Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00349 007254 14258464 na godz. na dobę w sumie
Instytucje i instrumenty kontroli w systemie zamówień publicznych - ebook/pdf
Instytucje i instrumenty kontroli w systemie zamówień publicznych - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 166
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-254-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W monografii dokonano analizy określenia „system zamówień publicznych”, na który składają się przede wszystkim „klasyczne” zamówienia publiczne, ale ponadto partnerstwo publiczno-prywatne i umowa koncesji na roboty budowlane lub usługi. To w ramach tego systemu, dokonywane są różnego rodzaju działania zmierzające do udzielenia zamówienia, wyboru partnera prywatnego lub zawarcia umowy koncesji. One i ich podmioty podlegają kontroli. Konieczne było zatem wskazanie poszczególnych kategorii instytucji kontrolujących, ustalenie ich roli i pozycji prawnej, zakresów działania oraz kompetencji kontrolnych. Należy odnieść się także do form i poszczególnych instrumentów (środków) kontroli podejmowanej w systemie zamówień publicznych przede wszystkim przez organy państwa, w szczególności organy administracji publicznej. Tym samym opracowanie dotyczyć będzie w znaczącej mierze problematyki publicznoprawnej, a to z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych.

Nie sposób jednak pominąć kwestie związane z obszarem praw i obowiązków wykonawców zamówień, partnerów prywatnych i koncesjonariuszy, a więc wszystkich tych pod-miotów, które czynnie uczestniczą w procesie wydatkowania środków publicznych. Podmiotom tym w konsekwencji przysługują różne środki służące kształtowaniu zarówno ich sytuacji prawnej w ramach systemu zamówień, jak i środki weryfikujące decyzje i orzeczenia wydane przez odpowiednie, właściwe organy.

Niniejsze opracowanie nie ma natomiast na celu całościowej prezentacji, skądinąd niezwykle obszernej i skomplikowanej problematyki kontroli w systemie prawa oraz procedur kontrolnych. W zakresie tego opracowania nie znajdą się również rozważania poświęcone kontroli umów, mających charakter, co do zasady, cywilnoprawny.

Kontrola jest elementem oddziaływania państwa na gospodarkę, w szczególności na podmioty systemu zamówień. W istotę systemu zamówień publicznych wkomponowane powinno być nie tylko optymalne wydatkowanie środków publicznych, w tym gospodarowanie majątkiem państwa i samorządów terytorialnych, ale także stworzenie różnego rodzaju możliwości i powinności związanych ze sprawdzaniem prawidłowości tego wydatkowania, a więc jego kontrolą. Kontrola jest zatem funkcją w systemie zamówień publicznych, co oznacza, że pełni ona rolę weryfikatora celowości, efektywności, racjonalności oraz legalności wydatkowania środków publicznych, a w rezultacie pozwala ona na ocenę tego wydatkowania z punktu widzenia respektowania, ochrony i realizacji interesu publicznego. Przyczynia się ona także do porządkowania i racjonalizacji działań tych, którzy są decydentami wydatkowania środków publicznych oraz tych, którzy te środki inwestują, sprzyja optymalizacji procedur ze sfery zamówień, umożliwia ocenę osiągniętych efektów, prowadzi do stworzenia bazy informacji o różnego rodzaju zamówieniach, a jej wyniki stanowią podstawę dla dokonywania odpowiednich korekt systemu.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Rozdział I. System zamówień publicznych Ewa Przeszło 1. Wprowadzenie Podejmując próbę zdefiniowania terminu „system zamówień publicz- nych”, który zyskuje coraz większe uznanie w doktrynie prawniczej oraz w pra- wodawstwie, należy przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie dotyczące za- kresu tego pojęcia, zastanowić się nad uzasadnieniem jego używania na grun- cie prawa polskiego, dokonując jednocześnie określenia jego miejsca na tle unijnych zamówień publicznych. Warto stworzyć zatem siatkę terminolo- giczną, która pozwoli zdecydować, czy dopuszczalne jest używanie tego ter- minu w polskim systemie prawa i jak należny rozumieć to pojęcie. Dopiero to pozwoli odwołać się do kontroli instytucjonalnej i funkcjonalnej w zakresie wskazanego systemu. 2. Pojęcie systemu w kontekście różnych dziedzin nauki Pojęcie systemu pochodzi od słowa greckiego (systēmatikós lub systemat) i oznacza zespół elementów, które wzajemnie sprzężone i realizujące określone funkcje, zostają wyodrębnione dla realizacji danego celu (np. procesu techno- logicznego). Jest to termin używany w nauce i odnosi się zarówno do praktyki, jak i pro- cesów zachodzących w naturze, zjawisk, obiektów. Możemy więc mówić o two- rzonych np. systemach technicznych, ekonomicznych, społecznych czy praw- nych. 1 Rozdział I. System zamówień publicznych Za system uznaje się również zespół metod działania, całokształt zasad do- tyczących organizacji określonej dziedziny (np. system bankowy, polityczny, słoneczny). System to także logiczny stosunek wynikania, który pozwala two- rzyć poprawną metodologicznie teorię1. W nauce zarządzania i organizacji analizie podlegają różne systemy, np. eksperckie, kontroli, nagradzania. Badane są zależności systemów pod ką- tem ich innowacyjności, jakości, ograniczeń, typów i innych kryteriów. Innym przykładem mogą być próby zdefiniowania systemu międzynarodowego, gdzie jednak nie udało się stworzyć jego jednolitej i powszechnie akceptowanej de- finicji2. Z punktu widzenia przedmiotowego opracowania, istotne jest wskazanie na podstawy krajowego systemu gospodarczego, który w warunkach konku- rencji, dominacji własności prywatnej, obowiązywania prawa podaży i popytu, stabilnej i efektywnej władzy, otwarcia na przepływy kapitałowe rynku i współ- działania w ramach wspólnot społeczno-gospodarczych, pozwala na funkcjo- nowanie systemu zamówień publicznych3. Pojęcie systemu jest przedmiotem szczegółowej regulacji systemu prawa. Warto tu wskazać, że system prawa to normy prawne występujące w okre- ślonym czasie historycznym, normy wzajemnie powiązane z uwzględnieniem cech zarówno wspólnych, jak i różnicujących4. „System” stanowi centralne pojęcie wyodrębnionego działu wiedzy, zwanego teorią systemów ogólnych albo ogólną teorię systemów5. Polski system prawa zakłada określoną hierar- chię aktów prawnych, a co również istotne dokonuje podziału norm prawnych na gałęzie prawa przy zastosowaniu różnych kryteriów podziału, np. kryterium historycznego, uwzględniającego stosunki społeczne w danym państwie, czy też metody regulacji prawa (np. regulacje cywilnoprawne i administracyjno- prawne), czy kryterium podmiotowego. 1 Zob. Internetowa Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/system;3982198. html, E. Gwóźdź, K. Tuszyńska, Encyklopedia zarządzania, https://mfiles.pl/pl/index.php/System, dostęp: 21.10.2018 r. 2 D. Kondrakiewicz, System międzynarodowy jako kategoria w nauce o stosunkach międzyna- rodowych, Teka Komisji Politologii i Stosunków Międzynarodowych 2016, Nr 11, s. 75–94, http:// www.pan-ol.lublin.pl/wydawnictwa/TPol11_3_2016.html, dostęp: 30.10.2018 r. 3 R.W. Griffin, Podstawy zarządzania i organizacji, Warszawa 2004, s. 142–137. 4 A. Łopatka, Prawoznawstwo, Warszawa 2000, s. 222. 5 J. Nowacki, Z. Tobor, Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2012, s. 103 i n. 2 3. System zamówień publicznych w regulacjach... 3. System zamówień publicznych w regulacjach Unii Europejskiej Obecnie w Unii Europejskiej używa się pojęcia systemu w różnych kon- tekstach. Podkreśla się znaczenie systemu politycznego UE, który stanowi ca- łokształt instytucji politycznych i relacji między nimi, na podstawie określo- nych norm wewnętrznych6. Można tu wymienić przykładowo system prawno- finansowy, który obejmuje problematykę dotyczącą działań UE w zakresie budżetu, polityki regionalnej, prawa celnego, instytucji finansowych, a także unijny system praw człowieka, ochrony środowiska, ochrony konkurencji, jak również „system zamówień publicznych”. Już pod koniec XX w. pojęcie systemu zamówień publicznych było po- wszechnie stosowane w kontekście rozwiązań przyjętych w UE. Zamówienia publiczne tworzyły zwartą regulację procedur i praktyk handlowych związa- nych z wykorzystaniem środków publicznych na dostawy, usługi roboty bu- dowlane7, co pozwoliło wskazywać na system ogólnych ram prawnych, który choć nie był początkowo samoistny8, to służył realizacji korzyści z unijnego rynku w obszarze zamówień publicznych9. Obecnie UE tworzy przejrzysty, spójny system rozwiązań prawnych, któ- rego odzwierciedleniem stały się przygotowane w 2011 r. przez Komisję Euro- pejską projekty nowych dyrektyw, odzwierciedlających przyjętą strategię, za- wartą w komunikacie Komisji Europejskiej – „Europa 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecz- nemu”10. 6 Zob. M. Witkowska, Zasady systemu politycznego Unii Europejskiej, Warszawa 2008, s. 75 i podana tam literatura. szawa 1995, s. 25. 7 T. Grzeszczyk, Podręcznik zamówień publicznych. Polskie procedury – zarys wykładu, War- 8 Pierwsza dyrektywa Wspólnoty Europejskiej dotyczyła zamówień na roboty budowlane (dyrektywa 71/305/EEC z 26.7.1971 r.). 9 Zob. Zamówienia publiczne w Unii Europejskiej. Informacja Komisji Europejskiej z 11 marca 1998 r., IUZP 1998, Nr 8 (www.gov.uzp.pl). 10 Zob. Komunikat Komisji Europejskiej z 3.3.2010 r. „EUROPA 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”, Pakiet legisla- cyjny dla polityki spójności na lata 2014–2020 Komisji Europejskiej z 6.10.2011 r. (http://ec.euro- pa.eu/regional_policy/what/future/proposals_2014_2020_en.cfm); U. Płowiec (red.), Innowacyjna Polska w Europie 2020. Szanse i zagrożenia trwałego rozwoju, Warszawa 2010, s. 1–580 oraz M. Witkowska, Zasady..., s. 75. 3 Rozdział I. System zamówień publicznych Na unijny system zamówień publicznych składa się Traktat z Lizbony11, który wszedł w życie 1.12.2009 r. i wskazał na podstawy działania Unii, któ- rymi stały się: Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Od 2016 r., po 2-letnim okresie implementacji przez państwa członkowskie UE, obowiązują dyrektywy należące do tzw. IV generacji12. Są to przede wszyst- kim13, przyjęte przez Unię Europejską14: dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2014/24/UE z 26.2.2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę Nr 2004/18/WE (tzw. dyrektywa klasyczna)15, dyrek- tywa Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2014/25/UE z 26.2.2014 r. w spra- wie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę Nr 2004/17/WE (tzw. dyrektywa sektorowa)16 oraz dyrektywa Parlamentu Eu- ropejskiego i Rady Nr 2014/25/UE z 26.2.2014 r. w sprawie udzielenia kon- cesji17. Wymienione dyrektywy obejmują swoimi zakresami zarówno proble- matykę udzielania zamówień publicznych, jak i zawierania umów o koncesje na roboty budowlane i usługi, choć należy także stwierdzić, że po części odno- szą się do niektórych kwestii związanych z partnerstwem publiczno-prywat- nym. Ponadto, na prawo wtórne UE składa się szereg innych regulacji, np. dyrek- tywy, rozporządzenia, decyzje, komunikaty, zalecenia, raporty, przewodniki18. Na szczególną uwagę, głównie ze względu na dokonywaną wykładnię prawa, zasługują orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 11 Dz.Urz. UE C z 2008 r. Nr 115, s. 47, zob. art. 1 akapit 3 TUE. 12 H. Nowicki, P. Nowicki, Zamówienia publiczne w wybranych państwach Unii Europejskiej, Warszawa 2011, s. 11. 13 Zob. również: Dyrektywa obronna Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2009/81/WE z 13.7.2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty bu- dowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa (Dz.Urz. L 216/76 z 20.8.2009 r.); dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2009/81/WE z 13.7.2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzi- nach obronności i bezpieczeństwa i zmieniająca dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz.Urz. L 216/76 z 20.8.2009 r.). 14 Dyrektywy opublikowane 28.3.2014 r. 15 Dz.Urz. UE z 2014 r. L 94/65. 16 Dz.Urz. UE z 2014 r. L 94/243. 17 Dz.Urz. UE z 2014 r. L 94. 18 Wykaz regulacji Unii Europejskiej dostępny jest na stronie Urzędu Zamówień Publicznych (UZP). 4 4. Polski system zamówień publicznych – próba... Należy zaznaczyć, że pojęcie systemu zamówień publicznych jest po- wszechnie stosowane, a poszczególne regulacje prawne mają służyć realizacji określonych celów, nazywanych również przez prawodawcę unijnego „polity- kami”19, w tym także m.in. racjonalnemu, gospodarczo uzasadnionemu wydat- kowaniu środków publicznych oraz tworzeniu warunków korzystania przez państwa z nowych metod zarządzania pozwalających, zarówno podmiotom publicznym, jak i prywatnym, wspólnie realizować przedsięwzięcia gospodar- cze. System ten można więc uznawać za zbiór różnych instytucji i działań za- równo o charakterze organizacyjnym, jak i np. ekonomicznym czy społecz- nym20. 4. Polski system zamówień publicznych – próba zdefiniowania Omówienie instytucji i instrumentów kontroli powoduje potrzebę udzie- lenia odpowiedzi na pytanie, czy w Polsce możemy mówić o „systemie zamó- wień publicznych” i jakie wiążą się z tym konsekwencje prawne, w tym doty- czące kontroli? W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa odmienne sposoby rozumienia pojęcia prawa zamówień publicznych. Po pierwsze, określenie to jest terminem niewątpliwie szerszym niż materia normatywna zawarta w usta- wie z 29.1.2004 r. – Prawo zamówień publicznych21. Mówiąc o prawie za- mówień publicznych mamy bowiem na myśli wszelkie aspekty zamówień i ich funkcjonowanie na rynku gospodarczym. Zakres tego pojęcia obejmuje elementy oceniane przez pryzmat wielu aspektów i kontekstów, np. ekono- micznych, społecznych, proekologicznych, związanych z elektronizacją rynku 19 Zob. H. Nowicki, Cele systemu zamówień publicznych, [w:] T. Kocowski, J. Gola (red.), Przedsiębiorcy w społecznej gospodarce rynkowej. System zamówień publicznych w Polsce, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 2017, Nr 497, s. 57; H. Nowicki, Prawo zamówień publicznych instrumentem kreowania innowacyjnej gospodarki, [w:] A. Powałow- ski (red.), Prawne instrumenty oddziaływania na gospodarkę, Warszawa 2016, s. 289. 20 Tak np. H. Zalewski, Prawo zamówień publicznych w polskim systemie zamówień publicz- nych, Bydgoszcz–Gdańsk 2005, s. 35–36; A. Panasiuk, Publicznoprawne ograniczenia przy udzie- laniu zamówień publicznych, Bydgoszcz–Warszawa 2007, s. 45; J. Pieróg, Prawo zamówień pu- blicznych. Komentarz, Warszawa 2007, s. 5; A. Sołtysińska, Zamówienia publiczne w Unii Euro- pejskiej, Kraków 2004, s. 37. 21 T.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1986 ze zm. (dalej jako: PrZamPubl). 5 Rozdział I. System zamówień publicznych gospodarczego, ale również wpływu zamówień na różne sfery gospodarki, na zależności i oddziaływanie wielu form zarządzania gospodarką oraz wpływ państwa i jego instytucji, na ich funkcjonowanie, w tym kontrolę zamówień publicznych. Natomiast PrZamPubl odnosi się wyłącznie do zespołu norm prawnych przyjętych w podstawowym akcie prawa dotyczącym udzielania zamówień pu- blicznych, określanych „jako umowy odpłatne zawierane między zamawiają- cym a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budow- lane”22. Ustawa – Prawo zamówień publicznych określa zasady i tryb udzielania zamówień publicznych, środki ochrony prawnej, kontrolę udzielania zamó- wień oraz organy właściwe w sprawach uregulowanych w ustawie23. Omawiana regulacja odsyła do wielu ustaw, rozporządzeń, zarządzeń i innych źródeł, aby osiągnąć zamierzony cel – zawarcia umowy w sprawie zamówień publicznych (co do zasady cywilnoprawnej, choć zawierającej także wiele elementów pu- blicznoprawnych). Co istotne, umowa w sprawie zamówienia jest formą dzia- łania administracji publicznej, która realizuje tu swoje zadania nie tylko przez akty administracyjne24. Niezbędna w tym miejscu wydaje się konstatacja, że należy doszukiwać się wielu podobieństw PrZamPubl do ustaw: z 19.12.2008 r. o partnerstwie pu- bliczno-prywatnym25 i z 21.10.2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi26. Obydwie traktują bowiem umowę jako niezbędną podstawę do wydatkowania środków publicznych oraz przewidują zbliżone (a nawet ana- logiczne) do procedur określonych w PrZamPubl wymogi formalnoprawne (proceduralne), pozwalające na wybór partnera prywatnego (w przypadku PartPublPrywU) lub koncesjonariusza (w przypadku KoncRobU). Wskazując na znaczenie pojęcia systemu zamówień publicznych, warto za- uważyć, że podstawowym elementem składowym tego systemu jest, jak się wy- daje, zespół norm regulujących zarówno kwestie związane z udzielaniem za- mówień publicznych (objęte zakresem przedmiotowym PrZamPubl), jak i za- 22 Art. 2 pkt 13 PrZamPubl. 23 Art. 1 PrZamPubl. 24 Szeroko na ten temat zob. K. Horubski, Administracyjnoprawne instrumenty realizacji za- mówienia publicznego, Warszawa 2017, s. 33–132; H. Nowicki, Prawo zamówień publicznych – pojęcie i zakres regulacji, [w:] H. Nowicki, J. Sadowy (red.), XV-lecie systemu zamówień publicz- nych. Ogólnopolska konferencja naukowa 22–23 czerwca 2009 r. w Toruniu, Toruń–Warszawa 2009, s. 91–92. 25 T.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1834 ze zm. (dalej jako: PartPublPrywU). 26 Dz.U. z 2016 r. poz. 1920 ze zm. (dalej jako: KoncRobU). 6 4. Polski system zamówień publicznych – próba... gadnienia z wyborem partnera prywatnego (objęte regulacją PartPublPrywU) lub koncesjonariusza (uregulowane w KoncRobU). Elementami systemu są jednak także wszelkie inne „składowe”, o których wspominano powyżej, przy okazji wskazania na „prawo zamówień publicznych” oraz wiele instytucji, podmiotów, środków (instrumentów) działania mających wymiar nie tylko prawny, ale także ekonomiczny, organizacyjny i społeczny. Warto ponadto wskazać, w odwołaniu się do literatury przedmiotu27, że użyte w doktrynie pojęcie systemu zamówień publicznych odnosi się bądź do celu bądź do funkcji prawa zamówień publicznych, które można analizować poprzez wskazanie na regulacje prawa zamówień publicznych28. Ponadto, można dokonać różnych podziałów systemu zamówień. Stosując np. kryterium geograficzne można wskazać na polski, unijny czy też światowy system zamówień publicznych. Według kryterium celu można dokonać po- działu systemu zamówień realizującego cele związane z określoną procedurą (celem jest zwiększenie efektywności i przeciwdziałanie zjawiskom korupcji), jak i system mający na celu ochronę zamówień (polegający na ochronie pod- miotów uczestniczących w procedurze udzielania zamówień, dokonujących wyboru partnera prywatnego lub koncesjonariusza, przez wskazanie środków ochrony czy też instytucji kontroli)29. W nawiązaniu do wcześniejszych uwag należy wskazać na kwestie o cha- rakterze podmiotowym i przedmiotowym, stanowiące niejako „spoiwo” dla systemu zamówień publicznych. Są to: łączące się ze sobą instytucje i konstruk- cje prawa materialnego i formalnego, metody regulacji oraz organy kontro- lne i orzekające. Ponadto, wspólnym elementem dla tych obszarów regulacji prawnych, które tworzą system zamówień jest ich cel oraz realizacja interesu publicznego przez podmioty publiczne. Podstawową przesłanką pozwalającą zaliczyć wspomniane wcześniej umowy do systemu zamówień publicznych jest ich cel. Zarówno umowy w sprawie zamówień publicznych, w ramach partnerstwa publiczno-prywat- 27 A. Borkowski, M. Guziński, K. Horubski, K. Kiczka, L. Kieres, T. Kocowski, W. Miemiec, T. Szy- dło, Prawo zamówień publicznych. Wrocław 2008, s. 41, 43–44 i n.; M. Stachowiak, J. Jerzykowski, W. Dzierżanowski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2007, s. 14. 28 T. Grzeszczyk, Podręcznik zamówień publicznych. Polskie procedury – zarys wykładu, War- szawa 1995, s. 29; H. Nowicki, Prawo zamówień..., s. 93; M. Płużański, Prawo zamówień publicz- nych. Komentarz, Warszawa 2009, s. 125. 29 Podział zaproponowany w oparciu o artykuł J. Niczyporuka, Procedura zamówień publicz- nych, [w:] T. Kocowski, J. Gola (red.), Przedsiębiorcy..., s. 64–66. 7 Rozdział I. System zamówień publicznych nego, jak i umowy koncesyjne zawierane są w celu publicznym30, w ochronie interesu publicznego. Wskazując na interes publiczny należy pojęcie to utoż- samiać z dobrem publicznym, interesem ogólnym, interesem powszechnym. Podkreśla się, że interes publiczny to „interes dający się potencjalnie odnieść do wielu niezidentyfikowanych adresatów traktowanych jako wspólny pod- miot”31. Pojęcie interesu publicznego, określane jako interes społeczny, jest wielofunkcyjne, jest pojęciem normatywnym i pełni funkcję klauzuli general- nej32. W literaturze interes publiczny łączony jest także z interesem społecz- nym, choć zaznacza się, że nie może być utożsamiany tylko z interesem admi- nistracji oraz iż interes ten jest istotny przy stosowaniu prawa, a nie w syste- mie prawa33. Interes publiczny określa się ponadto jako kategorię normatywną, która powinna być brana pod uwagę szczególnie przy działaniach organów administracyjnych34. Zwykle jednak interes publiczny utożsamiany jest z realizacją celu publicz- nego. Zasadnie zauważa się, że „konstytucyjne rozumienie interesu publicz- nego zdeterminowane jest zasadą dobra wspólnego sformułowaną w art. 1 Konstytucji RP”35. Interes publiczny stanowi wskazówkę interpretacyjną dla podmiotów stosujących przepisy, a także dla innych dokonujących wykładni przepisów, a więc np. sądów i organów kontroli36. Należy dodać, że prawo nie zawsze będzie narzędziem, które pozwala zde- finiować treść interesu publicznego, gdyż często tym, co kształtuje interes pu- bliczny jest wola polityczna37. Potwierdzenie, że zawierane umowy realizują cel publiczny, znajduje od- zwierciedlenie w szczególności w przepisach PrZamPubl. Wynika to z faktu, że zamawiający jest stroną, która dysponuje środkami publicznymi, działa w in- 30 Na temat umowy w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego zob. M. Bejm (red.), Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym. Komentarz, Legalis 2018. 31 J. Boć, Obywatel wobec ingerencji współczesnej administracji, Wrocław 1985, s. 54. 32 M. Wyrzykowski, „Interes społeczny” jako kategoria proceduralna, Acta Universitatis Wra- tislaviensis 1990, Nr 1022, Prawo CLXVIII, s. 334. 33 J. Łętowski, Prawo administracyjne. Zagadnienia podstawowe. Warszawa 1990, s. 15. 34 M. Zdyb, Prawny interes jednostki w sferze materialnego prawa administracyjnego (Stu- dium teoretyczno-prawne), Lublin 1991, s. 216–218. 35 W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006, s. 121. 36 Na temat pojęcia interesu publicznego w prawie administracyjnym: zob. W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie..., s. 84–155. 37 H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Warszawa 1999, s. 97. 8 4. Polski system zamówień publicznych – próba... teresie publicznym i na rzecz szerszej zbiorowości38. Mamy tu do czynienia z umowami zawieranymi na warunkach określonych przez zamawiającego, stosownie do jego uprawnień ustawowych i faktu działania właśnie w interesie publicznym39. W tej kwestii Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że celem regulacji dotyczącej zamówień publicznych jest ochrona interesu publicznego, a normy PrZamPubl mają charakter publicznoprawny40. Ponadto, należy stwierdzić, że realizacja zadań publicznych spoczywa na podmiocie publicznym41. Przedmiotowe umowy są głównie wykorzysty- wane przez organy państwa, a także przez jednostki samorządowe42. Wydat- kowanie środków publicznych jest istotnym elementem większości umów, o czym szczególnie należy pamiętać przy tzw. zamówieniach sektorowych, kiedy to zamówienie może być finansowane ze środków prywatnych43. Reali- zacja umów w ramach partnerstwa ma m.in. na celu realizację inwestycji, która będzie cechować się dużą opłacalnością przedsięwzięcia, co pozwoli państwu – w sferze wykonywania zadań publicznych – uzyskać np. wyższy poziom świad- czenia usług publicznych44 niż przy inwestycjach uznawanych za tradycyjne (w obszarze zamówień publicznych)45. Z kolei w ramach umów koncesji „celem jest ograniczenie niepewności prawnej przy udzielaniu koncesji oraz sprzyjanie publicznym i prywatnym in- westycjom w infrastrukturę i usługi strategiczne, przy zapewnieniu najlepszego stosunku jakości do ceny, w tym ułatwienie realizacji projektów w formule 38 Wyr. KIO z 16.9.2010 r., KIO/UZP 1905/10; KIO/UZP 1921/10. 39 Wyr. KIO z 20.10.2011 r., KIO 2111/11; KIO 2130/11; KIO 2131/11. 40 Orz. SN z 13.9.2001 r., IV CKN 381/00, OSNC 2002, Nr 6, poz. 75. 41 Tak też A. Panasiuk, Umowa publicznoprawna (próba definicji), PiP 2008, z. 2, s. 18; S. Pie- przny, E. Ura, M. Ura, Umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym jako czynnik efektywności i sprawności działań samorządu terytorialnego, [w:] E. Ura (red.), Sprawność działania admini- stracji samorządowej. VII Doroczna Konferencja Stowarzyszenia Edukacji Akademii Publicznej, Rzeszów 2006, s. 515 i n. 42 Zob. uzasadnienie na stronach sejmowych www.sejm.gov.pl, zob. też: J. Kopitz-Unger, Za- mówienia publiczne w Unii Europejskiej, Warszawa 2006. 43 Obecnie też, po kolejnej nowelizacji ustawy, udział środków prywatnych nie będzie już wykorzystywany przy koncesji na roboty budowlane, która stała się przedmiotem odrębnej regu- lacji prawnej. 44 Zob. Wytyczne dotyczące udanego partnerstwa publiczno-prywatnego, https://www.ppp. gov.pl/Poradnik_inwestora/AktyPrawne/Documents/Wytyczne_Komisji_PPP_190111.pdf, dostęp: 25.2.2017 r. 45 Zob. szerzej: T. Kocowski, Partnerstwo publiczno-prywatne w praktyce samorządu teryto- rialnego, [w:] M. Stręciwilk, A. Panasiuk (red.), Funkcjonowanie systemu zamówień publicznych – aktualne problemy i propozycje rozwiązań, X Konferencja Naukowa 26–27 czerwca 2017 r., Bia- łystok 2017, s. 39–46. 9 Rozdział I. System zamówień publicznych partnerstwa publiczno-prywatnego”46. Wreszcie należy podkreślić, że podmiot publiczny będący stroną tego typu umów jest uprawniony do kontroli reali- zowanego przedsięwzięcia. Widoczne to jest chociażby w ramach publiczno- prawnych form działania administracji, np. korzystanie ze środków ochrony prawnej, a także środków kontroli stosowanych przez Prezesa UZP. Podmioty publiczne przy zawieraniu omawianych umów, kierując się inte- resem publicznym, mają na celu: wydatkowanie środków publicznych w spo- sób rzetelny i racjonalny, bezpieczeństwo państwa oraz dążenie do wyelimino- wanie z postępowania partnera prywatnego, wykonawcy lub koncesjodawcy, który nie posiada odpowiedniej wiedzy, doświadczenia, co zagraża rzetelnej re- alizacji przedsięwzięcia (zamówienia). Oceniając wspomniane umowy należy dokonywać wykładni norm prawnych z uwzględnieniem wszelkich aspektów rynku gospodarczego. Przedstawiona analiza świadczy o tym, że podstawowe instytucje prawne, składające się na system zamówień publicznych, a więc zarówno partnerstwo publiczno-prywatne, jak i koncesja na roboty budowlane lub usługi (obok za- mówień publicznych) mają służyć realizacji zadań publicznych, co „wymu- sza” odpowiednie, kompatybilne stosowanie wspomnianych regulacji. Stąd też mamy do czynienia z powiązanymi merytorycznie aktami prawnymi, które swoje cele powinny realizować z zachowaniem zasad efektywności, w warun- kach wolnej konkurencji47. Niewątpliwie tylko takie podejście do systemu daje gwarancje realizacji przez państwo zadań publicznych przy wykorzystaniu środków publicznych48. 46 Opinia Kancelarii Senatu z 14.9.2016 r. do ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (druk Nr 269), https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0011/32600/opinia-do- druku-nr-269.pdf, dostęp: 25.2.2017 r. 47 A. Panasiuk, Czy w Polsce mamy system zamówień publicznych, [w:] H. Nowicki, P. No- wicki (red.), Prawo zamówień..., s. 41–42. 48 Na uwagę zasługują również opinie, że polski system zamówień publicznych pozostaje ciągle w fazie budowy, ewolucja systemu, a także zmiany, które są zapowiadane w zakresie oma- wianych rozwiązań (potrzeba stworzenia nowego aktu prawnego) dają dopiero nadzieję na stwo- rzenie zmodernizowanego, uporządkowanego systemu zamówień publicznych. Zob. R. Szostak, Założenia treści prawa zamówień publicznych, [w:] T. Kocowski, J. Gola (red.), Przedsiębiorcy..., s. 57; s. 41–42. 10
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Instytucje i instrumenty kontroli w systemie zamówień publicznych
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: