................................................................................176 Spis treĂci 9 Melodie na lewÈ rÚkÚ ......................................................................................................................178 Gamy na lewÈ rÚkÚ ..........................................................................................................................178 Gamy C-dur, G-dur i F-dur ........................................................................................................179 Naturalne gamy a-moll, e-moll, d-moll ..........................................................................................179 Gamy molowe harmoniczne i melodyczne .....................................................................................180 Schematy akompaniamentu ..............................................................................................................181 Schemat z uĝyciem trzech děwiÚków .............................................................................................181 Akompaniament z uĝyciem czterech děwiÚków ..............................................................................183 PoïÈczenie prawej i lewej rÚki ...........................................................................................................185 Wspólna melodia wygrywana przez dwie rÚce ...............................................................................186 Melodia plus jeden děwiÚk ..........................................................................................................187 Melodia z akompaniamentem opartym na trzech děwiÚkach ...........................................................187 Oktawowe unisono .....................................................................................................................187 Gramy utwory na dwie rÚce .............................................................................................................188 CzÚĂÊ IV: ¿ycie w peïnej harmonii ......................... 195 Rozdziaï 12: Fundamenty harmonii .............................................................................197 Pomiary interwaïów ........................................................................................................................197 Interwaïy w skrócie ......................................................................................................................198 Sekundy .....................................................................................................................................200 Tercje ........................................................................................................................................201 Kwarta i kwinta ..........................................................................................................................201 Seksta i septyma .........................................................................................................................204 Oktawa ......................................................................................................................................204 ’Èczenie děwiÚków w interwaïach harmonicznych .............................................................................205 Gramy dwa děwiÚki jednoczeĂnie .................................................................................................205 Wzbogacanie melodii za pomocÈ interwaïów ................................................................................206 Harmonijna praca lewej rÚki ........................................................................................................207 Gramy bardziej harmonicznie ..........................................................................................................208 Rozdziaï 13: Tonacje bez tajemnic .............................................................................215 Tonacja jako klucz do utworu ..........................................................................................................215 Caïy wachlarz tonacji ..................................................................................................................216 Zastosowanie tonacji w muzyce ...................................................................................................217 Interpretacja oznaczenia tonacji ...................................................................................................218 Maïy skok w bok i powrót do „domowej” tonacji .........................................................................222 Gramy utwory w innej tonacji ..........................................................................................................223 Rozdziaï 14: Akordy jako dopeïnienie brzmienia ........................................................227 PotÚga akordów ..............................................................................................................................227 Anatomia trójděwiÚku .....................................................................................................................228 Na pierwszy ogieñ — akordy durowe ...............................................................................................229 Na dokïadkÚ — akordy molowe .......................................................................................................230 Inne rodzaje akordów ......................................................................................................................230 Podrasowana kwinta — akordy zwiÚkszone i zmniejszone .............................................................231 W oczekiwaniu na rozwiÈzanie — akordy zawieszone ...................................................................232 10 Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków Dodatkowa septyma w akordach czteroděwiÚkowych .........................................................................233 Odczytywanie symboli akordów .......................................................................................................234 Stosowanie przewrotów ...................................................................................................................237 Przewroty w praktyce ..................................................................................................................237 Odwracamy děwiÚki ...................................................................................................................238 Gramy utwory z akordami ...............................................................................................................239 CzÚĂÊ V: Bez techniki siÚ nie da .............................247 Rozdziaï 15: Jak nadaÊ muzyce piÚkno? ................................................................... 249 Dynamicznie rzecz ujmujÈc… ..........................................................................................................249 Zacznijmy od oznaczeñ podstawowych… ....................................................................................250 …i poszerzmy nieco wachlarz moĝliwoĂci .....................................................................................250 Stopniowe zmiany natÚĝenia děwiÚku ...........................................................................................251 Naleĝy akcentowaÊ to, co dobre .......................................................................................................252 Interpretacja oznaczeñ artykulacji .................................................................................................252 Artykulacja na potÚgÚ .................................................................................................................253 Kontrola tempa ...............................................................................................................................254 Korzystanie z pedaïów ....................................................................................................................255 Do czego sïuĝy prawy pedaï? .......................................................................................................255 Jakie moĝliwoĂci daje lewy pedaï? ................................................................................................256 Pedaï Ărodkowy ..........................................................................................................................257 Kilka sïów o przednutkach ...............................................................................................................257 Urok tryli .......................................................................................................................................258 Nie ma jak Ălizganie siÚ ...................................................................................................................260 Drĝenie tremolando .........................................................................................................................262 Ozdabiamy muzykÚ .........................................................................................................................263 Rozdziaï 16: ¥wietne brzmienia ................................................................................. 271 ¥wietne schematy akompaniamentu na lewÈ rÚkÚ ...............................................................................271 Akordy w caïoĂci i w kawaïkach ...................................................................................................272 Dobieranie děwiÚków ..................................................................................................................273 Uderzenia oktawowe ...................................................................................................................275 SprÚĝysty schemat rockandrollowy ...............................................................................................276 Melodyczna linia basowa ............................................................................................................278 ¥wietne wstÚpy i finaïy ....................................................................................................................279 WejĂcie w wielkim stylu ...............................................................................................................281 Udane zakoñczenie .....................................................................................................................284 Gramy utwory z klimatycznÈ lewÈ rÚkÈ .............................................................................................286 Rozdziaï 17: Bogaty wachlarz stylów ........................................................................ 289 Wyksztaïcenie klasyczne ..................................................................................................................289 Gramy bluesa .................................................................................................................................291 Przepis na bluesa ........................................................................................................................291 W 12 taktach .............................................................................................................................292 Modyfikacje ...............................................................................................................................293 Spis treĂci 11 Rock na klawiszach .........................................................................................................................294 Przepis na rocka .........................................................................................................................294 WalÈc w klawisze ........................................................................................................................295 Odrobina country ...........................................................................................................................296 Gotowanie w stylu country ..........................................................................................................296 Warto trochÚ podrobiÊ ................................................................................................................296 Fortepian popularny ........................................................................................................................297 Charakterystyka muzyki pop ........................................................................................................297 Jak trafiÊ na szczyt listy przebojów? ..............................................................................................298 W poszukiwaniu duszy ....................................................................................................................298 OcaliÊ duszÚ ..............................................................................................................................299 Brzmienie Motown .....................................................................................................................299 Brzmienie funkowe .....................................................................................................................299 Caïy ten jazz… ...............................................................................................................................301 Szczypta jazzowoĂci ....................................................................................................................301 Wszystko w Twoich rÚkach .........................................................................................................301 Zamiana akordów ......................................................................................................................302 Gramy utwory w ulubionym stylu .....................................................................................................304 CzÚĂÊ VI: Dekalogi ............................................... 311 Rozdziaï 18: DziesiÚÊ sposobów na udoskonalenie wïasnej gry i wystÚpów ............313 Przede wszystkim wygoda ................................................................................................................313 Eliminacja zbÚdnych boděców ..........................................................................................................314 Harmonogram i lista .......................................................................................................................314 Dekonstrukcja .................................................................................................................................314 Korzystanie z metronomu ................................................................................................................315 Próba generalna ..............................................................................................................................315 WystÚp na cudzym instrumencie .......................................................................................................315 Wystarczy zapamiÚtaÊ… .................................................................................................................316 Jak uniknÈÊ rozczarowania po wystÚpie? ...........................................................................................316 UĂmiech i ukïon ..............................................................................................................................316 Rozdziaï 19: DziesiÚÊ sposobów na poszerzanie wiedzy zdobytej dziÚki tej ksiÈĝce ....317 Korzystanie ze szkóï gry ..................................................................................................................317 Korzystanie z opracowañ .................................................................................................................318 Gdzie kupiÊ nuty? ...........................................................................................................................319 Rodzaje wydawnictw nutowych ...................................................................................................319 Aranĝacje i transkrypcje ..............................................................................................................319 Fakebooki ..................................................................................................................................320 Gdzie kupowaÊ nuty? .................................................................................................................321 Wspólne wystÚpy z innymi ...............................................................................................................322 Duety fortepianowe .....................................................................................................................322 Grupy kameralne ........................................................................................................................322 WiÚksze zespoïy .........................................................................................................................323 12 Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków ¥ladami mistrzów ............................................................................................................................323 Jan Sebastian Bach .....................................................................................................................323 Ludwig van Beethoven .................................................................................................................323 Jan Brahms ................................................................................................................................324 Fryderyk Chopin ........................................................................................................................324 Franciszek Liszt .........................................................................................................................324 Wolfgang Amadeusz Mozart .......................................................................................................324 Sergiusz Rachmaninow ...............................................................................................................325 Udziaï w koncertach na ĝywo ...........................................................................................................325 Sïuchanie nagrañ ............................................................................................................................325 Buszowanie wĂród pïyt ................................................................................................................326 Zakupy w sieci ...........................................................................................................................326 Wizyta w bibliotece .....................................................................................................................327 Wymiana ze znajomymi ..............................................................................................................327 Fortepianowe strony w internecie .....................................................................................................327 Muzyka fortepianowa na srebrnym ekranie ......................................................................................328 PamiÚtaj, ĝe nie jesteĂ sam ...............................................................................................................329 Rozdziaï 20: DziesiÚÊ pytañ, które zdaniem Blake’a naleĝy zadaÊ potencjalnemu nauczycielowi ............................................................... 331 Kogo pan wczeĂniej uczyï? ..............................................................................................................331 Od jak dawna pan uczy i gra? .........................................................................................................332 Jak duĝo powinienem ÊwiczyÊ? .........................................................................................................332 Czy mógïby pan coĂ dla mnie zagraÊ? ...............................................................................................333 Jakiego rodzaju utworów pan uczy? ..................................................................................................333 Jaki ma pan stosunek do faïszowania, bïÚdów i ludzi, którzy uczÈ siÚ powoli? ......................................334 Jakimi metodami uczy pan gry? ........................................................................................................334 Gdzie bÚdÈ siÚ odbywaÊ lekcje? .......................................................................................................335 Ile kosztuje lekcja? ...........................................................................................................................335 Czy organizuje pan recitale dla swoich uczniów? ...............................................................................336 Dodatek A O pïycie CD ............................................................................................... 337 Co znajdziesz na pïycie ...................................................................................................................337 Skorowidz .................................................................................................................. 341 Rozdziaï 18: DziesiÚÊ sposobów na udoskonalenie wïasnej gry i wystÚpów 313 Rozdziaï 18 DziesiÚÊ sposobów na udoskonalenie wïasnej gry i wystÚpów W tym rozdziale: Ź Tworzenie optymalnych warunków do Êwiczeñ. Ź Planowanie czasu, który moĝna by poĂwiÚciÊ na granie. Ź Jak zorganizowaÊ próbÚ? Ź Jak siÚ psychicznie przygotowaÊ do dobrego wystÚpu? W tym rozdziale zachÚcam do spojrzenia na kwestiÚ Êwiczenia z odpowiednim dystansem. Co moĝesz zrobiÊ, ĝeby lepiej wykorzystaÊ czas, jaki przeznaczasz na granie? W jaki sposób moĝesz uczyniÊ doĂwiadczenie zdobywania i doskonalenia umiejÚtnoĂci muzycznych przyjemniejszym? Za chwilÚ odpowiem na te i kilka innych pytañ. Jeĝeli odczuwasz potrzebÚ organizacji wystÚpów dla swoich znajomych i najbliĝszych albo wrÚcz dla szerokiej publicznoĂci, w tym rozdziale znajdziesz kilka uwag na temat przygotowania siÚ do wystÈpienia w blasku fleszy. Przede wszystkim wygoda Zanim przystÈpisz do Êwiczeñ, upewnij siÚ, ĝe wszystko jest tak, jak byÊ powinno. Wyreguluj wysokoĂÊ krzesïa czy ïawki — tak, ĝeby Ci byïo wygodnie i ĝebyĂ siedziaï w odpowiedniej pozycji. Upewnij siÚ równieĝ, ĝe masz wokóï siebie dostatecznie duĝo miejsca, byĂ mógï wykonywaÊ swobodne ruchy rÚkami. Sprawdě, czy oĂwietlenie jest wïaĂciwe, w szczególnoĂci zaĂ czy dobrze widzisz nuty (lub tÚ ksiÈĝkÚ). Zadbaj teĝ o róĝne inne szczegóïy, ĝeby zapewniÊ sobie wygodÚ podczas Êwiczeñ. Jeĝeli grasz na instrumencie cyfrowym, ustaw poziom gïoĂnoĂci tak, aby odpowiadaï poĝÈdanemu brzmieniu akustycznego fortepianu. Czytanie nut, podobnie zresztÈ jak pilnowanie palców i ruchów dïoni, wymaga sporej koncentracji. Jest to na tyle wymagajÈce zadanie, ĝe z czasem moĝesz zaobserwowaÊ u siebie narastajÈce napiÚcie. W trakcie Êwiczeñ zwracaj uwagÚ na to, jak siÚ czujesz. Czy nic CiÚ nie boli? Nie czujesz ĝadnego napiÚcia? CzÚsto rób sobie przerwy — wstawaj od klawiatury i rób kilka kroków. PorozciÈgaj siÚ trochÚ i daj swojemu ciaïu odpoczÈÊ od pozycji, jakÈ zajmujesz przy klawiaturze fortepianu. 314 CzÚĂÊ VI: Dekalogi Eliminacja zbÚdnych boděców ¿yjemy w czasach, w których czïowiek nieustannie styka siÚ z wieloma róĝnymi boděcami. To oznacza, ĝe prawdopodobnie nauczyïeĂ siÚ doskonale radziÊ sobie z wieloma zadaniami jednoczeĂnie. Zrób sobie jednak przysïugÚ i znajdě czas i miejsce, w których mógïbyĂ siÚ skupiÊ wyïÈcznie na muzyce — i na niczym innym. W grÚ na fortepianie angaĝuj swój mózg, oczy, uszy, dïonie i stopy… a oprócz tego oczywiĂcie równieĝ serce i duszÚ. Jeĝeli ěródïem rozpraszajÈcych CiÚ boděców sÈ pewne zjawiska zewnÚtrzne (na przykïad wspóïlokatorzy, sÈsiedzi, niedaleka linia tramwajowa czy irytujÈce owady), poszukaj sposobu na minimalizacjÚ ich wpïywu na Twoje Êwiczenie. ByÊ moĝe mógïbyĂ graÊ o takiej porze dnia, gdy Twoich wspóïlokatorów nie ma i gdy sÈsiedzi sÈ poza domem. ByÊ moĝe na rynku pojawiï siÚ jakiĂ nowy preparat owadobójczy. Harmonogram i lista Gdy juĝ uda Ci siÚ znaleěÊ najlepszy czas na Êwiczenia, uwzglÚdnij go w swoim planie tygodnia — tak ĝebyĂ nie przeznaczyï go ostatecznie na wykonywanie róĝnych nieprzewidzianych prac i obowiÈzków. BÈdě samolubny: ten czas jest dla Ciebie. Zrób listÚ uwzglÚdniajÈcÈ wszystko to, nad czym pracujesz podczas grania i co chciaïbyĂ osiÈgnÈÊ. Podziel czas w taki sposób, ĝebyĂ zdoïaï zajÈÊ siÚ poszczególnymi elementami zamieszczonymi na liĂcie. Zadbaj przy tym o wyznaczenie pewnych rezerw czasowych, ĝebyĂ nie musiaï siÚ zbyt ĂciĂle trzymaÊ przyjÚtych zaïoĝeñ. BÚdziesz zapewne zaskoczony, jak wiele pianista moĝe osiÈgnÈÊ w krótkim czasie, jeĂli tylko koncentruje siÚ na konkretnych umiejÚtnoĂciach i utworach. mwiczenie tej samej rzeczy w kóïko to nie zawsze najlepsze rozwiÈzanie. Wielokrotne powtarzanie tego samego bïÚdu prowadzi do jego utrwalenia — do jego silniejszego zakorzenienia w mózgu i w miÚĂniach. Dlatego teĝ powinieneĂ ÊwiczyÊ róĝne rzeczy i zmieniaÊ charakter Êwiczenia, gdy siÚ znudzisz lub gdy zaczniesz popeïniaÊ bïÚdy wynikajÈce z nieuwagi. Przecieĝ jutro teĝ jest dzieñ. Dekonstrukcja Jeĝeli w pewnym momencie stwierdzisz, ĝe przestaïeĂ robiÊ postÚpy w pracy nad danym utworem, zrób sobie chwilÚ przerwy i przejrzyj go uwaĝnie. Spróbuj wydzieliÊ poszczególne fragmenty utworu; rozpoczÚcie nowego fragmentu sygnalizuje czÚsto podwójna kreska taktowa, znak repetycji albo zmiana tonacji. Wskaĝ powtarzajÈce siÚ fragmenty i zastanów siÚ nad tym, jakie modyfikacje mógïbyĂ w nich wprowadziÊ, ĝeby nadaÊ utworowi bardziej osobisty charakter. ZwróÊ uwagÚ na waĝniejsze zmiany tempa i dynamiki, które mógïbyĂ podkreĂliÊ lub uwydatniÊ. DobrÈ zabawÈ moĝe byÊ identyfikacja formy utworu. W tym celu moĝesz oznaczyÊ poszczególne fragmenty literami, cyframi lub w dowolny inny sposób, aby móc potem zdefiniowaÊ strukturÚ kompozycji muzycznej. Po tego typu zabiegach postaraj siÚ odegraÊ utwór w gïowie, ĝeby w tym czasie Twoje dïonie mogïy odpoczÈÊ i ĝebyĂ mógï na nowo nabraÊ ochoty do grania. Rozdziaï 18: DziesiÚÊ sposobów na udoskonalenie wïasnej gry i wystÚpów 315 Korzystanie z metronomu To doĂÊ oczywista wskazówka, której udzieli Ci kaĝdy nauczyciel. Okazuje siÚ bowiem, ĝe niemal wszyscy ludzie majÈ skïonnoĂÊ bÈdě to do przyspieszania, bÈdě do zwalniania tempa podczas nauki gry szczególnie trudnych fragmentów utworu. Korzystanie z metronomu pomaga zachowaÊ odpowiedni rytm. Podczas wykonywania utworu w takt uderzeñ metronomu postaraj siÚ zaobserwowaÊ, w których momentach pojawia siÚ problem z utrzymaniem tempa — tym fragmentom musisz poĂwiÚciÊ nieco wiÚcej uwagi. Korzystaj z metronomu w sposób kreatywny. Niech nie bÚdzie wïÈczony przez caïy czas; nie graj wyïÈcznie z metronomem. Na poczÈtku ustaw metronom w taki sposób, aby wyznaczaï tempo odpowiednie dla caïego utworu lub danego fragmentu. Potem zmieñ ustawienia na nieco szybsze lub wolniejsze, w ten sposób rzucajÈc sobie wyzwanie. Graj na zmianÚ z metronomem i bez. Metronom to naprawdÚ fajne narzÚdzie. Próba generalna Jeĝeli planujesz wystÚp, koniecznie zorganizuj sobie próbÚ generalnÈ — nawet jeĂli Twój koncert ma mieÊ zupeïnie nieformalny charakter. Przegranie caïego programu pozwala przemyĂleÊ caïoĂÊ wystÚpu od poczÈtku do koñca i uĂwiadomiÊ sobie pewne rzeczy, z których podczas prób nie zdawaïeĂ sobie sprawy. Na etapie przygotowañ zastanów siÚ nad tym, w czym zamierzasz wystÈpiÊ — weě przy tym pod uwagÚ temperaturÚ, w jakiej przyjdzie Ci graÊ, charakter miejsca oraz wïasnÈ wygodÚ. Upewnij siÚ, ĝe nie zabraknie Ci energii, i przygotuj sobie trochÚ wody na wypadek, gdyby zachciaïo Ci siÚ piÊ. PrzeÊwicz wejĂcie na scenÚ i odejĂcie od fortepianu, przeÊwicz kïanianie siÚ publicznoĂci. Przegraj kolejne utwory w takiej kolejnoĂci, w jakiej zamierzasz je wykonywaÊ podczas wystÚpu. Moĝesz stwierdziÊ, ĝe niektóre utwory pasujÈ obok siebie lepiej, a inne gorzej. Nie ĝaïuj czasu na reorganizacjÚ swojego programu. Jeĝeli to moĝliwe, znajdě kogoĂ, kto mógïby przysïuchaÊ siÚ Twojej próbie i przedstawiÊ Ci swoje uwagi. WystÚp na cudzym instrumencie Jeĝeli podczas wystÚpu bÚdziesz graÊ na cudzym instrumencie, postaraj siÚ o moĝliwoĂÊ przegrania swojego programu na tym egzemplarzu, przy którym zasiÈdziesz podczas koncertu. Odmienne brzmienie, odmienna praca klawiszy, inna ïawka i inne otoczenie — to wszystko moĝe okazaÊ siÚ problemem, gdy bÚdziesz siÚ staraï za wszelkÈ cenÚ skoncentrowaÊ i zaprezentowaÊ z jak najlepszej strony. Jeĝeli grasz na instrumencie cyfrowym, przetestuj děwiÚk. Zadbaj o odpowiednie ustawienie caïego sprzÚtu. Upewnij siÚ, ĝe wszystkie przewody, wzmacniacze i gïoĂniki pracujÈ poprawnie. PoproĂ teĝ kogoĂ, by usiadï na widowni, ĝebyĂ mógï odpowiednio wyregulowaÊ poziom gïoĂnoĂci i brzmienie instrumentu. Zadbaj o wszystkie szczegóïy techniczne, jeszcze zanim wystÚp siÚ rozpocznie, ĝeby mieÊ pewnoĂÊ, ĝe podczas samego koncertu sprzÚt bÚdzie siÚ sprawowaï naleĝycie. 316 CzÚĂÊ VI: Dekalogi Wystarczy zapamiÚtaÊ… Nie ma sensu uczyÊ siÚ utworów na pamiÚÊ, jeĂli siÚ nie ma na to ochoty. WiÚkszoĂÊ sïuchaczy i tak bÚdzie CiÚ podziwiaÊ za to, ĝe potrafisz czytaÊ nuty i z nich graÊ. Jeĝeli jednak zdecydujesz siÚ graÊ bez nut, wystawiaj swojÈ pamiÚÊ na czÚste próby. WiÚkszoĂÊ wykonawców twierdzi, ĝe nagïe zaÊmienia pamiÚci to jedna z najgorszych rzeczy, jakie mogÈ siÚ im przydarzyÊ. Dlatego teĝ korzystaj z kaĝdej nadarzajÈcej siÚ okazji, ĝeby zagraÊ zapamiÚtany utwór — graj go w róĝnych miejscach, na róĝnych instrumentach. Graj nieco wolniej i nieco szybciej, niĝ robiïbyĂ to podczas wystÚpu. Jeĝeli zaobserwujesz jakieĂ wady swojego wykonania, przed kolejnym koncertem znajdě trochÚ czasu na przeÊwiczenie odpowiednich fragmentów. Jak uniknÈÊ rozczarowania po wystÚpie? Zasïugujesz na to, by po wystÚpie byÊ z siebie dumnym i zadowolonym. ¿eby zapewniÊ sobie to poczucie, musisz siÚ odpowiednio nastawiÊ. Wyznacz granice poziomu wystÚpu (wskazujÈc najniĝszy i najwyĝszy poziom) i uwierz w to, ĝe uda Ci siÚ w nich utrzymaÊ. Najprawdopodobniej trafisz gdzieĂ w okolice Ărodka tego przedziaïu — i to powinno stanowiÊ dla Ciebie powód do zadowolenia. mwiczÈc i organizujÈc próby generalne, unikniesz najgorszych moĝliwych scenariuszy, poniewaĝ juĝ z wyprzedzeniem wyeliminujesz potencjalne problemy. Niewykluczone, ĝe podczas Êwiczenia zdarza Ci siÚ pomyĂleÊ, iĝ utwór w Twoim wykonaniu brzmi naprawdÚ Ăwietnie. Pogódě siÚ z myĂlÈ, ĝe po koncercie moĝesz wcale nie czuÊ siÚ tak wspaniale. Przygotuj siÚ na realistyczny scenariusz, ĝebyĂ po zakoñczeniu wystÚpu mógï byÊ dumny z siebie i spokojnie wróciÊ do doskonalenia swoich umiejÚtnoĂci pianistycznych. UĂmiech i ukïon Gratulacje! Udaïo Ci siÚ coĂ, o czym wiÚkszoĂÊ ludzi moĝe tylko pomarzyÊ. PodarowaïeĂ swoim sïuchaczom dar w postaci muzyki. UĂmiechnij siÚ sam do siebie i do swojej publicznoĂci. Ukïoñ siÚ, a nastÚpnie energicznie siÚ wyprostuj i triumfalnie unieĂ rÚkÚ w górÚ. Przedstaw resztÚ zespoïu, rzuÊ publicznoĂci szalik lub zniknij ze sceny w kïÚbach dymu, zjeĝdĝajÈc na ruchomej platformie. JesteĂ przecieĝ wielkÈ gwiazdÈ fortepianu! Rozdziaï 19 DziesiÚÊ sposobów na poszerzanie wiedzy zdobytej dziÚki tej ksiÈĝce W tym rozdziale: Ź PrzeglÈd szkóï gry i opracowañ. Ź Jak wspóïgraÊ z innymi? Ź Sïuchamy róĝnego rodzaju muzyki — na ĝywo i z nagrañ. Ź Bogaty Ăwiat fortepianu. C hociaĝ niniejsza ksiÈĝka dostarcza wszystkich podstawowych informacji na temat funkcjonowania fortepianu oraz zdobywania pierwszych umiejÚtnoĂci w zakresie grania, przyznajÚ otwarcie, ĝe nie jestem w stanie przedstawiÊ tu absolutnie wszystkich informacji, których mógïbyĂ potrzebowaÊ jako pianista. Jako wykonawca wiecznie dÈĝÈcy do doskonalenia wïasnych umiejÚtnoĂci moĝesz zadaÊ sobie pytanie: „Co dalej?”. W tym rozdziale znajdziesz kilka wskazówek dotyczÈcych dalszych kroków. Poszukiwanie dobrego nauczyciela gry to tak waĝna sprawa, ĝe postanowiïem poĂwiÚciÊ jej caïy rozdziaï — rozdziaï 20. Korzystanie ze szkóï gry Jeĝeli nie masz na razie ochoty korzystaÊ z pomocy nauczyciela, jako poczÈtkujÈcy muzyk moĝesz siÚgnÈÊ po tak zwanÈ szkoïÚ gry. Szkoïa gry to podrÚcznik lub seria podrÚczników, które majÈ na celu wspomagaÊ ksztaïtowanie Twoich umiejÚtnoĂci muzycznych zgodnie z pewnÈ okreĂlonÈ i sprawdzonÈ w praktyce strategiÈ, czyli metodykÈ. Na rynku dostÚpnych jest wiele róĝnych wydawnictw tego typu i wszystkie hoïdujÈ przekonaniu, ĝe „w tym szaleñstwie jest metoda” — czy to tradycyjna, czy nowa i ulepszona. Podobnie jak wszystkie inne opracowania o charakterze poradnikowym, równieĝ szkoïy gry na fortepianie wystÚpujÈ w róĝnych formach i postaciach. Na rynku znaleěÊ moĝna materiaïy dla pianistów reprezentujÈcych róĝne poziomy umiejÚtnoĂci — zarówno dla 318 CzÚĂÊ VI: Dekalogi poczÈtkujÈcych, jak i dla zaawansowanych. Po przeczytaniu niniejszej ksiÈĝki moĝesz spokojnie siÚgnÈÊ po wydawnictwo dla pianistów na poziomie Ăredniozaawansowanym. WĂród propozycji wydawniczych znajdziesz szkoïy gry rockowej, klasycznej, jazzowej, a nawet country — na tym oczywiĂcie lista siÚ nie koñczy. Wybierz sobie to, co Ci najbardziej odpowiada, co wydaje Ci siÚ interesujÈce i co ma szansÚ sprawiaÊ Ci przyjemnoĂÊ (te dwa ostatnie elementy sÈ szczególnie istotne). (wyd. Hal Leonard); Chociaĝ ĝadna ksiÈĝka nie jest w stanie zastÈpiÊ nauczyciela z krwi i koĂci, gorÈco polecam korzystanie ze szkóï gry, które stanowiÈ niedrogÈ, ale interesujÈcÈ opcjÚ, jeĝeli chodzi o dalsze rozwijanie umiejÚtnoĂci pianistycznych. Na poczÈtek polecam nastÚpujÈce szkoïy gry i zestawy Êwiczeñ: 9 FastTrack Keyboard Songbook 1 oraz 2, Blake Neely (to ja) i Gary Meisner 9 Francis Clark Library for Piano Students, Francis Clark (wyd. Warner Bros.); 9 Hal Leonard Student Piano Library, Barbara Kreader, Fred Kern, Phillip Keveren, 9 The Jazz Piano Book, Mark Levine (wyd. Sher Music Co.); 9 Piano Exercises For Dummies, David Pearl (wyd. Wiley); 9 You Can Teach Yourself Piano, Matt Dennis (wyd. Mel Bay). Mona Rejino (wyd. Hal Leonard); Korzystanie z opracowañ W sklepach muzycznych, bibliotekach i w sieci znaleěÊ moĝna dosïownie tysiÈce opracowañ muzycznych, promowanych równieĝ niekiedy jako materiaïy edukacyjne. Na rynku dostÚpne sÈ wydawnictwa poĂwiÚcone szerokiemu wachlarzowi zagadnieñ, od historii muzyki poczÈwszy, a na budowaniu wïasnego fortepianu skoñczywszy (powodzenia w tej dziedzinie!). Nie daj siÚ zwieĂÊ. Z tego typu ksiÈĝek nie nauczysz siÚ graÊ. Naleĝy traktowaÊ je raczej jako uzupeïnienie, a nie jako alternatywÚ dla szkoïy gry bÈdě wsparcia nauczyciela. Korzystanie z tego typu opracowañ pomaga lepiej zrozumieÊ zagadnienia prezentowane w materiaïach szkoleniowych lub omawiane przez nauczyciela. Na przykïad gdy zaczniesz graÊ akordy (por. rozdziaï 14.), moĝesz zechcieÊ kupiÊ sobie zbiór akordów. Na rynku dostÚpne sÈ opracowania poĂwiÚcone teorii muzyki, harmonii, akordom, gamom, kompozycji, a takĝe ĝyciu wielkich kompozytorów, terminologii muzycznej, orkiestracji, róĝnym stylom muzycznym i wielu innym kwestiom. W skïad mojej wïasnej biblioteczki wchodzÈ poniĝsze pozycje, które zresztÈ gorÈco wszystkim polecam: 9 1000 Keyboard Ideas, red. Ronald Herder (wyd. Ekay Music, Inc.); 9 The Art of the Piano, David Dubal (wyd. Amadeus Press); 9 The A to Z of Foreign Musical Terms, Christine Ammer (wyd. E.C.S. Publishing); 9 Blues Riffs for Piano, Ed Baker (wyd. Cherry Lane Music); 9 Chord Voicing Handbook, Matt Harris i Jeff Jarvis (wyd. Kendor Music, Inc.); Rozdziaï 19: DziesiÚÊ sposobów na poszerzanie wiedzy zdobytej dziÚki tej ksiÈĝce 319 (wyd. Hal Leonard); 9 Color Your Chords, David Pearl (wyd. Cherry Lane Music); 9 Complete Book of Modulations for the Pianist, Gail Smith (wyd. Mel Bay); 9 Keyboard Chords Scales Book (seria „FastTrack”), Blake Neely i Gary Meisner 9 Five Centuries of Keyboard Music, John Gillespie (wyd. Dover); 9 The Great Pianists: From Mozart to the Present, Harold C. Schonberg (wyd. Simon 9 Guide to the Pianist’s Repertoire, Maurice Hinson (wyd. Indiana University Press); 9 Pocket Music Dictionary (wyd. Hal Leonard). Schuster); Gdzie kupiÊ nuty? Uczysz siÚ graÊ na fortepianie z jednego prostego powodu: ĝeby graÊ. ByÊ moĝe uczysz siÚ teĝ po to, ĝeby zaimponowaÊ znajomym, ale przecieĝ osiÈgniÚcie pierwszego celu automatycznie pociÈga za sobÈ realizacjÚ tego drugiego. Tylko nieliczni grajÈ tylko i wyïÈcznie ze sïuchu, reszta korzysta z nut. W ten sposób wchodzimy w Ăwiat wydawnictw nutowych. Rodzaje wydawnictw nutowych DziÚki wysiïkom kompozytorów w ciÈgu ostatnich piÚciuset lat udaïo siÚ stworzyÊ bogate zbiory utworów muzycznych, spoĂród których moĝesz wybraÊ coĂ dla siebie. Najogólniej rzecz biorÈc, wyróĝniÊ moĝna trzy rodzaje tego typu opracowañ: 9 Pojedyncze utwory. Wydawnictwa obejmujÈce zwykle od 2 do 12 stron, 9 Zbiory i albumy. Opracowania obejmujÈce róĝne utwory, zebrane w jednym 9 Klasyki. Niektóre utwory klasyczne sÈ na tyle dïugie, ĝe wymagajÈ publikacji wydawnictwie w pewnym okreĂlonym celu marketingowym. drukowane na zïoĝonych lub spiÚtych arkuszach. w postaci odrÚbnego opracowania. Zaïóĝmy na przykïad, ĝe chcesz nauczyÊ siÚ graÊ utwór Hallelujah, napisany przez Leonarda Cohena, a wykonywany póěniej nie tylko przez autora, ale równieĝ przez Johna Cale’a (którego wersja znalazïa siÚ na Ăcieĝce děwiÚkowej filmu Shrek), k. d. lang, Jeffa Buckleya czy Rufusa Wainwrighta. Moĝesz wykupiÊ prawo do pobrania nut z internetu, nabyÊ odpowiednie wydawnictwo w ksiÚgarni albo siÚgnÈÊ do zbioru utworów z filmu Shrek. Aranĝacje i transkrypcje WĂród opracowañ nowych (dotyczy to w równej mierze wydawnictw obejmujÈcych pojedyncze utwory, jak i zbiorów) znaleěÊ moĝna szeroki wybór róĝnych aranĝacji. Zastosowanie aranĝacji umoĝliwia wydanie tego samego utworu w opracowaniu dla 320 CzÚĂÊ VI: Dekalogi pianistów o róĝnym poziomie umiejÚtnoĂci, a takĝe dla róĝnych rodzajów instrumentów klawiszowych. Utwór pozostaje ten sam, jednak wydawca zmienia nuty i akordy w taki sposób, aby dostosowaÊ je do potrzeb wykonawcy. Moĝesz na przykïad zechcieÊ zagraÊ bar
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Instrumenty klawiszowe dla bystrzaków. Wydanie II
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: